Strona główna

37 Nazwa jednostki: Instytut Literatury Polskiej


Pobieranie 29.82 Kb.
Data18.06.2016
Rozmiar29.82 Kb.

37

Nazwa jednostki:

Instytut Literatury Polskiej




Prowadzący:

Dr Adrian Mianecki




Nazwa przedmiotu:

Wprowadzenie do etnografii Słowian, etnologii i antropologii




Rodzaj studiów

(tryb, rok, semestr)



Filologia polska – Wiedza o kulturze (studia stacjonarne I stopnia, rok I, semestr 2 oraz studia stacjonarne 5-letnie, rok II, semestr 4);





Rodzaj zajęć / liczba godzin

Konwersatorium – 30h




Przedmioty wprowadzające:







Punkty ECTS:

2




Opis treści programowych:

Cele kształcenia:

  1. Opanowanie podstawowej wiedzy nt. kultury, zasad jej istnienia, uwarunkowań oraz różnorodności.

  2. Rozumienie elementarnych „praw” rządzących światopoglądem tradycyjnym.

  3. Umiejętność rozróżniania najbardziej popularnych gatunków folkloru.

  4. Umiejętność rozpoznawania podstawowych szkół myślenia i metod w naukach etnologicznych.

  5. Świadomość genezy wybranych zjawisk i poglądów w kulturze ludowej i współczesnej kulturze masowej.

Treści kształcenia:



  1. Wprowadzenie: podstawowe pojęcia i dziedziny naukowe.

  2. Kultura – zagadnienia ogólne.

  3. Elementy historii myśli antropologicznej ze szczególnym uwzględnieniem ewolucjonizmu, funkcjonalizmu, strukturalizmu, fenomenologii religii i semiotyki kultury.

  4. Podstawy światopoglądu tradycyjnego.

  5. Teoria mitu i magii.

  6. Słowianie – zagadnienie etnogenezy.

  7. Mitologia słowiańska – panteon bogów słowiańskich a kosmogonia dualistyczna i kosmogonia z jaja.

  8. Demonologia tradycyjna Słowian.

  9. Elementy obrzędowości dorocznej i rodzinnej.

  10. Symbolika domu.

  11. Podstawy folklorystyki na przykładzie folkloru Słowian.







Literatura przedmiotu:

Baranowski B., W kręgu upiorów i wilkołaków, Łódź 1981.

Barnard A., Antropologia. Zarys teorii i historii, przeł. S. Szymański, wstęp J. Tokarska-Bakir, Warszawa 2006.

Barthes R., Mitologie, przeł. A. Dziadek, wstęp K. Kłosiński, Warszawa 2000.

Bartmiński J., „Niebo się wstydzi”. Wokół ludowego pojmowania ładu świata, [w:] Kultura, literatura, folklor. Prace ofiarowane Profesorowi Czesławowi Hernasowi w sześćdziesięciolecie urodzin i czterdziestolecie pracy naukowej, red. M. Graszewicz, J. Kolbuszewski, Warszawa 1988; [lub w:] tegoż, Stereotypy mieszkają w języku. Studia lingwistyczne, Lublin 2007.

Biegeleisen H., U kolebki. Przed ołtarzem. Nad mogiłą, Lwów 1929 [książka dostępna w postaci elektronicznej na stronach Śląskiej Biblioteki Cyfrowej].

Bogatyriew P., Semiotyka kultury ludowej, wstęp, wybór i oprac. M.R. Mayenowa, Warszawa 1975.

Burszta J., Kultura ludowa – kultura narodowa. Szkice i rozprawy, Warszawa 1974.

Czarnowski S., Kultura, Warszawa 1946 i wyd. nast.; [lub w:] tegoż, Dzieła, t. 1, Studia z historii kultury, oprac. N. Assorodobraj i S. Ossowski, Warszawa 1956.

Eliade M., Sacrum i profanum. O istocie religijności, przeł. R. Reszke, Warszawa 1996 i wyd. nast.

Engelking A., Klątwa. Rzecz o ludowej magii słowa, Wrocław 2000

Gediga B., Śladami religii Prasłowian, Wrocław 1976.

Geertz C., Interpretacja kultur. Wybrane eseje, przeł. M.M. Piechaczek, Kraków 2005.

Gennep A. van, Obrzędy przejścia. Systematyczne studium ceremonii, przeł. B. Biały, wstęp J. Tokarska-Bakir, Warszawa 2006.

Gieysztor A., Mitologia Słowian, Warszawa 1982 i wyd. nast.

Klimaszewska J., Doroczne obrzędy ludowe, [w:] Etnografia Polski. Przemiany kultury ludowej, t. 2, pod red. M. Biernackiej, M. Frankowskiej, W. Paprockiej, sekretarz tomu, M. Drozd-Piasecka, Wrocław 1981.

Kowalski A.P., Mit w obrzędzie pogrzebowym. Próby etnograficznej analizy materiału prahistorycznego, „Lud”, t. 72, 1988.

Kowalski P., Leksykon. Znaki świata. Omen, przesąd, znaczenie, Warszawa 1998 i wyd. nast.

Kowalski P., Poszukiwanie definicji tekstu folkloru: sytuacja folklorotwórcza, „Zeszyty Naukowe WSP”, Filologia Polska XXXI, Opole 1993.

Kowalski P., Smolińska T., Folklorystyka. Materiały dla studentów filologii polskiej, Opole 1992.

Kowalski P., Uwagi do komunikacyjnej definicji tekstu folkloru. Aspekt negatywny, „Zeszyty Naukowe WSP”, Filologia Polska XXIX, Opole 1990.

Kwaśniewicz K., Zwyczaje i obrzędy rodzinne, [w:] Etnografia Polski. Przemiany kultury ludowej, t. 2, pod red. M. Biernackiej, M. Frankowskiej, W. Paprockiej, sekretarz tomu, M. Drozd-Piasecka, Wrocław 1981.

Lévi-Strauss C., Analiza morfologiczna bajki rosyjskiej, przeł. W. Kwiatkowski, PL, t. 59, 1968, z. 4.

Lévi-Strauss C., Antropologia strukturalna, przeł. K. Pomian, Warszawa 2000.

Malinowski B., Argonauci Zachodniego Pacyfiku. Relacje o poczynaniach i przygodach krajowców z Nowej Gwinei, pod red. i z posłowiem A. Waligórskiego, przeł. B. Olszewska-Dyoniziak, S. Szynkiewicz, Warszawa 1967.

Malinowski B., Mit w psychice człowieka pierwotnego, [w:] tegoż, Dzieła, t. 7, Mit, magia, religia, przeł. B. Leś, D. Praszałowicz, red. A.K. Paluch, Warszawa 1990.

Mieletinski E., Poetyka mitu, przeł. J. Dancygier, przedm. M.R. Mayenowa, Warszawa 1981.

Moszyński K., Kultura ludowa Słowian, t. 2, Kultura duchowa, cz. 1, Warszawa 1968, s. 598–710.

Nowicka E., Świat człowieka – świat kultury. Systematyczny wykład problemów antropologii kulturowej, Warszawa 1998 i wyd. nast.

Pawluczuk W., Obraz świata w kulturze ludowej, [w:] Z problemów badania kultury ludowej, red. T. Kłak, Katowice 1988; [lub w:] tegoż, Świat w kulturach tradycyjnych, „Literatura Ludowa” 1985, nr 3/4.

Pełka L.J., Polska demonologia ludowa, Warszawa 1987.



Rosyjskie bajki ludowe ze zbioru Aleksandra Afanasjewa, oprac., wstępem i przypisami opatrzył R. Łużny, wyboru dokonała i przygotowała do druku H. Kowalska, Kraków 2001.

Słownik etnologiczny. Terminy ogólne, pod red. Z. Staszczak, Warszawa 1987.

Stomma L., Antropologia kultury wsi polskiej XIX w., Warszawa 1986 i wyd. nast.

Stomma L., Mit Alkmeny, „Etnografia Polski“, t. 20, 1976, z. 1.

Szacki J., Historia myśli socjologicznej. Wydanie nowe, Warszawa 2002 i wyd. nast. [tu rozdz. 17. Horyzonty antropologii społecznej].

Szyjewski A., Religia Słowian, Kraków 2003.

Tomiccy J. i R., Drzewo życia. Ludowa wizja świata i człowieka, Warszawa 1975.

Tomicki R., Kultura – dziedzictwo – tradycja, [w:] Etnografia Polski. Przemiany kultury ludowej, t. 2, pod red. M. Biernackiej, M. Frankowskiej, W. Paprockiej, sekretarz tomu M. Drozd-Piasecka, Wrocław 1981.

Tomicki R., Ludowa kosmogonia dualistyczna Słowian w świetle samojedzkich mitów stworzenia, „Etnografia Polska”, t. 23, 1979, z. 2.

Tomicki R., Ludowe mity o stworzeniu człowieka. Z badań nad synkretyzmem mitologicznym w Europie Wschodniej i Południowej oraz w Azji Północnej, „Etnografia Polska”, t. 24, 1980, z. 2.

Tomicki R., Magia i mitologia w kulturze ludowej. (Rozważania preliminarne), „Rocznik Muzeum Etnograficznego w Krakowie”, t. 8, Kraków 1983.

Tomicki R., Religijność ludowa, [w:] Etnografia Polski. Przemiany kultury ludowej, t. 2, pod red. M. Biernackiej, M. Frankowskiej, W. Paprockiej, sekretarz tomu M. Drozd-Piasecka, Wrocław 1981.

Tomicki R., Słowiański mit kosmogoniczny, „Etnografia Polska”, t. 20, 1976, z. 1.

Tomicki R., Tradycja i jej znaczenie w kulturze chłopskiej, „Etnografia Polska”, t. 17, 1973, z. 2.

Toporow W., Wokół rekonstrukcji mitu o jaju kosmicznym (na podstawie baśni rosyjskich), przeł. R. Maślanko, [w:] Semiotyka kultury, wybór i oprac. E. Janus i M.R. Mayenowa, przedmowa S. Żółkiewski, Warszawa 1977.

Urbańczyk S., Religia pogańskich Słowian, Kraków 1947.

Uspieński B., Kult św. Mikołaja na Rusi, przeł. E. Janus, M.R. Mayenowa, Z. Kozłowska, Lublin 1985.



Na przełęczy światów. 150 ukraińskich baśni, gadek, humoresek i podań ludowych, wybrał, przeł. i oprac. J.M. Kasjan, Toruń 1994.

Federowski M., Diabelskie skrzypce. Baśnie białoruskie, wybrał i przeł. A. Barszczewski, Warszawa 1977.

Benedyktowicz D., Benedyktowicz Z., Symbolika domu w tradycji ludowej, cz. 1, PSL 1990, nr 3; cz. 2, „Polska Sztuka Ludowa” 1990, nr 4.

Dalewski Z., Zakładziny: obrzęd i mit. O słowiańskich zwyczajach i wierzeniach związanych z budową domu i zakładaniem miasta, „Polska Sztuka Ludowa” 1990, nr 4.

Kunicka B., Organizacja przestrzeni domowej według tradycyjnych wyobrażeń ludowych, „Etnografia Polska”, t. 23, 1979, z. 1.

Bajburin A.K., W sprawie opisu struktury słowiańskiego rytuału budowniczego, przeł. B. Żyłko, „Polska Sztuka Ludowa” 1990, nr 3.

Vulcănescu R., Kolumna niebios, przeł. D. Bieńkowska, wiersze przeł. Z. Stolarek, Warszawa 1979.

Wakarelski Ch., Etnografia Bułgarii, przeł. K. Simiczijew, Wrocław 1965.







Warunki zaliczenia:

Praca zaliczeniowa


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość