Strona główna

Biological development standards in Poniatowa’s newborns


Pobieranie 291.02 Kb.
Data20.06.2016
Rozmiar291.02 Kb.
ANNALES
UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA
LUBLIN - POLONIA

VOL.LX, SUPPL. XVI, 305 SECTIO D 2005

Uniwersytet Zielonogórski Katedra Wychowania Fizycznego

University of Zielona Góra Chair of Physical Education

ANDRZEJ MALINOWSKI, RYSZARD ASIENKIEWICZ, ELŻBIETA GAWRYŚ

Biological development standards in Poniatowa’s newborns

Standardy rozwoju biologicznego niemowląt z Poniatowej

Prowadzenie badań dotyczących stanu biologicznego niemowląt na tle szeroko pojętych czynników endogennych i egzogennych ma celu uchwycenie ich wpływu na budowę , rozwój i zdrowie. Tworzenie norm rozwojowych w oparciu o wyniki badań antropologów i lekarzy przybliża możliwość pełniejszej oceny harmonijnego rozwoju dziecka, będącego pozytywnym wykładnikiem zdrowia.

Celem pracy jest analiza rozwoju fizycznego niemowląt pochodzących z Poniatowej w wieku od urodzenia do pierwszego roku życia oraz jego uwarunkowań..

MATERIAŁ I METODY


Podstawę rozważań stanowi materiał ciągły zebrany w 1993 roku przez Elżbietę Gawryś pod kierunkiem Andrzeja Malinowskiego. Badaniami objęto 161 zdrowych, donoszonych niemowląt (86 chłopców i 75 dziewczynek) urodzonych w Poniatowej w województwie lubelskim, objętych opieką Poradni dla Dzieci Zdrowych. Z badań wyłączono dzieci wiejskie, urodzone przedwcześnie, jak również niemowlęta , których rozwój został zaburzony przez wady wrodzone lub długotrwałą chorobę. Podstawę analizy stanowiły comiesięczne pomiary długości ciała (v-pl), obwodu głowy (m-op),obwodu pachowego klatki piersiowej , masy ciała, kolejności i czasu wyrzynania się zębów mlecznych, okresu karmienia naturalnego, zachorowalności, które były zapisywane na kartach pomiarowych, oddzielnie dla każdego dziecka w każdym miesiącu jego życia.

Badania somatometryczne przeprowadzono za pomocą liberometru Wolańskiego (Wolański 1975), taśmy centymetrowej i wagi niemowlęcej.

Różnice dymorficzne analizowanych zespołów określono wskaźnikiem Mollisona. Do ogólnej oceny budowy ciała wykorzystano wskaźnik Rohrera, a także wskaźnik obwodu głowy do obwodu klatki piersiowej (Borysławski 1980).

Materiał opracowano podstawowymi metodami statystycznymi wyliczając średnie arytmetyczne wraz z jej uzupełnieniami. Istotność różnic między przeciętnymi cech wyliczono testem t-Studenta (Guilford 1960).


WYNIKI BADAŃ


Na podstawie materiału empirycznego z 1993 r. można stwierdzić, że większość porodów (83,2 %) odbyła się drogami i siłami natury (tab.1).Tylko co szósta ciąża kończyła się zabiegiem operacyjnym w postaci cesarskiego cięcia. Udział innych sposobów rozwiązywania porodów (kleszcze, próżniociąg położniczy) był znikomy i dotyczył tylko dwóch przypadków (1,2 %).

Jak wynika z informacji zawartych w tab.2 co trzeci noworodek urodzony w 1993 r. w Poniatowej jest dzieckiem pierworodnym. Pozostałe pochodzą z kolejnych ciąż, których jest dwukrotnie więcej niż pierworodnych (tab.2). Jakkolwiek w przypadku dziewcząt różnice te kształtują się bardzo podobnie, to u chłopców zauważa się tendencję do wyrównywania proporcji 1:1 (w przybliżeniu) wśród dzieci pierworodnych i pozostałych.

Masa ciała niemowląt w okresie objętym analizą wykazuje stały przyrost, który jest najsilniejszy w pierwszych miesiącach życia (tab.3). Miesięczne przyrosty masy ciała badanych dzieci wahają się u chłopców od 1014g do 372 g, u dziewcząt od 846g do 362 g. Należy podkreślić, że z biegiem czasu przyrosty te zmniejszają się skokowo (głównie u dziewcząt) z ogólną tendencją spadkową. Przyrosty masy ciała w poszczególnych kwartałach pierwszego roku życia wynoszą odpowiednio: dla chłopców I-2899 g, II-1901 g, III-1392 g, IV-1202 g; dla dziewczynek I-2443 g, II-1920 g, III-1300 g, IV-1142 g.

Przyrosty masy ciała w pierwszym półroczu są silniejsze w zespołach obu płci. Podwojenie masy ciała u niemowląt z Poniatowej w stosunku do ich masy urodzeniowej nastąpiło między 3-4 miesiącem życia u chłopców i 4-5 miesiącem u dziewczynek.

Długość ciała wykazuje stały przyrost, który najsilniejszy jest w pierwszych miesiącach życia i stopniowo słabnie zmniejszając z wiekiem tempo swojego rozwoju (tab.4). Przyrosty długości ciała w poszczególnych kwartałach życia wynoszą odpowiednio: dla chłopców I-83 mm, II-71 mm, III-44 mm, IV-33mm; dla dziewczynek I-82 mm, II-69 mm, III-39 mm, IV-32 mm .

Obwody głowy i klatki piersiowej stale wzrastają (tab.5,6), Tempo ich rozwoju maleje z wiekiem. Największe przyrosty opisywanych cech przypadają na pierwsze półrocze. Przez cały badany okres ontogenezy cechy te wykazują wyższe wartości u chłopców. Porównując przyrosty miesięczne , kwartalne i roczne obwodów głowy i klatki piersiowej niemowląt można zauważyć, że przyjmują one wyższe wartości na korzyść drugiej z badanych cech .

Wartość wskaźnika wagowo-wzrostowego zmienia się z wiekiem (tab.7). U noworodków jest ona prawie równa u obu płci, następnie szybko wzrasta do 3 miesiąca u chłopców i do 4 miesiąca u dziewczynek osiągając maksymalne wartości, po których maleje. Zjawisko to pozostaje w ścisłym związku ze względnym szczupleniem dzieci. Porównawczo do dziewczynek, przez cały badany okres ontogenezy wartości wskaźnika Rohrera są wyższe u chłopców (za wyjątkiem noworodków).

Jak wynika z tab.8 wartości wskaźnika obwodu głowy do obwodu klatki piersiowej maleją z wiekiem do 6 miesiąca. Charakterystyczne dla okresu niemowlęcego „przekrzyżowanie” linii rozwojowych omawianych cech zachodzi u obu płci jeszcze przed ukończeniem przez dziecko 1 miesiąca życia.

Na podstawie przeprowadzonych porównań stwierdzono, że noworodki płci męskiej rodzą się dłuższe i cięższe od żeńskich. Różnice między przeciętnymi badanych cech są statystycznie istotne i utrzymują się przez cały badany okres ontogenezy.

Z trzech typów zębów składających się na uzębienie mleczne jako pierwsze pojawiają się siekacze środkowe dolne, a następnie siekacze środkowe górne (tab.9).Nieco później wyrzynają się siekacze boczne górne . W dalszej kolejności pojawiają się pierwsze trzonowce mleczne (czwórki), najpierw górne, a następnie dolne. Po czwórkach rozwijają się kły górne. W przypadku badanych dzieci pozostałe zęby mleczne nie wyrżnęły się przed upływem pierwszego roku życia. Przeciętna liczba wyrżniętych zębów mlecznych na koniec badanego okresu ontogenezy wyniosła dla chłopców 7, a dla dziewczynek 6.


WNIOSKI


  • Odnotowano wśród niemowląt pochodzących z Poniatowej wzrost liczby porodów drogami i siłami natury, spadkiem zabiegów i operacji z użyciem narzędzi położniczych.

  • Wykazano wzrost urodzeń dzieci pochodzących z kolejnych ciąż.

  • Największe przyrosty długości ciała u obu płci odnotowano w drugim miesiącu życia natomiast maksymalne przyrosty obwodu głowy i obwodu klatki piersiowej w pierwszym miesiącu życia.

  • Odnotowano różną zmienność wskaźników ilorazowych.

  • „Przekrzyżowanie” linii rozwojowych badanych cech u obu płci występuje jeszcze przed ukończeniem 1 miesiąca życia.

  • Wyższe przeciętne wartości badanych cech somatycznych odnotowano u chłopców.

  • Największy dymorfizm wystąpił u noworodków i w pierwszym miesiącu życia badanych niemowląt

  • Ząbkowanie o czasie odnotowano u 80 % badanych dzieci między 5-8 miesiącem życia

PIŚMIENNICTWO


    1. Borysławski K.: Badania antropologiczne dzieci wrocławskich od urodzenia do 2 roku życia (na przykładzie materiałów z lat 1971-1975). MPA,1980, 99, s.63.

    2. Guilford J.P.: Podstawowe metody statystyczne w psychologii i pedagogice. Warszawa 1960.

    3. Wolański N.: Metody kontroli i normy rozwoju dzieci i młodzieży. Warszawa 1975.



Tabela 1. Liczebności w obrębie poszczególnych rodzajów porodów w Poniatowej


Badania (1993)

Rodzaj porodu

siłami natury

cesarskie cięcie

Inne

N

%

N

%

N

%

Łącznie 161

134

83,23

25

15,53

2

1,24

Tabela 2. Charakterystyka liczbowa kolejności urodzenia dzieci z Poniatowej


Kolejność urodzenia

Chłopcy

Dziewczynki

Razem

N

%

N

%

N

%

dzieci pierworodne

36

41,90

26

34,70

62

38,50

dzieci z następnych porodów

50

58,10

49

65,30

99

61,50

Razem

86

100

75

100

161

100

Tabela 3. Charakterystyka liczbowa masy ciała niemowląt z Poniatowej


* - poziom istotności

Chłopcy (N=86)

Miesiące


Dziewczynki (N=75)

t-Studenta



M

s

przyrost

V

M

s

przyrost

V

3460

447

-

13

0

3310

430

-

13

2,37 *

4474

638

1014

14

1

4143

494

832

12

3,25 *

5463

749

989

14

2

4989

582

846

12

4,82 *

6359

813

896

13

3

5753

665

764

12

4,29 *

7120

849

761

12

4

6504

766

752

12

5,28 *

7795

929

675

12

5

7097

871

593

12

5,33 *

8360

1013

565

12

6

7673

966

776

13

4,74 *

8871

1018

511

11

7

8126

1010

453

12

4,91 *

9329

1051

458

11

8

8586

1061

460

12

4,71 *

9752

1070

423

11

9

8973

1100

386

12

4,76 *

10124

1067

372

11

10

9372

1134

400

12

4,49 *

10543

1074

419

10

11

9753

1178

381

12

4,44 *

10954

1120

411

10

12

10115

1258

362

12

4,52 *

Tabela 4. Charakterystyka liczbowa długości ciała (v-pl) niemowląt z Poniatowej


* - poziom istotności

Chłopcy (N=86)

Miesiące


Dziewczynki (N=75)

t-Studenta



M

s

przyrost

V

M

s

przyrost

V

549

26

-

5

0

539

28

-

5

2,41 *

574

29

26

5

1

566

26

27

5

2,11 *

606

32

31

5

2

597

25

30

4

2,43 *

632

33

26

5

3

621

27

24

4

3,02 *

658

32

26

5

4

646

28

25

4

3,01 *

683

35

25

5

5

671

26

25

4

2,88 *

703

33

20

5

6

690

28

19

4

3,16 *

721

35

18

5

7

705

29

15

4

3,52 *

735

37

14

5

8

719

30

14

4

3,59 *

747

39

12

5

9

729

31

11

4

3,42 *

758

40

11

5

10

740

32

11

4

3,23 *

769

40

11

5

11

751

33

10

4

3,11 *

780

41

11

5

12

761

35

10

5

2,26 *

Tabela 5. Charakterystyka liczbowa obwodu głowy (m-op) niemowląt z Poniatowej


* - poziom istotności

Chłopcy (N=86)

Miesiące

Dziewczynki (N=75)

t-Studenta

M

s

przyrost

V

M

s

przyrost

V

340

17

-

5

0

334

14

-

4

2,11 *

369

16

29

4

1

360

13

26

4

4,00 *

388

16

19

4

2

378

11

18

3

4,73 *

402

14

15

4

3

392

10

14

3

5,56 *

416

14

13

3

4

404

12

13

3

5,93 *

426

14

10

3

5

415

11

10

3

5,17 *

436

14

10

3

6

424

11

9

3

6,41 *

444

13

8

3

7

433

12

9

3

5,98 *

451

13

7

3

8

439

13

7

3

6,15 *

457

14

6

3

9

445

13

6

3

5,79 *

463

15

6

3

10

451

14

6

3

5,44 *

468

15

6

3

11

456

16

5

3

5,20 *

473

15

5

3

12

461

16

5

4

5,12 *

Tabela 6. Charakterystyka liczbowa obwodu pachowego klatki piersiowej niemowląt z Poniatowej * - poziom istotności


Chłopcy (N=86)

Miesiące


Dziewczynki (N=75)

t-Studenta

M

s

przyrost

V

M

s

przyrost

V

332

17

-

5

0

327

17

-

5

1,73 *

371

17

39

5

1

362

15

34

4

3,08 *

396

19

25

5

2

385

12

23

3

4,92 *

414

18

18

4

3

403

14

19

3

4,78 *

429

18

15

4

4

418

14

15

3

4,77 *

443

20

14

4

5

429

19

11

4

4,95 *

454

21

11

5

6

441

17

12

4

4,86 *

463

22

9

5

7

451

18

10

4

3,61 *

472

22

9

5

8

459

19

8

4

4,17 *

479

23

7

5

9

465

20

7

4

4,00 *

485

24

7

5

10

472

21

6

4

3,98 *

492

25

7

5

11

477

23

6

5

3,92 *

500

39

8

5

12

484

26

7

5

3,05 *



Tabela 7. Charakterystyka liczbowa wskaźnika Rohrera niemowląt z Poniatowej

* - poziom istotności


Chłopcy (N=86)

Miesiące


Dziewczynki (N=75)

t-Studenta

M

s

przyrost

V

M

s

przyrost

V

2,09

0,23

-

11

0

2,12

0,27

-

13

-0,54

2,36

0,27

0,27

12

1

2,28

0,24

0,17

11

1,40

2,46

0,32

0,10

13

2

2,36

0,27

0,07

11

2,27

2,52

0,32

0,06

13

3

2,42

0,30

0,06

13

0,97

2,51

0,29

-0,02

12

4

2,43

0,31

0,01

13

1,69

2,46

0,32

-0,05

13

5

2,36

0,29

-0,07

12

2,09 *

2,41

0,32

-0,05

13

6

2,35

0,29

-0,01

12

1,37

2,38

0,32

-0,04

14

7

2,34

0,30

-0,01

13

0,99

2,36

0,33

-0,02

14

8

2,32

0,28

-0,01

12

0,27

2,36

0,35

-0,01

15

9

2,32

0,29

0

12

1,13

2,34

0,36

-0,01

15

10

2,32

0,29

0

12

0,51

2,34

0,37

0

16

11

2,32

0,29

-0,01

12

1,00

2,33

0,37

-0,01

16

12

2,31

0,31

-0,01

13

1,23


Tabela 8. Charakterystyka liczbowa wskaźnika obwodu głowy do obwodu klatki piersiowej niemowląt z Poniatowej

* - poziom istotności


Chłopcy (N=86)

Miesiące

Dziewczynki (N=75)

M

s

przyrost

V

M

s

przyrost

V

102,40

3,47

-

3

0

102,40

4,34

-

4

99,60

3,53

-2,84

4

1

99,80

3,07

-2,64

3

97,90

3,00

-1,84

3

2

98,40

2,44

-1,34

2

97,20

2,89

-0,74

3

3

97,40

2,45

-1,07

3

96,90

2,77

-0,33

3

4

96,80

2,22

-0,57

2

96,20

2,81

-0,68

3

5

96,40

2,39

-0,38

2

96,00

3,13

-0,21

3

6

96,20

2,62

-0,23

3

95,90

3,21

-0,09

3

7

96,10

2,82

-0,12

3

95,70

3,12

-0,17

3

8

95,80

2,84

-0,24

3

95,60

3,26

-0,14

3

9

95,70

2,85

-0,15

3

95,50

3,37

-0,12

4

10

95,70

2,96

-0,02

3

95,30

3,71

-0,16

4

11

95,60

3,18

-0,01

3

95,10

5,12

-0,24

5

12

95,40

3,87

-0,25

4



Tabela 9. Liczbowy rozkład wyrzynania się zębów mlecznych u chłopców i dziewczynek urodzonych w Poniatowej w poszczególnych miesiącach życia


Miesiąc

życia


Siekacze

środkowe


dolne

Siekacze

środkowe


górne

Siekacze

boczne


górne

Siekacze

boczne


dolne

Pierwsze

trzonowe


górne

Pierwsze

trzonowe


dolne

Kły

górne


N

N

N

N

N

N

N

Chłopcy

4

6

1

1

0

0

0

0

5

18

3

6

1

0

0

0

6

37

10

12

3

0

0

0

7

53

19

29

6

0

0

0

8

72

35

49

22

1

1

0

9

79

49

63

36

4

2

0

10

84

63

75

52

6

3

0

11

85

67

83

57

9

7

1

12

86

71

85

65

14

12

1

Dziewczynki

4

3

1

0

0

0

0

0

5

9

1

2

0

0

0

0

6

25

4

10

1

0

0

0

7

47

15

24

5

1

0

0

8

67

28

42

18

1

0

0

9

70

41

52

30

3

2

0

10

73

48

66

40

6

2

0

11

75

54

72

47

8

7

0

12

75

58

75

56

15

14

0



STRESZCZENIE


Celem pracy jest analiza rozwoju fizycznego niemowląt w wieku od urodzenia do pierwszego roku życia.

Materiał stanowią wyniki badań longitudinalnych 161 zdrowych, donoszonych niemowląt (86 chłopców i 75 dziewczynek) urodzonych w Poniatowej w województwie lubelskim. Podstawę analizy stanowiły comiesięczne pomiary długości i masy ciała, obwodu głowy i klatki piersiowej. Różnice dymorficzne analizowanych zespołów określono wskaźnikiem Mollisona. Do ogólnej oceny budowy ciała wykorzystano wskaźnik Rohrera, a także wskaźnik obwodu głowy do obwodu klatki piersiowej. Materiał opracowano podstawowymi metodami statystycznymi wyliczając średnie arytmetyczne wraz z jej uzupełnieniami. Istotność różnic między przeciętnymi cech wyliczono testem t-Studenta.

Na podstawie przeprowadzonej analizy stwierdzono: 1/ wzrost liczby porodów drogami i siłami natury, spadkiem zabiegów i operacji z użyciem narzędzi położniczych; 2/ wzrost urodzeń dzieci pochodzących z kolejnych ciąż; 3/ największe przyrosty długości ciała u obu płci w drugim miesiącu życia natomiast maksymalne przyrosty obwodu głowy i obwodu klatki piersiowej w pierwszym miesiącu ich życia; 4/ różną zmienność wskaźników ilorazowych; 5/ „przekrzyżowanie” linii rozwojowych badanych cech u obu płci odnotowano jeszcze przed ukończeniem 1 miesiąca życia; 6/ wyższe wartości badanych cech somatycznych u chłopców ; 7/ największy dymorfizm u noworodków i w pierwszym miesiącu życia badanych niemowląt; 8/ ząbkowanie o czasie u 80 % badanych dzieci między 5-8 miesiącem życia

SUMMARY


This paper’s purpose is to analyse biological development of newborns since their birth to the end of their first year of life.

The material for the study consists of a body of longitudinal measurements of 161 healthy, born-at-term babies (86 boys, 75 girls) in the town of Poniatowa in the province of ‘lubelskie’. The analysis was based on monthly measurements of body length and weight, and head and chest circumferences. The dimorphic differences were determined using Mollison index. Rohrer’s index was used – along with head and chest circumferences - to make general assessments of body build. The data was processed, using the basic statistical methods, to obtain arithmetical means and their supplements. The significance of the differences was calculated using t-Student test.



The analysis led to the following findings: 1/ an increase in the number of natural deliveries and a decrease in the number of operations involving the use of obstetric instruments; 2/ an increase in the number of children born from successive pregnancies; 3/ the biggest increments in body length in both sexes over the second month of life and the maximum increments in head and chest circumferences in the first month; 4/ varying differences in quotient indices;/ “crossing-over” of development paths of the analysed features in both sexes – still before the end of the first month of life; 6/ higher values of the analysed somatic features in boys; 7/ the biggest dimorphism in newborns in the first month of life; 8/ on-time teething in 80% of the babies between the 5th and 8th month of life.





©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość