Strona główna

4 Częstotliwość pomiarów


Pobieranie 260.65 Kb.
Strona4/5
Data19.06.2016
Rozmiar260.65 Kb.
1   2   3   4   5

4.5.3. Warunki produktywności

Przezroczystość

Przezroczystość wód mierzona krążkiem Secchciego zmieniała się w zależności od inten­syw­ności zakwitów fitoplanktonu. Zakres zmienności w roku 2000 dla okresu od kwietnia do listopada przedstawiono poniżej:




zakres

mediana

Zalew Wielki

0,50–1,50 m

0,80 m

Zalew Mały

0,30–1,10 m

0,60 m

Przeciętne pomiary widzialności w Zalewie Wielkim oscylowały w granicach 0,80–0,90 m, a w wodach Zalewu Małego około 0,60 m i poniżej. Widzialność na poziomie 0,50 m–0,30 m wystąpiła podczas zakwitów sinic.

W styczniu na kilku stanowiskach pomiarowych Zalewu Małego zanotowano maksymalne wyniki pomiarów widzialności krążka Secchiego, które wynosiły 2 m.


Chlorofil „a” – aktywny

W porównaniu do lat ubiegłych w Zalewie Wielkim stwierdzono utrzymanie się tendencji obniżania intensywności zakwitów fitoplanktonu, natomiast na obszarze Zalewu Małego zarejestrowano bardzo silne okresy rozwoju glonów i związane z tym faktem wysokie koncentracje barwników chlorofilowych.

Na rysunku 108 przedstawiono zmiany średnich koncentracji chlorofilu „a” w wieloleciu.

Granice zmienności tego wskaźnika oraz wartości średnie przedstawiono poniżej.








średnia

zakres

Zalew Wielki

w. powierzchniowa

35,8 g/l

2,1–64,0 g/




w. przydenna

30,7 g/l

7,0–55,3 g/l

Zalew Mały

w. powierzchniowa

68,9 g/l

19,8–180,0 g/l




w. przydenna

71,3 g/l

19,0–178,0 g/l

W warstwie powierzchniowej Zalewu Wielkiego maksymalne stężenie stwierdzono na stanowisku F w dniu 06.06.2000, a w warstwie przydennej również na stanowisku F w tym samym terminie.








Rys. 108 Koncentracja chlorofilu „a” w wodach Zalewu Szczecińskiego –
wartości średnie


Kleines Haff – Zalew Mały
Großes Haff – Zalew Wielki

Maksymalne stężenia w wodach Zalewu Małego wystąpiły w dniu 18.04.2000 na stanowisku M:

w warstwie powierzchniowej 180,0 g/l,

a w warstwie przydennej 178 g/l.

Najniższe wartości pomiarów wystąpiły u schyłku sezonu wegetacyjnego.

W obu częściach akwenu zaobserwowane zakwity glonów występowały w różnych terminach i z różnym nasileniem. W wodach Zalewu Małego stwierdzono znacznie wyższe wartości maksymalne oraz średnie stężeń chlorofilu „a” aktywnego. Porównanie intensywności zakwitów w obu częściach akwenu przedstawiono na rysunku 109, a zmiany sezonowe koncentracji tego wskaźnika na rysunku 110.





Rys. 109 Koncentracje chlorofilu „a” aktywnego na 12 stanowiskach Zalewu Szcze­cińskiego w roku 2000


Kleines Haff – Zalew Mały maximal – maksymalne
Großes Haff – Zalew Wielki mittel – średnie



Rys. 110 Koncentracje chlorofilu „a” aktywnego w wodach Zalewu Szczecińskiego w roku 2000


Kleines Haff – Zalew Mały Oberfläche – warstwa powierzchniowa
Großes Haff – Zalew Wielki Grundnähe – warstwa przydenna
Badania fitoplanktonu

Fitoplankton Zalewu Szczecińskiego był badany na stanowiskach M i F. W pobranych próbach określono liczebność glonów i bakterioplanktonu oraz wykonano pomiary biomasy.
Badania fitoplanktonu na stanowisku F Zalewu Wielkiego

Zmiany wielkości biomasy glonów, które wystąpiły w trakcie omawianego sezonu badawczego, przedstawiono na rysunku 111.

Maksymalny pomiar biomasy 68,7 mm3/l zanotowano w czerwcu. Wynik ten korelował z wysoką koncentracją chlorofilu „a” aktywnego. Zakwit ten zdominowany był przez sinice, a szczególnie przez Limnothrix redeckei, Pseudosanabaena limnetica i Aphanizomenon baltica. Wymienione gatunki dominowały również pod względem ilościowym (os./ml). Znaczącą grupą glonów były także okrzemki, a największą biomasę tworzyły: Stephanodiscus hantzschii, Cyclotella sp.(również dominująca pod względem liczebnym), Coscinodiscus sp. i Melosira granulata v. granulata. Znaczący był również udział zielenic z rodzaju Oocystis, Scenedesmus, Chlamydomonas i Pediastrum. Procentowy udział głównych grup glonów w tym zakwicie przedstawiono na rysunku 112a.

W pozostałych miesiącach wyniki pomiarów biomasy mieściły się w przedziale 3,2–14,9 mm3/l.

W sezonie badawczym roku 2000 stwierdzono znaczną zmienność grup fitoplanktonu tworzących zakwity. Ich dominacja w kolejnych miesiącach badań przedstawiała się następująco:



  • w kwietniu zdecydowaną przewagę miały okrzemki,

  • w maju dominowały zielenice i okrzemki,

  • w lipcu dominowały zielenice,

  • w sierpniu dominowały zielenice przy znacznym współudziale sinic i okrzemek,

  • we wrześniu obserwowana była współdominacja okrzemek, sinic i zielenic,

  • w październiku i listopadzie dominowały krypytomonady.

Zielenice w miesiącach od maja do września odgrywały znaczącą rolę w wodach Zalewu Wielkiego. Były zdecydowanymi dominantami podczas zakwitu glonów w lipcu. W pozostałych miesiącach współdominowały z sinicami oraz z okrzemkami. Zielenice były najsilniej zróżnicowaną grupą glonów; wyróżniono 30 taksonów. Najliczniej reprezentowane były gatunki z rodzaju Scenedesmus.

Wśród sinic wyróżniono 14 taksonów. Liczebność ich była najwyższa w czerwcu – 50 tys. os./ml (głównie Pseudoanabaena/Limnotrix), a najniższa w miesiącach kwiecień i maj (poniżej 200 os./ml). W sierpniu i wrześniu wystąpiły dobre warunki rozwoju sinic – pod względem liczebności stanowiły ok. 50 % ogólnej ilości jednostek glonowych, a pod względem biomasy fitoplanktonu 29–26 %.

W badanych próbach fitoplanktonu nie stwierdzono masowego występowania kolonii Microcistis.

Okrzemki zdecydowanie dominowały w kwietniu (głównie Cyclotella sp.), a ich znaczący udział we współtworzeniu zakwitów stwierdzono w maju, czerwcu, sierpniu i wrześniu. Wśród 22 wyróżnionych taksonów oprócz wymienionego Cyclotella sp. stałą frekwencją odznaczały się: Melosira granulata oraz Diatoma elongatum.

Kryptomonady zdominowały zakwit w październiku oraz skład fitoplanktonu w listopadzie.



Rys. 111: Biomasa glonów na stanowisku F – warstwa powierzchniowa



Rys. 112a: Procentowy udział grup fitoplanktonu w biomasie (68,7 mm3/l) na stano­wisku T – 06.06.2000





Rys. 112b: Procentowy udział grip fitoplanktonu w biomasie (31,4 mm3/l) na stano­wisku M – 20.06.2000

Badania fitoplanktonu na stanowisku M Zalewu Małego

Zmiany wielkości biomasy glonów, które wystąpiły w trakcie omawianego sezonu badawczego, przedstawiono na rysunkach: 113 (dla warstwy powierzchniowej) i 114 (dla warstwy przydennej).

Największy wynik pomiarów biomasy odnotowano również w czerwcu – 31,4 mm3/l, a stosun­kowo wysokie wyniki stwierdzono w sierpniu i wrześniu. Na rysunku 112b przedstawiono procentowy udział w biomasie poszczególnych grup fitoplanktonu. W pozostałych miesiącach sezonu badawczego biomasa kształtowała się na poziomie 1,0–14,4 mm3/l.





Rys. 113: Biomasa glonów na stanowisku M – warstwa powierzchniowa


Poza omawianym sezonem badawczym zwraca uwagę wysoki wynik pomiaru biomasy w grudniu – 4,8 mm3/l.

Przez okres od maja do listopada w wodach Zalewu Małego w obu warstwach pomiarowych dominowały sinice. W warstwie powierzchniowej jedynie w sierpniu stwierdzono współdominację okrzemek, w maju kryptomonad i zielenic, a w listopadzie kryptomonad.

W miesiącach: luty, marzec i grudzień, dominowały kryptomonady (poza sezonem badawczym).

Spektrum sezonowe występowania sinic przedstawia się następująco: w maju i czerwcu dominowały Pseudoanabaena i Limnotrix, a od lipca do listopada dominowały organizmy rodza­jów: Plantktotrix i Aphanizomenon. Optimum rozwoju rodzaju Microcistis wystąpiło w czerwcu.






Rys. 114: Biomasa glonów na stanowisku M – warstwa przydenna

1   2   3   4   5


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość