Strona główna

1. Odkrycia geograficzne a Cele lekcji


Pobieranie 14.01 Kb.
Data19.06.2016
Rozmiar14.01 Kb.

1.Odkrycia geograficzne




a.1. Cele lekcji

i.a) Wiadomości


Uczeń:

  • zna przebieg odkryć geograficznych,

  • zna najwybitniejszych odkrywców,

  • pamięta daty najważniejszych odkryć,

  • wie, że to Americo Vespucci jako pierwszy stwierdził, że odkryte przez Kolumba ziemie to nowy kontynent.

ii.b) Umiejętności


Uczeń potrafi wskazać na mapie odkryte wyspy i lądy.

b.2. Metoda i forma pracy


Nauczanie zbiorowe, wykład, elementy rozmowy nauczającej, praca z mapą.

c.3. Środki dydaktyczne


Mapa świata w 2. połowie XIV wieku, podręcznik historii.

d.4. Przebieg lekcji

i.a) Faza przygotowawcza


  1. Czynności organizacyjne (wprowadzenie uczniów do sali, sprawdzenie listy obecności).

  2. Powtórzenie wiadomości dotyczących świata w średniowiecznej Europie.

  3. Przypomnienie o wiedzy na temat świata w starożytności.

  4. Powtórzenie wiadomości o wyprawach wikingów.

  5. Przypomnienie konsekwencji zdobycia Konstantynopola przez Turków i zakończenia rekonkwisty w Hiszpanii.

ii.b) Faza realizacyjna


Nauczyciel w formie wykładu przedstawia najważniejsze fakty. Pokazuje na mapie trasę każdej wyprawy, o której mówi i ziemie podczas niej odkryte.

  1. Przyczyny odkryć geograficznych:

  • Odpływ z Europy metali szlachetnych i niewystarczająca ilość własnych złóż zmusiły do poszukiwania ich poza kontynentem.

  • Utrudnienie przez Turków handlu lewantyńskiego (Turcy nie zlikwidowali go całkowicie, jak twierdzono w przeszłości, jednak wprowadzili poważne przeszkody w jego prowadzeniu) i potrzeba znalezienia nowej drogi do Indii i Chin, skąd przywożono cenne przyprawy, jedwab, kość słoniową itp.

  • Zakończenie rekonkwisty w Hiszpanii. Spowodowało to, iż duża część szlachty pozostała bez zajęcia i środków utrzymania. Skutkami rekonkwisty w miarę jej postępowania było także tłumaczenie wielu dzieł arabskich i częściowe odzyskanie wiedzy starożytnych o świecie, między innymi dzieł Arystotelesa i Geografii Ptolemeusza, w której autor dowodził, iż ziemia jest okrągła. Podobne skutki miało zdobywanie przez Turków Cesarstwa Bizantyjskiego. Pojawiały się wynalazki, m.in. kompas, udoskonalono budowę statków (karawele), stworzono znacznie lepsze mapy.

  • Zmiana w świadomości ludzi, jaką przyniósł ze sobą humanizm. Ludzie stali się bardziej ciekawi świata i żądni wiedzy, powodowało to m.in. chęć odkrywania nowych lądów.

  • Chęć nawracania pogan na chrześcijaństwo.

  • Ważną rolę odegrało także Opisanie świata Marko Polo, które było jego relacją z podróży do Chin i Indii z lata 1271-1295. Opisywał on w owej książce niewyobrażalne bogactwa i piękno krajów Azji, spowodowało to wzrost zainteresowania Azją wśród szlachty i kupiectwa.

  1. Przebieg odkryć geograficznych:

  • Działalność Henryka Żeglarza od lat 30. XV wieku do 1460 r. (książę sam nie żeglował, ale sfinansował wiele wypraw oraz powiększył i zmodernizował flotę Portugalii), zbadanie północno-zachodnich wybrzeży Afryki, odkrycie Wysp Kanaryjskich, Azorów 1431r., przepłynięcie przylądka Bajador w 1434 r., odkrycie Wysp Zielonego Przylądka 1460 r.

  • 1471 r. – przepłynięcie przez Portugalczyków równika (w średniowieczu wierzono, że na równiku nie ma życia, gdyż temperatura jest za wysoka, poza tym myślano, iż prądy morskie nie pozwolą wrócić po jego przekroczeniu).

  • 1487 r. – odkrycie Przylądka Dobrej Nadziei przez Bartłomieja Diaza (Portugalia).

  • 1492 r. – odkrycie Ameryki przez Krzysztofa Kolumba. Kolumb był Genueńczykiem
    w służbie królowej Kastylii Izabelli. Ferdynand, król Aragonii, nie był, podobnie jak królowie Portugalii, Francji i Anglii zainteresowany wyprawą, gdyż uważał, iż zakończy się niepowodzeniem. Kolumb chciał odkryć najkrótszą drogę do Indii. Wiedząc, że ziemia jest okrągła płynął na zachód, ale natknął się na Amerykę. Do końca życia był przekonany, iż odkrył drogę do Indii. W podróży brały udział trzy karawele: statek flagowy Kolumba „Santa Maria”, „Pinta”, którą dowodził Martin Alonso Pinzon, „Nina”, którą dowodził Vincente Pinzon. „Santa Maria” zatonęła w Ameryce. Podczas pierwszej wyprawy Kolumb odkrył wyspy Bahama, Kubę i Haiti (Hispaniola), pierwszą z wysp, jaką napotkał nazwał San Salvador (wyspa św. Zbawiciela).W czasie trzeciej wyprawy Kolumba aresztowano, ale po powrocie został natychmiast uwolniony. W czasie czwartej wyprawy w 1498 r. Kolumb dotarł do lądu, odkrył południową część Ameryki Środkowej. Kolumb zmarł w zapomnieniu w Valladoid w 1506 r.

  • 1497-1498 – odkrycie przez Vasco da Gamę drogi do Indii wokół wybrzeży Afryki.

  • Americo Vespucci w latach 1499-1505 zbadał i opisał Amerykę, od jego imienia nazwano nowy kontynent.

  • 1519-1522 – opłynięcie świata przez Ferdynanda Magellana, Portugalczyka w służbie Hiszpanii. Magellan wypłynął z pięcioma statkami z Hiszpanii na zachód, udało mu się opłynąć Amerykę i wypłynąć na Ocean Spokojny. Magellan poległ na Filipinach w walce
    z tubylcami. Do Hiszpanii dotarł tylko jeden statek – „Viktoria”, dowodził nią Juan Sebastian del Cano.

  1. Skutki odkryć geograficznych:

  • Hiszpania i Portugalia stały się światowymi potęgami.

  • Podboje hiszpańskie w Ameryce i na Filipinach, zajęcie państw Azteków, Majów i Inków, eksterminacja ich mieszkańców.

  • Podbój Brazylii przez Portugalczyków, założenie przez nich faktorii handlowych w Azji oraz kolonii w Afryce (Angola, Mozambik).

  • Wykorzystanie w koloniach na dużą skale niewolników murzyńskich. Rozwinięcie się handlu niewolnikami.

  • Napływ olbrzymiej ilości srebra i złota, co wywołało rewolucję cen.

  • Zmiana szlaków handlowych.

  • Napływ produktów kolonialnych: przypraw, cukru (z trzciny cukrowej), owoców południowych, wielu nowych warzyw, w tym pomidorów, ziemniaków i kukurydzy, herbaty, kawy, kakao, tytoniu, jedwabiu i wielu innych.

  • Rozwój technik żeglarskich.

  • Poszerzenie wiedzy o świecie.

iii.c) Faza podsumowująca


Uczniowie odpowiadają na pytania nauczyciela dotyczące omówionego tematu i wsazują na mapie nowe lądy.

e.5. Bibliografia


  1. Historia odkryć geograficznych. Odkrywcy i badacze, oprac. W. Krämer, PWN,
    Warszawa 1963.

  2. Małowist M., Konkwistadorzy portugalscy, wyd. 2, PIW, Warszawa 1992.

  3. Parry J. H., Morskie imperium Hiszpanii, przeł. S. Bławat, Wydawnictwo Gdańskie,
    Gdańsk 1983.

  4. Wójcik Z., Historia powszechna XVI-XVII wieku, wyd. 6, PWN, Warszawa 1996.


f.6. Załączniki


brak

g.7. Czas trwania lekcji


45 minut

h.8. Uwagi do scenariusza


brak


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość