Strona główna

Diagnoza stanu kultury gminy Olecko Redakcja: Eliza Ptaszyńska, Maria Łangowska, Artur Mrozowski, Anna Mieruńska, Agata Ostrowska Opracowanie: Agata Ostrowska Olecko, sierpień 2013 Spis treści


Pobieranie 157.99 Kb.
Strona1/6
Data18.06.2016
Rozmiar157.99 Kb.
  1   2   3   4   5   6


Diagnoza stanu kultury

gminy Olecko



Redakcja: Eliza Ptaszyńska, Maria Łangowska, Artur Mrozowski, Anna Mieruńska, Agata Ostrowska

Opracowanie: Agata Ostrowska

Olecko, sierpień 2013

Spis treści

I.Rys historyczny 3

II.Przestrzeń 3

1.Położenie 3

2.Zabudowa/Architektura 4

3.Cechy charakterystyczne 5

4.Znaczenie i symbolika miejsc 5

III.Społeczeństwo 7

1.Grupy społeczne 7

2.Tożsamość i identyfikacja 10

3.Działania podejmowane na rzecz społeczności 11

IV.Ośrodek Kultury 13

1.Oferta 13

2.Imprezy cykliczne 14

3.Działania zainicjowane przez mieszkańców 15

V.Aktywna Diagnoza 18

1.Analiza zebranych danych 18

a)Ośrodek Kultury 18

b)Przestrzeń 20

c)Ludzie 20

d)Propozycje działań 21

e)Olecko 22

f)Świetlice wiejskie 24

2.Metody badawcze 25



  1. Rys historyczny


Olecko do 1945 roku należało do Prus Wschodnich. Ponad 400-letnia historia miasta związana jest z kulturą, polityką, religią niemieckiej państwowości. Obecni mieszkańcy, ich rodzice i dziadkowie przybyli tutaj z pobliskich – suwalskich, augustowskich i sejneńskich wsi. Niewielka część osadników przyjeżdżała zza Buga, ze zniszczonej Warszawy, była repatriowana z głębi Rosji lub nie wróciła do swoich stron rodzinnych po pobycie na pracach przymusowych w Rzeszy.

Olecko, mimo ogromnych zniszczeń z okresu zakończenia wojny i późniejszych destrukcji zabudowy, zachowało swój wschodniopruski charakter w architekturze, urbanistyce i miejskiej infrastrukturze. To materialne dziedzictwo jest powodem dumy dla mieszkańców Olecka, którzy traktują „największy w Prusach Wschodnich rynek”, „pomnik kamienny” (monument upamiętniający poległych w I wojnie światowej), „wiewiórczą ścieżkę”, „Dworek Mazurski” itd., itp. jako znaki wyróżniające rodzinne miasto. Trwająca od kilkudziesięciu lat obecność turystów niemieckich stale przypomina o przeszłości miasta, ale powoduje też skrywane poczucie zagrożenia, co utrudnia otwarte odwołanie się do tradycji i przeszłości miejsca.

Mimo że większość mieszkańców Olecka korzeniami pochodzenia tkwi w pobliskich, historycznie polskich, wsiach Suwalszczyzny itd., to nie pielęgnują oni pamięci miejsca, z którego przybyli. Nie mogą tego robić także w stosunku do miasta, w którym mieszkają. Większość, nawet w niezobowiązujących rozmowach, określa siebie jako mieszkańca Mazur, ale nigdy – Mazura. Jeżeli mówi się o historii miejsca, miasta, to mieszkańcy Olecka najczęściej myślą o historii do 1945 roku, a więc historii państwowości i kultury niemieckiej. To z tą sferą związane są zbierane pamiątki, obiekty historyczne, archiwalia.

Nieobecność dawnych mieszkańców Olecka, którzy niemal w 100 procentach opuścili miasto, nie sprzyja samookreślaniu się w codziennych zwyczajach, tradycjach kulturowych nowych mieszkańców. Nie kultywuje się ściśle określonego terytorialnie folkloru czy kuchni. Ubiór tradycyjny nie istnieje. Stała emigracja ludzi wykształconych osłabia kulturalne zakorzenianie się mieszkańców Olecka.

Dojrzałość pierwszego pokolenia ludzi urodzonych w mieście, wchodzenie w dorosłe życie ich potomków – zgodnie z psychologicznym prawem historii, trzecie pokolenie wraca do korzeni rodziny – budzi pierwsze zainteresowania historią miasta po 1945 roku, historią własnej rodziny i swojego miejsca w rodzinnym mieście.

  1. Przestrzeń

  1. Położenie


Olecko (dawniej także Margrabowa, niem. Marggrabowa lub Oletzko, od 1928 Treuburg) – położone jest w północno-wschodniej części Polski w województwie warmińsko-mazurskimpowiecie oleckim, nad rzeką Legą (dawniej Oleg) i Jeziorem Oleckie Wielkie, stolica "Mazur Garbatych".

W gminie przecinają się drogi: droga krajowa nr 65 Gołdap – Olecko – Ełk – Białystok – Bobrowniki z drogami wojewódzkimi Olecko – Raczki (nr 654), Olecko – Suwałki (nr 653), Olecko – Giżycko (nr 655).

Olecko leży na wschodnich krańcach Pojezierza Mazurskiego, na szlaku łączącym Krainę Wielkich Jezior Mazurskich z Pojezierzem Suwalsko-Augustowskim. Na rzeźbę terenu największy wpływ miały zlodowacenia, w efekcie czego charakteryzuje się on bardzo urozmaiconą rzeźbą. Obszar jest pagórkowaty – wzniesienia sięgają od 121 m n.p.m. w południowej części gminy do 220 m n.p.m. w części północno-wschodniej.

Okolice Olecka przecina gęsta sieć strumieni łączących liczne jeziora. Działalność lodowca pozostawiła w gminie Olecko ślady w postaci 15 jezior. Większość z nich należy do wód otwartych i posiada charakter rynnowy. Od północnego zachodu otaczają gminę obszary leśne Puszczy Boreckiej, która kryje w sobie rzadkie okazy roślin i zwierząt. Obfitość wód i lasów, walory turystyczno-krajoznawcze regionu oraz położenie na ważnych szlakach komunikacyjnych podnoszą atrakcyjność gminy. Występują tu tereny pagórkowate.


  1. Zabudowa/Architektura


  1. Zabytkowy układ urbanistyczny miasta XVI-XIX w.

Rynek wytyczony w kształcie nieregularnego trapezu wraz z lokacją miasta, o wymiarach 255 × 215 x 228 × 225 m – jeden z największych w Europie. Silnie zgeometryzowana sieć ulic wychodzących z narożników rynku: tradycyjna, zwarta zabudowa została w większości zastąpiona po zniszczeniach 1945 r. luźną zabudową osiedlową i zachowała się jedynie od północno-wschodniej strony rynku.

  1. dawny kompleks zamkowy – obiekt obronny istniał tu już w czasach staropruskich. W czasach krzyżackich, zbudowano w tym miejscu pałacyk myśliwski dla dostojników zakonu. Historia mówi, że w 1560 r. spotkał się tu książę Albrecht z królem Zygmuntem Augustem. Przypuszczać można, że zameczek powstał na miejscu starej budowli warownej, o czym świadczy plan miasta Olecka z XVIII w. W późniejszym rejestrze budowli i zabytków wschodniopruskich istniał zapis rozpoczęcia w 1654 r. budowy okazałego zamku. Zamek z połowy XVII w. widział i opisywał w 1748 r. August Hermann Lucanus. Inwestorem oleckiego zamku siedziby starostów książęcych był Fryderyk Wilhelm (1640-1680). W XVIII w. zamek zaczął podupadać, a w 1822 r. spłonął całkowicie i nie został już odbudowany. Pod koniec XIX w. ruiny zamku zostały usunięte, a na ich miejscu stanął w 1897 r. neogotycki budynek starostwa powiatowego. W czasie robót wykopaliskowych, prowadzonych w l. 80 XX wieku od strony południowej budynku starostwa odsłonięto fragmenty konstrukcji dawnego zamku z wyraźnie widoczną basztą narożną.

  2. kościół z kaplicą – (budowa kościoła 1859-1861), kaplica II poł. XIX w.

  3. skocznia i molo drewniane pochodzące z ok. 1930 r.

  4. Pomnik ofiar I wojny światowej z kompleksem sportowym, rekreacyjnym i parkowym powstał ok. 1928 r.

  5. Chata mazurska, drewniana pochodząca z lat 20.

  6. zabytkowy młyn wodny pochodzący z 1895 r. położony nad rzeką Legą (obecnie elektryczny).

  7. wieża ciśnień wybudowana na przełomie XIX-XX w.

  8. zabytkowa kamienica wybudowana pod koniec XIX w., mieszcząca się na Placu Wolności pod numerem 17 (prawdopodobnie najładniejszy budynek w mieście!).

  9. szereg domów mieszkalnych murowanych, których budowę datuje się na koniec XIX i początek XX w. (ul. Armii Krajowej, 11 Listopada, Grunwaldzka, Kolejowa, Plac Wolności).
  1   2   3   4   5   6


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość