Strona główna

4 Częstotliwość pomiarów


Pobieranie 260.65 Kb.
Strona3/5
Data19.06.2016
Rozmiar260.65 Kb.
1   2   3   4   5

4.5.2. Warunki biogenne

W wodach Zalewu Szczecińskiego zawartość związków biogennych badano w warstwie powierzchniowej na wszystkich stanowiskach pomiarowo-badawczych.

Związki fosforu

Związki fosforu uważane są za główną przyczynę wzrostu eutrofii wód, która powoduje wzrost biomasy fitoplanktonu. W 2000 roku, tak jak w latach ubiegłych, w wodach Zalewu Szczecińskiego badano stężenia fosforu ogólnego i ortofosforanów. Badaniami objęto warstwę powierzchniową.
Stężenia fosforu ogólnego

Zawartość fosforu ogólnego w wodach Zalewu jest badana od roku 1984. W okresie badań maksymalna stwierdzona wartość wyniosła 1,02 mg P/l (rok 1983), a minimalna 0,020 mg P/l (rok 1985). Wartości średnie i ekstremalne w sezonie badawczym 2000 przedstawiono poniżej:

zakres mediana średnia

Zalew Wielki 0,090–0,420 mg P/l 0,210 mg P/l 0,230 mg P/l

Zalew Mały 0,064–0,954 mg P/l 0,206 mg P/l 0,245 mg P/l

W roku 2000 stwierdzono wzrost koncentracji fosforu ogólnego do poziomu obserwowanego przed rokiem 1994.

Zasobności wód Zalewu Wielkiego i Małego w fosfor ogólny w całym sezonie badawczym dla roku 2000 przedstawiono na rysunku 96. Wartości średnie na 12 stanowiskach badawczych kształtowały się na tym samym poziomie. Wyższe wielkości maksymalne wystąpiły w obrębie Zalewu Małego.

Sezonową zmienność koncentracji fosforu ogólnego przedstawiono na rysunku 97.





Rys. 96: Stężenia fosforu ogólnego w sezonie badawczym 2000


maximal – maksymalne

mittel – średnie




Rys. 97: Zmienność stężeń fosforu ogólnego w wodach Zalewu Szczecińskiego w roku 2000

Großes Haff – Zalew Wielki Mittelwerte – średnie wartości

Kleines Haff – Zalew Mały Maximalwerte – maksymalne wartości

W wodach Zalewu Wielkiego oraz Zalewu Małego w 2000 roku stwierdzono niższe stężenia fosforu ogólnego na początku sezonu badawczego – miesiące kwiecień i maj, oraz u schyłku sezonu w listopadzie.

W Zalewie Wielkim maksymalne stężenia fosforu ogólnego stwierdzono we wrześniu na stanowisku H, a najniższe w maju na stanowisku B. Zdecydowanie wyższe koncentracje tego wskaźnika stwierdzono we wrześniu.

W wodach Zalewu Małego najwyższe stężenia fosforu ogólnego stwierdzono na stanowiskach Q i J. Podwyższone koncentracje tego podstawowego wskaźnika eutrofizacji wód wystąpiły w miesiącach: sierpień, wrzesień i październik.

Stężenia fosforu ortofosforanowego

Stężenia ortofosforanów w wodach Zalewu Szczecińskiego w roku 2000 w stosunku do lat ubiegłych nieznacznie wzrosły, co obrazuje rysunek 98.

W latach 1989–1993 obserwowano spadek stężeń ortofosforanów, a w następnych latach ich stabilizację na stosunkowo niskim poziomie.




Rys. 98: Zawartość ortofosforanów w Zalewie Szczecińskim – wartości średnie


Kleines Haff – Zalew Mały Großes Haff – Zalew Wielki

W sezonie badawczym 2000 zaznaczyła się korelacja pomiędzy stężeniami tej soli biogennej, a intensywnością zakwitów fitoplanktonu. Minimalne stężenia ortofosforanów (wartości poniżej granicy oznaczalności) wystąpiły:

w wodach Zalewu Małego w kwietniu – na stanowiskach J, M, P, Q ,

w wodach Zalewu Wielkiego w maju – na stanowiskach B, C, H.

Zmiany koncentracji ortofosforanów występujące w trakcie sezonu badawczego przedstawiono na rysunku 99.



Rys. 99: Zmienność stężeń fosforu ortofosforanowego w wodach Zalewu Szczeciń­s­kie­go w roku 2000


Großes Haff – Zalew Wielki Mittelwerte – średnie wartości

Kleines Haff – Zalew Mały Maximalwerte – maksymalne wartości

W obrębie Zalewu Małego bardzo intensywne zakwity stwierdzono również w maju. W miesiącu tym wystąpiły bardzo niskie stężenia ortofosforanów; w granicach 0,003–0,008 mg P-PO4/l.

Porównanie wartości maksymalnych i średnich dla 12 stanowisk pomiarowych Zalewu wskazuje na zbliżone obciążenie wód fosforem ortofosforanowym. Ich wielkości przedstawiono na rysunku 100.




Rys. 100: Stężenie fosforu ortofosforanowego w sezonie badawczym 2000


Maximalwerte – wartości maksymalne

Mittelwerte – wartości średnie


Związki azotu

Zasobność wód Zalewu w związki azotu określana jest na podstawie wielkości stężeń: azotu ogólnego, azotu azotanowego, azotu amonowego i azotu azotynowego.

Koncentracje związków azotu, podobnie jak innych związków biogennych, wykazywały zmienność sezonową związaną z ich systematycznym wyczerpywaniem w miesiącach sprzyjających rozwojowi glonów.



Zmiany wielkości stężeń związków azotu w kolejnych miesiącach sezonu badawczego uwidoczniono na rysunkach 101–104. W wodach Zalewu Małego dla azotu azotanowego, azotu amonowego i azotu azotynowego stwierdzono wielkości poniżej granicy oznaczalności. Wyczerpanie zasobów azotu mineralnego było związane z bardzo intensywnym rozwojem fitoplanktonu. Poniżej przedstawiono wartości ekstremalne i mediany dla wymienionych wskaźników oraz ich zmienność przestrzenną.


Rys. 101: Zmienność sezonowa stężeń azotu ogólnego w wodach Zalewu Szcze­cińskiego w sezonie badawczym 2000


Mittelwerte – wartości średnie Maximalwerte – wartości maksymalne



Rys. 102: Zmienność sezonowa stężeń azotu azotanowego w wodach Zalewu Szczecińskiego w sezonie badawczym 2000


Mittelwerte – wartości średnie Maximalwerte – wartości maksymalne



Rys. 103: Zmienność sezonowa stężeń azotu amonowego w wodach Zalewu Szcze­cińskiego w sezonie badawczym 2000


Mittelwerte – wartości średnie Maximalwerte – wartości maksymalne


Rys. 104: Zmienność sezonowa stężeń azotu azotynowego w wodach Zalewu Szcze­cińskiego w sezonie badawczym 2000


Mittelwerte – wartości średnie Maximalwerte – wartości maksymalne
Azot ogólny

Najwyższe wartości pomiarów wystąpiły w kwietniu, co związane jest z wiosennym spływem wód ze zlewni Zalewu. W okresie wiosennym wyższe stężenia azotu stwierdzono w wodach Zalewu Wielkiego.




zakres

mediana

średnia

Zalew Wielki

0,86–4,20mg N/l

1,30 mg N/l

1,70 mg N/l

Zalew Mały

0,17–3,30 mg N/l

1,20 mg N/l

1,43 mg N/l

Na poszczególnych stanowiskach badawczych średnie obciążenie azotem ogólnym było porównywalne. Zestawienie wartości średnich i maksymalnych azotu ogólnego dla wszystkich stanowisk pomiarowych obu części akwenu przedstawiono na rysunku 105.


Rys. 105: Stężenia azotu ogólnego w wodach Zalewu Szczecińskiego w sezonie badawczym 2000 – warstwa powierzchniowa


maximal – maksymalne mittel – średnie
Azot azotanowy

Podobnie jak w latach ubiegłych najwyższe stężenia stwierdzono na początku sezonu badawczego, a wartości minimalne – latem. W miesiącach, w których wystąpiły intensywne zakwity fitoplanktonu, zasoby azotanów ulegały wyczerpaniu. Proces ten szczególnie intensywnie przebiegał w obrębie Zalewu Małego.




zakres

mediana

średnia

Zalew Wielki

<0,10–3,40 mg N/l

0,46 mg N/l

0,78 mg N/l

Zalew Mały

<0,10–2,55 mg N/l

<0,10mg N/l

0,26 mg N/l

Rysunek 106 obrazuje zmiany średnich stężeń azotu azotanowego w wieloleciu 1980–2000. W roku 2000 stężenia azotanów w wodach Zalewu Wielkiego utrzymały się na poziomie z lat 1997–1999, natomiast znaczne obniżenie stężeń dla wód Zalewu Małego jest spowodowane wyczerpaniem zasobów azotanów podczas zakwitów glonów, które w tej części akwenu przebiegały znacznie intensywniej.


Rys. 106: Stężenia azotanów w Zalewie Szczecińskim – wartości średnie


Kleines Haff – Zalew Mały Großes Haff – Zalew Wielki



Rys. 107: Stężenia azotu azotanowego w wodach Zalewu Szczecińskiego – warstwa powierzchniowa


maximal – maksymalne mittel – średnie
Azot amonowy

W miesiącach intensywnych zakwitów wody również zasoby azotu amonowego ulegały wyczerpaniu. Sytuację tą przedstawiono na rysunku 103. Na stanowisku E w porównaniu do pozostałych 11 stanowisk Zalewu stwierdzono nieznacznie podwyższone wyniki, które mieściły się w zakresie wartości 0,03–0,39 mg N-NH4/l.




zakres

mediana

Zalew Wielki

<0,01–0,39 mg N-NH4/l

0,03 mg N-NH4/l

Zalew Mały

<0,01–0,17 mg N-NH4/l

0,03 mg N-NH4/l
Azot azotynowy




zakres

mediana

Zalew Wielki

<0,001–0,039 mg NO2-N/l

0,014 mg NO2-N/l

Zalew Mały

<0,001–0,026 mg NO2-N/l

0,001 mg NO2-N/l

W 2000 roku w wodach Zalewu Szczecińskiego stwierdzono obniżenie stężeń azotu azotynowego w stosunku do lat ubiegłych. Maksymalne stężenia stwierdzone wyniosły: w roku 1998 – 0,092 mgNO2-N/l, w roku 1999 – 0,081 mgNO2-N/l. Najwyższe zanotowane w roku 2000 stężenia, przekraczające wartość 0,030 mgNO2-N/l, występowały tylko na stanowisku E w okresie od czerwca do września. Na pozostałych stanowiskach pomiarowych Zalewu Wielkiego oraz w obrębie Zalewu Małego stężenia były niskie, czasami niższe od progu oznaczalności wynoszącego 0,001 mg NO2-N/l.
Krzemionka rozpuszczona

Zakres zmienności tego wskaźnika w warstwie powierzchniowej Zalewu Szczecińskiego, w roku 2000 przedstawiono poniżej:




zakres

średnia

Zalew Wielki

0,02–5,30 mg SiO4-Si/l

1,99 mg SiO4-Si/l

Zalew Mały

<0,01–4,30 mg SiO4-Si/l

2,20 mg SiO4-Si/l

Koncentracje krzemionki, podobnie jak innych związków biogennych, wykazywały zmienność sezonową związaną z intensywnymi zakwitami glonów-okrzemek. Minimalne ilości w obu częściach akwenu wystąpiły w maju. Najwyższe stężenia stwierdzono w Małym Zalewie w listopadzie na stanowisku Q , a w Zalewie Wielkim również w listopadzie na stanowisku E. Średnie roczne wartości stężeń były nieznacznie niższe w wodach Zalewu Małego.
1   2   3   4   5


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość