Strona główna

Cennych przyrodniczo


Pobieranie 0.6 Mb.
Strona1/7
Data19.06.2016
Rozmiar0.6 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7



ANALIZA ZASOBÓW

CENNYCH PRZYRODNICZO

na obszarze Lokalnej Grupy Działania

Partnerstwo Zalewu Zegrzyńskiego”



















Legionowo, grudzień 2007
Spis treści:


2. Położenie i powierzchnia obszaru LGD 3

3. Dzieje ochrony przyrody w Polsce 4

4. Zasoby cenne przyrodniczo w pigułce 7

4.1. Warszawski Obszar Chronionego Krajobrazu 8

4.2. Natura 2000 10

4.2.1. Obszary specjalnej ochrony ptaków 11

4.2.2. Specjalny obszar ochrony siedlisk 14

4.3. Rezerwaty przyrody 16

4.3.2. „Ławice Kiełpińskie” 19

4.3.3. „Jabłonna” 21

4.3.4. „Wąwóz Szaniawskiego” 23

4.3.5. „Łęgi Czarnej Strugi” 25

4.3.6. „Jadwisin” 26

4.3.7. „Wieliszewskie Łęgi” 29

4.3.8. „Zegrze” 31

4.3.9. „Bukowiec Jabłonnowski” 33

4.3.10. „Puszcza Słupecka” 35

4.4. Zespół przyrodniczo – krajobrazowy „Dębe” 38

4.5. Pomniki przyrody 39

4.6. Zespół pałacowo-parkowy w Jabłonnie. 50

4.8. Jezioro Zegrzyńskie 57

4.9. Leśny Kompleks Promocyjny „Lasy Warszawskie” 58

5. Charakterystyka wybranych gatunków flory i fauny wymienionych w niniejszym opracowaniu 59

6. Słownik pojęć 89

7. Źródła 91



1. O Lokalnej Grupie Działania - Partnerstwo Zalewu Zegrzyńskiego
Projekt Związku Stowarzyszeń „Partnerstwo Zalewu Zegrzyńskiego”, jest realizowany w ramach „Pilotażowego Programu LEADER+”, finansowanego ze środków Unii Europejskiej.

Schemat I projektu zakładał stworzenie grupy partnerskiej – Lokalnej Grupy Działania (LGD), która będzie wdrażać w życie Zintegrowaną Strategię Rozwoju Obszarów Wiejskich. Założeniem LGD jest rozwiązywanie problemów związanych z obszarami wiejskimi przez ich mieszkańców, którzy czynnie uczestniczą w planowaniu rozwoju i podejmowaniu decyzji.

Projekt realizowany jest na terenie Powiatu Legionowskiego – gminy: Jabłonna, Nieporęt, Serock i Wieliszew. Obejmuje obszar o powierzchni 376,26 km2 (obszar LGD) i liczy ok 46 tys. mieszkańców, z czego tereny wiejskie zamieszkuje ok 40 tys. osób, co stanowi 91,78 % ogólnej liczby ludności.

Związek Stowarzyszeń "Partnerstwo Zalewu Zegrzyńskiego", zwany Lokalną Grupą Działania, został wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego, postanowieniem Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy, XIV Wydział Gospodarczy pod numerem KRS: 0000256885 w dniu 12 maja 2006 roku.

Członkami Lokalnej Grupy Działania są: partnerzy społeczni - Stowarzyszenie "Młodzi dla rozwoju" EMKA; Stowarzyszenie "Społeczny Komitet Pomocy Miastu i Gminie Serock"; Stowarzyszenie na rzecz Wspierania Rozwoju Gminy Jabłonna "Humanus"; Stowarzyszenie Gospodarstw Agroturystycznych i Pensjonatów "Woda i Las"; Stowarzyszenie Rozwoju Lokalnego w Gminie Nieporęt; Stowarzyszenie Wspierania Kultury i Folkloru Polskiego oraz partnerzy publiczni: Miasto i Gmina Serock; Gmina Wieliszew; Gmina Nieporęt; Gmina Jabłonna i Powiat Legionowski.

2. Położenie i powierzchnia obszaru LGD

Obszar LGD leży w centralnej części Niziny Mazowieckiej, w Kotlinie Warszawskiej, w znacznej części w widłach Wisły i Narwi, jak również w obrębie Wysoczyzny Ciechanowskiej, która jest częścią makroregionu Niziny Północno-mazowieckiej. Obejmuje gminy: Jabłonna, Nieporęt i Wieliszew oraz miasto i gminę Serock. Powierzchnia czterech gmin, wchodzących w obszar działania LGD wynosi 376,06 km², z czego gmina Serock zajmuje 108,96 km², gmina Wieliszew 103,03 km², gmina Nieporęt 100,52 km² i gmina Jabłonna 64,55 km². Administracyjnie obszar LGD graniczy: od zachodu z powiatem nowodworskim, od wschodu z powiatami wyszkowskim i wołomińskim, a od północy z powiatem pułtuskim. Południową granicą obszaru LGD jest administracyjna granica Warszawy.

Przez teren LGD przebiega kilka ważnych szlaków komunikacyjnych. Najważniejszym z nich jest droga krajowa nr 61 z Warszawy przez Łomżę i Ostrołękę, do Augustowa i dalej do państw nadbałtyckich.

3. Dzieje ochrony przyrody w Polsce


Początki ochrony przyrody w Polsce sięgają czasów, kiedy to pierwsi władcy chroniąc szczególnie cenne zwierzęta łowne, wydawali prawa grożące surowymi represjami wobec polujących na nie w królewskich lub w książęcych lasach.

Najdawniejsze przejawy troski o trwałość przyrody wyrażały się, w datującej się od czasów Bolesława Chrobrego ochronie bobra; we wprowadzonym za panowania Władysława Jagiełły (1423 r.) prawie chroniącym cis; w ogłoszeniu (1443 r.) ograniczeń polowania na dzikie konie, łosie i tury. Formą ochrony przyrody był również statut Kazimierza Wielkiego z 1347 roku, wprowadzający surowe kary za wyrąb drzew w cudzych lasach.

Pierwszą, świadomą próbą ochrony gatunkowej zwierząt, było rozporządzenie z końca XVI w., które wzięło w ochronę ginącego tura. Zakazano zabijania tych zwierząt i nakazano ochronę ich naturalnych ostoi. Niestety prawo zostało wydane zbyt późno lub nie było przestrzegane - ostatni na świecie tur padł w 1627 roku w Puszczy Jaktorowskiej na Mazowszu.

Początki ruchu ochrony przyrody sięgają przełomu XVIII i XIX w. i wiążą się z działalnością A. Humboldta (1769-1859), który wprowadził pojęcie „pomnika przyrody”, a następnie H. Conwentza (1855-1933), który rozwinął na Pomorzu Zachodnim inwentaryzowanie obiektów przyrodniczych. Działania te miały charakter konserwatorski i ograniczały się do ochrony pojedynczych tworów przyrody (drzew, grot, głazów) lub ich skupień.

Nowoczesne podejście do ochrony przyrody rodzi się w XIX wieku (w Polsce jest to czas zaborów). W 1868 roku samorząd dzielnicowy (tzw. System Galicyjski) uchwalił ustawę o ochronie kozicy, zamieszkującej Tatry. Dalsze działania na rzecz ochrony przyrody wiążą się z powstaniem Towarzystwa Tatrzańskiego w 1873 roku (później Polskie Towarzystwo Tatrzańskie – PTT). Działacze PTT podjęli inicjatywę utworzenia parku narodowego w Tatrach, a później w innych rejonach Polski.

Dużą rolę w okresie nowoczesnej ochrony przyrody odgrywały osoby prywatne.

W 1890 roku hr. Włodzimierz Dzieduszycki ustanowił na terenach swoich dóbr, rezerwat leśny Pamiątka Pieniacka (50 ha). Obiekt ten, został uznany za pierwszy rezerwat przyrody w Polsce. W 1915 roku Ludwik Wodzicki stworzył ideę powołania rezerwatu leśnego o powierzchni ponad 100 ha, któremu w 1927 roku nadano imię Władysława Orkana.

W początkach odradzającej się państwowości powstały w Polsce pierwsze formy organizacyjne ochrony przyrody, w postaci powołanej w 1919 r. Tymczasowej Państwowej Ochrony Przyrody, przekształconej wkrótce w Państwową Radę Ochrony Przyrody. W 1924 roku hr. Władysław Zamoyski założył fundację, mającą na celu utworzenie zakładu naukowego, prowadzącego prace w zakresie hodowli i użytkowania drzew.

W 1926 roku w miejsce Tymczasowej Państwowej Komisji Ochrony Przyrody, powołano Państwową Radę Ochrony Przyrody. W 1928 r. powstała, działająca do dziś, Liga Ochrony Przyrody. Dzięki jej działalności ogłoszono w 1934 roku ustawę o ochronie przyrody. Utworzono 180 rezerwatów przyrody, zaplanowano powołanie dalszych tego typu obiektów; 4500 obiektów przyrodniczych uznano za pomniki przyrody. Powołano następujące parki narodowe: białowieski, wielkopolski, babiogórski, pieniński, park w Czarnohorze i tatrzański. W najcenniejszej części Puszczy Białowieskiej oraz w Pieninach utworzono tzw. jednostki organizacyjne szczególne - "parki narodowe", działające w ramach administracji lasów państwowych. Nadzór nad nimi, a także opiekę nad całością ochrony przyrody w lasach państwowych, powierzono Instytutowi Badawczemu Lasów Państwowych, w którym utworzono w 1934 r. Oddział Rezerwatów.

W organizowaniu obiektów chronionych w Polsce, dużą rolę odegrały organizacje społeczne. Wielokrotnie prowadziły i inicjowały one akcje zbierania funduszy na wykup obszarów cennych przyrodniczo. Warto wspomnieć, że PTT ze składek swoich członków, prowadziło wykup terenów w Tatrach na rzecz przyszłego parku narodowego.

W 1949 roku sejm uchwalił nową ustawę o ochronie przyrody. Zgodnie z ustawą ochrona przyrody oznacza zachowanie, restytuowanie i właściwe użytkowanie zasobów przyrody oraz szczególną ochronę tych tworów przyrody żywej i nieożywionej, w postaci okazów lub ich skupień, jak i całych zbiorowisk na określonych obszarach, a także gatunków roślin i zwierząt, których ochrona jest podyktowana interesem publicznym ze względów naukowych, estetycznych, historycznych, zdrowotnych i społecznych oraz ze względu na występowanie swoistych cech krajobrazu. Była ona podstawą tworzenia nowych rezerwatów przyrody i parków narodowych, ustanawiania pomników przyrody oraz wprowadzania ochrony gatunkowej zwierząt i roślin.

Utrzymano Państwową Radę Ochrony Przyrody. jako główny organ doradczy rządu, w zakresie ochrony przyrody. Jej odpowiednikami w każdym z województw stały się wojewódzkie komitety ochrony przyrody. Ochronę przyrody powierzono Ministerstwu Leśnictwa, gdzie działał Zarząd Ochrony Przyrody oraz Naczelny Konserwator Przyrody. W województwach działali wojewódzcy konserwatorzy przyrody.

Pogłębiająca się w następstwie działalności gospodarczej degradacja środowiska przyrodniczego, spowodowała dalszą ewolucję pojęć w ochronie przyrody. Przedmiotem ochrony przyrody zgodnie z określanym jako planistyczny kierunkiem, stało się całe środowisko przyrodniczo-geograficzne oraz całość zasobów przyrody.

W drugiej połowie lat pięćdziesiątych, w związku z gwałtowną industrializacją kraju, środowiska naukowe i organy ochrony przyrody, podjęły inicjatywę na rzecz racjonalnego zagospodarowania środowiska przyrodniczego. Zaczęto koncentrować się na ochronie wód, powietrza i warunków życia ludzi. Problematyka ta podporządkowana została ówczesnemu Ministerstwu Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska. Oprócz tego ochroną przyrody zajmowano się w Ministerstwie Leśnictwa.

W 1971 roku Państwowa Rada Ochrony Przyrody wystąpiła z inicjatywą ochrony krajobrazu. Opracowano projekt tworzenia parków krajobrazowych i obszarów chronionego krajobrazu. Wraz z istniejącymi parkami narodowymi i rezerwatami przyrody tworzą one system ochrony przyrody. Podstawą tej idei z połowy lat siedemdziesiątych jest opracowana w byłym Instytucie Kształtowania Środowiska koncepcja Ekologicznego Systemu Obszarów Chronionych.

W 1986 roku powstało Ministerstwo Ochrony Środowiska i Zasobów Naturalnych – przejęło ono całość spraw dotyczących ochrony środowiska i przyrody. Obecnie resort ten przejął zagadnienia gospodarki leśnej i nosi nazwę - Ministerstwo Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa.

Współczesna ochrona przyrody, łącząc historycznie wykształcone kierunki: konserwatorski, biocenotyczny i planistyczny, dąży zarówno do ochrony określonych terenów lub tworów przyrody jak i ochrony zasobów i sił produkcyjnych przyrody oraz stawia przed sobą następujące cele: ochronę terenów i tworów przyrody o wysokich walorach przyrodniczych, zachowanie ciągłości procesów ekologicznych i trwałości puli genowej roślin i zwierząt oraz zdolności samoregulacyjnych przyrody na całym obszarze kraju.

Obecnie zgodnie z ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody formami ochrony przyrody są:



  1. parki narodowe,

  2. rezerwaty przyrody,

  3. parki krajobrazowe,

  4. obszary chronionego krajobrazu,

  5. obszary natura 2000,

  6. pomniki przyrody,

  7. stanowiska dokumentacyjne,

  8. użytki ekologiczne,

  9. zespoły przyrodniczo-krajobrazowe,

  10. ochrona gatunkowa roślin, zwierząt i grzybów.

Na terenie gmin, wchodzących w skład Lokalnej Grupy Działania „Partnerstwo Zalewu Zegrzyńskiego” występują rezerwaty przyrody, obszary chronionego krajobrazu, obszary natura 2000, pomniki przyrody, zespół przyrodniczo-krajobrazowy.

Niniejsze opracowanie będzie w głównej mierze poświęcone tym formom ochrony przyrody.


  1   2   3   4   5   6   7


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość