Strona główna

Analiza substancji chemicznej – oznaczenie grupy rozpuszczalności Analiza substancji chemicznej


Pobieranie 17.14 Kb.
Data19.06.2016
Rozmiar17.14 Kb.
CHEMIA ORGANICZNA ĆWICZENIE 2

Analiza substancji chemicznej – oznaczenie grupy rozpuszczalności

Analiza substancji chemicznej.

Aby zidentyfikować substancję chemiczną, będącą związkiem organicznym, należy:

- oznaczyć właściwości fizykochemiczne, takie jak: postać (stan skupienia), barwa, zapach (ostrożnie !), odczyn, temperatura topnienia, temperatura wrzenia, współczynnik załamania światła, gęstość lub lepkość, rozpuszczalność w różnych cieczach itd.,

- przeprowadzić próbę spalania,

- zanalizować wyniki badań spektroskopowych, takich jak: IR, NMR, MS, UV/Vis, oraz innych,

- oznaczyć skład procentowy poszczególnych pierwiastków metodą analizy elementarnej,

- wykonać reakcje identyfikacyjne dla grup funkcyjnych obecnych w danej substancji.

Na podstawie zgromadzonych informacji można wysnuć wnioski co do struktury chemicznej badanej substancji. Aby mieć całkowitą pewność, należy je porównać z danymi literaturowymi, dotyczącymi danego związku chemicznego.



Badania wstępne.

Postać badanej substancji, jej stan skupienia, może dostarczyć wiele cennych informacji, na podstawie których można zawęzić zakres poszukiwań. Jeśli substancja jest cieczą warto określić w przybliżeniu jej gęstość. W tym celu należy zważyć niewielką, znaną objętość substancji, np. 5 cm3 i dokonać stosownych obliczeń lub porównać ją z gęstością wody.

Barwa i zapach, to ważne cechy preparatu. Wiele związków organicznych ma charakterystyczny zapach (niższe homologi estrów, ketonów, aldehydów, alkoholi, nitryli, węglowodorów alifatycznych, aromatycznych, fenoli), który może być pomocny w zakwalifikowaniu badanej próbki do odpowiedniej klasy związków.

Próba rozpuszczalności umożliwia zaszeregowanie badanego związku do określonej grupy rozpuszczalności, a przez to zmniejsza liczbę koniecznych do wykonania reakcji charakteryzujących obecne w związku grupy funkcyjne.

Przeprowadza się ją w następujący sposób: około 0,1g substancji stałej lub 0,2 cm3 cieczy zadaje się 3 cm3 określonego rozpuszczalnika. Rozpuszczalnik wprowadza się stopniowo (po 1 cm3), energicznie za każdym razem wstrząsając i obserwuje czy próbka rozpuściła się całkowicie w 3 cm3 rozpuszczalnika.

Należy zaznaczyć, że związki o długich łańcuchach alifatycznych, posiadające wiele skondensowanych pierścieni, wielofunkcyjne lub o dużej masie cząsteczkowej mogą dawać wyniki niejednoznaczne.

Charakterystykę związków ze względu na ich rozpuszczalność podano w tabeli obok.

Schemat. Oznaczanie grup rozpuszczalności.



Podział związków organicznych na grupy rozpuszczalności

Grupa rozpuszczalności

Rozpuszczalnik i rozpuszczalność

Związki organiczne

I (E1)

Rozp. w wodzie i eterze etylowym

Niższe człony homologiczne – obojętne, kwasowe, zasadowe: alkohole, aldehydy, ketony, kwasy, estry,(do 4 atomów węgla), aminy, (do 6 at. C), fenole, bezwodniki

II (E2)

Rozp. tylko w wodzie

Związki polarne: kwasy polihydroksylowe, hydroksykwasy, glikole, alkohole polihydroksylowe, cukry, kwasy sulfonowe i sulfonowe, sole, aminokwasy, niektóre amidy, amino alkohole, poliaminy

III a (Kw1)

Rozp. w 5% NaOH i 5% NaHCO3, nierozp. w wodzie

Związki kwasowe: kwasy karboksylowe, kwasy sulfonowe, fenole z podstawnikami elektrono akceptorowymi (np. nitrowymi), niektóre aminokwasy

III b (Kw2)

Rozp. W 5% NaOH,

nierozp. w wodzie

i w 5% NaHCO3


Związki słabo kwasowe: fenole, b-diketony i b-ketonoestry pierwszo- i drugorzędowe nitrozwiązki, oksymy, tiofenole, tiole, sulfonamidy (z wyjątkiem pochodnych amin drugorzędowych),

IV (Z)

Rozp. w 5% HCl,

nierozp. w wodzie



Związki zasadowe aminy pierwszorzędowe, drugorzędowe aminy alifatyczne i alifatyczno-aromatyczne, trzeciorzędowe aminy alifatyczne i alifatyczno-aromatyczne, hydrazyny

V (O)

Rozp. w stęż. H2SO4,

nierozp. w wodzie



Związki obojętne, nie zawierające azotu i siarki: aldehydy, ketony, estry, bezwodniki, chlorki kwasowe, alkohole, etery, acetale, węglowodory nienasycone, niektóre węglowodory aromatyczne

VI (N)

Nierozpuszczalne

Związki nie zawierające azotu i siarki, nasycone węglowodory alifatyczne, cykloalkany, węglowodory aromatyczne, pochodne chlorowcowe węglowodorów, etery di arylowe.

VII (R)

Nierozpuszczalne

Zawierają azot lub siarkę i nie należące do grup I-VI: nitrozwiązki aromatyczne i trzeciorzędowe, amidy, nitryle, aminy z dwoma lub trzema podstawnikami aromatycznymi, związki nitrozo, azoksy, Azo i hydrazo, sulfotlenki, sulfony, sulfonamidy amin drugorzędowych, tioetery, niektóre: aminy z podstawnikami elektronoakceptorowymi





©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość