Strona główna

Analiza zapylenia i występowania aktywnych biologicznie substancji w powietrzu m. Kielce Marek Kwinkowski, Małgorzata Jankowska-Błaszczuk, Renata Piwowarczyk, Wiesław Kaca Zakład Mikrobiologii, Zakład Botaniki


Pobieranie 113.12 Kb.
Data19.06.2016
Rozmiar113.12 Kb.



Analiza zapylenia i występowania aktywnych biologicznie substancji w powietrzu m. Kielce

Marek Kwinkowski, Małgorzata Jankowska-Błaszczuk, Renata Piwowarczyk, Wiesław Kaca




Zakład Mikrobiologii, Zakład Botaniki

Instytut Biologii, Akademia Świętokrzyska im. Jana Kochanowskiego w Kielcach


Kielce 2007

Wstęp
Bioaerozol – zawierający substancje pochodzenia biologicznego, lub też całe organizmy – stanowi stosunkowo najsłabiej opisany czynnik ryzyka, związany z zanieczyszczeniami powietrza. W bioaerozolu mogą występować różnorodne składniki aktywne biologicznie takie jak organizmy lub ich produkty – np. wirusy, bakterie, grzyby, zarodniki, pyłki itp. a także fragmenty organizmów jak endotoksyny bakteryjne. Składniki aktywne biologicznie mogą prowadzić zarówno do procesów o charakterze infekcyjnym (wirusy, bakterie, grzyby i ich zarodniki) jak i zapalnym, przy czym w przypadku aerozoli dominują objawy alergiczne i astma.
Endotoksyny

Endotoksyny są polimerami – lipopolisacharydami – i stanowią składniki zewnętrznej ściany bakterii Gram-ujemnych. Uwalniają się one łatwo do środowiska zewnętrznego z martwych bakterii i są przyczyną endotoksemii. Lipopolisacharydy są jednym z istotnych czynników chorobotwórczości bakterii Gram-ujemnych. Lipopolisacharydy wdychane przez człowieka w dużych ilościach powodują odczyn zapalny w płucach, zaburzenia w wymianie gazów, skurcz oskrzeli i in. Zaburzenia te mogą prowadzić nawet do poważnych zmian chorobowych np. stanów zapalnych płuc.

Istnieje również udokumentowany związek pomiędzy wdychaniem endotoksyn i schorzeniami astmatycznymi. Endotoksyny mogą działać synergistycznie z alergenami wziewnymi (pyłki roślin, zarodniki grzybów, kurz – roztocza, sierść zwierząt etc.) nasilając objawy alergiczne, a zwłaszcza astmatyczne.
Pyłki roślin

Pyłki roślin stanowią (obok kurzu domowego, sierści zwierzęcej i zarodników grzybów) najważniejszy alergen wziewny powodujący objawy chorobowe występujące masowo. Za najważniejsze dla występowania alergii uważa się pyłki: traw, drzew (np. leszczyna, wierzba, topola, brzoza); i chwastów (np. bylica lub parietaria). Efekt kliniczny zależy od stężenia i przynależności gatunkowej pyłków.


Cel pracy
Celem pracy było:

    • określenie ilości endotoksyn bakteryjnych w powietrzu, na wybranych stanowiskach w mieście Kielce i jego okolicach.

    • analiza jakościowa i ilościowa pyłków roślin występujących w powietrzu miasta Kielce i jego okolic.



Ryc. 1. Schemat lokalizacji miejsc pobierania próbek.

Liczba przed nawiasem określa nr stanowiska do oznaczania endotoksyn.

Liczba w nawiasie określa nr stanowiska do oznaczania liczby pyłków roślin.

Kolor określa grupę, do której należy stanowisko.


Endotoksyny oznaczono pobierając określoną ilość powietrza, metodą zderzeniową do wody wolnej od endotoksyn, a następnie zmierzono ich stężenie metodą testu LAL (Limulus Amebocyte Lysate). Do celów oznaczania poziomu pyłków roślinnych opracowano unikalną metodę pobierania próbek powietrza przez aspirację na filtr na wysokości 1,5 m, za pomocą systemu przenośnego. Liczbę pyłków określano przez analizę mikroskopowa filtra.
Ryc. 2. Aspirator w trakcie pobierania próby powietrza

Ryc. 3. Stężenie endotoksyn w powietrzu


Zestawienie poziomu stężenia pyłków roślin w m³ w poszczególnych miesiącach i poszczególnych lokalizacjach


Miesiąc

Pyłki

Miedziana

Promnik

Park miejski - Staw

Stadion

Sukowska

Cedro-Mazur

Maj

trawy (Gramineae))

5-10 / N

100-150 / H

100-120 / H

80 / W

80-100 / W

80 / W

sosna (Pinus)

30 / S

30 / S

40-50 / S

15 / N

0

20 / N

topola (Populus)

pojed. / N

0

0

pojed. / N

0

0

turzycowate (Cyperaceae)

0

20 / N

50-70 / W

30 / S

56-60 / W

0

liliowate (Liliaceae)

0

0

20-30 / S

0

0

0

brzoza (Betula)

0

0

0

pojed. / N

0

0

baldaszkowate (Umbelliferae)

0

0

0

0

0

10 / N

Czerwiec

trawy (Gramineae))

50 / S

60 / W

30 / S

30 / S

130 / H

60 / W

sosna (Pinus)

10 / N

20 / N

20 / N

0

pojed. / N

pojed. / N

pokrzywa (Urtica)

20 / N

10 / N

0

0

20 / N

50 / S

babka (Plantago)

pojed. / N

0

0

0

10 / N

10 / N

szczaw (Rumex)

30 / S

20 / N

0

0

0

0

bylica (Artemisia)

0

30 / S

0

0

0

0

komosa (Chenopodium)

0

10 / N

0

0

0

0

baldaszkowate (Umbelliferae)

0

0

pojed. / N

0

pojed. / N

20 / N

krzyżowe (Cruciferae),

0

pojed. / N

0

0

0

0

złożone (Compositae)

0

0

0

15 / N

0

0

Lipiec

trawy (Gramineae)

50-60 / W

40 / S

30 / S

60 / W

40-50 / S

60-70 / W

pokrzywa (Urtica)

20 / N

20 / N

pojed. / N

0

15 / N

20 / N

babka (Plantago)

20 / N

15 / N

0

15-20 / N

pojed. / N

30 / S

szczaw (Rumex)

15-20 / N

15 / N

0

30 / S

pojed. / N

30 / S

bylica (Artemisia)

pojed. / N

pojed. / N

0

0

0

pojed. / N

Sierpień

trawy (Gramineae))

0

pojed. / N

pojed. / N

0

pojed. / N

15 / N

pokrzywa (Urtica)

60 / W

30 / S

15 / N

40 / S

15 / N

20 / N

babka (Plantago)

0

0

0

pojed. / N

0

pojed. / N

szczaw (Rumex)

20 / N

0

0

0

20 / N

30 / S

bylica (Artemisia)

50 / S

20 / N

15 / N

20 / N

15 / N

20 / N

komosa (Chenopodium)

0

70 / W

0

0

pojed. / N

20 / N

złożone (Compositae)

0

0

0

pojed. / N

0

0

rdestowiec (Reyonurtia)

0

0

10 / N

0

0

0

Wrzesień

trawy (Gramineae))

10 / N

pojed. / N

pojed. / N

pojed. / N

10 / N

15 / N

pokrzywa (Urtica)

10 / N

15 / N

0

pojed. / N

0

pojed. / N

bylica (Artemisia)

15 / N

15 / N

0

pojed. / N

0

pojed. / N

komosa (Chenopodium)

pojed. / N

15 / N

0

0

0

0

Stężenie niskie do 20 pyłków/m³

Stężenie średnie 21 - 50 pyłków/m³

Stężenie wysokie 51-100 pyłków/m³

Stężenie bardzo wysokie ponad 100 pyłków/m³

Wnioski
Endotoksyny:

Na podstawie badań, przeprowadzonych w okresie kwiecień-październik 2007 roku, w 13 punktach w Kielcach i okolicy wykazano, że:



  1. Poziom endotoksyn w powietrzu generalnie jest niski. Tylko w jednym badaniu odnotowano poziom mogący stanowić zagrożenie dla zdrowia. Wystąpił on na stanowisku przy ul. Sukowskiej w kwietniu i wynosił ok. 1600 EU/m³. Czterokrotnie (trzy razy w kwietniu, raz w czerwcu) stwierdzono wysoki lecz nie zagrażający zdrowiu poziom stężenia endotoksyn, porównywalny z najwyższym ze stężeń proponowanych do celów opracowania norm dla powietrza na stanowiskach pracy.

  2. Analiza porównawcza z danymi dotyczącymi ilości bakterii w powietrzu na tych samych stanowiskach pozwala na wnioskowanie, że większość endotoksyn w powietrzu nie pochodzi zapewne z żywych bakterii, lecz jest zaadsorbowana na pyle.

Pyłki roślin:

Na podstawie badań, przeprowadzonych w okresie maj-wrzesień 2007 roku, w 6 punktach w Kielcach zanalizowano występowanie roślin wytwarzających pyłki o potencjalnej aktywności alergizującej oraz oznaczono stężenie ich pyłków na wysokości 1,5 m. Poziom stężenia pyłków nie odbiega znacząco od spodziewanego.






©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość