Strona główna

Bodzentyn 2008 spis treśCI


Pobieranie 170.15 Kb.
Data20.06.2016
Rozmiar170.15 Kb.





P L A N

O D N O W Y

M I E J S C O W O Ś CI

B O D Z E N T Y N
na lata 2008-2015

Bodzentyn 2008




SPIS TREŚCI

Str.

I. Wstęp 3




II. Charakterystyka miejscowości Bodzentyn 4
III. Inwentaryzacja zasobów służących odnowie miejscowości 8



IV. Analiza „mocnych i słabych stron” miejscowości 14

V. Opis planowanych zadań 17




I. WSTĘP
Plan Odnowy Miejscowości Bodzentyn określa cele i kierunki działań wraz z zadaniami inwestycyjnymi na lata 2008-2015. Sporządzenie i uchwalenie takiego dokumentu stanowi niezbędny warunek przy aplikowaniu o środki finansowe w ramach „Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013” działania „Odnowa i rozwój wsi”.

Działanie to ma na celu wpłynąć na poprawę jakości życia na obszarach wiejskich poprzez zaspokojenie potrzeb społecznych i kulturalnych mieszkańców oraz promowanie obszarów wiejskich. Umożliwi rozwój tożsamości społeczności wiejskiej, zachowanie dziedzictwa kulturowego i wpłynie na wzrost atrakcyjności turystycznej i inwestycyjnej obszaru.

Działaniem tym mogą być objęte miejscowości do 5 tys. mieszkańców.

Niniejsze opracowanie zawiera charakterystykę miejscowości, inwentaryzację zasobów służącą ujęciu stanu rzeczywistego, analizę SWOT czyli ocenę mocnych i słabych stron miejscowości oraz zadania inwestycyjne i przedsięwzięcia aktywizujące społeczność lokalną wraz z szacunkowym kosztorysem i harmonogramem działań.

Plan Odnowy Miejscowości Bodzentyn to dokument, który określa strategię działań w sferze społeczno-gospodarczej na lata 2008-2015.

Niniejszy plan jest planem otwartym stwarzającym możliwość aktualizacji w zależności od potrzeb społecznych i uwarunkowań finansowych. Oznacza to, że mogą być dopisywane nowe zadania, a także to, że może zmienić się kolejność ich realizacji lub źródła finansowania w zależności od uruchomienia i dostępu do funduszy UE, bądź środków krajowych.

Projekt wprowadzonych do Planu zadań powstał w oparciu o wytyczne środowiska lokalnego i konsultacji społecznych podczas zebrań z mieszkańcami Bodzentyna.

Plan Odnowy Miejscowości Bodzentyn jest zgodny z priorytetami i celami rozwojowymi zapisanymi w dokumentach zarówno na poziomie krajowym jak i lokalnym. Na poziomie gminy dokument ten powiązany jest z założeniami Strategii Zrównoważonego Rozwoju Gminy Bodzentyn oraz Planem Rozwoju Lokalnego Miasta i Gminy Bodzentyn, jak również jest spójny z zapisami powstającego Programu Rewitalizacji Miasta Bodzentyn.


II. Charakterystyka miejscowości

2.1. Położenie miejscowości

Miejscowość Bodzentyn położona jest na niewysokim wzgórzu nad rzeką Psarką, w zachodniej części gminy Bodzentyn i północno-wschodniej części kieleckiego powiatu ziemskiego, w woj. świętokrzyskim. Bodzentyn oddalony jest 30 km od Kielc, 28 km od Skarżyska Kamiennej, 24 km od Starachowic i 30 km od Ostrowca Św. W Bodzentynie krzyżują się drogi wojewódzkie nr 751 Suchedniów - Nowa Słupia i nr 752 Górno - Starachowice. Miejscowość jest bardzo atrakcyjnie położona ze względu na ukształtowanie terenu i walory przyrodniczo krajobrazowe. Od południa sąsiadują z miasteczkiem dwie zalesione góry Pasma Klonowskiego Gór Świętokrzyskich: Miejska (428 m) i Psarska (412 m). Od północy roztacza się Dolina Bodzentyńska na malowniczo ukształtowanych północnych stokach zachodniej części Pasma Łysogór.


2.2. Powierzchnia

Obszar miasta Bodzentyn wynosi 865 ha, co stanowi 5,4 % powierzchni całej gminy. Większość powierzchni stanowią grunty będące własnością osób prywatnych. Do Gminy Bodzentyn należy 12,82 ha gruntów, w tym w użytkowaniu wieczystym firm i osób fizycznych – 2,2935 ha, w użytkowaniu wieczystym spółdzielni mieszkaniowych – 0,6564 ha, w użytkowaniu wieczystym jednostek oświatowych – 4,0767 ha.

Użytkowanie gruntów miasta przedstawia poniższe zestawienie:
Tabela nr 1

Użytkowanie gruntów miasta Bodzentyn


Forma użytkowania

Powierzchnia

w ha

w %

Użytki rolne

Sady


Łąki i pastwiska

Tereny zabudowane

Drogi

Grunty zadrzewione i zakrzewione



Woda

Nieużytki



526,9573

8,4699


188,4246

56,7770


29,0508

9,1678
11,1056

5,0476


60,92

0,98


21,78

10,03


3,36

1,06
1,28

0,59


Ogółem:

864,9966

100

Źródło: UMiG – Referat rolnictwa, gospodarki gruntami i mienia komunalnego.

2.3. Demografia

Stan ludności zameldowanych na pobyt stały na dzień 31.12.2007 roku na terenie Bodzentyna wynosił 2.330 osób, co stanowiło 19,6% mieszkańców całej gminy.



Jak przedstawia się liczba ludności w poszczególnych ulicach obrazuje poniższa tabela.
Tabela nr 2

Zestawienie mieszkańców w poszczególnych ulicach miasta Bodzentyn zameldowanych na pobyt stały lub czasowy (wg stanu na dzień 31.12.2007).


Lp.

Ulica

Ilość zameldowanych

1

3 Maja

115

2

Armii Krajowej

98

3

Błotna

8

4

Kielecka

294

5

Kościelna

1

6

Krzywa

23

7

Langiewicza

60

8

Licealna

26

9

Mała

4

10

Miejska

16

11

Ogrodowa

118

12

Opatowska

274

13

Partyzantów

92

14

Pasieka

27

15

Piłsudskiego

53

16

Plac Żwirki

63

17

Podgórska

25

18

Podmurze

18

19

Południowa

72

20

Rynek Górny

66

21

Słoneczna

51

22

Straży Pożarnej

28

23

Suchedniowska

293

24

Szermentowskiego

26

25

Świętego Ducha

20

26

Świętokrzyska

89

27

Wąska

5

28

Wesoła

28

29

Wolności

199

30

Żeromskiego

138

x

RAZEM

2.330

Źródło: UMiG w Bodzentynie, Wydział ewidencji ludności


2.4. Historia miejscowości

Powstanie Bodzentyna związane jest nierozerwalnie z położoną nieopodal wsią Tarczek. W ówczesnych czasach była to jedna z najstarszych osad targowych na tym terenie Gór Świętokrzyskich. O fakcie tym decydowało korzystne położenie Tarczka na szlaku wiodącym z Rusi do Krakowa i Sandomierza. Sprzyjającym rozwojowi był fakt nadania tych ziem największym i najbogatszym z feudałów duchownych w Polsce – biskupom krakowskim. Uważa się, że miało to miejsce za czasów panowania Bolesława Chrobrego po zjeździe gnieźnieńskim w 1000 r., przy fundowaniu biskupstwa krakowskiego.

Nie wiadomo jakie były powody, dla których biskup Bodzanta Jankowski herbu Róża rezydencję swą z Tarczku przeniósł na nowe miejsce - na wyniosły brzeg Psarki budując tu nową siedzibę i kościół, a samej osadzie nadając nazwę Bodzentyn (w gwarze ludowej Bożęcin). Prawdopodobnie skłoniła biskupa do tego bliskość szlaków komunikacyjnych ale także, a może przede wszystkim, lepsze położenie obronne na rozległym płaskowyżu z pionowymi zboczami otoczonymi rzeką. Poza tym Bodzentyn ze swym centralnym położeniem w niecce objętej górami Miejską i Psarską, Pasmem Klonowskim i Sieradowickim lepiej nadawał się na stolicę dawnych i nowo powstających w XIV w. wsi czynszowych. Dodatkowym atutem był fakt lepszego rozwoju rzemiosła i handlu w centralnie położonym Bodzentynie, niż w usytuowanym na uboczu Tarczku.

Tak więc gdzieś około 1355 r., powstał Bodzentyn na prawie średzkim, jako miasteczko prywatne pozostające własnością biskupów krakowskich do końca Rzeczypospolitej szlacheckiej. Za sprawą biskupa z Jankowa stał się on ośrodkiem administracyjnym dóbr całego biskupstwa krakowskiego. W założonej przez siebie osadzie Bodzanta wybudował kościół i dwór, zaś pośrodku osady wytyczył rynek wraz z odchodzącą od niego siecią ulic i uliczek, tworząc w ten sposób niezmieniony do dnia dzisiejszego układ urbanistyczny miasta. Następca Bodzanty - biskup Florian Mokrski opasał miasto murami i basztami, a na wzgórzu za kościołem zbudował zamek. Wkrótce po tym miasto uzyskało prawo magdeburskie, a biskup immunitet wyłączający je spod władzy urzędników królewskich. W roku 1413 w ogromnym pożarze, który ogarnął całe miasteczko, spłonął też dokument lokacyjny Bodzentyna. Z transumptu przywileju Władysława Jagiełły z 1413 r., przekazanego przez Stefana Batorego w roku 1578 dowiedzieć się można, że biskupowi Wojciechowi Jastrzębcowi udało się uzyskać od króla Jagiełły potwierdzenie nadania tegoż prawa dla Bodzentyna. Największy rozkwit przyniósł Bodzentynowi wiek XV i XVI. Kardynał Zbigniew Oleśnicki odbudował zniszczony przez pożar kościół (1440-54r.), a miasto dźwignęło się z gruzów.

Za czasów Zygmunta I, gdy władzę w Bodzentynie sprawował biskup Jan Konarski, zamek został przebudowany na styl renesansowy, a kościół otrzymał ufundowany przez Konarskiego słynny tryptyk, dzieło Marcina Czarnego „Zaśnięcie Marii Panny”.

Od połowy XVII w. Bodzentyn podzielił los wielu miast polskich, które w skutek prowadzonej przez szlachtę gospodarki folwarcznej uzależnione zostały od urzędów ziemskich wskutek czego zaczęły one podupadać, a długotrwałe wojny szwedzkie zakończyły dzieło zniszczenia.

W 1670 roku biskup Andrzej Trzebnicki ufundował dla Bodzentyna gotycki ratusz z wieżą i zegarem, a biskup Felicjan Szaniawski założył w 1720 r. w Bodzentynie fabryki sukna, żelaza, rzeźb i luster. Dodatkowym zajęciem ludności było wydobywanie rudy miedzi. Rok 1789 zakończył rządy biskupów krakowskich w Bodzentynie, a osadę upaństwowiono. Były to jedne z najgorszych lat w historii miasta. Z uwagi na brak środków rozebrany został ratusz, znacznym zniszczeniom uległy też mury obronne miasta i zamek. W okresie zaborów mieszkańcy Bodzentyna brali czynny udział w zbrojnych akcjach przeciw zaborcom, tak w Powstaniu Listopadowym 1830-31 r. jak i Powstaniu Styczniowym. Za udział w powstaniu 1863 r. car odebrał Bodzentynowi prawa miejskie (status miasta odzyskał Bodzentyn dopiero decyzją Rady Ministrów w dniu 31 grudnia 1994 r.). Popowstaniowe represje pogorszyła I wojna światowa, przynosząc ze sobą pożar i epidemię tyfusu.

W okresie okupacji hitlerowskiej 1939 – 1945 r. znajdował się tu bardzo aktywny ośrodek walk zbrojnych. Już na początku wojny wielu mężczyzn z Bodzentyna i okolic wcielonych zostało w partyzanckie szeregi. W pobliskich lasach uroczyska „Wykus” walczyły partyzanckie oddziały Świętokrzyskich Zgrupowań AK „Ponury”- „Nurt” mjr Jana Piwnika „Ponurego”. Swój opór przeciwko Niemcom bodzentyniacy często przypłacali życiem swoim lub swoich bliskich. We wrześniu 1942 roku Niemcy zlikwidowali żydowskie getto, a 1 czerwca 1943 r. dokonali pacyfikacji Bodzentyna mordując 39 jego mieszkańców.

Po wojnie Bodzentyn zaczął się stopniowo przeobrażać i rozwijać. Rok po wojnie rozbudowano bazę szkoły średniej przy Rynku Górnym, dawniejszą łaźnię odremontowano i zaadaptowano na Ośrodek Zdrowia – był to rok 1950. W tym samym roku wybudowano tamę wodną na rzece Psarce, tworząc zalew. Cztery lata później ten hydrotechniczny obiekt został zniszczony przez powódź jaka nawiedziła Bodzentyn. W tych latach powstała również cegielnia usytuowana na drodze wylotowej do Starachowic.

W 1954 r. na Rynku Górnym został założony park, a w 1957 r. oddano do użytku trzy duże zakłady, które aż do 1993 r. dawały pracę dużej grupie mieszkańców Bodzentyna, były to: magazyny Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska”, Zlewnia mleka, Spółdzielnia Kółek Rolniczych, a także rozbudowano działającą od 1945 r. przetwórnię owocowo - warzywną „OWIN”.

Hossa budowlana trwała aż do 1980 r. Oprócz wcześniej wspomnianych, wybudowano w Bodzentynie nowy budynek szkoły średniej (1961), budynki „Tkactwa Świętokrzyskiego” (1962), Urząd Gminy (1973), posterunek ówczesnej milicji (1975), motel (1976), pierwszy blok spółdzielni mieszkaniowej (1978) i wiele innych o mniejszym znaczeniu.


Centrum Bodzentyna. Widok miasteczka z połowy XX wieku.
Ukształtowane w II połowie XIX w. miasto w niezmienionym kształcie przetrwało do obecnych czasów. Charakterystycznymi elementami urbanistycznymi są dwa rynki – Górny (położony dawniej w obrębie murów) i Dolny – Plac Żwirki (położony poza murami), od których odchodzą uliczki z ciasną zabudową. Zabytkowy układ urbanistyczny Bodzentyna chroniony jest w formie wyznaczonych stref ochrony konserwatorskiej „A”, „B” i „E”.

III. Inwentaryzacja zasobów

Analiza zasobów miejscowości to wszelkie materialne i niematerialne wartości, które mogą być wykorzystane obecnie lub w przyszłości przy budowaniu i realizacji publicznych bądź prywatnych przedsięwzięć służących odnowie miejscowości. Przy analizie zasobów wzięto pod uwagę następujące kategorie: zasoby przyrodnicze, dziedzictwo kulturowe, zagospodarowanie przestrzenne (obiekty i tereny), infrastrukturę społeczną i techniczną, gospodarkę, rolnictwo, kapitał społeczny i ludzki.


3.1. Zasoby przyrodnicze

Miasto Bodzentyn położone jest u stóp góry Miejskiej w rozległej Dolinie Bodzentyńskiej. Jego usytuowanie jest bardzo specyficzne - pomiędzy północnymi stokami zachodniej części Pasma Łysogór oraz Pasma Klonowskiego, a południowymi stokami Wzgórz Michniowsko-Sieradowickich. Ponadto Bodzentyn cechuje się unikalnymi wartościami środowiska przyrodniczego leży bowiem w obrębie otuliny Świętokrzyskiego Parku Narodowego, a cały teren miasta objęty jest strefą Świętokrzyskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. Na terenie miasta znajduje się również pomnik przyrody (lipa drobnolistna) wpisany do rejestru Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody pod nr 91.


3.2. Dziedzictwo kulturowe

Miasto Bodzentyn zostało wpisane do rejestru zabytków w 1956 r. pod numerem rej. 298. Do najstarszych obiektów zabytkowych należą pozostałości miejskich murów obronnych z XIV wieku (nr rej 289 WKZ) i zespół kościoła parafialnego pod wezwaniem Św. Stanisława Biskupa Męczennika z XV w., ujęte w rejestrze Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków pod nr 263 (do którego należą dzwonnica, ogrodzenie z portalem bramnym oraz cmentarz przykościelny - nr rej. 62).

Zespół dawnego zamku biskupów krakowskich (nr rej. 270, do którego należą także dziedziniec, teren zwierzyńca oraz otaczający krajobraz) będący obecnie trwałą ruiną skupia obiekty XVI i XVII wieku.

Układ urbanistyczny w Bodzentynie przetrwałw w w niemal niezmienionym stanie do dziś i składa się z dwóch rynków, jednak bardzo odrębnych czasowo. Zespół starszy został wytyczony zaraz po nadaniu praw miejskich dla Bodzentyna w II połowie XIV w. i mieści się w pobliżu Kościoła Parafialnego. To Rynek Górny (w planie zbliżony do kwadratu), z którego narożników wychodzą po dwie ulice, dawniej otoczone murami. Obwód murów miejskich o długości ok. 1200 m miał zarys owalu, a jego zachodni przebieg (będący zarazem murami zamkowymi) ograniczała rzeczka Psarka. Przed murem była fosa, a przed nią usypany wał ziemny. Do miasta wjechać można było dwoma bramami: „Krakowską” od południa (dzisiejsza ul. Licealna) oraz „Opatowską” od wschodu (obecnie ulica Langiewicza). Poza mury miasto wyszło już w XVI w., kiedy to poza murami zbudowano kościół Św. Ducha i szpital. Rozwój miasta i konieczność jego powiększenia sprawił, że w Bodzentynie powstało nowe miasto - drugi zespół urbanistyczny. Powstał on w XIX w. na wschód od Dolnego Rynku i zlokalizowano go wzdłuż kilku ulic wylotowych i dawniejszych dróg gospodarczych. W odróżnieniu od zwartej i regularnej zabudowy starego miasta, nowe charakteryzuje chaotyczna i luźna zabudowa.

Do największych atrakcji turystycznych Bodzentyna należy Kościół Parafialny oraz ruiny zamku biskupów krakowskich usytuowane na wysokiej skarpie nad rzeką Psarką. Gotycka warownia została wystawiona w XIV w. przez biskupa Floriana z Mokrska, który zespolił ją z murami obronnymi miasta. Wielokrotnie powiększany i przebudowywany zamek osiągnął z czasem okazałe rozmiary, a także zmienił się jego styl z gotyckiego na renesansowy. Dziś, z zachowanych ruin można odczytać pierwotny plan zamku: kształt podkowy, trzy podpiwniczone, dwupiętrowe skrzydła otaczające dziedziniec zamknięty murem oporowym od strony nadrzecznego urwiska.

Przy Rynku Górnym w samym centrum Bodzentyna znajduje się wybudowany w latach 1440 – 1452 Kościół Parafialny. Kościół zachował gotycki charakter. Ma kształt trójnawowej bazyliki nakrytej późnorenesansowym sklepieniem kolebkowym z lunetami w nawie środkowej i krzyżowo – kolebkowymi sklepieniami w nawach bocznych. Zachowało się też kilka kamiennych gotyckich portali. Wnętrze kościoła ma bardzo bogaty wystrój, m.in. znajduje się tu piękna tablica erekcyjna z 1452 r., przedstawiająca kardynała Oleśnickiego ofiarującego Matce Bożej kościół Świętego Ducha, czy wykonana ok. 1430 r. i odrestaurowana lipowa figura Matki Bożej Bolejącej oraz kamienna, późnogotycka chrzcielnica z 1492 r. z wyrzeźbionymi na niej herbami: Orłem Polskim, Doliwą, Półkozicem, Dębnem, Odrowążem, Prusem i Ostoją. W nawie głównej znajduje się renesansowy ołtarz przedstawiający scenę ukrzyżowania – dzieło Piotra Włocha. Namalowany w 1546 r. na polecenie Zygmunta Starego, początkowo zdobił katedrę na Wawelu, później przeniesiony został do Bodzentyna. Kolejnym i chyba najcenniejszym zabytkiem jest gotycko – renesansowy tryptyk „Zaśnięcie Marii” z 1508 roku. Jego autorstwo przypisuje się zięciowi Wita Stwosza – Marcinowi Czarnemu.

Przy ul. 3 – go Maja znajduje się, charakterystyczna dla małych miasteczek, XIX wieczna, drewniana Zagroda Czernikiewiczów z 1809 r.. Kiedyś jej właścicielami była rodzina Czernikiewiczów, jednak w 1971 r. Muzeum Wsi Kieleckiej odkupiło ją od spadkobierców i po remoncie oddało do użytku jako punkt etnograficzny. Zagroda tworzy zamknięty czworobok i składa się z trzyizbowego budynku mieszkalnego i budynków gospodarczych: wozowni, stajni, obory, spichlerza. Można w niej zobaczyć autentyczny XIX wieczny sprzęt domowy, wykorzystywany do prostych czynności w domu i na polu.

Na terenie Bodzentyna znajdują się także zabytkowe cmentarze – epidemiczny, parafialny z XIX w. (nr rej. 1175 WKZ), wojenny z lat 1914-1915 (nr rej. 1129 WKZ), żydowski z II połowy XIX wieku (nr rej. 1070) oraz wchodzący w skład zespołu kościoła Św. Ducha z XVII wieku (nr rej. 288). Listę cennych obiektów miasta uzupełnia zespół nadleśnictwa z lat 20-tych XX wieku.
3.3. Obiekty i tereny

Bodzentyn posiada dwa rynki: Górny i Dolny (Plac Żwirki). Rynek Dolny to centrum handlowe. Stąd rozchodzą się drogi do największych miast województwa świętokrzyskiego: Kielc, Skarżyska Kamiennej, Ostrowca Świętokrzyskiego i Starachowic. Przy pierzejach Rynku Górnego zlokalizowane jest zdecydowanie mniej podmiotów gospodarczych, jednak atutem tego miejsca jest zlokalizowany w jego środku park zieleni, który jednakże wymaga przebudowy i nowego zagospodarowania.

Po zachodniej stronie góry zamkowej przebiega ścieżka przyrodnicza „Stawy Biskupie w Bodzentynie”. Ścieżka zlokalizowana jest na terenie centrum administracyjno-edukacyjno-naukowego Świętokrzyskiego Parku Narodowego w Bodzentynie. Jej długość wynosi około 500 metrów. Stawy Biskupie to miejsce położone pomiędzy wzgórzem zamkowym i zabudowaniami Parku wzdłuż rzeki Psarki. Nazwę swą zawdzięczają historii. Stawy te wchodziły w skład zabudowań Pałacu Biskupów Krakowskich. Ścieżka zawiera 7 przystanków. Na ścieżce poznać można różne zbiorowiska roślinne i typy ekosystemów. Przebiega ona przez powstający w otoczeniu dyrekcji Parku ogród dendrologiczny. Połączono tu walory przyrodnicze z historycznymi. Interesującą atrakcją znajdującą się nieopodal ścieżki są przedwojenne drewniane zabudowania dawnego nadleśnictwa Święta Katarzyna.
3.4. Infrastruktura społeczna

W Bodzentynie funkcjonuje od 60 lat Miejsko – Gminna Biblioteka Publiczna oraz Biblioteka Centrum Edukacyjnego Świętokrzyskiego Parku Narodowego. Nie ma w miasteczku domu kultury, a działalnością kulturalną zajmuje się referat kultury, zdrowia, sportu i turystyki w Urzędzie Miasta i Gminy w Bodzentynie.

Na terenie Bodzentyna znajduje się wspomniana Zagroda Czernikiewiczów - punkt etnograficzny Muzeum Wsi Kieleckiej. Tuż obok skansenu zobaczyć można tablicę upamiętniającą 39 mieszkańców Bodzentyna zabitych przez hitlerowców podczas pacyfikacji miasta w 1943 r.
3.5. Infrastruktura techniczna

Bodzentyn jest głównym ośrodkiem administracyjno – usługowym, gromadzącym na swym obszarze podstawowe oraz ponadlokalne usługi. Są tu siedziby Urzędu Miasta i Gminy Bodzentyn, Świętokrzyskiego Parku Narodowego i Związku Gmin Gór Swiętokrzyskich.

Miasto Bodzentyn jest zaopatrywane w wodę za pomocą systemu wodociągów z ujęć przy ul. Suchedniowskiej i ul. Opatowskiej. Woda nie jest najlepszej jakości i istnieje konieczność jej uzdatniania. Wszyscy mieszkańcy miasteczka mają bieżącą wodę, gdyż Bodzentyn jest w 100% zwodociągowany.

Miasto dysponuje mechaniczno-biologiczną oczyszczalnią ścieków „Areomander”, do której odprowadzane są ścieki z jego cen­trum. Skanalizowania na terenie miasta wymagają części ulic: Opatowskiej, Słonecznej i Świętokrzyskiej.

Miasto nie posiada centralnego źródła ciepła. Budownictwo mieszkaniowe, usługowe i produkcyjne zaopatrywane jest w ciepło z kotłowni lokalnych. W większości zabudowa miesz­kaniowa oraz zagrodowa ogrzewana jest przy pomocy indywidualnych, małych źródeł ciepła. W centrum Bodzentyna z uwagi na jego rozwój i powstawanie nowych podmiotów gospodarczych i zwiększone zapotrzebowanie wy­budowana została stacja transformatorowa z możliwością kablowego rozprowadzania energii elek­trycznej.

Miasto nie posiada zorganizowanego własnego wysypiska odpadów komunalnych. Są one wywo­żone z jej terenu na wysypisko w Promniku k. Kielc, należące do gminy Strawczyn. Gmina wprowa­dziła system segregacji odpadów z zastosowaniem pojemników specjalistycznych na szkło i plastik. Mieszkańcy indywidualnie podpisują umowę z firmami na wywóz śmieci komunalnych.


3.6. Gospodarka i leśnictwo

Z uwagi na swoje położenie pomiędzy parkami krajobrazowymi a Świętokrzyskim Parkiem Narodowym w Bodzentynie nie ma możliwości rozwoju przemysłu ciężkiego, jak również przedsiębiorstw o charakterze uciążliwym dla środowiska. Działalność większości podmiotów gospodarczych zlokalizowanych na terenie miejscowości zorientowana jest głównie na zaspokojenie podstawowych potrzeb mieszkańców. Wśród ogółu firm zdecydowanie przeważają jednostki handlowe i handlowo-usługowe. Głównymi pracodawcami są firmy spedycyjne, zajmujące się handlem samochodami ciężarowymi, firmy budowlano-usługowe, AKAMIT, tartak, piekarnie, itp. Współpracą z rolnikami z terenu Bodzentyna i okolicznych miejscowości zajmuje się Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe „ROLMAZ”, organizujące skup płodów rolnych i dystrybucję materiału siewnego.

Atrakcyjne położenie gminy Bodzentyn, bogactwo walorów środowiska przyrodniczego, jak również ciekawa historia miasteczka oraz obecność terenów chronionych wyznaczyły kierunek rozwoju gminy w stronę turystyki, agroturystyki, ekologii i rekreacji. W ostatnim czasie obserwujemy znaczny wzrost liczby gospodarstw agroturystycznych i rozwój sektora usług, związanego z obsługą turystów. Na terenie całej gminy Bodzentyn zarejestrowanych jest 44 gospodarstw agroturystycznych, w tym w miasteczku 12. Do rozwoju turystyki znacznie mogą przyczynić się inwestycje w infrastrukturę, gastronomię, miejsca do wypoczynku i spędzania czasu wolnego, organizacja różnego rodzaju imprez kulturalnych i rozrywkowych. Do nowo powstałych atrakcji turystycznych można zaliczyć zbiornik retencyjno-rekreacyjny w Wilkowie, czy wyciąg narciarski na Miejskiej Górze w Bodzentynie.
3.7. Kapitał społeczny i ludzki

Na terenie miasta Bodzentyn funkcjonuje przedszkole, Szkoła Podstawowa im. Antoniego Wacińskiego, do której uczęszcza 275 uczniów oraz Gimnazjum im. mjra J. Piwnika „Ponurego” z 397 uczniami. System oświaty w mieście uzupełnia szkoła średnia, tj. Liceum Ogólnokształcące im. Józefa Szermentowskiego w Bodzentynie, w której uczy się 274 osób.

Wśród organizacji działających na terenie miejscowości są:


  • Towarzystwo Przyjaciół Bodzentyna,

  • Stowarzyszenie Na Rzecz Odnowy Wsi „Odnowica”,

  • Ludowy Klub Sportowy „Łysica”

  • Uczniowski Ludowy Klub Sportowy „Gród”,

  • Uczniowski Ludowy Klub Sportowy „Orły”,

  • Ochotnicza Straż Pożarna oraz działająca przy OSP orkiestra dęta,

  • Klub Wędkarski „Kleń” i Koło Polskiego związku Wędkarskiego,

  • Stowarzyszenie Absolwentów Szkół Średnich w Bodzentynie,

  • Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży przy Kościele Parafialnym

IV. Analiza mocnych i słabych stron miejscowości.

Analiza SWOT określa silne i słabe strony miasta Bodzentyn oraz szanse i zagrożenia jego dalszego rozwoju.




MOCNE STRONY

SŁABE STRONY

Środowisko przyrodnicze i zagospodarowanie przestrzenne:

- Dogodne położenie geograficzne na terenach o dużych walorach przyrodniczo-krajobrazowych, sprzyjających rozwojowi rekreacji i zakładaniu gospodarstw agroturystycznych.

- Występowanie cennych obiektów zabytkowych.

- Wiele obiektów użyteczności publicznej.

- Dostępność do ważnych szlaków komunikacyjnych (drogi wojewódzkie 751 i 752).

- Bliskie sąsiedztwo miasta Kielce i miast powiatowych (Starachowice, Skarżysko-Kam., Ostrowiec Św.).

- Pełne wyposażenie w sieć wodociągową, elektroenergetyczną i telefoniczną.
Sfera gospodarcza:

- Wystarczające zasoby siły roboczej.

- Istniejący potencjał produkcyjny do zagospodarowania.

- Dobrze rozwinięta sieć handlu i usług.

- Przychylność władz samorządowych dla inwestorów.

Sfera społeczna:

- Aktywność organizacji pozarządowych.

- Znajomość środowisk wymagających pomocy i zagrożonych wykluczeniem społecznym.

- Rozwijające się zaplecze edukacyjne (gimnazjum, nowo budowana szkoła podstawowa wraz z przedszkolem)




Środowisko przyrodnicze i zagospodarowanie przestrzenne:

- Niedostatecznie wykorzystany potencjał przyrodniczy.

- Zły stan dróg i chodników.

- Brak miejsc parkingowych w centrum.

- Nieatrakcyjny wygląd miasta – Rynek Górny

- Brak ścieżek rowerowych, miejsc wypoczynku i rekreacji.

- Niedostatecznie wyeksponowane i wykorzystane obiekty zabytkowe ( tereny wokół ruin zamku, zagroda Czernikiewiczów).

- Brak kompleksowej kanalizacji miasta.

- Zła jakość wody pitnej, brak uzdatniania.

- Przestarzała sieć wodociągowa powodująca jej awaryjność.


Sfera gospodarcza:

- Brak dużych powierzchniowo uzbrojonych terenów pod inwestycje gospodarcze.

- Brak punktu wsparcia gospodarczego oraz inkubatorów przedsiębiorczości.

- Brak zakładów przetwórstwa owocowo-warzywnego przy ogromnym zapleczu produkcyjnym gminy.

- Niskie i nierównomierne tempo inwestycji w sektorze prywatnym.

- Wysokie bezrobocie i towarzyszące temu niedostateczne przygotowanie zawodowe bezrobotnych.


Sfera społeczna:

- Systematyczny spadek poziomu życia mieszkańców.

- Rosnąca liczba osób korzystających z pomocy MGOPS.

- Wzrost patologii społecznych.

- Ujemny przyrost naturalny.

- Zmniejszająca się liczba uczniów w szkołach.

- Migracje zarobkowe ludzi wykształconych i najbardziej aktywnych.

- Brak zaplecza sportowego, boisk, placów zabaw dla dzieci i młodzieży, miejsc wypoczynku i rekreacji.









SZANSE

ZAGROŻENIA

Środowisko przyrodnicze i zagospodarowanie przestrzenne:

- Dogodny układ komunikacyjny, bliskość Kielc i miejsc atrakcyjnych turystycznie (Św. Katarzyna, Święty Krzyż, Kałków)

- Rozwój turystyki i agroturystyki zgodny z wymogami ochrony środowiska.

- Pozyskanie środków pomocowych z UE.

- Wykorzystanie wolnych terenów inwestycyjnych.

- Współpraca z sąsiednimi gminami w ramach Związku Gmin Gór Świętokrzyskich – wspólne inwestycje infrastrukturalne


Sfera gospodarcza:

- Napływ kapitału w związku z inwestycjami współfinansowanymi ze środków unijnych.

- Zakładanie nowych firm, bądź inwestowanie przez osoby pracujące za granicą.

- Poprawa infrastruktury zwiększającej atrakcyjność lokalizowania działalności biznesowej.

- Budowa i modernizacja infrastruktury okołoturystycznej.

- Rozwój sektora turystycznego.

- Wzrost gospodarczy, a tym samym wzrost dochodów mieszkańców.

- Aktywizacja bezrobotnych.


Sfera społeczna:

- Zmiany legislacyjne mające wpływ na zwiększenie zatrudnienia.

- Stworzenie większych możliwości kształcenia, podnoszenia i zmiany kwalifikacji.

- Rozwój infrastruktury odpowiadającej potrzebom społecznym i socjalnym.

- Powstawanie społecznych grup wsparcia.

- Dostosowanie poziomu kształcenia do potrzeb lokalnego rynku pracy.

- Dostęp do środków unijnych na inwestycje i projekty stypendialne, kursy, szkolenia ukierunkowane na przekwalifikowanie zawodowe, rozwój nowych umiejętności.


Środowisko przyrodnicze i zagospodarowanie przestrzenne:

- Degradacja środowiska naturalnego.

- Brak zintegrowanego zarządzania środowiskiem.

- Brak środków na rozwój infrastruktury technicznej.

- Spadek dochodów gminy ograniczający inwestycje w infrastrukturę.

- Pogarszanie sytuacji materialnej może powodować przechodzenie na ogrzewanie nieekologiczne.



Sfera gospodarcza:

- Małe zainteresowanie inwestorów zewnętrznych inwestowaniem w działalność na terenie miasta.

- Brak środków na inwestycje w przedsiębiorstwach.

- Brak skutecznej polityki państwa w zakresie rozwiązywania problemów bezrobocia.




Sfera społeczna:

- Brak dostatecznych środków i systemowych rozwiązań na realizację zadań społecznych.

- Pogorszenie się bezpieczeństwa publicznego oraz wzrost patologii społecznych.

- Brak tolerancji i dyskryminacja środowisk wymagających opieki.

- Zbyt niskie nakłady budżetu państwa na edukację.

- Utrudniony dostęp do kształcenia młodzieży ze zmarginalizowanych środowisk.





V. Opis planowanych zadań

W celu stworzenia zbioru inwestycji i zadań, jakie należy przeprowadzić w okresie 2008-2015 posłużono się przede wszystkim sugestiami mieszkańców zgłaszanymi podczas zebrań z burmistrzem, potrzebami lokalnej społeczności, których zaspokojenie przyczyni się do poprawy jakości życia mieszkańców, rozwoju oraz promocji Bodzentyna.

Planowane do realizacji zadania można podzielić według celów jakim mają służyć.
Cel 1. Poprawa infrastruktury i układu komunikacyjnego - inwestycje te rozwiążą problem braku miejsc parkingowych przy coraz większym ruchu samochodowym, poprawią bezpieczeństwo pieszych, a szczególnie dzieci oraz ułatwią przemieszczanie się mieszkańców Bodzentyna, turystów i osób przejeżdżających przez miejscowość, wzrośnie poziom estetyki miasteczka.


l.p.

Nazwa projektu

Okres realizacji

Zakładana wartość (tys. zł)

Źródła finansowania

1

Przebudowa parkingu przy Palcu Żwirki

2008

550

Gm. Bodzentyn,

PROW


2

Przebudowa ul. Pasieka

2008

200

Gm. Bodzentyn

3

Przebudowa ul. Ogrodowej

2008

150

Gm. Bodzentyn

4

Przebudowa ul. Armii Krajowej

2008

100

Gm. Bodzentyn

5

Przebudowa ul. Miejskiej

2008

200

Gm. Bodzentyn

6

Przebudowa części ul. Podmurze

2008

25

Gm. Bodzentyn

7

Przebudowa ul. Podgórskiej

2009

350

Gm. Bodzentyn

8

Budowa parkingu i placu targowego na „małej targowicy”

2009

500

Gm. Bodzentyn

9

Przebudowa Rynku Górnego

2009-2011

2 500

Gm. Bodzentyn,

RPO WŚ


10

Przebudowa ul. Langiewicza

2010

700

Gm. Bodzentyn,

RPO WŚ


11

Budowa chodników na ul. Straży Pożarnej, Czystej i Wesołej

2010

100

Gm. Bodzentyn

12

Budowa parkingu przy ul. Kościelnej

2011

200

Gm. Bodzentyn

13

Przebudowa ulic: Krzywej, Licealnej i Słonecznej

2011-2013

2 000

Gm. Bodzentyn,

RPO WŚ


14

Przebudowa ul. Błotnej

2014

300

Gm. Bodzentyn

15

Przebudowa ul. Piłsudskiego

2015

300

Gm. Bodzentyn



Cel 2. Rozwój turystyki, zagospodarowanie terenów pod rekreację, sport i wypoczynek – zadania przyczynią się do wzbogacenia oferty turystycznej gminy, jednocześnie poprawią estetykę miejscowości przez zagospodarowanie terenów zaniedbanych i zdegradowanych, zagospodarowany zostanie czas wolny dzieci i młodzieży z miejscowej szkoły podstawowej, przedszkola i gimnazjum. Ścieżki dydaktyczne i plac zabaw służący do użytku publicznego będą atrakcją dla mieszkańców i turystów, gdyż obecnie brakuje miejsc o charakterze rekreacyjno-wypoczynkowym .


l.p.

Nazwa projektu

Okres realizacji

Zakładana wartość (tys. zł.)

Źródła finansowania

1

Budowa Ogródka Jordanowskiego przy ul. Słonecznej

2008

150

Gm. Bodzentyn,

PROW


2

Zagospodarowanie terenu wokół pomnika przy skrzyżowaniu ul. Kieleckiej i Suchedniowskiej oraz kładki

2009-2010

300

Gm. Bodzentyn,

3

Budowa wielofunkcyjnego boiska sportowego przy gimnazjum

2012-2014

1 200

Gm. Bodzentyn, środki zewnętrzne

4

Zagospodarowanie terenu parku wokół stawów – ścieżka edukacyjna ŚPN

2014

100

ŚPN

5

Utworzenie ścieżki turystycznej ul. Podmurze – Wąska

2015

200

Gm. Bodzentyn, środki UE

6

Budowa miniamfiteatru na północnej skarpie zamczyska

2015

1 000

Gm. Bodzentyn, środki UE

Cel 3. Rozwój usług społecznych, kulturalnych i edukacyjnych, poprawa bazy lokalowej i infrastruktury – realizacja poniższych zadań poprawi dostęp mieszkańców do wysokiej jakości usług publicznych, w tym edukacji, kultury.


l.p.

Nazwa projektu

Okres realizacji

Zakładana wartość (tys. zł.)

Źródła finansowania

1

Wyposażenie przebudowanej Szkoły Podstawowej w Bodzentynie

2008

700

Gm. Bodzentyn, RPO WŚ

2

Modernizacja budynku UMiG wraz z zagospodarowaniem terenu wokół niego

2009-2010

900

Gm. Bodzentyn,

3

Adaptacja budynku przedszkola na potrzeby Komunalnego Zakładu Wodociągów, Kanalizacji i Remontów oraz zagospodarowanie otoczenia

2009-2010

300

Gm. Bodzentyn,

4

Remont i modernizacja budynku Ośrodka Zdrowia oraz jego otoczenia

2011-2013

600

Gm. Bodzentyn, środki UE

5

Remont i modernizacja budynku Ochotniczej Straży Pożarnej

2012

1 000

Gm. Bodzentyn, środki UE



Cel 4. Ochrona dziedzictwa kulturowego – działania mają na celu ochronę obiektów zabytkowych, o wartościach historycznych, religijnych czy sentymentalnych, świadczących o bogatej historii miasteczka i tradycjach kulturowych jego mieszkańców. Obiekty te stanowią atrakcje turystyczne i punkty docelowe wycieczek.


l.p.

Nazwa projektu

Okres realizacji

Zakładana wartość (tys. zł)

Źródła finansowania

1

Remont i konserwacja organów w kościele parafialnym pw. Św. Stanisława Męczennika

2008

70

Gm. Bodzentyn,

Parafia


2

Adaptacja ruin Kościoła Św. Ducha na kaplicę pogrzebową

2009-2011

1 100

Gm. Bodzentyn,

Parafia, RPO WŚ



3

Renowacja pomników Św. Floriana , Św. Jana Nepomucena, Matki Boskiej, pomników na skarpie przy ul. Kieleckiej

2010-2011

40

Towarzystwo Przyjaciół Bodzentyna (TPB) i inne

4

Renowacja zabytkowych pomników na cmentarzu parafialnym

2011-2012

150

TPB i inne

5

Renowacja murów przykościelnych i dzwonnicy

2012-2013

600

Parafia, środki zewnętrzne

6

Renowacja słupa Św. Anny

2013

40

TPB i inne

7

Remont Kościoła Parafialnego

2014-2015

1 000

Parafia, środki zewnętrzne



Cel 5. Poprawa stanu i rozwój infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej – inwestycje te zapewnią dostęp wszystkich mieszkańców do wysokiej jakości urządzeń zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków oraz przyczynia się do poprawy jakości wody pitnej. Budowa kanalizacji deszczowej rozwiąże problem odprowadzania wód opadowych z południowo-zachodniej części centrum miasteczka.


l.p.

Nazwa projektu

Okres realizacji

Zakładana wartość (tys. zł)

Źródła finansowania

1

Budowa stacji uzdatniania wody przy ujęciu na ul. Opatowskiej,

2008

500

Gm. Bodzentyn, WFOŚiGW

2

Modernizacja ujęcia wody przy ul. Suchedniowskiej

2008-2009

1 100

ZGGŚ,

RPO WŚ


3

Budowa kanalizacji przy ul. Opatowskiej

2010

1 400

Gm. Bodzentyn,

Środki UE



4

Uzupełnienie kanalizacji w ul. Słonecznej i Świętokrzyskiej

2011

300

Gm. Bodzentyn, RPO WŚ

5

Budowa kanalizacji deszczowej w Rynku Górnym, ul. Licealnej, Słonecznej i Krzywej

2011-2013

1 100

Gm. Bodzentyn, RPO WŚ

6

Wymiana sieci wodociągowej w ul. Słonecznej, Krzywej, Licealnej i Langiewicza

2011-2013

250

Gm. Bodzentyn, RPO WŚ

7

Budowa stacji uzdatniania wody przy ujęciu na ul. Suchedniowskiej

2013

700

Gm. Bodzentyn, środki UE

8

Kompleksowa wymiana sieci wodociągowej w Bodzentynie

2013-2015

350

Gm. Bodzentyn, środki UE

Realizacja zamierzonych zadań przyczyni się do podniesienia standardów życia mieszkańców oraz rozwoju miejscowości i turystyki na tym terenie. Z uwagi na atrakcyjne położenie w otulinie ŚPN, bliskość szlaków turystycznych, liczne zabytki dziedzictwa kulturowego, dostępność komunikacyjną - Bodzentyn ma szansę stać się punktem docelowym ruchu turystycznego. Wzbogacenie oferty turystycznej przy rozwoju odpowiedniej infrastruktury, bazy noclegowej, gastronomii i usług związanych z obsługą ruchu turystycznego, to ogromna szansa na rozwój miejscowości i wzrost poziomu życia jej mieszkańców.





©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość