Strona główna

1. Wprowadzenie


Pobieranie 16.55 Kb.
Data17.06.2016
Rozmiar16.55 Kb.
GENERATOR MODELI AKTUARIALNYCH W EXCELU

1.Wprowadzenie


Praca w zawodzie aktuariusza w coraz to większym stopniu jest uzależniona od możliwości technicznych w zakresie wykonywania obliczeń oraz zdolności do budowania różnego rodzaju coraz to bardziej skomplikowanych modeli oraz możliwości ich późniejszej implementacji w środowisku informatycznych. Przykładem wykorzystania takich modeli są:

  • Modele tworzone dla potrzeb wyceny produktów ubezpieczeniowych,

  • Modele tworzone dla potrzeb ustalania wystarczalności rezerw techniczno- ubezpieczeniowych,

  • Modele tworzone dla potrzeb wyznaczania Embedded value.

Znaczenie modelowania działalności ubezpieczeniowej w znaczący sposób wzrośnie po wprowadzeniu Solvency II oraz ustalaniu wymagań kapitałowych przy wykorzystaniu tzw. modeli wewnętrznych. Tworzenie takich modeli wymaga coraz to większej dokładności oraz nieomylności czy też uniknięcia normalnych ludzkich błędów. Systemy aktuarialne są oferowane przez wiele firm aktuarialnych czy konsultingowych. Są to przykładowo systemy takie jak „Prophet” , „Moses” czy też „MG Alfa” w zakresie ubezpieczeń na życie. Podobne systemy ale różne od tych są dla ubezpieczeń majątkowych. Systemy te cechuje duża szybkość przeprowadzania obliczeń, renoma firm, które je opracowały oraz duża liczba wdrożeń na całym świecie. Kolejną ważną cechą tych systemów jest wysoka cena zarówno w chwili ich zakupu oraz wysoki koszt administrowaniem takimi systemami, co więcej zasady udzielania licencji przez te firmy uniemożliwia ich wykorzystanie w celu innym niż na potrzeby własne, a w szczególności nie jest możliwe prowadzenie w oparciu o takie systemy działalności konsultingowej czy też outsourcingowej.

Niniejszy referat dotyczy budowanego przeze mnie narzędzia spełniające być może nie wszystkie ale większość funkcji takiego narzędzia i jest prezentacją podejścia do budowy skomplikowanych modeli aktuarialnych w Excelu. Zawężenie do modeli aktuarialnych być może jest niewłaściwe. W mojej ocenie jest to narzędzie umożliwiające w obecnej formie budowanie modeli nie tylko aktuarialnych ale mówiąc ogólnie wszelkich modeli opartych na osi czasu. Modelem innym niż omawiany przeze mnie są modele ekonometryczne czy też modelowanie niejednorodnych łańcuchów Markowa. To co prezentuję jest podejściem innym niż spotykane na rynku narzędzie działające w Excelu. Podejście jest wydaje mi się dobrym pojęciem, gdyż nie określiłem jeszcze zakresu jego stosowania ale to co otrzymałem do tej pory wydaje się w mojej ocenie warte przedstawienia i zaprezentowania. To, być może jeszcze nie dokończone narzędzie daje w tej formie możliwość tworzenia modeli aktuarialnych w sposób usystematyzowany oraz zautomatyzowany. Raz napisany kod może być wykorzystany wielokrotnie przez różne osoby i w różnych modelach aktuarialnych. Zaproponowane podejście wymaga jednocześnie dużej precyzji zapisu kodu ze strony piszącego oraz dobrego zrozumienia zagadnienia, które jest modelowane.

Zastosowane przeze mnie podejście jest niestandardowym wykorzystaniem tworzenia modeli w Excelu, ale jednocześnie bardzo szybkim po dobrym jego zrozumieniu. Jest ono wynikiem kilku lat mojej pracy przy tworzeniu modeli, przy czym w dalszym ciągu uważam, że jest wiele w nim do udoskonalenia aby było to optymalne rozwiązanie. Warto również pamiętać, że jest to rozwiązanie znacznie tańsze kosztowo, gdyż tak faktycznie do jego zastosowania wymagane jest posiadanie Excela w wersji co najmniej 2003 oraz tego co ja nazywam system aktuarialny.

2.Opis standardowego modelu


Standardowy model aktuarialny wykorzystywany w pracy aktuariusza składa się z następujących podstawowych elementów:

Projekcja rachunku zysku i strat

Standardowe podejście obejmuje projekcję liczby osób która zależy od produktu ubezpieczeniowego i z reguły składa się projekcji stanu liczby osób na początek oraz koniec okresu oraz liczby osób umierających czy też rezygnujących z ubezpieczenia w ciągu tego okresu. W zależności od rodzaju ubezpieczenia można wyznaczać różne wielkości. Możliwe jest również zastosowanie łańcuchów Markowa do wyznaczania tych wartości.

Niezależnie od wyznaczenia liczby osób wyznaczane są również wartości na polisę takie jak suma ubezpieczenia czy też składka ubezpieczeniowa, rezerwy techniczno ubezpieczeniowe czy też stan funduszu inwestycyjnego.

Uzyskanie wartości z rachunku wyników polega na przemnożeniu wielkości dotyczących osób oraz wartości na polisę czynną. Przykładowo wysokość składki ubezpieczeniowej płatnej przykładowo za pięć lat jest równa wysokości składki pomnożonej przez liczbę osób pozostających w ubezpieczeniu w tym momencie czasu.



Projekcja wymagań kapitałowych

Projekcja wymagań kapitałowych zależy od podejścia danej firmy ubezpieczeniowej i może to być podejście najprostsze polegające na wyznaczeniu wymagań prawnych to jest marginesu wypłacalności lub też może to być podejście bardziej skomplikowane polegające na wyznaczeniu kapitału ekonomicznego w oparciu o standardy czy też model ryzyka dla danej firmy ubezpieczeniowej.



Ustalenie przepływów pieniężnych

Ustalenie przepływów pieniężnych polega na zmodyfikowaniu zysku/ straty w danym miesiącu o wymagania kapitałowe. Wielkości te wyznaczane są w poprzednich punktach a następnie wielkości te są zamieniane na podstawowe miary stosowane w ubezpieczeniach takie jak wartość zdyskontowanych przepływów pieniężnych czy też marża zysku. Każda z firm ubezpieczeniowych może poza standardowymi elementami wprowadzić również inne miary.


3.Opis zasad modelowania produktu ubezpieczeniowego


Zaproponowane przeze mnie podejście do modelowania produktów ubezpieczeniowych składa się z kilku niezależnych elementów, które połączone razem tworzą narzędzie obliczeniowe.

Tymi elementami są:



Arkusz kalkulacyjny jest pisany w sposób wystandaryzowany, to jest wiadomo co się znajduje w każdej wierszu lub kolumnie. W arkuszu kalkulacyjnym znajdują się następujące podstawowe arkusze:

oraz moduły (kod VBA)

Wygenerowany model jest podstawą dalszej pracy, to jest przyprowadzenia analizy wrażliwości czy też projekcji biznesowej.

Zalety tego podejścia w porównaniu do normalnego tworzenia arkuszy kalkulacyjnych:



  • Arkusz kalkulacyjny jest tworzony w sposób automatyczny co zmniejsza możliwość popełnienia błędu,

  • Raz napisany kod może być używany wiele razy lub też można go w sposób łatwy modyfikować.

  • Istnieje możliwość tworzenia jednego arkusza przez wiele osób, z których każda zajmuje się częścią modelu a następnie części te są zestawiane łącznie na jednym komputerze,

  • Nie ma konieczności dbania o rozwój narzędzia, gdyż jest on zapewniany w kolejnych wersjach „Excela”,

  • Modele pisane w taki sposób są pisane znacznie szybciej niż w standardowych narzędziach aktuarialnych oraz istnieje możliwość automatycznego generowania zmiennych służących następnie do generowania kodu.

  • Istnieje poprzez dostosowanie do potrzeb modelowania produktów finansowych, OFE, produktów bankowych czy też budowa złożonych modeli demograficznych

4.Przykładowy model ubezpieczeniowy


Przykładowy model ubezpieczeniowy składa się z następujących składowych (modułów):

  • Moduł systemowy zawierające zmienne systemowe

  • Moduł czasu generujący oś czasu wymaganą dla danego ubezpieczenia. W przypadku ubezpieczeń mamy do czynienia z trzema głównymi osiami czasu – czasem kalendarzowym, czasem polisowym oraz wiekiem ubezpieczonego,

  • Moduł podstawowych definicji produktu zawierający podstawowe zmienne dla danego ubezpieczenia takie jak wiek wstępu, suma ubezpieczenia czy też składka,

  • Moduły podstawowych pozycji rachunku wyników to jest składki, inwestycji, kosztów oraz świadczeń,

  • Moduł rachunku zysku i strat,

  • Moduł wymagań kapitałowych,

  • Moduł parametrów ekonomicznych dla danego produktu ubezpieczeniowego,

Niniejszy referat będzie wsparty demonstracją faktycznego narzędzia (wraz z opisem), które będzie udostępnione słuchaczom.


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość