Design to jakość oparta na wiedzy „Good design is good business” Thomas Watson, former ibm ceo, 1950



Pobieranie 25.83 Kb.
Data18.06.2016
Rozmiar25.83 Kb.
Design to jakość oparta na wiedzy

Good design is good business”
Thomas Watson, former IBM CEO, 1950

Czym jest design?

Jak nigdy dotąd, często, dużo i dobrze mówi się ostatnio w Polsce o designie. Wystawa „Chcemy być nowocześni” pobiła rekordy popularności i była komentowana przez chyba wszystkie ważniejsze media w Polsce. Dzięki temu szeroka publiczność mogła poznać niewielką, choć może najciekawszą, część historii polskiego wzornictwa i zobaczyć, że w tych siermiężnych PRL-owskich czasach projektowaliśmy na europejskim poziomie. Starsi wiekiem wciąż pamiętają „kultowe” skutery Osa, aparat fotograficzny „Alfa” czy powiększalnik Krokus… Wystawa wstrzeliła się nie tylko w modę na lata 50te, ale również w modę na design. Projektantów i ich dzieła coraz częściej spotykamy w masowych mediach, przybywa festiwali mających „design” w tytule. Mimo to mam coraz większe obawy, że popularność designu wcale nie ułatwia jego zrozumienia. Wciąż zbyt często pokazywane są luksusowe produkty pożądania lub „dizajnerskie”, mało funkcjonalne gadżety. Nie dziwota, że polscy właściciele firm uważają, że to nie ich dyscyplina! Sytuacji nie ułatwiają problemy leksykalne. Wiele osób już na starcie czuje rezerwę do angielskiego słowa „design” i jego spolszczonej wersji „dizajn”. Używamy wielu polskich określeń, które odnoszą się do różnych dyscyplin: najszersze „projektowanie”, pochodzące z lat 50-tych „wzornictwo” łączone najczęściej z przemysłem , grafika użytkowa a nawet sztuka użytkowa. W dodatku nie ma jednej definicji designu, a zakres zadań projektanta poszerza się o nowe dziedziny ludzkiej aktywności. Dizajn pozostaje dyscypliną pomiędzy kulturą i gospodarką, kreatywnością i organizacją. W Polsce wydziały projektowania działają głównie na ASP, ale projektantów kształci z powodzeniem Politechnika Koszalińska. Zarządzanie designem wykorzystują na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu, a szkolą w tym kierunku warszawska Szkoła Główna Handlowa (razem z Instytutem Wzornictwa Przemysłowego) i Wyższa Szkoła Nauk Humanistycznych i Dziennikarstwa w Poznaniu.

W Europie, z coraz większym trudem ścigającej się z azjatyckimi gospodarkami na globalnym rynku, szybko rozpoznano wyjątkowy wpływ designu na konkurencyjność.

Raport Komisji Europejskiej „Design as a driver of user centred innovation” (2009) podkreśla, że design jest strategicznym narzędziem w procesach innowacyjnych. Jego multidyscyplinarne podejście pomaga rozwiązywać problemy przez lepsze wykorzystanie doświadczenia użytkowników, ich potrzeb i aspiracji. Design odpowiada na wyzwania związane ze zrównoważonym rozwojem i równoczesnym społecznym oczekiwaniem coraz lepszej jakości życia. Projektant w coraz większym stopniu zajmuje się projektowaniem usług prywatnych i publicznych, skomplikowanych systemów i organizacji. Szczególne znaczenie praca projektanta posiada w planowaniu publicznej przestrzeni i usług, gdzie pomaga w dostrzeżeniu potrzeb osób starszych czy niepełnosprawnych. Europejski ruch Design for All Europe promuje takie projektowanie produktu, otoczenia, programów i usług, żeby mogły być użytkowane przez największą ilość użytkowników.

Design jest niezbędnym uzupełnieniem dotychczasowego technologicznego kierunku rozwoju. Wydaje się być wręcz „brakującym ogniwem”, ponieważ uzupełnia proces innowacji o obszary nie wymagające zaawansowanych technologii. Nadaje technologii bardziej ludzką „twarz”, poszerzając tym samym listę jej odbiorców. Może być wykorzystany przez firmy o niższym poziomie technologii, pomaga firmom lepiej dostosować się do wymagań i oczekiwań odbiorców.

Również Rada Europy w dokumecie „Creating an innvative Euope” (maj 2010) podkreśla znaczenie designu i jego specjalne walory, które pozwalają uwzględniać gospodarcze, społeczne i środowiskowe wyzwania. Zaleca tworzenie platform wymiany wiedzy i dzielenia się najlepszymi praktykami, aby wesprzeć przewagę konkurencyjną europejskich firm.

Ten potencjał jest związany z szeroką naturą designu. Projektant pracując nad rozwojem produktu, usług czy systemów bierze pod uwagę technologię i jej użytkownika, inżynierię produkcji i warunki rynkowe. Przewiduje produktu „życie po życiu”, czyli możliwości jakiejś formy ponownego wykorzystania po odpowiednim przetworzeniu, albo warunki utylizacji, możliwie najmniejszym kosztem.

W XXI wieku design jest mostem, łączącym naukę, technologię i jej użytkowników. Ta rola designu – ułatwienie komunikacji między różnymi partnerami (aktorami) innowacji jest nie do przecenienia w przypadku projektowania dla przestrzeni publicznej: idee zmieniają się w produkt czy usługę, która jest akceptowana (bo potrzebna), zrozumiała i łatwa w użytkowaniu, bezpieczna, a w dodatku atrakcyjna.

Fińska strategia rozwoju designu „Design 2005!” określa, że design oznacza planowanie mające na względzie walory estetyczne i etyczne, użytkowe i rynkowe, którego celem jest biznes – w przemyśle, handlu, usługach i sektorze publicznym. Przedmiotem designu może być produkt, usługa, komunikacja, otoczenie (living environment) i identyfikacja wizualna (organizacji czy korporacji)

Według definicji ICSID design jest kreatywną działalnością, której celem jest uzyskanie wielostronnej (multifaceted) jakości przedmiotu, procesów, usług i ich systemów w całym cyklu życia. Z tego względu design jest ważnym elementem humanizacji technologii i najważniejszym czynnikiem wymiany kulturalnej i ekonomicznej.

Znany również w Polsce raport się Georga Coxa (Cox Review of Creativity in Business, 2005) rekomendował m.in. lepsze wykorzystywanie projektantów i osób z tzw. sektorów kreatywnych w innych gałęziach biznesu. W celu wykształcenia pożądanych interdyscyplinarnych rozpoczęto łączenie dotychczas zupełnie odrębnych kierunków nauczania. Najlepszym wzorem takiego myślenia i działania jest utworzenie Uniwersytetu Aalto w Helsinkach przez połączenie uczelni technologicznej, ekonomicznej i artystycznej w jeden organizm (Helsinki University of Technology, Helsinki School of Economics oraz University of Art and Design Helsinki). To tak, jakby połączyć ASP w Katowicach, Politechnikę Gliwicką i Akademię Ekonomiczną w jedną uczelnię, i w dodatku nadać jej imię nie Jana Matejki, ale znanego projektanta…

Kim jest projektant?

Jak widać, definicja designu, jego realne zastosowanie i co za tym idzie, metody i program nauczania wyraźnie się poszerza. Jedno jest pewne – wzornictwo nie jest sztuką! Ileż to razy w rozmowie z pracownikami naukowymi, ale również z właścicielami firm czy technologami słyszałam usprawiedliwienie, że są na Zamku po raz pierwszy, bo …nie znają się na sztuce (ale żona lubi obrazy). A przecież współczesnemu projektantowi bliżej jest do inżyniera niż do artysty malarza! Paulina Kordos, młoda projektantka pracująca z firmą Perekt Sobierajskim i Fundacją Kardiochirurgii w Zabrzu przy rządowym projekcie polskiego sztucznego serca mówi: „jak zrozumiem, to zaprojektuję”. W lepszym wykorzystaniu potencjału wzornictwa pomaga nowa metodologia zwana „design thinking” (myślenie projektowe), która jest procesem praktycznego, kreatywnego rozwiązywania problemów, przynoszącym w rezultacie widoczną poprawę zastanej sytuacji. Design thinking to umiejętność połączenia empatii, kreatywności i racjonalnego myślenia wykorzystująca doświadczenie użytkowników i …przynosząca sukces. Za każdym razem rozwiązania poszukiwane są na drodze współpracy interdyscyplinarnych zespołów ekspertów oraz bezpośrednich użytkowników: mieszkańców, klientów usług publicznych, pacjentów, podróżnych itd. Metodologii „Design thinking” bliska jest wspomniana już idea „Projektowania dla wszystkich” („Design for all”*), która promuje projektowanie odpowiadające ludzkiej różnorodności, zawsze w dialogu z użytkownikiem.

Wobec nowych wyzwań i oczekiwań, zwiększają się również zadania projektanta (Lauren Tan, „Seven „new” roles designers are playing In public life”; Design methodology In Dott 07). Dotychczas głównie pomagał rozwijać nowe produkty, usługi i rynki, biorąc pod uwagę potrzeby społeczne i środowiskowe. Bywa przedsiębiorcą, bo nierzadko kieruje własną firmą. Teraz projektant:

- ułatwia (facilitator),

- bada (researcher),

- współkreuje (co-creator),

- buduje nowe możliwości (capability builder),

- komunikuje (communicator),

- tworzy strategie (Strategist).

Jakie są bariery we wdrażaniu wzornictwa?

W ramach projektu „Design Silesia” zamówiono badania wśród śląskich projektantów, ale ich wyniki będą znane w marcu 2011r. Dotychczasowe doświadczenia i badania, zarówno Zamku Cieszyn, jak i Instytutu Wzornictwa Przemysłowego w Warszawie, potwierdzają, że przedsiębiorcy coraz częściej planują wdrożenie nowych produktów, widząc we współpracy z projektantami najszybszą drogę podniesienia konkurencyjności. Uskarżają się jednak na nieznajomość procedur i cenników, brak wystarczających środków finansowych, trudności w dotarciu do projektantów oraz trudności w skutecznej ochronie wzorów. Moim zdaniem problemy tkwią jeszcze gdzie indziej. Są mniej widoczne i mniej chętnie o nich się mówi, bo należą do sfery psychologii. Pierwszy z nich, to syndrom „Zosi Samosi”. W polskiej rzeczywistości przedsiębiorca nauczony radzić sobie sam, sam również „projektuje” własne wyroby, często podpatrując (nie grzech?) wyroby konkurencji lub zagranicznych marek. Bywa, że projektant jest zapraszany, ale na końcu, aby poprawić walory estetyczne praktycznie gotowego produktu. Kolejny problem związany z mentalnością bardziej, niż finansami, tkwi w powiedzeniu „lepsze jest wrogiem dobrego”. Design wymaga dążenia do perfekcji, mistrzostwa, a w Polsce przywykliśmy do przeciętnego standardu usług i zwykle przeciętne mamy oczekiwania. Wreszcie niezbędna w procesie wdrażania zmiany umiejętność współpracy oraz zaufania, w Polsce na tradycyjnie niskim poziomie.

Do długiej listy barier muszę dodać brak strategicznego myślenia i wizji rozwoju firmy. Jeśli wdrożenie nowego produktu ma się zakończyć sukcesem, musi na tym zależeć strategicznym osobom w firmie.

Gdzie po wiedzę i pomoc?

Dobrze wiedzieć, że w tym przypadku mieszkańcy Śląska są w uprzywilejowanej pozycji. Od 2005r. działa w Cieszynie jedyne, jak dotąd w Polsce, regionalne centrum designu Zamek Cieszyn (do 31 grudnia 2010 Śląski Zamek Sztuki i Przedsiębiorczości w Cieszynie). Na Zamku, oprócz wartych zobaczenia wystaw, można otrzymać pomoc w kontakcie z projektantem, wziąć udział w szkoleniach pomocnych przy wdrożeniach nowych produktów.

Skorzystać z czytelni działającej przy Instytucie Projektowania dla Wszystkich. Można również skorzystać z usług eksperckich, na przykład badania rynku, bo od 1 stycznia Zamek działa jako ośrodek badań. Co roku Zamek organizuje konkurs „Śląska Rzecz”. To najlepsza okazja, żeby wypromować nowy produkt, ale również żeby poznać śląskie środowisko projektowe. Do udziału w 6. edycji konkursu zapraszane są śląskie firmy, instytucje czy organizacje pozarządowe, które mogą się pochwalić innowacyjnymi projektami, wdrożonymi w roku 2010. Zwycięskie i wyróżnione projekty pokazywane są na wystawach w Cieszynie, Katowicach (Rondo Sztuki) i Łodzi (Festiwal Designu), promowane w mediach, w katalogu wystawy, trafiają do szerokiego kręgu odbiorców. Do tej pory laureatami Śląskiej Rzeczy byli m.in.: Moho Design, Famed S.A., Skoff Sp. z o.o., GTL S.A., Pracownia Sprzętu Alpinistycznego Małachowski, Ars Cameralis Silesiae Superioris, Galeria Kronika, Zakład Inżynierii Ruchu, Mount. Zgłoszenia przyjmowane są do 15 kwietnia 2011, w dwóch kategoriach: produkt oraz projekt graficzny.

Na Śląsku w promocję designu jako skutecznego narzędzia pobudzenia rozwoju regionu zaangażował się Urząd Marszałkowski. Flagowym projektem jest systemowy Design Silesia, realizowany wspólnie przez Wydział EFS, ASP w Katowicach i cieszyński Zamek. W drugiej edycji projektu pojawią się nowi partnerzy: Politechnika Gliwicka Wydział Architektury oraz Ars Cameralis Sileisiae Superioris. Oprócz szkoleń i warsztatów pojawią się staże doktoranckie oraz początki wdrożeń wybranych projektów.

Na ostateczne decyzje ekspertów czeka projekt „Śląski Klaster Designu”, gdzie intencyjny akces podpisał Centrum Innowacji i Transferu Technologii działające przy Politechnice Śląskiej. W przypadku zakwalifikowania do finansowania, uczestnicy klastra otrzymają możliwość uczestniczenia w szkoleniach prowadzonych przez najlepszych specjalistów z całej Europy oraz zagranicznej promocji.

Trzeba również dodać, ze śląscy przedsiębiorcy korzystają ze szkoleń organizowanych przez Instytut Wzornictwa Przemysłowego w ramach projektu „Zaprojektuj swój zysk”, z sukcesem uczestniczą w ogólnopolskim konkursie IWP „Dobry Wzór”.



Próba optymistycznego podsumowania

Kiedy 10 lat temu rozpoczynaliśmy pracę nad koncepcją działania Śląskiego Zamku Sztuki i Przedsiębiorczości w Cieszynie jako regionalnego centrum designu, sytuacja była diametralnie inna. Teraz coraz więcej firm, instytucji, miast i regionów docenia wyjątkowy potencjał i inwestuje w design. Pojawiły się ogólnopolskie programy, źródła finansowania, nowe uczelnie i programy nauczania. Możemy nawet mówić o modzie na design, tak szybko rośnie zainteresowanie mediów i odbiorców. Przy tym wszystkim trzeba pamiętać, że design jest niezwykle wymagającą dyscypliną, gdzie sukces przynoszą świadome i konsekwentnie wdrażane działania. Najlepszą receptą jest rozpoczęcie współpracy zaraz na początkowym etapie projektowania. Wtedy projektant może wspólnie z konstruktorem opracowywać funkcje, technologię produkcji, zastosowane materiały, a nawet transport, serwis naprawczy i recykling. Warto również pamiętać, że chyba nie ma takiej branży, gdzie projektant byłby niepotrzebny! Od produktów i ich opakowań, organizację pracy i serwis usług, po projekt strony internetowej czy dedykowanego firmie kroju pisma.



Wszędzie tam warto zaprosić do współpracy projektanta, w dodatku znaleźć na tę współpracę nie tylko pieniądze, ale i czas!




©snauka.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna
Komunikat prasowy
przedmiotu zamówienia
najkorzystniejszej oferty
Informacja prasowa
wyborze najkorzystniejszej
warunków zamówienia
istotnych warunków
sprawie powołania
Regulamin konkursu
udzielenie zamówienia
przetargu nieograniczonego
zamówienia publicznego
Nazwa przedmiotu
Specyfikacja istotnych
modułu kształcenia
Rozporządzenie komisji
studia stacjonarne
wyborze oferty
Zapytanie ofertowe
Szkolny zestaw
Ochrony rodowiska
ramach projektu
prasowy posiedzenie
trybie przetargu
obwodowych komisji
zagospodarowania przestrzennego
komisji wyborczych
komisji wyborczej
Program konferencji
Wymagania edukacyjne
Lista kandydatów
szkoły podstawowej
która odbyła
Województwa ląskiego
Decyzja komisji
przedmiotu modułu
poszczególne oceny
Sylabus przedmiotu
szkół podstawowych
semestr letni
Postanowienia ogólne
przedsi biorców
produktu leczniczego
Karta przedmiotu
Scenariusz lekcji
Lista uczestników
Program nauczania
Projekt współfinansowany
Informacje ogólne
biblioteka wojewódzka
semestr zimowy