Strona główna

California fitness polska


Pobieranie 49.3 Kb.
Data18.06.2016
Rozmiar49.3 Kb.
ŻYWIENIE I ZDROWIE

NUTRITION & HEALTH



KWIECIEŃ 1999

ROCZNIK 2, NR 3 (4)

CALIFORNIA FITNESS POLSKA

lek. med. Agnieszka Sękowska

Lactobacillus acidophilus - „dobra" bakteria.

Lactobacillus acidophilus to względnie
beztlenowa pałeczka Gram-dodatnia. Wraz
z kilkunastoma innymi gatunkami bakterii
rodzaju Lactobacillus powszechnie zasiedla
środowisko roślinne i zwierzęce, a także
wchodzi w skład naturalnej flory przewodu
pokarmowego człowieka. Występuje w mi-
kroflorze jamy ustnej, we wszystkich odcin-
kach przewodu pokarmowego, w układzie
moczowo-płciowym, a szczególnie często
kolonizuje pochwę u kobiet.

W jamie ustnej uczestniczy w powstawa-


niu próchnicy zębów i być może innych
chorób. Może też wywoływać zakażenia

o innej lokalizacji coraz częściej izolowa-


na jest od pacjentów hospitalizowanych,
którzy mają obniżoną odporność, podob-
nie jak inne bakterie kwasu mlekowego.

Najczęściej identyfikowane gatunki


oprócz Lactobacillus acidophilus to: Lac-
tobacill. .s casei i Lactobacillus fermentum.

Bakterie te powszechnie nazywane bak-


teriami kwasu mlekowego (LAB-Lactic
Acid Bacteria) są również wykorzystywa-
ne w przemyśle spożywczym do przepro-
wadzania fermentacji mleka i produkcji
jogurtów czy kefirów.

Pośrednio to dzięki tej właściwości od-


kryto bakterię Lactobacillus acidophilus

i jej szczególnie korzystne działanie. Po-


nad 90 lat temu laureat nagrody Nobla,
Ilia J. Mieczników zauważył, że w niektó-
rych częściach południowej Europy ludzie
żyją dużo dłużej niż gdzie indziej. Przepro-
wadziwszy badania stwierdził, że pożywie-
nie tamtejsze zawiera dużą ilość zsiadłe-
go mleka, w którym znajduje się pewna
bakteria. Ponieważ mieszkańcy tych oko-
lic regularnie spożywali zsiadłe mleko,
w ich układzie trawiennym bakteria ta
była stale obecna. Była to właśnie pałecz-
ka kwasu mlekowego.

Również współczesne obserwacje po-


twierdzają, że zarówno ludzie jak i zwie-
rzęta nie posiadające w przewodzie pokar-
mowym bakterii kwasu mlekowego są bar-

dziej podatne na zakażenia jelitowe, po-


wodujące w konsekwencji zaburzenia
równowagi drobnoustrojowej przewodu
pokarmowego gospodarza. Z kolei po-
wstałe zaburzenia w składzie flory fizjolo-
gicznej układu trawiennego prowadzą do:

  1. Eliminacji naturalnych producentów
    witamin z grupy B i K.

  2. Dysbakteriozy, czyli do nadmiernego
    namnażania - wobec braku naturalnej kon-
    kurencji - bakterii patogennych oraz nad-
    każania bakteriami i grzybami. Skutkiem
    tego jest upośledzenie procesów wchłania-
    nia tłuszczów (bo dekoniugacji ulegają
    kwasy żółciowe) oraz wzmożone wydalanie
    tłuszczów z kałem. Poza tym wzrost stęże-
    nia kwasów żółciowych i wzrost stężenia nie
    wchłoniętych produktów prowadzi do pod-
    rażnienia śluzówki przewodu pokarmowe-
    go i na tej drodze do utraty wody i elekro-
    litów, czyli biegunki sekrecyjnej. Dochodzi
    również do zaburzenia wchłaniania białek,
    węglowodanów i wzrostu procesów fer-
    mentacyjnych.

  3. Rzekomobłoniastego zapalenia jeli-
    ta grubego wywołanego przez Clostridium
    difficile, którego pierwotną przyczyną jest
    przewlekła antybiotykoterapia. Antybio-
    tyki, które najczęściej wywołują poanty-
    biotykowe zapalenie jelit to: neomycyna,
    linkomycyna, klindamycyna i cefazolina.

Lactobacillus acidophilus ma zdolność
zapobiegania i leczenia tych zaburzeń na
drodze hamowania rozwoju bakterii pato-
gennych. Najlepiej poznanym i udowod-
nionym mechanizmem działania bakterii
kwasu mlekowego jest antagonizm, a po-
lega on na eliminacji innych drobnoustro-
jów, w tym chorobotwórczych, za pomocą:

  • znacznego obniżenia pH przewodu
    pokarmowego, które może dochodzić do
    wartości poniżej 4,5 dzięki wytwarzanym
    przez LAB metabolitom fermentacji glu-
    kozy, takim jak: kwas mlekowy, kwas octo-
    wy czy kwas propionowy,

  • nrnrliikrii nnHflr-nlcu wnrloni




  • współzawodnictwa LAB z innymi
    drobnoustrojami flory jelitowej o składni-
    ki pokarmowe,

  • syntezy swoistych związków antybak-
    teryjnych (bakteriocyn), takich jak: lakto-
    cyna (Lactobacillus spp.), czy acydofilina
    (Lactobacillus acidophilus).

Dzięki tym antagonistycznym właściwo-
ściom, bakterie kwasu mlekowego zasiedla-
jące ludzki przewód pokarmowy hamują in
vivo namnażanie się bakterii patogennych
dla jelita, a w następstwie wytwarzanie przez
nie toksyn. Wykazano, że LAB działają an-
tagonistycznie na pałeczki Gram-ujemne,
takie jak: Shigella, Salmonella, Klebsiella,
Escherichia colli; na ziarenkowce Gram-
dodatnie, takie jak np.gronowiec złocisty
i na grzyby np. Candida albicans.

Lactobacillus acidophilus ma zdolność


neutralizowania amin toksycznych i hamo-
wania procesów gnilnych w jelicie i na tej
drodze również przywraca równowagę
drobnoustrojową przewodu pokarmowego.

Istnieją także wstępne badania, zakoń-


czone bardzo pozytywnymi wynikami, na
temat redukcji poziomu cholesterolu die-
tą zawierającą pałeczki Lactobacillus aci-
dophilus. Następne badania będą miały
na celu dobrać dawkę bakterii, która da-
wałaby najkorzystniejszy efekt redukują-
cy poziom cholesterolu w surowicy.

Lactobacillus acidophilus odgrywa rów-


nież ważną rolę w procesie trawienia
i wpływa na stan odżywienia, np.:

- poprawia trawienie i apsorbqe białka,

- zwiększa trawienie i apsorbcję tłusz-
czów,

- może zwiększać apsorbcję i retencję



Ojciec medycyny Hipokrates już ponad 2300 lat temu
stwierdził, że zdrowie człowieka jest powiązane z jego spo-
sobem odżywiania się. Traktował on żywność jako lekar-
stwo i tezę tą realizował w swojej praktyce medycznej. Wiele
z zaleceń. które sformułował w czasie swojej pracy prze-
trwało do dziś i w świetle dzisiejszego stanu wiedzy wydaje
się być niezwykle trafne.

Jedno z nich dotyczy spożywania mleka jako najbardziej


kompletnego pożywienia człowieka.

Choć wiadomo, że w czasach Hipokratesa nie znano


obecnie powszechnie dostępnych przetworów mlecznych,
to dziś powinny one stanowić element codziennej diety
każdego z nas.

Mleko i przetwory mleczne stanowią najbogatsze źró-


dło najlepiej przyswajanego wapnia, stąd żywieniowcy
zalecają jego codzienne spożywanie. :.:

Jednak obecnie co raz częściej mówi się o dobroczyn-


nym oddziaływaniu mlecznych napojów fermentowanych
na organizm człowieka.

Wśród nich rozróżnia się: a także mniej znane w Polsce

- mleko zsiadłe - huśJanka (Huculszczyzna)

-kefir - mazun (Armenia)

-jogurt . - leben (Indie) \

- mleko acidofilne -kumys(Kirgizja)....

Niektóre z mlecznych napojów fermentowanych zawie-..
rają bakterie mlekowe, które zyskały miano probiotyków.
Probiotyk jest słowem pochodzenia greckiego, „pro"
oznacza-pozytywny, ,„bioticos" natomiast'odnosi się do
życia bądź zdrowia. ProbiotykLsąwięc kulturami bakte-
ryjnym,które pozytywnie wpfywają.na stanzdrowia ludz-
kiego organizmu. Definicjęprobwtyku sformułował Ful-
ler, określając go mikrobiologicznym! uzupełnieniem żyw-1
ności o pozytywnym wpływie na stan zdrowia organizmu
poprzez poprawę proporcji mikroflory bakteryjne} prze-
wodu pokarmowego. Takie właśnie właściwości

posiadają niektóre bakterie mlekowe ( Lactobacillus acidophi lus, Bifidobacterium bifidum) używane do produkcji jogurtu czy mleka acidofilnego.


Dobroczynny wpływ mlecznych napojów fermentowa-
nych na organizmy osób je konsumujących jest niewąt-
pliwie związany z właściwościami odżywczo-fizjologicz-
nymi tych produktów, właściwościami profilaktycznymi
i terapeutycznymi.

Z żywieniowego punktu widzenia mleczne napoje fer-


mentowane stanowią dobre źródło wapnia, fosforu, po-
tasu czy witamin z grupy B. Zawarte w nich białko, d tak-
że tłuszcz wykazuje wyższy stopień strawności niż w mle-
ku nie fermentowanym. Ponadto jest w nich mało cukru
mlecznego, co jest istotne dla osób cierpiących na nieto-
lerancję laktozy. Mleczne napoje fermentowane dzięki
obecności kwasu mlekowego, octowego i bakteriocyny po
siadają właściwości antybakteryjne. Stwierdzono też, ze
kwas mlekowy wpływa na zwiększenie perystaltyki jelit i po-
budza wydzielanie soków trawiennych.

Właściwości profilaktyczne mlecznych napojów fermen-


towanych wiążą się z hamującym wpływem zawartej w
nich specyficznej mikroflory bakteryjnej na rozwój i dzia-
łanie paiogennej flory jelitowej.

Zalety terapeutyczne, które posiadają napoje fermentowa-


ne dotyczą ich udziału w leczeniu dolegliwości ze strony prze-
wodu pokarmowego, leczenia chorób nowotworowych (in-
aktywacja. i hamowanie związków rakotwórczych w przewo-
dzie pokarmowym), zwalczania podwyższonego poziomu
cholesterolu i wzmacniania systemu imunologicznego.
Korzyści zdrowotne, które wynikają ze spożywania
fermentowanych napojów mlecznych skłaniają nas do
wniosku, że powinny być nieobecne w codziennej die-
cię każdego z nas. Doskonale-zrozumieli to mieszkańcy

wielu~krajów na świecie a szczególnie krajów skan-


dynawskich, w których spożycie tych produktów wynosi

od 10 do 20 kg/rok/osobę.Niestety w Polsce nie możemy się jeszcze poszczycić takimi wynikami , gdyż spozycie to wynosi zaledwie 0,5 kg na jednego mieszkańca.




pierwiastków takich jak, np.: fosfor,

wapń, żelazo, bierze udział w syntezie witaminy B i prawdopodobnie witaminy K. Udokumentowano również stymulujący wypływ Lactobacillus acidophilus na układ odpornościowy, polegający na wzroście aktywności makrofagów i limfocytów.


Efektem tego jest wzrost siły i skuteczno-
ści odpowiedzi typu komórkowego układu odpornościowego. Być może Lactobacillus acidophilus okaże się pomocny w leczeniu chorób autoimmumologicznych, jak np.:
reumatoidalne zapalenie stawów.

Lactobacillus acidophilus ma swoje


miejsce w leczeniu nietolerancji laktozy.
Powodem nietolerancji laktozy (cukier
nleczny) jest brak lub niedostateczna
lość enzymu laktazy, który odpowiedzial-
ly jest za hydrolizę cukru mlekowego.
Nietolerancja laktozy (Tab 1.) może być
dziedziczna i pojawiać się pomiędzy l a 4

rokiem życia, czasami może ona także


dotyczyć niemowląt. U osób dorosłych
przyczyną nietolerancji może być przeby-
ty nieżyt jelit. W przypadku nietolerancji
laktozy mogą wystąpić dolegliwości ze
strony przewodu pokarmowego pod po-
stacią: wzdęć, zwiększonego oddawania
gazów, kurczowych bólów w jamie brzusz-
nej, biegunki stolcami luźnymi, wodnisty-
mi, pienistymi, o wyraźnie kwaśnym zapa-
chu i niskim pH po spożyciu mlecznych
produktów. Te dolegliwości ustępują z
chwilą usunięcia z diety disacharydu, któ-
ry nie podlega rozkładowi i wchłonięciu w
jelicie. W kaukaskiej grupie etnicznej czę-
stość tego zaburzenia oblicza się na kilka
procent ludności dorosłej. Ponieważ pa-
łeczki kwasu mlekowego mają zdolność
rozkładania laktozy więc odpowiednia ich
podaż zapewnia jej hydrolizę, eliminuje
nietolerancję laktozy i powoduje ustąpie-
nie szereeu niekorzvstnvch nhiawńw Oso-

bom , które cierpią na wyżej opisane do-


legliwości można polecić spożywanie fer-
mentowanych napojów mlecznych np. jo-
gutru, kefiru czy mleka acidofilnego, które
zawierają bakterie kwasu mlekowego.

Z szeregu wymienionych, cennych wła-


ściwości jakie posiada Lactobacillu:
acidophilus i inne pałeczki kwasu mleko-
wego wynikają wskazania do jej zastoso-
wania. Są to wszystkie stany, które zabu-
rzają równowagę flory bakteryjnej prze-
wodu pokarmowego:

  • antybiotykoterapia

  • sterydoterapia

  • głodzenie

  • zapalenie jelit

  • zatrucie pokarmowe

  • antykoncepcja doustna

  • nadużywanie alkoholu

  • nadużywanie kofeiny

  • chlorowana i fluorowana woda




Tabl.

Częstotliwość występowania u ludzi wady
złego trawienia laktozy w różnych popu-
lacjach świata*.

% nie


Kraj lub nacja

tolerujących
laktozy

6

29
38


15

6-21


70-75

58-99


100

0-8


  1. Europa
    Dania
    Polska
    Grecja
    Niemcy

  2. USA
    biali
    czarni

  3. Afryka

  4. Azja

(Chiny, Japonia)

5. Australia

Także trądzik i inne problemy skórne
mogą być leczone przez Acidophilus.

W wyniku wielu badań udało się wyse-


lekcjonować szczepy o szczególnie ko-
rzystnych właściwościach, za które przede
wszystkim uważa się antagonistyczne dzia-
łanie wobec innych drobnoustrojów a w
szczególności tych, które są chorobotwór-
cze dla człowieka.

Podsumowanie

Suplementacja diety (szczególnie nie-


pełnowartościowej) preparatami zawie-
rającymi pałeczki kwasu mlekowego jest
wciąż niedocenionym sposobem zapobie-
gania i leczenia szeregu niekorzystnych
powikłań ze strony przewodu pokarmo-
wego jak: biegunki, zapalenia jelit, zatru-
cia pokarmowe oraz ze strony innych
układów np.: stany zapalne układu mo-
czowo-płciowego. Przyczyną tych dolegli-
wości są zaburzenia w składzie fizjolo-
gicznej flory bakteryjnej. Dostarczanie
pałeczek Lactobacillus acidophilus jest

wyjątkowo prostym sposobem terapii.


Szczepionka stosowana doustnie sku-
tecznie zapobiega zmianom składu ilo-
ściowego i jakościowego bakterii w prze-
wodzie pokarmowym występującym pod
wpływem leczenia antybiotykami, chro-
ni przed nadmiernym rozmnażaniem
drożdży, pleśni i grzybów. Stosowana do-
pochwowo w upławach zapobiega zmia-
nom we florze bakteryjnej pochwy.

Dla utrzymania prawidłowej flory bak-


teryjnej w przewodzie pokarmowym czło-
wieka korzystne wydaje się spożywanie
wspomnianych wcześniej mlecznych na-
pojów fermentowanych np. kefiru czy
jogurtu. Można także korzystać z dostęp-
nych na rynku preparatów, zawierających
liofilizowaną zawiesinę żywych pałeczek
kwasu mlekowego np. produktu AC-Zy-
mes firmy California Fitness. Każde opa-
kowanie tego preparatu zawiera 100 kap-
sułek, a każda z nich zawiera 2 miliardy
żywych bakterii. Zalecane dawkowanie to:
l kapsułka dziennie.



Literatura wykorzystana w tym artykule:

Nietolerancja laktozy - wystąpienie objawów
alergicznych (żołądkowo-jelitowych) po poda-
niu 50 gram laktozy

Źródło: M. Kosikow, E. Jakubczyk "Wpływ na-


oojów mlecznych fermentowanych na zdrowie
człowieka", Nowa Medycyna- Żywienie a Zdro-
wie II, Borgis Rok IV, Nr 9/97

Są to również te stany, w których zosta-


je zaburzona równowaga flory bakteryjnej
w innych miejscach bytowania pałeczki
kwasu mlekowego:

  • zakażenia układu moczowego,

  • zakażenia układu płciowego.

Na szczególną uwagę zasługuje bardzo
duża skuteczność I ictobacillus acido-
philus w leczeniu zakażeń Candida albi-
:ans. Grzybica może rozwinąć się w wy-
niku zastosowanej antybiotykoterapii lub
pod wpływem jednego z czynników wy-
mienionych powyżej i doprowadza do
biegunki, zaparcia lub innych zaburzeń
trawienia. Grzybica może pojawić się
poza przewodem pokarmowym np.: w
płucach, na rękach, nogach, palcach, pod
paznokciami bądź w pochwie. W ostat-
aich latach w Polsce grzybica skóry, jako
skutek uboczny stosowanych zbyt często
kuracji antybiotykowych, stała się choro-
bą nagminną.

ŻYWIENIE I ZDROWIE

NUTRITION & HEALTH

redakcja merytoryczna:
Joanna Kalinowska

wydawca:


California Fitness Sp. z o.o.

ul. Zeusa l, 01-497 Warszawa

tel. (22) 638 00 26

1. Maria Lucyna Zaremba, Jerzy Borowski:


Mikrobiologia Lekarska, PZWL 1997

2. Witold Ortowski: Nauka o chorobach


wewnętrznych tom IV, PZWL 1989

  1. D.E.F. Tweedle: Postępowanie w zaburze-
    niach metabolicznych, PZWL 1987

  2. Podstawy terapii dożylnej i żywienia po-
    zajelitowego, medica press -1995

  3. Jan K. Podlewski, Alicja Podlewska, Leki

współczesnej terapii, Wydawnictwo Fun-
dacji P. Buchnera, 1998

6. R. Grzybowski. Teoria i ćwiczenia


z mikrobiologii ogólnej i technicznej,
SGGW 1993

  1. M. Kosikowska, E. Jakubczyk: Wpływ na-
    pojów mlecznych fermentowanych na
    zdrowie człowieka, Nowa Medycyna,
    Żywienia a Zdrowie H, Borgis rok IV,
    nr 9197

  2. S. Zmarlicki: Współzależność między ży-
    wieniem a zdrowiem, z uwzględnieniem
    roli mleka i produktów mlecznych,
    Przegląd Mleczarski

  3. Dave RI, i inni, Ingredient supplementa-
    tion effects on viabiiity ofprobiotic bac-
    teńa in yogurt, J. Dairy Sci. 1998 Nov.




  1. Klein G, i inni, Taxonomy andphysio-
    logy of probiotic lactic acid bacteria.
    Int. J. Food Microbiol. 1998 May

  2. Schaafsma G. i inni, Effects of a milk
    product, fermented by Lactobacillus
    acidophilus and with fnicto-oligosaccha-
    rides added, on blood lipids in male vo-
    lunteers, Eur. J. Clin. Nutr. 1998 Jun

  3. SchiffrinEJ, i inni, Immune modulation
    of blood Itutkocytes in humans by hictic
    acid bacteria. Am. J. Clin. Nucr 1997 Aus.

13. Boris S, i inni, Adherence ofhuman va-
ginal lactobacilli to vaginal epithelial
cells and interaction with uropathogens.
Infect.Immun. 1998 May

14.AkalinAS, i inni, Influence of yogurt and


acidophilus yogurt on serum cholesterol
levels in mice. J. Dairy Sci. 1997 Nov

  1. Wagner RD, i inni, Biotherapeutic effects
    ofprobiotic bacteria in immunodeficient
    mice. Infect. Immun. 1997 Oct.

  2. WheelerJG, i inni, Immune and clini-
    cal impact of Lactobacillu acidophilus
    on asthma. Ann. Allergy Asthma Immu-
    nol. 1997 Sęp.

  3. Jiang T, i inni, In vitro lactose fermen-
    tation by human colonic bacteria
    is modified by Lactobacillus acidophilus
    supplemetation, J. Nutr. 1997 Aug.

  4. Gupta PK, i inni, Antagonistic activity
    of Lactobacillus acidophilus fermented
    milk against different pathogenic bacte-
    ria, Indian. J. Exp. Biol. 1996 Dec.

  5. De Rodas Bz, i inni, Hypocholesterole-
    mic action of Lactobacillus acidophilus
    and calcium in swine with hypercholeste-
    rolemia induced by diet, J. Dairy Sci.
    1996 Dec.

  6. Shalev E, i inni, Ingestion of yogurt con-
    taining Lactobacillus Acidophilus compa-
    red withpasteuńzedyogurtasprohykmsfor
    recurrent candidal vaginitis and bacteńal
    vaginosis,Arch. Fam. Med 1996Nov-Dec.

  7. Katelaris PH, i inni, Lacobacilli topre-
    vent travder's diarrhea?, N. Engl. J. Med.
    1995Nov.

  8. M. T. Murray, N. D. Encyklopedia ofNu-
    titional Supeplements


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość