Strona główna

Ceremoniał Ceremonie oficjalne i państwowe Ceremonia


Pobieranie 25.45 Kb.
Data17.06.2016
Rozmiar25.45 Kb.
Ceremoniał

Ceremonie oficjalne i państwowe

Ceremonia to uroczysty akt publiczny lub obrządek religijny o charakterze oficjalnym, który przebiega zgodnie z ustalonym porządkiem opartym często na tradycyjnych formach symbolicznych.
Stosowane w jej przebiegu tradycyjne, czasem staroświeckie zwyczaje mają dowodzić powagi odbywanego aktu. Powszechnie i w wielu kręgach kulturowych takiej ceremonii towarzyszą elementy rytu religijnego, które wzmacniają przeżycie uczestniczenia w niej. Symboliczne treści nadawane ceremonii podnoszą znaczenie składających się na nie czynności. Jednocześnie brak zrozumienia symboliki może ograniczyć uczestnictwo w ceremonii do jej strony formalnej. Ten aspekt pustego formalizmu ceremonii dał początek pejoratywnemu określeniu "ceremonialny", które - podobnie jak "protokolarny" - ma oznaczać czynność niepotrzebną, odbywaną z tradycyjnych przyczyn, lecz wyzutą z treści.
Zapis przepisów lub porządku odbywania ceremonii określa się mianem ceremoniału (ang. ceremonial, franc. ceremonial). Nad jej przebiegiem czuwa Mistrz Ceremonii (ang. master of ceremony, franc. maitre de ceremonie). Zarówno ta praktyka, jak i terminologia pochodzą z liturgii chrześcijańskiej, która jest dla nich bardzo częstym źródłem zapożyczeń.

Oficjalny charakter ceremonii, bardzo sformalizowany porządek jej przebiegu oraz możliwy udział w niej przedstawicieli korpusu dyplomatycznego mogą powodować zacieranie się różnic między pojęciem protokołu i ceremoniału. Francuski dyplomata baron de la Live tłumaczył na początku XIX wieku różnice między służbą odpowiedzialną za organizację ceremonii a protokołem dyplomatycznym, mówiąc, że pierwsza z nich organizuje ceremonie krajowe, a druga - zagraniczne. Najprościej wzajemną zależność obu pojęć obrazuje stosowanie w języku włoskim terminu "ceremoniał dyplomatyczny" (cerimoniale diplomatico) na określenie protokołu dyplomatycznego. Krótko mówiąc, protokół można inaczej nazwać ceremoniałem dyplomatycznym.


W dalszym toku wykładu zajmiemy się dwoma zagadnieniami z bogatego repertuaru ceremoniału dyplomatycznego:

1. ceremoniami państwowymi

2. żałobą narodową

oraz organizacją uroczystości publicznych.


Ceremonie państwowe
Każde państwo wytworzyło w ciągu swej historii własny ceremoniał dla najważniejszych uroczystości publicznych, których odbywanie ilustruje najlepiej akt suwerenności, przebieg zaś łączy się z wiekowymi tradycjami i umacnia poczucie więzi obywateli z państwem. Do najczęstszych ceremonii państwowych należą do dziś:

  1. inauguracja nowej głowy państwa

  2. obchody święta państwowego

  3. wręczenie listów uwierzytelniających głowie państwa przez nowo przybyłych przedstawicieli dyplomatycznych oraz inne uroczystości związane z Korpusem dyplomatycznym


Inauguracja głowy państwa

Uroczystość inauguracyjna nowej głowy państwa pozostaje nadal najbardziej wzniosłą ceremonią państwową. Dotyczy to zarówno koronacji monarszej, jak i dużo częstszej ceremonii inauguracji prezydenckiej.
W Polsce uroczystość ta składa się z dwóch odrębnych ceremonii.

Pierwszą z nich jest zaprzysiężenie nowego prezydenta Rzeczypospolitej. Po ogłoszeniu ważności jego wyboru prezydent-elekt przybywa do gmachu Sejmu i przed Zgromadzeniem Narodowym, czyli podczas wspólnego posiedzenia obu izb parlamentu, składa przysięgę oznaczającą objęcie najwyższego urzędu.
Druga ceremonia następuje bezpośrednio po przysiędze i ma charakter wojskowy, oznacza bowiem przejęcie zwierzchnictwa nad siłami zbrojnymi przez prezydenta RP. Nowo zaprzysiężony prezydent odbiera honory od oddziałów reprezentujących trzy rodzaje wojsk, po czym oddaje cześć sztandarowi wojskowemu.
Te główne elementy - przysięgę i objęcie zwierzchnictwa nad armią - zawierają wszystkie ceremonie inauguracyjne głów państw, choć ich przebieg może być różny i wzbogacony innymi elementami, na przykład przekazaniem insygniów władzy prezydenckiej. Do udziału w ceremonii inauguracji prezydentury zaprasza się również głowy państw, z którymi utrzymywane są stosunki dyplomatyczne. Uczestniczą one w niej osobiście lub wysyłają misję specjalną opatrzoną stosownymi listami uwierzytelniającymi. Tryb wysyłania takiej misji, jej funkcje, skład i przywileje są regulowane na płaszczyźnie międzynarodowej konwencją ONZ o misjach specjalnych z 1969 roku.

Święta narodowe

Ważną ceremonią państwową są uroczyste obchody święta narodowego. Stanowią one okazję do wygłoszenia przez głowę państwa orędzia do narodu, defilady wojskowej, wręczenia najwyższych odznaczeń państwowych i dokonania awansów na wyższe stanowiska.


Z okazji święta narodowego swego państwa wydaje się przyjęcie dla ambasadorów akredytowanych w stolicy, a własne misje dyplomatyczne organizują przyjęcia w krajach akredytacji. Święto narodowe jest również okazją do przesłania przez głowę państwa, szefa rządu i ewentualnie ministra spraw zagranicznych listów lub depesz gratulacyjnych do swych odpowiedników w świętującym państwie. Takie posłania ponawia się corocznie w odniesieniu do wszystkich państw, z którymi utrzymywane są stosunki dyplomatyczne. Protokół Dyplomatyczny prowadzi kalendarz oficjalnych świąt narodowych wszystkich państw świata i przygotowuje projekt odpowiedniej korespondencji głowy państwa.

I tak wysyłamy depesze okolicznościowe:

16 lutego na Litwę (Dzień Odrodzenia Państwa Litewskiego), 17 marca do Irlandii (Św. Patryka), drugą sobotę czerwca do UK (Urodziny Królowej), 4 lipca do USA (Dzień Niepodległości), 14 lipca do Francji (zburzenie Bastylii), 15 sierpnia do Indii (Dzień Proklamowania Niepodległości), 3 października do Niemiec (Zjednoczenie)

Polska obchodzi oficjalnie święta narodowe dwa razy w roku:

3 Maja stanowi zasadnicze święto państwowe Rzeczypospolitej,

11 Listopada jest Narodowym Świętem Niepodległości
Przebieg centralnych uroczystości organizowanych z tych okazji w Warszawie jest zbliżony.


  • na placu Piłsudskiego dokonuje się w obecności prezydenta Rzeczypospolitej i najwyższych władz państwa uroczystej zmiany wart honorowych przy Grobie Nieznanego Żołnierza, a następnie złożenia na nim wieńców, z których pierwszy - w imieniu Narodu - składa prezydent.

  • całości uroczystości dopełnia ceremoniał wojskowy: salut artyleryjski 12 salw armatnich podczas podnoszenia flagi państwowej na maszt oraz defilada pododdziałów reprezentacyjnych Wojska Polskiego, Policji i Straży Granicznej uczestniczących w zmianie wart.

  • podczas uroczystości Święta Narodowego 3 Maja prezydent Rzeczypospolitej wręcza w Pałacu najwyższe odznaczenia państwowe, w tym przyznawany jedynie przy tej okazji Order Orła Białego.

  • następnie w Pałacu lub jego ogrodach odbywa się oficjalne przyjęcie popołudniowe, w którym uczestniczą najwyższe władze cywilne i wojskowe Rzeczypospolitej, osoby zasłużone i odznaczone tego dnia oraz korpus dyplomatyczny, co oznacza wszystkich ambasadorów akredytowanych w Polsce.


Uroczystości oficjalne z udziałem Korpusu dyplomatycznego
Złożenie listów uwierzytelniających

W przeciwieństwie do prostej formy przyjęcia własnych ambasadorów, przyjmowanie przez prezydenta Rzeczypospolitej nowo mianowanych pełnomocnych przedstawicieli państw obcych, którzy okładają na jego ręce listy uwierzytelniające, wymaga stosowania zbudowanego ceremoniału. Taka uroczystość, która rozpoczyna oficjalnie misję nowego ambasadora, jest przygotowywana przez protokół Dyplomatyczny z zachowaniem wszystkich honorów cywilnych i wojskowych oraz podkreśleniem osobistego charakteru akredytacji ambasadora przez głowę państwa wysyłającego przy głowie państwa.


Życzenia noworoczne
W podobny sposób organizuje się ceremonię składania życzeń noworocznych prezydentowi przez korpus dyplomatyczny. Wieczorne przyjęcie odbywane w Pałacu na początku stycznia każdego roku ma bardzo uroczysty i formalny charakter:

  • Ambasadorowie są przedstawiani, zgodnie ze starszeństwem ich precedencji, przez dyrektora Protokołu Dyplomatycznego prezydentowi z małżonką, którym towarzyszą prezes Rady Ministrów i minister spraw zagranicznych z małżonkami.

  • Następnie życzenia w ich imieniu składa dziekan korpusu dyplomatycznego, na którego przemówienie prezydent Rzeczypospolitej odpowiada podziękowaniami.


Inne ceremonie

Ceremoniami państwowymi, do których stosuje się uroczystą oprawę, są również akty powołania i nominacji przez prezydenta Rzeczypospolitej:



  • Prezesa Rady Ministrów i ministrów, oraz osoby pełniące inne kierownicze stanowiska w państwie;

  • Wysokich oficerów na stopnie generalskie i admiralskie, a także na stopnie równoważne w innych formacjach mundurowych (Święto Wojska Polskiego).

  • Sędziów

  • Przyznaje tytuły naukowe profesorom, którym nominacje wręcza osobiście.



Żałoba narodowa
Najwyższą formą wyrażenia zbiorowego smutku w związku z nieszczęśliwym lub tragicznym wydarzeniem jest ogłoszenie żałoby narodowej. Może być ona ustanawiana na terenie całego kraju z powodu:

- śmierci urzędującej głowy państwa,

- klęski żywiołowej lub tragicznej katastrofy,

- solidarności międzynarodowej.


W przypadku tragicznego wydarzenia o zasięgu lokalnym, takim jak katastrofa lub klęska żywiołowa, żałobę ogłasza wojewoda na terenie swego województwa.
Poprawka do ustawy o godle, barwach i hymnie RP stanowi w art. 11, że żałobę narodową na terytorium państwa wprowadza rozporządzeniem prezydent Rzeczpospolitej lub (w zw. z art. 131 KRP) Marszałek Sejmu pełniący obowiązki prezydenta, który określa jej formę i czas trwania (może on wynosić - zależnie od wagi wydarzenia - od jednego do trzech dni). Podobnie stopniuje się jej przebieg: od minuty ciszy do znacznego ograniczenia normalnego biegu dnia pracy. Zazwyczaj wymaga ona opuszczenia flagi państwowej do połowy masztu na budynkach będących siedzibą władz RP oraz misji dyplomatycznych i urzędów konsularnych za granicą albo spowicie jej kirem, czyli czarną wstęgą przymocowaną do drzewca flagi. Do żałoby narodowej państwa urzędowania przyłączają się w analogiczny sposób obce placówki dyplomatyczne. Na czas trwania żałoby narodowej odwołuje się wszystkie imprezy rozrywkowe, spektakle komediowe i przyjęcia dyplomatyczne, zmienia się program telewizji i radia publicznego, bywa wprowadzany zakaz sprzedaży alkoholu, a wyjątkowo mogą być ogłoszone dni wolne od pracy.
W przypadku żałoby narodowej ogłoszonej przez państwo obce prezydent, premier i minister spraw zagranicznych kierują do swych odpowiedników depesze lub posłania z wyrazami współczucia za pośrednictwem Protokołu Dyplomatycznego. Wszystkie placówki dyplomatyczne tegoż państwa obchodzą żałobę poprzez opuszczenie flagi oraz wyłożenie w ambasadzie księgi kondolencyjnej, do której wpisują się przedstawiciele władz kraju urzędowania. O fakcie i terminie wyłożenia księgi kondolencyjnej ambasada informuje władze i misje dyplomatyczne państw trzecich notą okólną. Protokół Dyplomatyczny organizuje delegację dokonującą wpisu, zazwyczaj złożoną z podsekretarza stanu w MSZ oraz dyrektora PD.


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość