Strona główna

Europa narodów, czy naród Europejczyków


Pobieranie 28.1 Kb.
Data19.06.2016
Rozmiar28.1 Kb.
Europa narodów, czy naród Europejczyków
Oba te zwroty wydają się na pierwszy rzut oka bardzo proste i jasne. Niestety po głębszym przemyśleniu ich sensu dochodzę do wniosku, że tak nie jest.
Cóż więc oznacza naród Europejczyków i czym różni się od Europy narodów? Naród Europejczyków to zbiorowość żyjąca na określonym obszarze- Europa, mająca wspólne cele- założenia Unii Europejskiej- statuty, wspólne wartości- bezpieczeństwo, stabilizacja gospodarcza i polityczna. Należy również zastanowić się z jakiej definicji narodu korzystamy- antropologicznej, politologicznej, ekonomicznej i czy w ogóle możemy z jakiejkolwiek w tym przypadku korzystać. Ciężko przecież mówić o narodzie tworzącym się z dnia na dzień, bo w przypadku narodu Europejczyków tak właśnie jest. Naród to przecież coś trwałego, mającego wspólne podstawy historyczne, tradycje, język i kulturę. W związku z powyższym w tym przypadku definicję narodu należałoby trochę zmodyfikować. Według mnie będzie to składowa definicji politologicznej i ekonomicznej. Naród Europejczyków to zespół różnych społeczności, o różnych zasadach, wartościach, języku, żyjących na wspólnym obszarze- Europa, mającym wspólne przyszłe cele, przyjmujące w przyszłości wspólne wartości, podlegające od momentu utworzenia tegoż narodu wspólnym zasadom, mające wspólne instytucje i organizacje, mające na celu dbanie zarówno o stabilizację polityczną jak i gospodarczą na całym obszarze- Europie oraz indywidualnie w poszczególnych jednostkach- krajach. Naród Europejczyków to twór, którego członkowie wyrażają wspólną tożsamość narodową, są sobie bliscy, występuje równouprawnienie . Pomoc pomiędzy nimi odbywa się nie tylko na stopie wspólnych ,"suchych" dążeń do celu, mających bezinteresowne założenia. Ta pomoc to także pomoc typu koleżeńskiego, dająca obu stronom nie tylko osiągnięcie zamierzonego celu, ale i uzyskanie satysfakcji ze współpracy, dającej podstawy do dalszego rozwoju. Pozwala także na budowanie współpracy i dalszej pomocy na gruncie zgody na arenie nie tylko koniecznej współpracy, lecz także robienia czegoś więcej. Oznacza to przenikanie się osiągnięć kultury, nauki, sztuki, modyfikowanie starej kultury i tworzenie się nowej. Współpraca naukowa gwarantuje lepsze wyniki. Zetknięcie się różnych typów i rodzajów sztuki powoduje wytworzenie się nowych prądów nie tylko w sztuce, ale i kulturze. To wszystko dziać się będzie nie na arenie między- lecz wewnątrznarodowej.
Europa narodów natomiast, to twór zgoła inny. Nie można powiedzieć, że jest to całkowita odwrotność poprzedniego, a tym bardziej, że jeden wyklucza drugi, ale różnic jest wiele. Europa narodów jest tworem mającym na celu tylko i wyłącznie bezinteresowne osiągnięcie celu. Nasuwa się więc pytanie- to co przemawia za Europą narodów? Odpowiedˇ jest prosta - suwerenność, czyli niezależność od innego państwa, niepodległość. Każdy naród powinien być suwerenny, powinien zachowywać swoją odrębność, dbać o swój dorobek kulturalny, naukowy, społeczny czy ekonomiczny. Każdy naród ma swoje tradycje, historię, o której nie może zapomnieć, a pamięć o niej pielęgnować. Nie mówię, że w przypadku narodu Europejczyków tak nie będzie, ale utrzymanie satusu quo ante będzie bardzo trudne z powodu dużej integracji, ingerencji i wymieszania się innych narodów.

Europa narodów dba tylko, o wspomniane już, " suche" osiągnięcie celu, bezinteresowną współpracę i działalność bez żadnego większego wysiłku potrzebnego do powstania dodatkowych baz współpracy, dodatkowych celów. Europa narodów to spotkanie bussinessman`ów , muszących załatwić swoje sprawy i interesy, bez żadnych dodatkowych zobowiązań, którzy po spotkaniu, nie martwiąc się ,niczym idą spokojnie do domu zadowoleni z załatwionych spraw.


Jak więc powinna wyglądać dzisiejsza Europa? Myślę, że znalezienie tu złotego środka będzie bardzo trudne, skoro obydwa twory mają coś do zaoferowania. Za narodem Europejczyków przemawiają wspólnecele, tworzenie nowych idei, powstawanie nowych, zmodyfikowanych kultur. Ale w innym spojrzeniu na sprawę właśnie to przemawia przeciw narodzie Europejczyków, a za Europą narodów. Chodzi tu właśnie o wspomnianą już suwerenność. Bo przecież szkoda tracić dorobek kilkuset lat w sztuce, kulturze, organizacji społecznej i gospodarczej. Z drugiej strony natomiast nie można zachowywać się egoistycznie. To znaczy , że jeśli naród ma jakiś dorobek czy to kulturalny czy naukowy to nie powinien odwracać się od innych mówiąc-"my do tego doszliśmy i to jest tylko i wyłącznie nasze". Należy dzielić się, bo i z nami się podzielą. W przeciwnym razie to my zostaniemy podzieleni. Takie zachowanie może mieć jeszcze bardziej negatywny wydˇwięk. W przeszłości Spartanie zorganizowali swoje państwo na zasadzie izolacji. Polis spartańskie było dobrze zorganizowane militarnie, społeczeństwo było karne, ale dorobek kulturalny niewielki. Niechętnie widziano podróże za granicę, nadzorowano cudzoziemców. W tym samym czasie w Atenach rozwijała się kultura, sztuka, w wielkim stopniu nauka. Widzimy na tym starożytnym przykładzie, że izolacja od świata jest raczej zjawiskiem negatywnym. Przenikanie się kultur, zderzanie się prądów jest bardzo kreatywne. Świetnym budulcem do tworzenia się różnych nowych struktur jest współpraca. Analizując sprawę dochodzę do wniosku, że najlepszym wyjściem byłoby stworzenie narodu Europejczyków bez naruszania suwerenności jego członków. Dało by to poczucie tożsamości Euro-narodowej, ale i tożsamości tego pierwotnego narodu stanowiącego składową Euro-narodu. Zderzanie się kultur natomiast prowadziłaby do tworzenia nowych, ale nie miałoby na celu- zamierzonym czy też nie, niszczenie starych, choć prędzej czy póˇniej ulegną one modyfikacjom czy choćby reorganizacji. Mam świadomość tego, że jest to bardzo trudne, ale " dla chcącego nie ma nic
Naród jest zbiorowością terytorialną o określonym składzie etnicznym - co nie oznacza, że populacja zamieszkującą jeden kraj (państwo) jest etnicznie jednorodna; wspólnotą o podłożu gospodarczym, politycznym, społecznym i kulturowym wytworzoną w procesie dziejowym, przejawiającą się w świadomości swych członków. Chociaż naród wyróżnia się na tle innych zbiorowości, to jednak nie jest możliwe precyzyjne zdefiniowanie tego pojęcia. W socjologii nie ma jednej definicji tego pojęcia, istnieją też rozbieżności między stanowiskiem socjologów, antropologów i historyków.
W odróżnieniu od społeczeństwa, które jest przez jednostki zwykle traktowane instrumentalnie, naród jest dla jego członków wartością autoteliczną.
Czynniki konstytutywne narodu [edytuj]
Jednym z istotnych wyróżników narodu, jest kwestia istnienia świadomości narodowej, czyli kwestia postrzegania własnej zbiorowości jako narodu. Przykładowo grupy etniczne spełniające obiektywne warunki zaistnienia narodu: wspólna kultura, język, religia, historia czy pochodzenie etniczne, których członkowie nie postrzegają siebie jako naród, nie są uznawane za narody, np. tubylcze plemiona afrykańskie. Poza tym nie wszystkie te elementy muszą współistnieć: np. Belgów uznaje się za jeden naród, chociaż mówią dwoma językami: flamandzkim i walońskim. Amerykanie mają różne pochodzenie etniczne, ale łączy ich historia i styl życia. Chińczycy posługują się różnymi językami, ale łączy ich to samo pismo.
Przyjmuje się, że narody europejskie tworzone były na bazie istniejących państw lub w odniesieniu do państw, które istniały w przeszłości. Natomiast w przypadku narodów azjatyckich przyjmuje się, że na ich wyodrębnianie się miały wpływ przede wszystkim odrębność religijna i kulturowa.
Naród - wspólnota ludzi zamieszkujących teren, o wspólnej przeszłości historycznej, wspólnym języku, własnej kulturze.
Podejścia teoretyczne do narodu [edytuj]
Ze względu na to, że niemożliwym stało się jednoznaczne wskazanie czynników koniecznych do zdefiniowaniu narodu, obecnie częściej wskazuje się na różne podejścia teoretyczne do problemów związanych z tym pojęciem.
Potoczne ujęcie narodu [edytuj]
Antonina Kłoskowska w pracy Kultury narodowe u korzeni, uznaje, że w potocznym rozumieniu słowo "naród" oznacza zbiorowość, w której naturalne więzi wyrosły ze wspólnoty przekonań i terytorium.
W tym sensie przekonanie o przynależności do określonego narodu ma postać silnie przeżywanej, emocjonalnej wiary. Jest ona wynikiem procesu kulturowego i społecznego przypisania. O naturalności więzi decyduje między innymi brak jakichkolwiek inicjacyjnych obrzędów podczas przystępowania do wspólnoty narodowej. Więź nie jest wyraźnie sformułowana, ale funkcjonuje w świadomości wszystkich jednostek i może znajdować wyraz w twórczości artystycznej, postawach itp.
Biologiczne ujęcie narodu [edytuj]
Przyjęło się ono w drugiej połowie XX w., po tym jak problem uwarunkowań biologicznych w społeczeństwach ludzkich przejęła socjobiologia. Biologiczna koncepcja narodu opiera się na tezie Wiliama Hamiltona o inclusive fitness.
W tym ujęciu naród jest definiowany jako zespół więzi opierających się na poznawczo postrzeganych cechach wspólnych, a nie na instynktownym popędzie. Co prawda skłonności do ksenofobii i agresji są uwarunkowane biologicznie, jednak sam przedmiot ich ekspresji należy już do sfery definiowanej kulturowo.
Polityczna koncepcja narodu [edytuj]
Wprowadzona przez Ernesta Gellnera. Skupia się na opisie relacji pomiędzy narodem a nacjonalizmem. Gellner uważał, że to idea nacjonalizmu była pierwotna, a powstanie narodu jest jej ekspresją. W tym ujęciu naród definiujemy poprzez nacjonalizm rozumiany jako postulat pokrywania się granic etnicznych i państwowych.
Kulturalistyczna koncepcja narodu [edytuj]
Kłoskowska uznała związek pomiędzy formującymi się narodami, a ich pierwotnym etnicznym podłożem. Grupa etniczna i naród są jej zdaniem zbiorowościami o charakterze wspólnoty, określonymi przez względnie odrębną tożsamość i odrębność kulturowych właściwości.
Istotą narodu jest w tym ujęciu autoteliczna kultura wyspecjalizowanych dziedzin życia. Do tożsamości narodu Kłoskowska zalicza między innymi poczucie ich ciągłości. Ważną cechą jest to, że naród jest wynikiem twórczej i odbiorczej działalności jednostek i grup społecznych. Ucieleśnione elementy kultury narodowej to architektura, zbiory dzieł literackich itp.
Powstanie i funkcjonowanie kultur narodowych realizuje się przez działanie mechanizmów: tworzenia systemów symbolicznych, wyodrębniania tych systemów jako właściwych grupie, eksportu tych systemów do szerszej zbiorowości społecznej (np. państwa) i wreszcie rozszerzenia własności kultury poza granice państw.
Naród a państwo [edytuj]
Większość istniejących narodów tworzy niezależne państwa. Ich powstanie wiąże się ze wzrostem nastrojów nacjonalistycznych w XVIII i XIX wieku, kiedy to powstała idea, że każdy naród powinien tworzyć niezależne państwo.
Wzajemne oddziaływanie pomiędzy państwem a narodem można określić dwoma terminami:
* narodotwórcza rola państwa - młode państwo za pomocą działań politycznych, ekonomicznych czy oświatowych doprowadza do zjednoczenia różnych grup etnicznych w jeden zintegrowany naród. Może się to także odbywać na drodze podbojów terytorialnych danego państwa.

* państwotwórcza rola narodu - naród jako grupa społeczna dąży za pomocą określonych działań do stworzenia przez niego własnego i suwerennego państwa.


Naród a grupa etniczna [edytuj]
W przypadku definiowania narodu zachodzą często spory terminologiczne. Czasami naród jest odróżniany od grupy etnicznej na bazie kryterium, jakim jest liczebność populacji. Wówczas zakłada się, że grupa etniczna jest zbiorowością mniejszą od narodu, choć to kryterium nie jest precyzyjne. Innym kryterium jest kwestia uznania narodu jako zbiorowości, której "przysługuje" posiadanie własnego państwa. Zazwyczaj jednak uznanie takie pojawia się, gdy dana grupa etniczna poprzez upolitycznienie zacznie wszczynać ruch narodowy. Według Thomasa Eriksena można wyróżnić we współczesnym świecie tego typu grupy etniczne, które same uważają się za prawdziwe narody (Sikhowie, Palestyńczycy, Kurdowie), ale na arenie międzynarodowej często nie ma pewności co do uznania ich jako odrębnych narodów, którym przysługiwałaby polityczna autonomia. Eriksen dla tego typu grup etnicznych używa pojęcia protonarodu, czasami używa się wobec tych zbiorowości alternatywnie terminu naród bez państwa. Mimo to, nie łatwo jest rozróżnić narody i grupy etniczne. Czasami wobec grup etnicznych używa się określenia zalążek narodu, przez co rozumie się że potencjalnie każda grupa etniczna w przyszłości może stać się narodem.
Współcześnie nadal twierdzi się, że każdy naród ma prawo do samostanowienia. Jednak wydzielanie się nowych państw jest sprzeczne z także obecną tendencją do integracji ponadnarodowej. Wiele zależnych narodów (narodów bez państwa) dąży nadal do pełnej suwerenności m.in. Kurdowie, Baskowie. Szczególnie wiele konfliktów na tym tle występuje w Afryce, gdzie granice państw zostały sztucznie narzucone przez państwa kolonialne, które nie zważały na podziały etniczne.
Kształtowanie się świadomości narodowej w Europie [edytuj]
Pojęcie narodu (Volk), jako ważnej idei pojawiło się dopiero w XVIII wieku za sprawą Johanna Gottfrieda Herdera, niemieckiego filozofa, który przyczynił się do rozwinięcia idei państwa narodowego. W tym okresie trwała rewolucja przemysłowa, która dała początek społeczeństwu przemysłowemu. Zmiany te przyczyniały się do wzrostu świadomości narodowej w Europie:
* Industrializacji towarzyszyła urbanizacja, a ta z kolei przyczyniała się do rozpadu tradycyjnych wspólnot wiejskich. Ponieważ miasto nie dawało możliwości tworzenia się zbiorowości typu wspólnotowego, odwoływanie się do narodu, jako wspólnoty rekompensowało tę stratę.

* W społeczeństwie przemysłowym podział stanowy był nie do utrzymania, co przyczyniało się do zmiany poczucia tożsamości. Jednostki przestawały postrzegać siebie jako chłopów, czy arystokratów, a zaczęły postrzegać siebie jako członków narodu. Towarzyszyła temu także nośna, szczególnie po rewolucji francuskiej idea braterstwa.

* Rozwój oświaty przyczyniał się do upowszechniania języków narodowych, czemu towarzyszył rozwój związanej z danym językiem kultury symbolicznej.

* Laicyzacja, która także osłabiała poczucie przynależności tożsamości związanej z daną religią, wyznaniem na rzecz tożsamości ze zbiorowością narodową.


Mniejszość narodowa - ludność, która jest osiedlona na terytorium innej zbiorowości i odróżnia się od innych zbiorowości odrębnym pochodzeniem i kulturą, a często także językiem i wyznaniem, starając się zachować tę odrębność. Prawo międzynarodowe gwarantuje przestrzeganie praw tych zbiorowości. Ludność ta posiada obywatelstwo państwa zamieszkania ze wszystkimi tego konsekwencjami, ale nie ma wyodrębnionego terytorium pod względem politycznym i administracyjnym. Mniejszości można podzielić na:
* zwarte - są to duże skupiska ludności, zamieszkujące z reguły od wielu pokoleń jeden obszar,

* rozproszone - zamieszkujące miejsca od siebie oddalone.



Często za mniejszości narodowe uznaje się te grupy, które identyfikują się z narodem tworzącym niezależne państwo, jak przykładowo w Europie: Górski Karabach, Republika Serbska, Istria, Śląsk Cieszyński, Wyspy Alandzkie, Alzacja, Korsyka, Lotaryngia, Szlezwik-Holsztyn, Łemkowszczyzna, Szeklerszczyzna, Wojwodina, Krym, Irlandia Północna, Dolina Aosty, Tyrol Południowy, Żydowski Obwód Autonomiczny, itd. Pozostałe zbiorowości określa się zazwyczaj mianem grupy etnicznej, jak np. w Grenlandii, Wyspach Owczych, Laponii, Bretanii, Abchazji, Baskonii, Katalonii, Fryzji, Liwonii, Gagauzji, Łużycach, Kornwalii, Friulii, republikach rosyjskich oraz u Romów, itd.


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość