Strona główna

Bankowe Systemy Informatyczne dr hab. Witold Chmielarz, prof. Uw plan – konspekt wykładu (30 godzin)


Pobieranie 197.05 Kb.
Strona1/7
Data19.06.2016
Rozmiar197.05 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7
Bankowe Systemy Informatyczne

dr hab. Witold Chmielarz, prof. UW
Plan – konspekt wykładu (30 godzin)

  1. Powstanie i rozwój bankowych systemów informatycznych

  2. Specyfika i typologie informatycznych systemów bankowych



  1. Charakterystyka typowego systemu bankowego

  2. Funkcjonalność wybranego systemu bankowego

  3. Bankowość elektroniczna

  4. Wspomaganie tradycyjnych i nowoczesnych form płatności przez bankowość elektroniczną.


Zawartość

1. Powstanie i rozwój bankowych systemów informatycznych

Spośród wszystkich systemów finansowo-księgowych najbardziej specyficzna grupę stanowią systemy informatyczne banków.

Bankowy system informatyczny - jest to skomputeryzowany i wyposażony w media teleinformatyczne system informacyjny, realizujący specyficzne funkcje instytucji bankowych i relacji pomiędzy nimi, w celu zapewnienia doskonalszej obsługi klienta (w miejscu funkcjonowania banku lub na odległość) oraz usprawnieniu funkcji zarządzania bankiem.

W rozwoju bankowych systemów informatycznych można wyróżnić następujące fazy rozwoju1:



  • Faza wczesna przetwarzania transakcyjnego 1960-70 r.,

  • Faza burzliwego rozwoju informacyjnych systemów zarządzania w bankowości (MIS) - 1970-77 r.,

  • Faza produktywna informatycznych systemów zarządzania w latach (DSS+ES) 1978-85 r.,

  • Faza zmian technologicznych systemów wspomagających decyzje - 1986-1990 r.,

  • Faza zmiany filozofii i systematyki tworzenia systemów informatycznych rozwój zintegrowanych systemów informatycznych zarządzania – od 1990 r.,

  • Faza zdalnych systemów – bankowość elektroniczna od 1994 r.,

  • Faza systemów globalnych – bankowość internetowa od 1998 r.

Faza wczesna przetwarzania transakcyjnego 1960-70 r. charakteryzowała się następującymi cechami:




  • Duże, drogie, wolne komputery o awaryjności do 60% czasu pracy, w wyodrębnionych ośrodkach informatycznych,

  • Uciążliwe prace, nad przygotowaniem i wprowadzaniem danych,

  • Zakres dotyczy głównie automatyzacji obejmującej:




  • Księgowość,

  • Prace administracyjne typu - kadry, płace,

  • Statystyki i raporty zewnętrzne.

Faza burzliwego rozwoju informacyjnych systemów zarządzania w bankowości (MIS) - 1970-77 r., miała następujące atrybuty:



  • Koncentracja prac na obsłudze rachunków bankowych – systemy finansowo-księgowe,

  • Zapewnienie podstawowego wyposażenia informatycznego – duże komputery, drukarki, taśmy, dyski stałe, czytniki taśm i kart perforowanych,

  • Realizacja systemów scentralizowanych typu wsadowego,

  • Rejestracja danych wejściowych w scentralizowanych ośrodkach przetwarzania (perforacja taśm i kart),

  • Prezentacja danych wyjściowych głównie w postaci wydruków i dostarczanie ich w tej postaci użytkownikowi,

  • Ograniczona pojemność i szybkość działania sprzętu.

Faza produktywna informatycznych systemów zarządzania w latach (DSS+ES) 1978-85 r. posiadała głównie:




  • modernizację działań poprzedniej fazy,

  • początek teleprzetwarzania (1988 - 45% TP),

  • dane rejestrowane są przez użytkownika końcowego,

  • systemy pozostają nadal scentralizowane,

  • przetwarzanie danych traktowane jest jako produkcja zapewniająca:

  • prowadzenie rachunków bankowych i tradycyjnych oszczędności,

  • prowadzenie rachunkowości syntetycznej i analitycznej,

  • masowe przetwarzanie,

  • aplikacje zorientowane na produkty,




  • konserwacja wszelkich systemów tworzonych w tym czasie jest bardzo trudna,

  • prowadzone są wstępne prace dotyczące planowania działalności bankowej,

Faza zmian technologicznych systemów wspomagających decyzje - 1986-1990 r. wyróżniła się:




  • radykalne zmiany w technologii informatycznej (sieci, relacyjne bazy danych itp.)

  • rozpoczęcie decentralizacji systemów, zmiany architektury systemów,

  • dane i procesy przetwarzania stają się niezależne,

  • integracja systemów produktowych i problemowych w systemy informacyjne kierownictwa, powstanie pierwszych systemów w pełni zintegrowanych,

  • pełne włączenie użytkownika w proces projektowania systemów

Faza zmiany filozofii i systematyki tworzenia systemów informatycznych rozwój zintegrowanych systemów informatycznych zarządzania – od 1990 r.



  • zmiana metod tworzenia systemów informatycznych,

  • automatyzacja zintegrowanego stanowiska pracy,

  • przewaga w stosowaniu relacyjnych baz danych,

  • administrowanie połączonymi bazami danych,

  • stosowanie bezpośredniego dostępu do rozproszonych baz danych,

  • system informatyczny zapewnia:

  • wzrost produktywności stanowiska pracy,

  • racjonalizuje przepływ danych,

  • zwiększa trafność decyzji,

  • zapewnia zgodność usług z oczekiwaniami klientów.

Faza zdalnych systemów – bankowość elektroniczna od 1994 r.:



  • Zmiana filozofii działania banku – automatyzacja front office, powszechność kart płatniczych,

  • Do 40% usług zdalnych w tym zakresie,

  • Rozwój systemów elektronicznych rozliczeń międzybankowych,

  • Początki elektronicznego pieniądza i jego praktycznej implementacji,

  • Upowszechnianie standardów elektronicznej wymiany dokumentacji bankowej SWIFT, EDIFACT

Faza systemów globalnych – bankowość internetowa od 1998 r.:




  • Rozwój systemów kart płatniczych – karty inteligentne

  • Bankowość internetowa,

  • Przesyłanie standardów danych przez Internet,

  • Rozwój handlu elektronicznego i związanych z nim płatności elektronicznych przez Internet,

  • Usługi bankowe przez telefon phone-banking i m-banking

  • Rozwój systemów zabezpieczeń bankowych.

Wybrane fakty rozwoju BSI w Polsce:



Prapoczątkiem niejako informatyzacji bankowości w Polsce było przekazanie pierwszego komputera do przetwarzania danych bankowych - NCR-315 - 1965 r. W rok później rozpoczęto uruchamianie na tym komputerze systemu ewidencji i księgowości dla książeczek a'vista (później po licznych modyfikacjach znany jako system KSERO). W tym samym czasie rozpoczęto pracy nad uruchomieniem systemu SOB (System Obsług Bankowej), w zamyśle dedykowanego na duże komputery. W latach 70-tych systemy bankowe przetwarzano we własnych nielicznych ośrodkach informatycznych (w 1977 r banki posiadały 2 duże komputery) i w znacznie szerszym zakresie w ośrodkach zewnętrznych – wojewódzkiej sieci ZETO. Były to systemy na maszyny duże - serii ODRA (ICL 1900), a później maszyny systemu RIAD lub IBM 360/370.

  • Informacje do przetworzenia dostarczane były poprzez zwykłe środki transportu mediami typu: taśma, dyskietka, karta perforowana. Z powrotem – użytkownik wyniki otrzymywał głównie w postaci wydruków. Od 1976 r. zaczął się zarysowywać kryzys informatyki (na tle ogólnego kryzysu gospodarczego kraju) - brak było dewiz na zakup sprzętu zachodniego. Drugą przyczyna kryzysu polskiej informatyki stały się ustalenia rządowe (w ramach RWPG), które spowodowały, że zamiast produkcji sprawdzonych i dobrej jakości maszyn typu ODRA, rozpoczęto w Polsce składanie serii maszyn RIAD30 (po modyfikacjach RIAD31, 32 i 32A). Pomimo licznych przeróbek był to sprzęt wyjątkowo nieudany i awaryjny – w roku 1979 blisko 75% „produkcji” po pierwszych testach, zostało wyłączonych z dalszej eksploatacji. Po wprowadzeniu stanu wojennego produkcji tej praktycznie zaniechano. W latach osiemdziesiątych embargo na dostawy sprzętu i oprogramowania w znaczący sposób ograniczyło możliwości stosowania informatyki w bankowości. Jedynymi komputerami składanymi w Polsce stały się minikomputery SM3 i SM4 będące na poziomie późnych lat 60 (kalka ideowa PDP11/69).

  • Systemy z tych lat to pojedyncze systemy dziedzinowe. Przetwarzanie w tych systemach oparte było na danych aktualnych, nie historycznych - brak więc było możliwości dokonywania jakichkolwiek analiz i prognoz. Pamiętać jednak należy, że jeszcze w 1979 r. uruchomiono pierwszy w polskiej bankowości system on-line. Jako system dedykowany określonej maszynie nie miał on jednak możliwości wejścia do szerokiej eksploatacji i jego wpływ na zmiany jakościowe systemów był niewielki . Z drugiej strony ubocznymi początkowo skutkami embarga stało się w tym czasie zainteresowanie mikrokomputerami. Lata 1985-86 to początek fascynacji mikrokomputerami. Wydawało się, że zainstalowanie ich dużej ilości pozwoli w dowolnej płaszczyźnie zinformatyzować nawet bank. Brak było natomiast świadomości, że dla rozwiązania „dużych” problemów – a do takich zaliczyć należy informatyzacje banku – należy używać dużych komputerów. Mikrokomputery odegrały natomiast pozytywną rolę w podniesieniu ogólnej kultury technicznej, nauczeniu podejścia do aplikacji komputerowych, automatyzacji prostych funkcji obsługi biurowej oddziałów i central banków. Na mikrokomputery (podobnie jak wcześniej na minikomputery) stworzono tez implementacje najpopularniejszego polskiego programu tych lat SOB-u.

W końcu lat osiemdziesiątych zaczynają powstawać polskie zespoły projektujące systemy bankowe i pierwsze systemy bankowe samodzielne lub uzupełniające system SOB. Większość z nich jest usytuowana przy bankach, ale są to też niezależne firmy. Rezultatem pracy tych zespołów będą w przyszłości zintegrowane systemy bankowe. Początek lat 90-tych to tworzenie i pełne wykorzystanie systemów zintegrowanych (ZORBA, Bankier, Sezam itp.). Były to niestety systemy obejmujące swoim zakresem tylko czynności bankowe realizowane na poziomie operacyjnego oddziału bankowego. W pierwszej połowie lat 90-tych nie zrealizowano żadnego systemu bankowego w formie scentralizowanej (mniejsze było ryzyko i koszt wdrożenia systemów oddziałowych). Doprowadziło to do licznych patologii systemów informatycznych bankowości, ciągnących się po dziś dzień. Od 1994 r. rozpoczęto prace nad wykorzystaniem elektronicznej i internetowej bankowości, bowiem inicjację prac nad systemami Krajowej Izby Rozliczeniowej oraz ekspansję systemów kart płatniczych. Późniejszy rozwój telebankingu jako usługi oferowanej przez banki tradycyjne, kont internetowych czy powstanie pierwszych banków internetowych (m-Bank, Intelligo itd.) należy traktować jako pochodną tego zjawiska i naturalną konsekwencję występującą równolegle na całym świecie.

Powstanie zastosowanie systemów informatycznych w sferze bankowości miało znaczący wpływ na rozwój usług bankowych. Najważniejsze skutki jakie w tej dziedzinie daje się zauważyć to:



  • Relatywne zmniejszenie liczby pracowników obsługujących bezpośrednio klientów i wykonujących operacje oraz zwiększenie liczby pracowników i komórek zaplecza.

  • Wzrost roli komórek zajmujących się ewidencją, analizą, badaniami, zaopatrzeniem stanowisk operacyjnych i rozwiązywaniem ich problemów (np. oddzielenie od stanowisk wykonujących operacje, jednostek badających reklamacje klientów). To pozwala stanowiskom operacyjnym skupić się na obsłudze otrzymywanych zleceń, co zwiększa ich wydajność.



  • Skraca się czas wykonywania poszczególnych operacji, co służy zarówno wygodzie klienta jak i podniesieniu efektywności pracy banku.

  • Automatyzacja pozwala na szybkie załatwienie spraw klientów. Zwiększa wydajność pracowników, zmniejsza liczbę pracowników zajmujących się bezpośrednią obsługą. Efekt ten jest niwelowany wzrostem zespołu informatyków.

  • Maleje udział pracowników wykonawczych, wzrost funkcjonalnych o wysokich kwalifikacjach. Wzrost wymagań angażowanych pracowników, jednocześnie duże zapotrzebowanie na specjalistów o różnych profilach.

  • Następują zmiany obiegów dokumentacyjnych, odchodzenie od mediów papierowych.

  • Oddzielenie miejsca funkcjonowania banku i miejsca dokonywania transakcji.

  1   2   3   4   5   6   7


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość