Strona główna

Bakterie I wirusy


Pobieranie 1.01 Mb.
Strona1/8
Data19.06.2016
Rozmiar1.01 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8
BAKTERIE I WIRUSY
Zadanie 1. (0-2)

Bakterie nitryfikacyjne (Nitrosomonas sp., Nitrobacter sp.) przeprowadzają chemosyntezę, wykorzystując w jej pierwszym etapie następujące reakcje chemiczne :





Część wydzielonej w tych reakcjach energii jest rozpraszana w postaci ciepła, a część jest dostępna dla bakterii w formie użytecznej chemicznie.

a) wyjaśnij, jaką rolę w drugim etapie chemosyntezy pełni energia użyteczna chemicznie, uzyskana przez te bakterie w etapie pierwszym

b) określ znaczenie reakcji nitryfikacji dla roślin.


Prawidłowa odpowiedź:

a) Energia ta zostaje wykorzystana przez bakterie do syntezy związków organicznych/redukcji CO2 do związków organicznych/asymilacji CO2.

b) Bakterie nitryfikacyjne wzbogacają glebę w łatwo przyswajalną dla roślin formę azotu.
Standard egzaminacyjny nr II. i III. Korzystanie z informacji i tworzenie informacji.
Schemat oceniania.

Zdający otrzymuje 1p. za prawidłowe określenie roli energii użytecznej chemicznie w powyższych procesach oraz 1p. za prawidłowe określenie znaczenia reakcji nitryfikacji dla roślin.


Źródło: Matura maj 2008, poziom rozszerzony, CKE
Zadanie 2. (0-1)

Antybiotyki wykazują w stosunku do bakterii działanie bakteriobójcze lub bakteriostatyczne. Wyjaśnij, co oznacza, że jakiś antybiotyk ma działanie bakteriostatyczne.


Prawidłowa odpowiedź:

Taki antybiotyk hamuje możliwość mnożenia się bakterii.


Standard egzaminacyjny nr III. Tworzenie informacji.
Schemat oceniania.

Zdający otrzymuje 1p. Za prawidłowe określenie funkcji antybiotyku o działaniu bakteriostatycznym.


Źródło: Matura maj 2008, poziom rozszerzony, CKE

Zadanie 3. (0-1)

Stwierdzono, że każdy człowiek w ciągu roku zapada na co najmniej dwie infekcje wirusowe. Zaznacz dwa najbardziej skuteczne sposoby zapobiegania chorobom wirusowym .

A. Dieta bogata w witaminę K i sód
B. Szczepienia ochronne
C. Podawanie antybiotyków
D. Dieta bogata w tłuszcze nasycone
E. Unikanie kontaktów z osobami zainfekowanymi
Prawidłowa odpowiedź:

B, E


Standard egzaminacyjny nr I. Wiadomości i rozumienie
Schemat oceniania.

Zdający otrzymuje 1 punkt za wybór właściwych odpowiedzi


Źródło: Matura styczeń 2006, poziom podstawowy, CKE
Zadanie 4. (0-1)
W 2008r Nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny przyznano między innymi za odkrycie, że wirus brodawczaka ludzkiego ( HPV) może być jednym z czynników wywołujących raka szyjki macicy. Choroba ta jest jedną z najgroźniejszych nowotworowych chorób kobiecych, na które umiera nie świecie około 300 tyś, kobiet .
Jak to odkrycie jest wykorzystywane w profilaktyce medycznej?
Prawidłowa odpowiedź:

Odkrycie to umożliwiło opracowanie/ odkrycie szczepionki przeciw wirusowi, który zastosowany u dziewcząt ( lub młodych kobiet) zmniejsza ryzyko występowania u nich raka szyjki macicy


Standard egzaminacyjny nr. II. Korzystanie z informacji
Schemat oceniania.

Właściwie uzasadnia opinię na podstawie informacji zawartych w tekście.


Źródło: Matura maj 2010, poziom podstawowy, CKE
Zadanie 5. (0 – 1)

Zespół nabytego upośledzenia odporności w skrócie AIDS, jest skutkiem zakażenia człowieka wirusem HIV. Wirus ten należy do retrowirusów, ponieważ jego materiałem genetycznym jest RNA, który w procesie odwrotnej transkrypcji stanowi matrycę do syntezy komplementarnego DNA. Wirus HIV, włączając się w Dna komórek organizmu, człowieka upośledza ich działanie. Dotychczas nie udało się pomimo intensywnych badań, otrzymać skutecznego lekarstwa. Jedynym sposobem opóźnienia rozwoju choroby jest podawanie azydotymidyny (AZT). Substancja ta blokuje działanie odwrotnej transkryptazy.

Na podstawie analizy tekstu wyjaśnij, dlaczego zostaje zatrzymana synteza DNA wirusa HIV.
Poprawna odpowiedź: Zablokowanie odwrotnej transkryptazy powoduje zatrzymanie syntezy DNA na matrycy RNA / odwrotnej transkrypcji.
Standard egzaminacyjny: I i II, wiadomości i rozumienie, korzystanie z informacji

Schemat oceniania: Zdający otrzymuje 1p za podanie prawidłowego wyjaśnienia

Źródło: Iwona Żelazny „Biologia -zbiór zadań maturalnych”, wydawnictwo szkolne Omega

Zadanie 6 (0 - 1)

Uporządkuj etapy infekcji wirusowej.





Poprawna odpowiedź:

E, B,D,C,A



Standard egzaminacyjny: III, korzystanie z informacji

Schemat oceniania: Za podanie prawidłowej kolejności etapów zdający uzyskuje 1 punkt.
Źródło: Iwona Żelazny „Biologia - zbiór zadań maturalnych, wydawnictwo szkolne Omega
Zadanie 7 (0 -1)
U dziewcząt około 13 roku życia stosuje się obowiązkowe szczepienie ochronne przeciw różyczce. Wyjaśnij, dlaczego szczepienia przeciw różyczce są obowiązkowe tylko dla dziewcząt.

Poprawna odpowiedź:

Wirus różyczki jest groźny dla płodu i może powodować jego poważne uszkodzenia, dlatego szczepienie dziewcząt zapobiega infekcji płodów w czasie ciąży.



Standard egzaminacyjny: II, tworzenie informacji
Schemat oceniania: Zdający otrzymuje 1 punkt za podanie właściwego wyjaśnienia.
Źródło: Matura, maj 2006, poziom podstawowy, CKE

Zadanie 8. (0-3)

Badania nad fizjologią drobnoustrojów oraz sposobami ich wykorzystania dla potrzeb człowieka wymagają prowadzenia długotrwałej hodowli.

I sposób hodowli – hodowla statyczna: po wysianiu drobnoustrojów na pożywce nie dochodzi do żadnej zewnętrznej integracji w hodowlę. Krzywa liczebności najpierw wznosi się łagodnie, potem następuje wzrost wykładniczy, następnie przez pewien czas liczebność nie zmienia się, wreszcie gwałtownie spada.

II sposób hodowli – hodowla ciągła: liczebność populacji jest stała ze względu na stały dopływ nowych porcji pożywki i jednoczesny odpływ takiej samej ilości zużytego podłoża z produktami metabolizmu.

Na podstawie obu opisów narysuj dwa wykresy obrazujące opisane sposoby hodowli. Podaj przyczynę gwałtownego spadku liczebności populacji bakterii w przypadku hodowli statycznej.

Poprawna odpowiedź:

Bakterie rozwijają się do czasu wyczerpania składników pokarmowych (w pożywce) lub zatrucia się produktami własnej przemiany materii.



Standard egzaminacyjny: II i III, tworzenie informacji i korzystanie z informacji
Schemat oceniania: Za każdy prawidłowo wykonany wykres - po 1 punkcie, Za podanie przyczyny – 1 punkt.
Źródło: Iwona ŻelaznyBiologia - zbiór zadań maturalnych, wydawnictwo szkolne Omega

Zadanie 9. (0-1)

Bakterie nie rozmnażają się płciowo, jednak u niektórych zaobserwowano procesy przenoszenia części materiału genetycznego pomiędzy osobnikami, prowadzące do zwiększenia różnorodności genetycznej bakterii.

Schematy ilustrują przykłady dwóch takich procesów.

Na podstawie analizy schematów porównaj sposób przeniesienia materiału genetycznego z jednej komórki bakteryjnej do innej.



Poprawna odpowiedź:

- w przypadku A sam DNA wnika do komórki bakterii/komórka bakterii pobiera z otoczenia obcy DNA

- w przypadku B wirus/bakteriofag przenosi fragment DNA pomiędzy komórkami/wirus jest nośnikiem DNA

Standard egzaminacyjny: II, korzystanie z informacji
Schemat oceniania: Zdający właściwie korzysta ze schematów.
Źródło: Iwona ŻelaznyBiologia - zbiór zadań maturalnych,Wydawnictwo szkolne Omega

Zadanie 10. (0-1)

W tabeli zamieszczono zakresy tolerancji niektórych bakterii względem pH podłoża, w którym występują.




Gatunek bakterii

Wartość pH podłoża

minimum

optimum

Przecinkowiec cholery

5,6

6,2-8,0

Dwoinka zapalenia płuc

7,2

7,8

Pałeczka okrężnicy

4,4

6,0-7,0

Podaj, która z wymienionych powyżej bakterii jest stenobiontem względem badanego czynnika. Uzasadnij swój wybór.


Poprawna odpowiedź:

Dwoinka zapalenia płuc, ponieważ bakterie te mają najmniejszy zakres tolerancji na pH podłoża.


Standard egzaminacyjny: II, korzystanie z informacji
Schemat oceniania: Zdający prawidłowo odczytuje informacje z tabeli.
Źródło: Matura 2007, poziom rozszerzony, CKE

Zadanie 11. (0-3)

Bakterie należą do organizmów występujących powszechnie w przyrodzie. Są obecne w wodzie, glebie i w powietrzu. Część z nich to bakterie chorobotwórcze. Należą do nich m.in. bytująca w glebie laseczka tężca, występujący w wodzie przecinkowiec cholery oraz prątki wywołujące gruźlicę. Zaproponuj trzy sposoby, które należy stosować w celu ochrony własnego zdrowia przed każdą ze wskazanych bakterii.



Poprawna odpowiedź:

  1. W przypadku zranienia unikanie kontaktu z glebą , w której bytują laseczki tężca (przemywanie ran wodą utlenioną).

  2. Picie przygotowanej wody dla uniknięcia zarażenia przecinkowcem cholery.

  3. Szczepienia ochronne dla uniknięcia zarażenia prątkiem gruźlicy.


Standard egzaminacyjny: II, korzystanie z informacji
Schemat oceniania: Za każdą poprawną odpowiedź zdający otrzymuje 1 punkt.
Źródło: Iwona ŻelaznyBiologia - zbiór zadań maturalnych, wydawnictwo szkolne Omega

Zadanie 12. ( 0-1)

Wirusy są pasożytami o uproszczonej budowie i nie mają metabolizmu. Zbudowane są z cząstek charakterystycznych dla materii ożywionej, czyli białek i kwasów nukleinowych. Właśnie ze względu na rodzaj cząsteczki kwasu nukleinowego wirusy można podzielić na DNA-wirusy i RNA-wirusy. Wśród wirusów posiadających DNA są takie, które mają dwuniciowe DNA i są takie, które mają je w postaci jednoniciowych cząsteczek. Podobną klasyfikację można przeprowadzić wśród wirusów zawierających RNA, gdyż mogą je mieć w postaci cząsteczek jednoniciowych lub dwuniciowych.


Na podstawie powyższego tekstu narysuj uproszczony schemat klasyfikacji wirusów.
Poprawna odpowiedź:





Standard egzaminacyjny: II, korzystanie z informacji

Schemat oceniania

Zdający otrzymuje 1 punkt za narysowanie w całości poprawnego schematu.



Źródło : Matura V 2009 r, poziom rozszerzony, CKE

Zadanie 13. ( 0-1)

Na wykresie przedstawiono zależność przeżywalności dwóch populacji tego samego gatunku bakterii (dzikiej i zmutowanej) od stężenia antybiotyku w pożywce.



Na podstawie obu wykresów podaj skutek mutacji dla przedstawionego gatunku bakterii.



Poprawna odpowiedź: mutacja zwiększyła przeżywalność osobników tego gatunku bakterii w obecności antybiotyku lub mutacja zwiększyła oporność bakterii na antybiotyk.

Schemat oceniania

Zdający otrzymuje 1 punkt za podanie skutków mutacji dla przeżywalności populacji bakterii zależnie od stężenia antybiotyku w pożywce.



Standard egzaminacyjny: III, Tworzenie informacji

Źródło : Matura V 2009, poziom rozszerzony , CKE

Zadanie 14.(0-2)

Na schemacie przedstawiono makrofaga i jego udział w powstawaniu reakcji obronnej organizmu podczas infekcji bakteryjnej.



Podkreśl rodzaj odporności, w którym bezpośrednio uczestniczy makrofag:

A. komórkowa B. humoralna

Przyporządkuj kolejne etapy reakcji obronnej oznaczone na schemacie cyframi I i II, do roli makrofaga w powstawaniu tej reakcji:



    1. makrofag prezentuje antygen ……………………

    2. makrofag fagocytuje antygen ……………………

Poprawna odpowiedź: a) komórkowa

b) A. – II B. - I


Standard egzaminacyjny: I i II, wiadomości i rozumienie, korzystanie z informacji
Schemat oceniania

1p- podkreślenie właściwego rodzaju odporności

1p- za dwa poprawnie przyporządkowane etapy reakcji obronnej do funkcji jaką w niej pełni makrofag

Źródło: Matura maj 2010, poziom podstawowy, CKE

PROTISTA I GRZYBY







Zadanie 1. (0-2)

Na podstawie powyższego schematu opisz dwie drogi zakażenia się człowieka gruźlicą.


Prawidłowa odpowiedź:

  1. Drogą kropelkową od chorego człowieka lub przez powietrze od chorego człowieka.

  2. Przez pokarm lub mleko, lub mięso od chorych krów.


Standard egzaminacyjny nr II Korzystanie z informacji
Schemat oceniania.

Zdający otrzymuje po 1p. za każdą z dwóch poprawnie opisanych dróg zakażenia się człowieka gruźlicą.


Źródło : Matura maj 2009, poziom podstawowy. CKE

Zadanie 2. (0 – 1)

Niektóre grzyby wchodzą z innymi organizmami w związki pokarmowe:

1. Obustronnie korzystne,

2. Korzystne tylko dla grzybów.

Podaj nazwy opisanych wyżej form współżycia.
Prawidłowa odpowiedź: 1. Symbioza 2. Pasożytnictwo
Standard egzaminacyjny: III, tworzenie informacji
Schemat oceniania: Zdający otrzymuje 1p za prawidłowe podanie dwóch form współżycia
Źródło: Matura maj 2008, poziom rozszerzony, CKE

Zadanie 3. (0-1)

Na schemacie przedstawiono cykl rozwojowy taśmy morskiej należącej do zielenic. W cyklu tym występuje diploidalny sporofit oraz haploidalny gametofit, które mają podobną budowę morfologiczną.






  1. Na podstawie powyższych informacji zapisz litery, którymi na schemacie oznaczono:

Zarodniki ……………. Gamety …………….

  1. Wpisz na schemacie literę R w miejscu, gdzie zachodzi mejoza

Poprawna odpowiedz: a) Zarodniki - B Gamety - D

b) na schemacie pomiędzy A i B
Standard egzaminacyjny: I, wiadomości i rozumienie
Schemat oceniania: 1p – za poprawne wpisanie liter
Źródło: Matura styczeń 2006, poziom rozszerzony, CKE
Zadanie 4 (0-2)

Przez długi czas grzyby zaliczano do roślin. Różnią się od nich jednak wieloma cechami i dlatego wydzielono je w odrębne królestwo.

Spośród wymienionych niżej cech budowy i funkcji organizmów wpisz (stosując oznaczenia literowe):


  1. dwie cechy roślin różniące je od grzybów

  2. dwie cechy grzybów różniące je od roślin

Cechy budowy i funkcji organizmów:

  1. Budują je komórki nie posiadające ukształtowanego jądra,

  2. Są zbudowane z komórek eukariotycznych,

  3. Celuloza jest głównym składnikiem ich ścian komórkowych,

  4. Ściany ich komórek są zbudowane przeważnie z chityny,

  5. Organizmy te magazynują głównie skrobię,

  6. Organizmy te są wyłącznie cudzożywne,

  7. Mogą rozmnażać się przez zarodniki.

Poprawna odpowiedz: a)roślinyC, E b)grzybyD, F
Standard egzaminacyjny: II korzystanie z informacji
Schemat oceniania: Za każde dwie prawidłowo podane cechy różniące grzyby i rośliny po 1 pkt.
Źródło: Matura próbna, XII 2005, poziom rozszerzony, CKE

Zadanie 5. (0-1)

Na schemacie przedstawiono fagocytozę- jeden ze sposobów pobierania pokarmu przez ameby.



Na podstawie rysunku wpisz do poniższej tabelki cyfry od 1 do 5, tak aby zostały uszeregowane we właściwej kolejności etapy fagocytozy.




Nr etapu

Charakterystyka etapu




Usunięcie niestrawionych resztek pokarmu na zewnątrz, regeneracja błony komórkowej.




Utworzenie wysłanego błoną wklęśnięcia na powierzchni ameby, które obejmuje pokarm.




Identyfikacja pokarmu przez cząsteczkę receptora tkwiącego w błonie komórkowej.




Trawienie pokarmu i wchłanianie prostych związków do cytoplazmy.




Utworzenie wodniczki pokarmowej, przesunięcie jej w głąb cytoplazmy i połączenie z lizosomom.

Poprawna odpowiedz: Kolejność etapów: 5,2,1,4,3.
Standard egzaminacyjny: II, korzystanie z informacji
Schemat oceniania: 1 pkt za uporządkowanie etapów fagocytozy przedstawionych na schemacie
Źródło: Matura V 2009, poziom rozszerzony, CKE.

Zadanie 6. ( 0-1)

Zaznacz zdanie, które zawiera poprawną informację dotyczącą grzybów.


A. Ciało grzybów, zwane grzybnią, składa się z rozgałęzionych strzępek otoczonych sztywną, zbudowaną głównie z ligniny ścianą komórkową.
B. W cyklu rozwojowym workowców i podstawczaków występuje faza jąder sprzężonych (dikariofaza), krótsza u workowców, dłuższa u podstawczaków.
C. Wszystkie grzyby to organizmy heterotroficzne (saprobionty, pasożyty, symbionty), które jako materiał zapasowy gromadzą głównie glikogen i skrobię.
D. Grzyby rozmnażają się wegetatywnie przez zarodniki, pływki, fragmentację grzybni i bulwki przybyszowe.
Poprawna odpowiedz: B.
  1   2   3   4   5   6   7   8


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość