Strona główna

Chełm Śląski: dobre miejsce do zamieszkania Strategia Rozwoju Gminy chełm śląski Na lata 2004-2020 Spis treści


Pobieranie 478.56 Kb.
Strona1/11
Data19.06.2016
Rozmiar478.56 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11


Chełm Śląski:

dobre miejsce do zamieszkania


Strategia Rozwoju Gminy

chełm śląski
Na lata 2004-2020


Spis treści


Wstęp: przyjęta metodologia prac nad Strategią Rozwoju Gminy Chełm Śląski 5

1. Charakterystyka Gminy Chełm Śląski 11

1.1. Historia gminy 11

1.2. Administracja 12

1.3. Ludność 26

1.4. Mieszkalnictwo 28

1.5. Rynek pracy-zasoby ludzkie 30

1.6. Gospodarka Gminy 32

1.6.1. Budżet gminy 32

1.6.2. Przedsiębiorczość w gminie 35

1.6.3. Grunty gminne 38

1.7. Środowisko 40

1.7.1. Położenie geograficzne 40

1.7.2. Gleby 40

1.7.3. Klimat, powietrze 41

1.7.4. Roślinność 42

1.7.5. Zasoby i walory naturalne 43

1.7.6. Wody powierzchniowe 45

1.7.7. Wody podziemne 46

1.8. Infrastruktura społeczna 48

1.8.1. Oświata 48

1.8.2. Ochrona Zdrowia 49

1.8.3. Kultura 49

1.8.4. Sport i rekreacja 50

1.9. Infrastruktura techniczna 52

1.9.1. Infrastruktura drogowa 52

1.9.2. Infrastruktura kolejowa 53

1.9.3. Komunikacja pasażerska 53

1.10. Infrastruktura komunalna 54

1.10.1. Sieć wodociągowa 54

1.10.2. Sieć kanalizacyjna 55

1.10.3. Zaopatrzenie w gaz 55

1.10.4. Zaopatrzenie z ciepło 56

1.10.5. Sieć elektroenergetyczna 56

1.10.6. Odpady komunalne 57



2. Diagnoza pozycji strategicznej Chełmu Śląskiego 58

2.1. Czynniki analizy SWOT/TOWS 58

2.2. Macierz SWOT/TOWS 60

2.3. Ocena pozycji konkurencyjnej Gminy Chełm Śląski 61

2.3.1. Strategia dynamiczna (maxi – maxi). 63

2.2.2. Strategia konkurencyjna (mini – maxi). 64



3. Główne problemy rozwoju Gminy Chełm Śląski 66

4. Rozstrzygnięcia Strategii Rozwoju Gminy Chełm Śląski 69

4.1. Misja Gminy 69

4.2. Wizja rozwoju 70

4.3. Analiza celów Strategii Rozwoju Gminy Chełm Śląski 71

4.4. Programy 73

5. Zasady monitoringu 75

5.1. Cele monitoringu. 75

5.2. Organizacja monitoringu. 75

4.3. Narzędzia monitoringu 77




Zespół Ekspertów Lokalnych:


Boruta Dariusz




Cisowski Marian




Chmielarski Franciszek




Domański Marian




Grabowski Marian




Jagoda Stanisław




Janota Jan




Kalder Adam




Kloska Henryk




Kramarczyk Józef




Macek Barbara




Maciejowski Leszek




Musioł Teodor




Myalski Joachim




Noras Krzysztof




Plewnia Kazimierz




Piekarczyk Czesław




Pyrcik Alojzy




Sobociński Michał




Ślesiona Jan




Wyciślok Jan






Moderatorzy:


  1. Tadeusz Kiecka-Niechajowicz

  2. Przemysław Juroszek

Wstęp: przyjęta metodologia prac nad Strategią Rozwoju Gminy Chełm Śląski

Rozwój lokalny to - jak podkreśla Andrzej Klasik1 - kreowanie nowych wartości. „Tymi wartościami są nowe działalności, nowe firmy i instytucje, nowe miejsca pracy, nowe dobra i usługi zaspokajające popyt wewnętrzny i zewnętrzny. Są nimi także atrakcyjne oferty lokalizacyjne, obejmujące korzystnie położone nieruchomości wyposażone w nowoczesną infrastrukturę, wysokiej jakości środowisko życia i miejsce zamieszkania wraz z dostępnością różnorodnych usług.

W rozwoju lokalnym szczególne znaczenie przypisuje się współcześnie wartościom niematerialnym. Zalicza się do nich wiedzę i badania, coraz wyższe kwalifikacje i nowe umiejętności, przedsiębiorczość i zdolności przywódcze”.
Rozwój lokalny to także świadomie ukierunkowany i organizowany proces, zawierający elementy sterowania, zarządzania i koordynacji działań różnych podmiotów dla dobra wspólnego2. Aby móc świadomie i w sposób zorganizowany koordynować działania sprzyjające rozwojowi lokalnemu, aby móc w sposób racjonalny wspierać te procesy, gmina musi posiadać swoją Strategię rozwoju.

Strategia jest dokumentem, który bazując na rzetelnej diagnozie sytuacji oraz w oparciu o wartości akceptowane przez lokalną społeczność i środowiska gospodarcze wyznacza główne kierunki działań długookresowych pozwalających przy pomocy zidentyfikowanych środków zrealizować zakładane cele.
Bazując na tej opisowej definicji Strategii rozwoju lokalnego można wyprowadzić szereg wymogów jakim musi sprostać ten dokument:


  1. Strategia jest tworzona z perspektywą długookresową (10 - 20 lat) i dlatego

  2. strategia musi powstawać jako zbiorowe dzieło społeczności lokalnej (perspektywa długookresowa domaga się dokumentu akceptowanego przez lokalną społeczność, stabilnego, a nie odkładanego na półkę wraz z upływem kadencji Rady);

  3. Strategia posiada określoną strukturę treści, na którą składają się:

  • opis i analiza sytuacji gminy,

  • wizja pokazująca punkt docelowy rozwoju gminy,

  • cele i kierunki strategiczne,

  • programy i projekty realizacyjne,

  • zasady monitorowania realizacji strategii;

  1. Budowa strategii jest procesem ciągłym pozwalającym na jej stałe dostosowywanie (przede wszystkim w warstwie programów i projektów) do zmieniających się warunków.

  2. Proces programowania rozwoju musi być zarazem procesem dobrze zaprojektowanej komunikacji społecznej; (prace nad strategią oraz jej późniejsza realizacja, winny być tematem ogólnie znanym społeczności lokalnej).

W tym miejscu zatrzymamy się nieco na problemie struktury treści dokumentu Strategia rozwoju lokalnego (przedstawia ją w formie rozwiniętej - z zaznaczeniem relacji zachodzących pomiędzy jej częściami - schemat nr 1).


Schemat nr 1.
Strategia - struktura dokumentu


Diagnoza strategiczna



  1. opis i analiza wewnętrznej i zewnętrznej sytuacji gminy,

  2. diagnoza właściwa czyli określenie kluczowych dla gminy zagadnień:

  • identyfikacja kluczowych problemów,

  • identyfikacja potrzeb


Wizja strategiczna



  1. określenie misji rozwoju (celu głównego strategii rozwoju),

  2. określenie podstawowych kierunków rozwoju (celów strategicznych rozwoju),

Programy

i projekty realizacyjne


  1. programy mogą być związane z jednym kierunkiem rozwoju bądź z wieloma,

  2. projekty realizacyjne występują w ramach programów,


Monitoring


  1. ustalenie harmonogramu działań,

  2. ustalenie zasad pomiaru i oceny rezultatów.

Aby dokładnie scharakteryzować przyjętą metodologię prac nad Strategią Rozwoju Gminy Chełm Śląski przedstawiamy następujące rozstrzygnięcia definicyjne:


Strategia rozwoju lokalnego - koncepcja działania zmierzającego do zrównoważonego i długotrwałego rozwoju określonego obszaru (w tym przypadku gminy), przedstawiona w formie zwartego dokumentu zawierającego procedury osiągania zamierzonych celów. Dokument taki powinien składać się z: diagnozy stanu istniejącego, analizy słabych i mocnych stron, szans i zagrożeń, celu strategicznego i celów pośrednich (operacyjnych), części dotyczącej sposobu realizacji założonych celów, z wyszczególnieniem roli poszczególnych podmiotów, mechanizmu wdrażania, monitorowania i korygowania strategii. Dla efektywności realizowanej strategii istotne znaczenie posiada zaangażowanie w proces jej opracowywania przedstawicieli wszystkich znaczących na danym terenie instytucji i grup interesu.
Analiza SWOT-TOWS - podstawowa metoda analityczna wykorzystywana w trakcie prac nad strategią rozwoju lokalnego, opierająca się na rozpoznaniu jego mocnych i słabych stron oraz szans i zagrożeń. Mocne i słabe strony określonej jednostki terytorialnej charakteryzują jej wewnętrzny potencjał, natomiast szanse i zagrożenia analizowane są z punktu widzenia zewnętrznych wobec niej uwarunkowań. Nazwa pochodzi od pierwszych liter angielskich słów: strengths (mocne strony), weaknesses (słabe strony), opportunities (szanse) oraz threats (zagrożenia).
Strategiczne cele rozwoju - cele wynikające z wizji rozwoju, będące jej konkretyzacją (rozwinięciem). Cele te wyznaczają kierunek działania podmiotów życia społecznego i gospodarczego danego regionu. Są to cele długookresowe, określające co można obecnie poprawić, aby zwiększyć przyszłe możliwości i zapewnić konkurencyjność danego obszaru w dłuższym horyzoncie czasowym. Z reguły są one zorientowane na zaspokajanie potrzeb i urzeczywistnianie preferencji mieszkańców.
Cele operacyjne - stanowią rozwinięcie celów strategicznych, charakteryzują się także krótszym od nich horyzontem czasowym. Realizacja celów operacyjnych warunkuje możliwość osiągnięcia strategicznych celów rozwoju. Powinny one zostać sprecyzowane w taki sposób, aby były osiągalne i mierzalne. Uporządkowanie tych celów daje możliwość wariantowania strategii rozwoju. Konkretyzacją celów operacyjnych są przedsięwzięcia.
Projekt - zadanie realizacyjne, które ma określony cel, wyraźnie opisane pożądane wyniki (najczęściej w sposób ilościowy) oraz termin realizacji. Osiągnięcie zakładanych wyników w danych ramach czasowych uwarunkowane jest zaangażowaniem określonych sił oraz środków.
Monitoring - stała i ciągła obserwacja ilościowych oraz jakościowych zmian pewnych wielkości, mająca na celu zapewnienie zwrotnych informacji na temat skuteczności i efektywności systemu czy realizowanego programu, a także jego kontrolę i zmianę (jeśli to uzasadnione).
Partnerskie planowanie strategiczne - świadomy, systematyczny i ukierunkowany na przyszłość proces ciągłego przygotowywania i podejmowania decyzji dotyczących rozwoju jednostki terytorialnej oraz koordynacji działań na rzecz przyjętych ustaleń, przy uwzględnieniu uwarunkowań zewnętrznych - pozytywnych lub negatywnych.

Partnerskie planowanie strategiczne jest procesem wielofazowym, obejmującym:



  1. opracowanie i przyjęcie założeń programowo-organizacyjnych,

  2. przeprowadzenie diagnozy strategicznej,

  3. przyjęcie podstawowych celów i kierunków rozwoju,

  4. opracowanie i przyjęcie programu rozwoju,

  5. wdrożenie jego realizacji,

  6. monitoring przebiegu realizacji programu rozwoju,

  7. ocenę realizacji programu rozwoju i dokonanie w nim niezbędnych korekt.

W pracach nad Strategią Rozwoju Gminy Chełm Śląski znalazły zastosowanie trzy podstawowe metody:



  • metoda analizy źródeł zastanych (dokumentów, statystyk, sprawozdań budżetowych itp.),

  • metoda konsultacji z przedstawicielami Urzędu Gminy,

  • metoda warsztatów z ekspertami lokalnymi.


Najbardziej istotna część prac nad Strategią przeprowadzona została w dwóch zasadniczych etapach, opartych o spotkania warsztatowe Zespołu Ekspertów Lokalnych.


Etap pierwszy, diagnostyczny, polegał na sporządzeniu przez uczestników (w oparciu o opracowaną Charakterystykę Gminy Chełm Śląski oraz bazując na osobistej znajomości środowiska lokalnego i jego problemów) czterech list (mocne strony, słabe strony, szanse, zagrożenia) czynników istotnych dla rozwoju Gminy.

Ostatecznym efektem tej części prac warsztatowych było określanie siły zależności pomiędzy poszczególnymi grupami czynników, co pozwoliło określić i wybrać typ strategii, który będzie zalecany do realizacji w Chełmie Śląskim.


Etap drugi prac miał charakter planistyczny. Wykorzystując metodę moderowanej burzy mózgów określono wizję gminy w perspektywie roku 2020, misję gminy, a także podstawowe cele strategiczne rozwoju.

  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość