Strona główna

Czy można sobie z tym poradzić? Czy warto coś robić?


Pobieranie 63.44 Kb.
Data18.06.2016
Rozmiar63.44 Kb.
CO TO JEST DYSLEKSJA ?

CZY MOŻNA SOBIE Z TYM PORADZIĆ?

CZY WARTO COŚ ROBIĆ?




CO WARTO WIEDZIEĆ?




Poradnik dla rodziców
Informacje, porady, przykłady ćwiczeń.

Opracowała Barbara Karwat

DYSLEKSJA ROZWOJOWA

Są to specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu u dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym. Spowodowane są zaburzeniami niektórych funkcji poznawczych, motorycznych i ich integracji, uwarunkowanymi nieprawidłowym funkcjonowaniem układu nerwowego.



TERMINOLOGIA

Najczęściej stosuje się termin "dysleksja rozwojowa" dla określenia syndromu specyficznych trudności w uczeniu się czytania i pisania.



  • DYSLEKSJA - specyficzne trudności w czytaniu;

  • DYSORTOGRAFIA - specyficzne trudności z opanowaniem poprawnej pisowni (w tym błędy ortograficzne);

  • DYSGRAFIA - niski poziom graficzny pisma.


PRZYCZYNY

Zaburzenia funkcji percepcyjno-motorycznych (spostrzegania wzrokowego, słuchowego, motoryki) i ich współdziałania (integracji percepcyjno-motorycznej), funkcji językowych, pamięci (wzrokowej, słuchowej, ruchowej), lateralizacji, orientacji w schemacie ciała i przestrzeni.




ETIOLOGIA

Uwarunkowania tych zaburzeń są wielorakie (polietiologia). Wskazuje się na dziedziczność, zmiany anatomiczne i zaburzenia fizjologiczne układu nerwowego (w okresie ciąży i porodu o nieprawidłowym przebiegu). Zaniedbanie środowiskowe oraz brak szybkiej interwencji pogłębia zaburzenia i trudności dziecka.



PROFILAKTYKA

Dzieci z nieprawidłowej ciąży, porodu, wykazujące deficyty rozwoju niektórych funkcji psychoruchowych, to dzieci ryzyka dysleksji".



Im wcześniej zostaną objęte opieką, tym większe szanse aby zapobiec ich trudnościom szkolnym
W swoich opracowaniach M. Boguszewska, J. Mickiewicz, W. Turewicz wymieniają objawy specyficznych trudności w czytaniu i pisaniu, wiążąc je
z zaburzeniami w pracy określonych analizatorów.
W przypadku zaburzonej analizy i syntezy wzrokowej, oraz orientacji przestrzennej obserwujemy u dzieci następujące objawy :
a) pisanie
- trudności w przepisywaniu, pisaniu z pamięci i ze słuchu;
- trudności z zapamiętaniem kształtu liter;
- mylenie liter podobnych ( a-o, a-ą, e-c, e-ę, l-ł, m-n, u-w);
- mylenie liter różniących się położeniem w stosunku do osi pionowej (p-b, b-d) lub poziomej (w-m, n-u, d-g, p-b);
- pomijanie drobnych elementów graficznych (kreseczki, „ogonki” – ą,ę, kropki);
- pomimo znajomości zasad i reguł ortograficznych liczne błędy tego typu wynikające z gorszej pamięci wzrokowej (dziecko ma trudności z zapamiętaniem obrazu graficznego słów, nie może poprawić błędów, bo ich nie dostrzega – ten sam wyraz w tekście zapisuje w różny sposób);
b) czytanie
- trudności w kojarzeniu głoski z odpowiednim znakiem graficznym
- mylenie liter (a-o, m-n, l-ł, b-d, g-p, n-u, m-w itp.) i wyrazów o podobieństwie graficznym (poda, pada, bada);
- odpoznawanie napisów po cechach przypadkowych (obrazki, układ stron);
częste czytanie „na pamięć”, zgadywanie, gubienie się w tekście;
-przestawianie i opuszczanie liter, a nawet całych sylab, „przekręcanie końcówek” wyrazów;
- bardzo wolne tempo czytania, szybko następuje zmęczenie i niechęć do czytania, zwłaszcza głośnego;
-utrudnione rozumienie przeczytanej treści ze względu na koncentrowanie się na technicznej stronie czytania;
c) rysowanie
- trudności w odwzorowywaniu kształtów geometrycznych;
- rysunki ubogie, o prymitywnych uproszczeniach;
- zakłócone stosunki przestrzenne oraz proporcja elementów;
- trudności w rozplanowywaniu;
Przy zaburzonej analizie i syntezie słuchowej te symptomy przedstawiają się :
a) pisanie
- szczególne trudności w pisaniu, zwłaszcza ze słuchu wynikające z kłopotów
z dokonaniem prawidłowej analizy dźwiękowej dyktowanych wyrazów;
- zniekształcenie pisowni, niekiedy „zlepki” liter;
-mylenie liter odpowiadających znakom dźwiękowo – podobnym : b-p, d-t, g-k, z-s, dz-c, sz-s ;
- trudności w pisaniu wyrazów ze zmiękczeniami, dwuznakami, z głoskami tracącymi dźwięczność, w różnicowaniu i-j , samogłosek ą, , ę ;
- trudności w analizie zdań na wyrazy, wyrazów na sylaby i głoski;
- opuszczanie końcówek i cząsteczek wyrazów, „gubienie” liter, przestawianie ich kolejności;
-przestawianie szyku dyktowanych wyrazów;
- pojawiają się w pisaniu często już przezwyciężone wady wymowy;
b) czytanie
- długo utrzymuje się technika literowania, występują kłopoty z syntezą dźwięków;
- nie uwzględniane są znaki przestankowe;
- występują trudności we właściwej intonacji czytanych treści;
- błędy w czytaniu – zamiany liter, opuszczanie ich, zmiana brzmienia, nieprawidłowe odczytywanie całych wyrazów;
- trudności w zrozumieniu przeczytanej treści wynikające z błędów w czytaniu, jak i niewłaściwego rozumienia określeń słownych, głównie pojęć abstrakcyjnych;
W sytuacji zaburzeń funkcjonowania analizatora kinestetyczno – ruchowego, objawy są następujące :
a) pisanie
- przy obniżonej sprawności manualnej mała precyzja ruchów dłoni i palców;
- zniekształcenia graficznej strony pisma – pismo nieczytelne, litery niekształtne, kanciaste, nieprecyzyjne, różnej wielkości, często wykraczają poza liniaturę;
- połączenia między literami za duże lub za małe, litery „niedokończone”;
- brak wiązania liter ze sobą;
- wolne tempo pisania – trudności z nadążaniem za tempem klasy;
- zeszyty niestaranne, pomazane, sprawiają wrażenia źle utrzymanych
b) rysowanie
- trudności w rysowaniu jako czynności;
- rysunki sprawiają wrażenie niestarannych;
- linie niepewne, przeważnie linie proste, mało jest linii falistych;
- ruchy „kanciaste”, gwałtowne lub zwolnione;
- zbyt silny lub zbyt słaby nacisk ołówka;
W przypadku zaburzenia procesu lateralizacji objawy są następujące :
a) pisanie
- mylenie liter o podobnych kształtach, a o innym położeniu i kierunku, tzw. statyczne odwracanie liter : b-d, p-b, u-n, w-m (podobnie jak w zaburzeniach funkcji wzrokowej i orientacji przestrzennej);
- dynamiczne odwracanie liter – zmiana kolejności, przestawianie ich, błędne odtwarzanie liter;
- mogą występować elementy pisma lustrzanego, głównie przy lateralizacji skrzyżowanej;
- trudności związane z techniką pisania – zniekształcenia graficznej strony pisma;
b) czytanie
- przestawianie liter i cząstek wyrazowych;
- zmiana kolejności liter, sylab, a nawet wyrazów;
- opuszczanie całego wiersza;
- wolne tempo czytania (szczególnie przy lewooczności – pismo ma kierunek od lewej do prawej, a więc prawe oko winno „prowadzić”);
c) rysowanie
- zmiany kierunku ruchu w rysunkach, często błędny kierunek odwzorowania (np. rysowanie szlaczków od strony prawej do lewej, rysowanie linii pionowych z dołu do góry);

Najczęściej trudności w czytaniu i pisaniu dostrzegane są dopiero w okresie nauczania zintegrowanego. Jeżeli nauczyciel ich nie pozna i nie udzieli dziecku specjalistycznej pomocy, w klasach starszych na pewno dojdzie do nawarstwiania kłopotów
Nie każdy dyslektyk musi być geniuszem, ale jest wśród nich wiele wybitnych postaci. Wystarczy wymienić takie nazwiska jak Hans Christian Andersen, Graham Bell, Leonardo da Vinci, Winston Churchill, Walt Disney, Albert Einstein czy Henry Ford. Każdy z nich rozwinął inne specyficzne zdolności i osiągnął mistrzostwo w innej dziedzinie, lecz pewne cechy są wspólne dla wszystkich dyslektyków. R. Davis podaje, że dyslektycy

- korzystają z wrodzonej zdolności do przetwarzania i kreowania doznań percepcyjnych,

- cechuje ich większa wrażliwość na otoczenie,

- są bardziej ciekawi niż przeciętny człowiek,

- myślą obrazami, a nie słowami,

- mają lepszą intuicję i są bardziej przenikliwi,

- myślenie i spostrzeganie ma charakter polisensoryczny (wykorzystują wszystkie zmysły),

- realistycznie przeżywają swoje myśli,

- mają żywą wyobraźnię.

„Wymienione powyżej cechy, jeśli nie zostaną stłumione bądź zniszczone przez rodziców lub w procesie edukacji, dają w rezultacie wyższą od przeciętnej inteligencję i ponadprzeciętne zdolności twórcze.” (s.25)

Myślenie polimodalne jest bardzo twórcze. Ta koncepcja pozwala zrozumieć, jak Leonardo da Vinci mógł wpaść na pomysł łodzi podwodnej, choć działo się to 300 lat przed wynalezieniem urządzenia do wypompowywania wody. Podobnie wyobraził sobie helikopter na 400 lat przed skonstruowaniem silnika. Davis twierdzi, że „ nie ma wątpliwości co do tego, że doświadczył on latania i podwodnej żeglugi setki lat przedtem, zanim stało się to możliwe. Polimodalne zdolności pozwoliły mu przeżywać myśli tak, jakby były rzeczywistością, a rysunki, które potem powstały, pozwoliły także innym je zobaczyć.”

CO MÓWI NASZE PRAWO?


Warto w tym miejscu wspomnieć, że w ostatnich latach pojawiły się rozwiązania prawne korzystne dla starszych uczniów z dysleksją, wychodzące naprzeciw ich specjalnym potrzebom edukacyjnym. Zgodnie z Rozporządzeniem MENiS z dnia 15 stycznia 2001r.

(Dz. U. nr 13 z 2001r., poz. 110) w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach uczeń ze stwierdzoną dysleksją rozwojową ma prawo do skorzystania ze specjalnych warunków odbywania egzaminów zewnętrznych. Uszczegółowienie wnosi Rozporządzenie MENiS z dnia 21 marca 2001r. (Dz. U. Nr 29 z 2001r., poz. 323) w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania egzaminów i sprawdzianów w szkołach publicznych. Dostosowanie wymagań do możliwości ucznia w systemie oceniania wewnątrzszkolnego nie oznacza ich obniżania. Jest jednak równoznaczne z określeniem, w jakich zakresach wymagania te powinny być zmniejszone (np. w odniesieniu do ortografii, konkretnych ćwiczeń podczas zajęć z wychowania fizycznego, niektórych zadań z geometrii), a w jakich powinny być podwyższone (np. wykonywanie dodatkowych zadań, ćwiczeń korekcyjno-kompensacyjnych, wykazywanie się znajomością zasad ortografii dotyczących popełnianych błędów, systematyczne korygowanie błędów w zeszytach). Nie podejmując odpowiednich działań w stosownym czasie, w pewnym sensie skazuje się dziecko na pogłębiające się niepowodzenia szkolne. Dysleksja jest bowiem problemem na całe życie. Jeśli jednak rodzice i nauczyciele wcześnie zorientują się, że mają do czynienia z dzieckiem ryzyka dysleksji, to jej skutki będzie można znacznie osłabić.

Dzieci dyslektyczne zalicza się do grupy dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych. W Polsce opracowano pięciopoziomowy system pomocy terapeutycznej:



  • Poziom I to pomoc udzielana dziecku przez rodziców pod kierunkiem nauczyciela, wystarczająca w przypadku dzieci mających stosunkowo niewielkie trudności w nauce,

  • Poziom II to udział w zajęciach w zespole korekcyjno-kompensacyjnym w szkole dla dzieci dyslektycznych mających bardziej nasilone trudności,

  • Poziom III to indywidualne ćwiczenia prowadzone w poradniach psychologiczno-pedagogicznych dla dzieci, którym nie wystarczają ćwiczenia zespołowe,

  • Poziom IV to klasy terapeutyczne, w których realizowane są autorskie programy dydaktyczne, zawierające elementy terapii pedagogicznej,

  • Poziom V to stacjonarne oddziały terapeutyczne, w których przebywają dzieci potrzebujące intensywnej i długotrwałej terapii - od kilku miesięcy do roku.

Jak wykazuje praktyka, w Polsce pomocą terapeutyczną objęte są głównie dzieci klas I-III. Istnieje zatem problem pomocy dzieciom starszym. Terapią uczniów klas starszych i szkół ponadpodstawowych zajęła się Poradnia Diagnostyczno-Terapeutyczna Polskiego Towarzystwa Dysleksji w Gdańsku oraz niektóre oddziały PTD.


Jak pomóc dziecku ?

Gdzie można szukać pomocy?



  • u logopedy

  • u nauczyciela i wychowawcy klasy

  • u pedagoga i psychologa szkolnego – gdy u dziecka wystąpią trudności w nauce, w celu skierowania na badania oraz stałych konsultacji co do sposobu pracy z dzieckiem w domu

  • w poradniach psychologiczno – pedagogicznych i specjalistycznych

  • w Zarządzie Głównym i oddziałach Polskiego Towarzystwa Dysleksji.

Jednym ze sposobów może być „ czytanie na raty ‘’ :



  • dziecko czyta na głos dowolne teksty ( ok. 1 strony dziennie – systematycznie ! )

  • dziecko czyta razem z dorosłym na głos ( dorosły nieco ciszej )

  • dorosły czyta dziecku na głos

  • dziecko czyta samo po cichu

  • streszczenie przeczytanego tekstu ( opowiadanie ustne lub pisemne, w formie planu czy krótkiego wypracowania )

  • podsumowanie przeczytanego rozdziału ( streszczenie i dyskusja nad wybranymi problemami )

Ważne jest też ćwiczenie z dzieckiem poprawnej pisowni. Pomoce , które ułatwią Państwu pracę, to :



  • słownik ortograficzny

  • kartki papieru lub oddzielny zeszyt

  • kolorowe flamastry

  • farby plakatowe

  • książki z ćwiczeniami ortograficznymi np. Janina Wójcik „ Nauka ortografii i interpunkcji dla uczniów w kl. 4 – 6 ‘’ oraz „ Ortografii i interpunkcji nauczę się sam ‘’, teksty dyktand.

  1. Rodzice sprawdzają razem z dzieckiem zeszyty.

  2. Nad wyrazami , w których jest błąd, stawiają ołówkiem określony znak.

  3. Dziecko szuka tego słowa w słowniku ortograficznym i poprawia.

  4. Rodzic robi dziecku dyktando – poprawa jak wyżej.

  5. Trudności ortograficzne można poprawić kolorowym flamastrem, np. literę „ó ‘’zielonym, „u’’niebieskim.

  6. Można też pobawić się wyrazami , w których dziecko zrobiło błąd :

  • ułożyć krzyżówkę, rebus, zagadkę itp.

  • wymyślić wierszyk

  • namalować wyraz na kartce i powiesić nad łóżkiem

  • zrobić kolorową planszę

  • wykonać grę ortograficzną.

W trakcie nauki należy wykorzystać trzy zmysły :



Wzrok – typ wzrokowy- pisać jak najwięcej

słuchać uważnie

przepytywać się wzajemnie

natychmiast pytać, jeśli się nie rozumie



Słuch – typ słuchowy - oglądać wszystko uważnie

posługiwać się ilustracjami

zajrzeć do książki, jeśli się nie rozumie

używać słowników, encyklopedii



Dotyk – typ manualny - samemu ilustrować zadany materiał

wycinać, majsterkować



konstruować modele przestrzenne.
Kilka uwag „ psychologicznych ‘’ dla rodziców (i nie tylko) !

  1. Nie należy traktować dziecka jak chorego, kalekiego, niezdolnego, złego czy leniwego.

  2. Nie karać i nie wyśmiewać.

  3. Nie łudzić się, że „ sam z tego wyrośnie ‘’ – dziecko pozbawione specjalistycznej opieki nie poradzi sobie samo.

  4. Nie zwalniać dziecka z systematycznych ćwiczeń nad sobą, nie ograniczać zajęć pozalekcyjnych.

  5. Starać się zrozumieć swoje dziecko, jego potrzeby, możliwości i problemy.

  6. Spróbować jak najwcześniej rozpoznać jego trudności – na czym polegają i co jest przyczyną.

  7. Być w stałym kontakcie z nauczycielami, poradnią, pedagogiem i psychologiem.

  8. Zaobserwować, co najskuteczniej pomaga dziecku.

  9. Być życzliwym, cierpliwym, nagradzać za wysiłek i pracę, a nie za jej efekty.



Przykłady ćwiczeń usprawniających funkcje grafomotoryczne.

Rozluźnianie napięcia mięśniowego rąk


  1. Wypełnianie kolorem całej powierzchni papieru.

  2. Malowanie form kolistych.

  3. Malowanie form falistych.

  4. Malowanie dużych konturów rysunków.

  5. Rysowanie w powietrzu dużych kształtów.

  6. Oburęczne malowanie dużych kształtów.

Usprawnianie końców palców.

  1. Stukanie czubkami palców: zabawy „pada deszcz” lub naśladowanie gry na fortepianie jedną i obiema rękami.

  2. Ćwiczenie palców – otwieranie i zamykanie dłoni.

  3. Malowanie „pęczkami waty”.

  4. Masowanie dłoni i ramion.

  5. Ugniatanie w dłoniach małych gumowych piłeczek.

  6. Ugniatanie kul i małych piłeczek z gazet lub bibułki.

  7. Lepienie z plasteliny, modeliny lub masy solnej.

  8. Nawlekanie koralików.

  9. Haftowanie na tekturkach z dziurkami.

  10. Wyrywanie i naklejanie – tworzenie mozaiki.


Ćwiczenia graficzne (zaburzenia kierunkowe od strony lewej do prawej, prawidłowe ustawienie nadgarstka, dłoni i palców).

  1. Kreślenie form falistych i kolistych.

  2. Obrysowywanie konturów rysunków, rysowanie pośladzie.

  3. Zakreskowywanie konturów rysunków.

  4. Kopiowanie rysunków z wykorzystaniem kalki technicznej.

  5. Rysowanie szlaczków o wzorów z elementów liter.

  6. Rysowanie przy użyciu szablonów.

  7. Korzystanie z nasadek na ołówki.

  8. Pisanie ciągu liter bez odrywania ręki, rysowanie leniwej ósemki.

  9. Wykonywanie liter i figur geometrycznych z drutu, że sznurków, z patyczków.

  10. Wycinanie nożyczkami.

  11. Pisanie liter drukowanych obok pisanych.

  12. Kopiowanie całych wyrazów i zdań.



Propozycje ćwiczeń usprawniających percepcje słuchową





  1. Rozpoznawanie dźwięków i szmerów:

  • uderzanie lub pocieranie o siebie różnych materiałów twardych (drewno, szkło, itp.)

  • przesypywanie różnych materiałów sypkich np.: kasza, ryż, kamienie, itp.

  • zgniatanie lub zdzieranie różnych gatunków papieru,

  • zabawa w nasłuchiwanie: co się dzieje wokół nas?

  • liczenie ilości klaśnięć, uderzeń, itp.

  1. Odtwarzanie słyszanego rytmu,

  2. Odtwarzanie struktur dźwiękowych na podstawie układów przestrzennych.

  3. Podawanie wyrazów zaczynających się podaną głoską.

  4. Wąż literowy: ser – rak –kret –tort - ....

  5. Lokalizacja głosek w wyrazie i wyrazu w zdaniu:

rozróżnianie par wyrazów podobnie brzmiących:

Sztafeta sylabowa.

półka - bułka

biurko - piórko



budy - pudy

  1. Układanie wyrazów z liter alfabetu ruchomego.

  2. Sztafeta sylabowa.

  3. Liczenie sylab w wyrazie.

  4. Kończenie i zaczynanie wyrazów.

  5. Analiza zdania na wyrazy, sylaby i litery i przedstawianie ich za pomocą układów graficznych,

  6. Wyodrębnianie słów na początku, w środku i na końcu zdania.

  7. Dokonywanie syntezy sylabowej – układanie wyrazu z pierwszych sylab usłyszanych słów: np.: buty – raki – kino.

  8. Dokonywanie syntezy głoskowej – układanie nowych wyrazów z pierwszych głosek usłyszanych słów.

  9. Rebusy wyrazowe: układanie wyrazów z wybranych liter podanych słów.

  10. Rebusy obrazkowo - literowe.

  11. Uzupełnianie brakujących sylab w tekście.

  12. Uzupełnianie brakujących liter w tekście.

  13. Wykreślanki, przestawianie literowe i sylabowe, rozwiązywanie zagadek i krzyżówek.

  14. Układanie zdań, w których wyraz zaczyna się od podanej głoski, np.: Piotrek popsuł parasol pani Pelagii.

Przykłady ćwiczeń usprawniających percepcję wzrokową

(analizę i syntezę wzrokową)


  1. Wszelkiego rodzaju układanki, np. puzzle, kolorowe figury geometryczne, domina.

  2. Puzzle wykonywane z pocztówek o obrazków – układanie obrazka z części.

  3. Wyszukiwanie szczegółów różniących dwa prawie identyczne obrazki (powiedz, czym się różnią te obrazki).

  4. Dobieranie części obrazka do całości.

  5. Dobieranie par jednakowych obrazków, układów graficznych wyrazów – memory obrazkowe, loteryjki obrazkowe.

  6. Układanie obrazków w szeregu w kolejności ich eksponowania.

  7. Układanie figur geometrycznych według wzoru – tangramy.

  8. Układanie figur z patyczków i klocków według wzoru, z pamięci i bez wzoru.

  9. Rysowanie prostych i krzywych linii pomiędzy coraz bardziej zwężającymi się granicami.

  10. Labirynty rysunkowe:

  • rysowanie konturów według podanego wzoru,

  • kreślenie szlaczków graficznych powstałych za pomocą kreski łączącej wyznaczone uprzednio punkty,

  • uzupełnianie niekompletnych figur i znaków graficznych liter i całych wyrazów,

  • rysowanie przecinających się figur lub konturów rysunków,

  • kalkowanie figur geometrycznych, liter, sylab, itp.

  • układanie przeciętych liter,

  • wyszukiwanie liter i sylab w tekście,

  • rozpoznawanie liter i układów dwu i trzyliterowych,

  • wyszukiwanie takich samych liter, sylab lub wyrazów i ich rozpoznawanie w tekście,

  • uzupełnianie brakujących liter w wyrazie,

  • uzupełnianie brakujących sylab w wyrazie,

  • wyszukiwanie wyrazów z jednakowa literą,

  • uzupełnianie wyrazów w zdaniu,

  • rozpoznawanie podobnych i odmiennych liter w wyrazach, np.: pogoda – podłoga,

  • wykreślanki obrazkowo-wyrazowe i wykreślanki wyrazowe,

  • układanie zdań z rozsypanki wyrazowej.

Jak widzicie Państwo istnieje wiele możliwości pracy z dzieckiem o specyficznych trudnościach w uczeniu.

Za najważniejsze należy uważać możliwie jak najwcześniejsze zareagowanie na problem.

Nie bójmy się rozmów o trudnych sprawach. Nauczyciel powinien służyć Państwu pomocą.

NIE OBAWIAJMY SIĘ WIZYTY W PORADNI. Jeśli ktoś Państwu mówi,że sztucznie rozdmuchujecie problem nie dajcie uśpić swojej czujności. Wizyta w poradni psychologino-pedgogicznej nie może nikomu zaszkodzić. Jeśli alarm okaże się przedwczesny nikomu nie stanie się nic złego, Jeśli Państwa obawy potwierdzą się to wczesna interwencja daje duże szanse na poprawę sytuacji.

Literatura:



  1. M. Bogdanowicz „O dysleksji, czyli specyficznych trudnościach w czytaniu i pisaniu”/ Lublin 1995

  2. H. Spionek „Psychologiczna analiza trudności i niepowodzeń szkolnych”. Warszawa 1970

  3. E. Waszkiewicz „Zestaw ćwiczeń do zajęć korekcyjno-kompensacyjnych” Warszawa 1994

  4. R. Dawis, E. Braun „Dar dysleksji” Poznań.


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość