Strona główna

Ewa Gołębiowska Kto, gdzie i jak wspiera rozwój wzornictwa w Polsce Moda na design jest faktem. Ba, to znacznie więcej niż moda! Zmianę widać nie tylko w „lifestylowych”


Pobieranie 26.29 Kb.
Data19.06.2016
Rozmiar26.29 Kb.
Ewa Gołębiowska
Kto, gdzie i jak wspiera rozwój wzornictwa w Polsce
Moda na design jest faktem. Ba, to znacznie więcej niż moda! Zmianę widać nie tylko w „lifestylowych” magazynach czy telewizyjnych programach. Coraz więcej miejsc: instytucji, organizacji pozarządowych, firm a nawet miast i regionów zajmuje się w Polsce promocją i wdrażaniem wzornictwa. Warto podkreślić, że prężnie rozwija tę dziedzinę Polska peryferyjna, a nawet prowincjonalna! Spróbuję opowiedzieć, jak wygląda mapa polskiego designu, choć nie jest to łatwe. Kiedy kilka lat temu rozpoczynałam moją przygodę z Zamkiem Sztuki i Przedsiębiorczości w Cieszynie, miałam wrażenie, że oprócz kilku firm, samych projektantów i wykładowców, mało kto w Polsce dostrzegał potencjał wzornictwa. Podczas rozmów na temat powstania Zamku słyszałam często powątpiewanie: design? To taka niszowa działalność… Tym bardziej cieszę się, że dożyliśmy czasów, gdy pisanie o designie w Polsce to prawdziwy wyścig z czasem. Niemalże co miesiąc (tydzień) powstają nowe inicjatywy. Posiadanie aktualnych informacji nie jest już chyba możliwe. Z drugiej strony trudno się oprzeć wrażeniu, że apetyt na design nie zawsze może być dobrze zaspokojony. Coraz łatwiej o nośne i atrakcyjnie opakowane hasła, ale bywa też, że niewiele się pod tym kryje.
Na kogo można liczyć, czyli ogólnopolskie i regionalne ośrodki designu
W 2010 roku Instytut Wzornictwa Przemysłowego w Warszawie obchodzi 50 rocznicę działalności. Dawna państwowa instytucja obecnie działa jako spółka proponując, m.in. szkolenia dla przedsiębiorców, projektantów i administracji publicznej. IWP od 1993 roku organizuje konkurs „Dobry Wzór”. Dzięki środkom unijnym realizuje projekt „Zaprojektuj swój zysk”- pierwszy ogólnopolski program promujący wzornictwo wśród przedsiębiorców i ułatwiający jego wdrażanie. Prezesem instytutu jest Beata Bochińska.

www.iwp.com.pl
Śląski Zamek Sztuki i Przedsiębiorczości w Cieszynie to działająca od 2005 roku jednostka organizacyjna miasta Cieszyna. Finansowany ze środków unijnych projekt „Śląska Sieć na Rzecz Wzornictwa” był pierwszym w Polsce kompleksowym programem promującym wzornictwo. Zamek organizuje, m.in. konkurs „Śląska Rzecz”, wspólnie z kwartalnikiem „2+3d grafika plus produkt” coroczną wystawę projektów dyplomowych oraz wystawy i szkolenia wokół „Dizajnu w przestrzeni publicznej”. Oferuje kursy dla projektantów, biznesu i administracji publicznej, jest cenionym miejscem wystaw. Dyrektor: Ewa Gołębiowska. www.zamekcieszyn.pl
Na design stawia też Wielkopolska. Powstające w Starej Drukarni Wielkopolskie Centrum Designu to wspólna inicjatywa Urzędu Marszałkowskiego (głównie wicemarszałka Leszka Wojtasiaka) oraz firmy VOX (prezes Piotr Voelkel). Zakończenie inwestycji dofinansowanej ze środków unijnych planowane jest na październik 2011 roku. Właścicielem budynku jest spółka Pro design, znana m.in. z projektu Nowy Folk Design; www.pro-design.com.pl

W samym Poznaniu działa więcej podmiotów zaangażowanych w promocję designu. Trzeba wymienić przede wszystkim Międzynarodowe Targi Poznańskie i ich nowe przedsięwzięcie Arena DESIGN. Dobrze znanym miejscem w świecie polskiego wzornictwa jest również fundacja SPOT. www.spot.poznan.pl


Wspólna inicjatywa miasta i Marka Cecuły przyniosła projekt utworzenia Design Centrum Kielce, które nie bez protestów powstaje w starym więzieniu na kieleckim Zamku. Otwarcie planowane jest na 2011 rok. Już teraz DCK współpracuje z Międzynarodowymi Targami Kielce oraz wieloma ośrodkami zagranicznymi.

www.dck.com
Jeszcze niedawno wsparcie dla designu oferował Szczeciński Park Naukowo - Technologiczny, gdzie rozpoczęła swoją aktywność Joanna Brodecka. Najbardziej znanym efektem jej działalności pozostaje portal „dizajnerzy” www.dizajnerzy.pl oraz corocznie organizowana „Strefa Designerów”. Samo miasto realizuje projekt „Design dla Szczecina”, a w jego ramach, m.in. konkursy np. na stojak rowerowy czy tkaninę dla miejskich autobusów.
W 2009 roku Wrocław powołał Akcelerator Designu, jednak jak dotąd inicjatywa ta nie zdołała przynieść poważniejszych owoców. Coraz bardziej widoczna jest działalność Galerii Wnętrz Domar, organizatora, m.in. Wrocławskiej Nocy Dizajnu.

www.domar.pl
Festiwale, ale nie tylko…
Największym i najciekawszym przedsięwzięciem jest bezsprzecznie Międzynarodowy Festiwal Designu – Łódź Design, organizowany przez Łódź Art Center, gdzie kuratorem Programu Głównego jest Agnieszka Jacobson-Cielecka. Oprócz wystaw, warsztatów i wykładów, organizatorzy aktywnie promują młodych projektantów, m.in. poprzez konkurs „make me!” oraz Przegląd Portfolio.

www.lodzdesign.com
Od 2008 roku organizowany jest Gdynia Design Days, letni festiwal organizowany przez IWP przy pomocy miasta, ASP w Gdańsku i lokalnego środowiska.

www.gdyniadesigndays.eu
Moda na design powoduje pojawianie się nowych inicjatyw, jednak na tym etapie trudno ocenić, czy są początkiem poważniejszych przedsięwzięć. Trzecią edycję programu „Projekt Design” zapowiada polska Roca, która zaprasza do Polski hiszpańskich projektantów (odpowiedzialny: Tomasz Budzyń). Świadomy design i ekologiczne postawy propaguje inicjatywa „Mój świat jest eko”, której wystawy i warsztaty organizowane są w całej Polsce.

Nie bez krytyki minął pierwszy Warsaw Design Week oraz Dni Designu Miejskiego „4CITYLIFE” w czerwcu 2010 roku. Mocno promuje się Międzynarodowy Festiwal Designu „Design Attack” w Krakowie organizowany przez Fundację Forum, który odbędzie się w listopadzie 2010 roku. Międzynarodowe Targi Gdańskie planują w marcu 2011 roku Targi Wyposażenia Wnętrz, Wzornictwa i Sztuki Użytkowej „About Design.



Muzea i centra kultury promotorami polskiego wzornictwa
Najpoważniejszym polskim ośrodkiem badawczym jest Ośrodek Wzornictwa Nowoczesnego działający przy Muzeum Narodowym w Warszawie. Niestety, nadal zbiory Muzeum są magazynowane (czytaj: zamknięte) w Otwocku, zamiast być udostępniane szerokiej publiczności.

Najbardziej oryginalną, a zarazem konsekwentną ofertę stworzyło Muzeum Etnograficzne w Krakowie. Projekt „Rzecz Małopolska. Etnodizajn Festiwal“ to nie tylko wystawy, targi i konferencje, ale przykład siły oddziaływania designu, która przemieniła muzeum w fascynujące miejce badań nad współczesną kulturą.



www.etnomuzeum.eu
Znane z wystawy „Unpolished – Young Design From Poland” Muzeum w Stalowej Woli zorganizowało kolejną wystawę „Dziecinada – polski design dla dzieci” (kurator obu wystaw: Agnieszka Jacobson – Cielecka).

www.muzeum.stalowawola.pl
Aktywnie działa Galeria Designu BWA Wrocław, organizując wystawy (w tym, m.in. znane „Designer Toys”) i edukacyjne programy, angażując się również w promocję wrocławskiego środowiska projektantów.

www.bwa.wroc.pl
Od 1994 roku Galeria Bielska BWA organizuje konkurs ARTING zachęcając lokalnych przedsiębiorców i instytucje do wdrażania designu.

www.arting.pl
Stowarzyszenia i fundacje
Od 1963 roku działa Stowarzyszenie Projektantów Form Przemysłowych ­ – www.spfp.diz.pl.

Obecnym przewodniczącym jest Wojciech Małolepszy, a Michał Stefanowski, który reaktywował Stowarzyszenie i szefował SPFP przez dwie kadencje, jest jego zastępcą. SPFP jest partnerem najważniejszych polskich przedsięwzięć w dziedzinie wzornictwa przemysłowego.

Kolejną „branżową” organizacją jest Stowarzyszenie Twórców Grafiki Użytkowej www.stgu.pl, które proponuje członkom i klientom wystawy, szkolenia, organizacje konkursów czy pośrednictwo w kontaktach.

Fundacja Nowej Kultury „Bęc Zmiana” znana jest głównie z wydawania „notesu.na.6. tygodni”, ale coraz bardziej widoczna jest jej aktywność na rzecz poprawy jakości publicznej przestrzeni. Prezesem Zarządu Fundacji jest jej pomysłodawczyni Bogna Świątkowska. www.bec.art.pl

W promocji polskiego designu aktywna jest fundacja Pro Design – www.pro-design.pl

znana z organizacji w 2004 roku, pierwszej od wielu lat ekspozycji promującej polskie wzornictwo za granicą: „Design.PL” . Aktualnie Fundacja przygotowuje kolejną ekspozycję „Faces of Polish Design” na festiwalu „Designblok” w Pradze (październik 2010). Środki na ten cel przeznaczyło Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Urząd Patentowy RP.


Gdzie szukać środków ?
Skomplikowana i całkiem bogata jest mapa źródeł, z których można otrzymać środki na finansowanie wzornictwa. Z braku miejsca pominę fundusze unijne, które na poziomie ogólnopolskim oraz regionalnym są wykorzystywane dla szeroko rozumianej promocji oraz wdrażania konkretnych projektów. Konsekwentnie promocję polskiego wzornictwa za granicą wspiera Instytut Adama Mickiewicza w Warszawie. Są to zarówno fundusze na organizację przedsięwzięć planowanych w ramach kolejnych „lat” polskich, jak i mniejsze środki wspierające indywidualne projekty twórców. Dzięki temu polscy projektanci są obecni za granicą, a tym samym lepiej doceniani w Polsce. Spektakularny sukces przyniosły ostatnio wydarzenia organizowane w ramach „Polska! Year” w Wielkiej Brytanii. Można nadal starać się o środki planowane na prezydencję Polski w Unii. Konkurs na projekty ogłosiło Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego (termin zgłoszeń przedłużony do 30 września 2010). Z tzw. programów operacyjnych Ministerstwa korzystają nie tylko instytucje czy organizacje pozarządowe, ale również młodzi projektanci uzyskujący stypendia na zagraniczne studia. Środkami na promocję kultury polskiej za granicą dysponuje również Ministerstwo Spraw Zagranicznych, które każdego roku ogłasza konkurs na ich wykorzystanie. IAM i MSZ chętnie wspierają organizację wizyt studyjnych i rezydencji.
Na koniec: gdzie sprzedawać, gdzie kupować?
Wciąż słabym ogniwem w coraz bardziej dynamicznym rozwoju polskiego designu jest jego funkcjonowanie na rynku. Nie ułatwia sprawy mała ilość sklepów połączona z wysoką ceną większości produktów. Spośród kilkunastu miejsc należy wymienić warszawski Zoom – www.zoomzoom.pl, Domotekę ­– www.domoteka.pl i Magazyn Praga – www.magazynpraga.pl.

W Poznaniu przy Fundacji SPOT dobrze działa Design Store. Wrocław ma Bootic Projektantów w Galerii Wnętrz Domar. Cieszyński Zamek kawiarnię Presso z żywą galerią „Design alive!” – www.designalive.pl. Oczywiście lista miejsc, gdzie można kupić „designerskie” produkty jest dużo dłuższa i szybko się powiększa, ale wymienione mają ambicję, by być czymś więcej niż sklepem.


Zamiast podsumowania…
Jak dobrze, że mam taki problem z  podsumowaniem, myślę po kilkudniowych bezskutecznych próbach znalezienia zakończenia… Dzieje się tak dużo, w tak wielu miejscach, że wciąż jestem na początku opowieści. Jedno jest pewne: rośnie baza lokalowa i „nadbudowa“: świadomość, że design jest nie tylko atrakcyjny, ale i pożyteczny. Warto współpracować z projektantami w biznesie, usługach publicznych, przestrzeni publicznej i inwestować w design, bo ta inwestycja (prawie) zawsze się zwraca.


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość