Strona główna

Festiwal złota łÓDŹ V festiwal Kultury Słoweńskiej od 18 do 25 października 2014 Bielsko-Biała, Kraków, Mikołów, Czeski Cieszyn, Brno Spotkania literackie


Pobieranie 54.62 Kb.
Data19.06.2016
Rozmiar54.62 Kb.


FESTIWAL ZŁOTA ŁÓDŹ

V Festiwal Kultury Słoweńskiej

od 18 do 25 października 2014

Bielsko-Biała, Kraków, Mikołów, Czeski Cieszyn, Brno

Spotkania literackie

18 października – Bielsko-Biała (Galeria Wzgórze, o godz. 19.00)

20 października – Kraków (Śródmiejski Ośrodek Kultury, o godz. 18.00)

22 października – Mikołów (Instytut Mikołowski, o godz. 18.30)

23 października – Czeski Cieszyn (Kawiarnia Avion, o godz. 16.00)

24 października – Brno (Místogalerie, Skleněná louka, o godz. 19.00)


XI Międzynarodowe Warsztaty Translatorskie w Bielsku-Białej

18 i 19 października – Bielsko-Biała (Galeria Wzgórze)


Wykłady słowenistyczne

Alenka Jovanovski: Poezja i etyka

Dejan Koban: Projekt „Mlade rime” i pola poezji najmłodszych poetów

Szczegółowy program dostępny jest na stronie



http://www.festiwalzlotalodz.pl


Organizatorzy: Stowarzyszenie Kulturalno-Artystyczne im. Policy Dubovej (KUD Police Dubove), Stowarzyszenie Literackie IA (Literarno društvo IA), Związek „Niebiesko-Biały Ptak” (Zveza Modro-bela ptica)

Współorganizatorzy: Centrum Języka Słoweńskiego jako Obcego/Drugiego przy Uniwersytecie w Lublanie, Stowarzyszenie Triglav-Rysy, Instytut Mikołowski im. Rafała Wojaczka, Śródmiejski Ośrodek Kultury w Krakowie, Instytut Filologii Słowiańskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej, Galeria Wzgórze, Spolek/Towarzystwo Avion oraz Skleněná louka

Sponsor: Javna agencija za knjigo Republike Slovenije/Slovenian Book Agency

Patronat honorowy: Ambasada Republiki Słowenii w Polsce i w Czechach

Patronat medialny: „Czar Słowenii/Čar Slovenije”, „Fragile”, „Lamelli”




Festiwal Złota Łódź

Dyrektor festiwalu: Iztok Osojnik

E-mail: info@festiwalzlotalodz.pl

http://www.festiwalzlotalodz.pl




O festiwalu
Festiwal Złota Łódź jest ściśle związany z postacią poety Srečka Kosovela (1904–1926), któremu przedwczesna śmierć przeszkodziła w publikacji debiutanckiego tomiku pt. Złota łódź (Zlati čoln). Mimo to stał się jednym z najważniejszych słoweńskich twórców XX wieku, należącym do grona rzadkich poetów, którym udało się połączyć pierwiastek artystyczny i humanistyczny w nową jakość. Kosovel postrzegał zarówno sztukę jak i człowieczeństwo nie jako pojęcia abstrakcyjne, lecz pierwiastki etyczne, mające sens tylko wówczas, gdy są udziałem jednostki, która może w ten sposób odmienić gruntownie model funkcjonowania społeczeństwa jako całości. Eksploracja przestrzeni, które w ten sposób otworzył Srečko Kosovel, wyznaczyła kierunek i cel, do którego zmierza festiwal Złota Łódź.

Przestrzenie festiwalu Złota Łódź są od samego początku otwarte zarówno dla twórców jak i dla publiczności. Historia wymiany kulturalnej pomiędzy Polską, Czechami i Słowenią sięga co najmniej XIX wieku i już wtedy – podobnie jak dziś – opierała się na przyjaźni poszczególnych Polaków, Czechów i Słoweńców.

W ubiegłych latach ukazały się trzy wydania książkowymi literatury słoweńskiej w przekładzie polskim: dwujęzyczne wydanie poezji Srečka Kosovela Kalejdoskop: Izbrane pesmi / Wiersze wybrane (tłum. Karolina Bucka Kustec), wybór wierszy Iztoka Osojnika Spodnie na niebie (tłum. Marcin Warmuz) oraz powieść współczesnej pisarki Maji Novak Karfanaum, czyli as killed (tłum. Wojciech Domachowski).

W tym roku polski czytelnik będzie miał po raz pierwszy możliwość zapoznania się z twórczością słoweńskiego poety Jurego Deteli opublikowaną w tomie poetyckim Mech i srebro (tłum. Karolina Bucka-Kustec, Instytut Mikołowski 2014). Prezentacja tej książki będzie stanowiła właśnie główny punkt tegorocznego festiwalu.

Podczas festiwalu swoją twórczość zaprezentują artyści słoweńscy: poetka i literaturoznawca Alenka Jovanovski, poeta i organizator festiwalu Mlade rime Dejan Koban, poeta, pisarz i eseista Iztok Osojnik, poetka, pisarka i tłumaczka Tatjana Jamnik oraz poeta i autor poezji śpiewanej Klemen Pisk. Towarzyszyć im będą koleżanki i koledzy z Polski i Czech – tłumaczka poezji Deteli i Kosovela Karolina Bucka Kustec, Agnieszka Będkowska-Kopczyk, Katarzyna Bednarska, Libor Doležán, Monika Gawlak, Jacek Lenkiewicz, Petr Mainuš, Maciej Melecki, Marta Podgórnik, Renata Putzlacher, Krzysztof Siwczyk, Kamil Szafraniec, Marcin Warmuz, Agnieszka Żuchowska-Arendt i inni.

W tym roku w ramach Festiwalu Złota Łódź w dniach 18 i 19 października odbędą się także XI Międzynarodowe Warsztaty Translatorskie w Bielsku-Białej z udziałem wyżej wymienionych autorek i autorów. Uczestnicy będą pracować nad tłumaczeniami tekstów autorek słoweńskiej „klasyki”, które wnikliwie opisywały świat z kobiecej perspektywy – poetki Sašy Vegri (1934–2010) i pisarki Zofki Kveder (1878–1926). Podczas warsztatów wygłoszone zostaną referaty na tematy związane z przekładem literackim.



Program

 
Poeci słoweńscy – Alenka Jovanovski, Dejan Koban, Iztok Osojnik, Tatjana Jamnik – i tłumaczka Karolina Bucka Kustec oraz promocja tomu wierszy Jurego Deteli pt. Mech i srebro. W Brnie odbędzie się koncert autorskiej poezji śpiewanej Klemena Piska.


sobota, 18 października – BIELSKO-BIAŁA (Galeria Wzgórze, Wzgórze 4)

11.00–17.00 – XI Międzynarodowe Warsztaty Translatorskie

19.00 – wieczór literacki – prowadzenie: Agnieszka Będkowska-Kopczyk, Alenka Jovanovski

20.00 – poetycko-muzyczny performans Dejana Kobana
niedziela, 19 października – BIELSKO-BIAŁA (Galeria Wzgórze, Wzgórze 4)

10.00–17.00 – XI Międzynarodowe Warsztaty Translatorskie
poniedziałek, 20 października – KRAKÓW (Śródmiejski Ośrodek Kultury, ul. Mikołajska 2)

18.00 – wieczór literacki – prowadzenie: Agnieszka Żuchowska-Arendt, Tatjana Jamnik
środa, 22 października – MIKOŁÓW (Instytut Mikołowski, ul. Jana Pawła II 8/5)

18.30 – prezentacja polskiego wydania poezji Jurego Deteli i rozmowa z tłumaczką Karoliną Bucką Kustec – prowadzenie: Maciej Melecki, Krzysztof Siwczyk
czwartek, 23 października – ČESKÝ TĚŠÍN (Kawiarnia Avion, Hlavní třída 1)

16.00 – wieczór literacki – prowadzenie: Tatjana Jamnik

17.00 – Złota Łódź – projekcja krótkometrażowego filmu Hany Kovač oraz prezentacja programu Złota Łódź
piątek, 24 października – BRNO (Místogalerie, Skleněná louka, Kounicova 23)
19.00 – wieczór literacki – prowadzenie: Petr Mainuš

20.00koncert Klemena Piska



XI Międzynarodowe Warsztaty Translatorskie

w Bielsku-Białej

18 i 19 października 2014



Program
sobota, 18 października – BIELSKO-BIAŁA (Galeria Wzgórze, Wzgórze 4)

11.00 – uroczyste otwarcie warsztatów

11.10–13.15 – wykłady słoweńskich gości i referaty uczestników warsztatów

  • Alenka Jovanovski: Poezja i etyka

  • Dejan Koban: Projekt „Mlade rime” i pola poezji najmłodszych poetów

  • Miejsce na referaty uczestników warsztatów


13.15–13.30 – podział na grupy

13.30–14.30 – przerwa na obiad

14.30–17.00 – tłumaczenie (praca w grupach)
19.00 – wieczór literacki z udziałem słoweńskich twórców – prowadzenie Agnieszka Będkowska-Kopczyk i Alenka Jovanovski

20.30 – performans Dejana Kobana: poezja, książka dźwiękowa i muzyczna rękawica
niedziela, 19 października – BIELSKO-BIAŁA (Galeria Wzgórze, Wzgórze 4)
10.00–12.30 – tłumaczenie (praca w grupach)

12.30–13.30 – przerwa na obiad

13.30–16.00 – tłumaczenie (praca w grupach)

16.00–17.00 – prezentacja rezultatów i zakończenie warsztatów

***
Przewodniczące warsztatów: Agnieszka Będkowska-Kopczyk, Tatjana Jamnik



Organizatorzy: Stowarzyszenie Kulturalno-Artystyczne im. Policy Dubovej, Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej, Stowarzyszenie Literackie IA, Centrum języka słoweńskiego jako drugiego/obcego przy Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu w Lublanie, Stowarzyszenie Triglav-Rysy, Galeria Wzgórze

Sponsor: Javna agencija za knjigo RS / Slovenian Book Agency

Biogramy słoweńskich twórców

Jure Detela (1951–1992) – słoweński poeta, pisarz i eseista. Studiował historię sztuki na Uniwersytecie w Lublanie. Był znakomitym ekspertem z dziedziny historii sztuki i krytykiem literackim. W latach 70-tych był aktywnym współuczestnikiem ruchów awangardowych. W 1979 r. wraz z Iztokiem Osojnikiem i Iztokiem Saksidą ogłosił Manifest podrealistyczny. Wydał tomy poetyckie Zemljevidi (Mapy, 1978) i Mah in srebro (Mech i srebro, 1985) oraz powieść Pod strašnimi očmi pontonskih mostov (Pod strasznymi oczami mostów pontonowych, 1988). Był wizjonerem i nieustraszonym bojownikiem o prawo do życia dla wszystkich istot żywych. Żył i tworzył w Lublanie.
Dejan Koban (ur. 1979) – słoweński poeta. Jego książka Metulji pod pritiskom (Motyle pod ciśnieniem) ukazała się nakładem własnym autora, w 2013 wydał tom poetycki Razporeditve (Rozmieszczenia). Jego wiersze publikowane były w pismach literackich „Idiot” i Poetikon”. Swoją poezję prezentował na płycie kompaktowej Rokerji pojejo pesnike (Rockerzy śpiewają poetów). Aranżuje własne teksty poetyckie i wykonuje wraz z grupą muzyczną „Nevemnevem”. Lubi czytać Allena Ginsberga a Katję Plut. Wspólnie z poetką Veroniką Dintinjana w Lublanie organizuje spotkania literackie oraz festiwal Mlade rime (Młode rymy). Ostatnio hasło „Poezja jest kul” zastępuje z „Poezja jest podstawą”.
Alenka Jovanovski (ur. 1974) – słoweńska poetka, eseistka, krytyczka literacka, redaktorka i tłumaczka. W roku 2012 zadebiutowała jako poetka tomikiem wierszy Hlače za Džija (Spodnie dla Dżi). Jako krytyczka i eseistka komentuje współczesną słoweńską poezję, a jako redaktor współpracowała ze Stowarzyszeniem Pisarzy Słoweńskich, redagując serię Litterae Slovenicae. Otrzymała nagrodę im. Stritara przyznawaną przez Stowarzyszenie Pisarzy Słoweńskich dla młodych krytyków oraz nagrodę Vitez(inja) poezije (Rycerz/Rycerka Poezji) za najlepszy wiersz roku 2004. Prócz książkowych wydań przekładów poezji Cesare’a Pavese’a (współautorstwo Gašper Malej) i prozy Itala Calvina jest również autorką monografii z dziedziny literaturoznawstwa Temni gen: estetsko skozi prizmo mističnega izkustva (Ciemny gen: estetyczne przez pryzmat doświadczenia mistycznego, 2001). Jej wiersze w tłumaczeniu Agnieszki Będkowskiej-Kopczyk ukazały się w antologii Portret kobiecy w odwróconej perspektywie: 12 poetek z Czech, Słowenii, Ukrainy (FA-art., 2013).

Tatjana Jamnik (ur. 1976) – słoweńska poetka, pisarka, tłumaczka, redaktorka, nauczycielka języka słoweńskiego jako obcego, redaktor i wydawca literatury pięknej i dzieł z dziedziny humanistyki. Autorka tomiku poetyckiego Brez (Bez, 2009). Jej wiersze i opowiadania zostały opublikowane w słoweńskich i zagranicznych pismach literackich oraz przetłumaczone na język angielski, czeski, francuski, chorwacki, japoński, niemiecki, polski, słowacki i serbski. Tłumaczy literaturę polską (A. Wiedemann, S. Lem, M. Witkowski, D. Masłowska, P. Bednarski) i czeską (A. Berková, M. Urban, P. Brycz, L. Fuks, R. Denemarková), przetłumaczyła także monografię naukową A. Będkowskiej-Kopczyk. Laureatka słoweńskiej Nagrody dla Najlepszego Młodego Tłumacza (2009). Pomysłodawczyni i główna organizatorka Festiwalu Kultury Słoweńskiej „Złota Łódź”, współorganizatorka Międzynarodowych Warsztatów Translatorskich w Bielsku-Białej i Międzynarodowych Warsztatów Poetycko-Translatorskich „Złota Łódź” (Słowenia) oraz prezentacji słoweńskich autorów za granicą. Współzałożycielka (razem z Tają Kramberger i Barbarą Korun) Międzynarodowej Nagrody Literackiej KONS. Prowadzi Stowarzyszenie Kulturalno-Artystyczne im. Policy Dubovej.
Iztok Osojnik (ur. 1951) – słoweński pisarz, antropolog, historyk, komparatysta, filozof, poeta, malarz, eseista, tłumacz, alpinista, podróżnik i przewodnik turystyczny. W latach 1997–2004 był dyrektorem Międzynarodowego Festiwalu Literackiego Vilenica, organizowanego przez Stowarzyszenie Pisarzy Słoweńskich. Jest inicjatorem różnego rodzaju projektów kulturalnych, współzałożycielem ruchu anarchistycznego Garbage Art (Kioto) i muzycznego Papa Kinjal Band, Hidrogizma, założycielem innych ważnych instytucji kultury oraz pomysłodawcą festiwali (Galerija Equrna, Trnovski terceti, Pogovori v Vili Herberstein, Vilenica, Revija v reviji, Zlati čoln i inne). W 1977 roku ukończył studia z zakresu literatury porównawczej na Uniwersytecie w Lublanie. Studia doktoranckie odbył w Osace w Japonii. W 2011 roku uzyskał doktorat z antropologii historycznej na Uniwersytecie Primorskim w Koprze.

Do tej pory opublikował 27 autorskich tomików, ostatnio ***asterisk (***Asterysk, 2011) i Poročena na rdeče (Poślubieni na czerwono, 2012); pięć powieści, ostatnio Svinje letijo v nebo (Świnie lecą do nieba, 2012); dwa zbiory esejów i opracowań oraz historycznoantropologiczną monografię Somrak suverenosti: Tanatalna politika oblasti (Zmierzch suverenności: Tanatalna polityka władzy, 2013). W Polsce ukazał się książkowy wybór jego wierszy Spodnie na niebie (tłum. Marcin Warmuz, Instytut Mikołowski 2012).

Prowadzi Międzynarodowe Warsztaty Poetycko-Translatorskie „Złota Łódź”, Letnią Rezydencję Literacką Vermont College w Słowenii i wiele innych międzynarodowych projektów literackich. Jego książki opublikowano w ponad 25 językach. Za swoje dzieła otrzymał liczne krajowe i zagraniczne nagrody: Nagrodę im. Simona Jenka – dla najlepszego poety roku (1997), Nagrodę Veroniki – za najlepszy tomik poetycki roku (1998), Nagrodę im. Otona Župančiča – przyznawaną dla wybitnych twórców kształtujących kulturę słoweńską i dostrzeżonych także za granicą (1992), Międzynarodową Nagrodę Literacką KONS (2011), włoską Nagrodę Friuli-Wenecji Julijskiej za Poezję (2002) oraz chorwacką Nagrodę im. Hanibala Lucicia (2004).
Klemen Pisk (ur. 1973) – słoweński autor, tłumacz i muzyk. Jako poeta wkroczył na słoweńską scenę literacką zbiorem Labas vakaras (1998), a następnie Visoko in nagubano prapočelo (Wysoki i pomarszczony prapoczątek, 2000) oraz Mojster v spovednici (Mistrz w konfesjonale, 2002). Wybrane utwory zostały przetłumaczone na język polski (Tych kilka słów, 2005, z załączoną płytą kompaktową z piosenkami autora) i słowacki (Pustovník a vlk, 2009). Pisze również słuchowiska radiowe – Lahko noč, Matija Čop (Dobranoc, Matijo Čop) – nadawane w 1998), krótkie historie – Pihalec (Dmuchacz, 2007), oraz eseje krytyczno-literackie – Stihi pod nadzorom (Wiersze pod nadzorem, 2004). Klemen Pisk tłumaczy z języka polskiego i litewskiego – Jana Pawła II, J. Pilcha, T. Tryznę; S. Parulskisa, T. Venclovę; opublikował antologię krótkich historii litewskich Zgodbe iz Litve (Opowieści z Litwy). Zredagował również obszerny wybór poezji Czesława Miłosza – Zvonovi pozimi (Dzwony w zimie, 2008). Jako wokalista, gitarzysta i autor większości piosenek zespołu „Žabjak Trio” wydał płyty „Doktor Piska počasni sving” (Wolny swing Doktora Piska) oraz „Aristokrat” (Arystokrata, 2004).


Jure Detela



Jure Detela: Mech i srebro

Tlum. Karolina Bucka Kustec

Instytut Mikołowski, 2014





Tłumaczka Karolina Bucka Kustec na temat poezji Jurego Deteli
Poezja Jurego Deteli zyskała miano refleksyjnej, a przez głęboki wymiar etyczny oraz stosunek do świata zwierząt poetę można nazwać prekursorem etyki animalistycznej w Słowenii. W swych wierszach wyraził głęboki szacunek do przyrody, wyrastając poza zwykłą świadomość ekologiczną.

Moje spotkanie z poetą nastąpiło najpierw poprzez książkę jego brata Andreja Deteli Sanje v vzhodni sobi (Sny we wschodnim pokoju). Następnie sięgnęłam po tomik Jurego Deteli Mah in srebro (Mech i srebro), nie wiedząc jeszcze, że będę go tłumaczyć. Ponieważ byłam w drugiej ciąży, ujęła mnie dedykacja (dla wszystkich dziewczyn i kobiet w ciąży). Tomik otwiera również prośba poety, by wiersze te nigdy nie zostały wydane w publikacji oprawionej w skórę…

Z początku świat jego poezji wydawał mi się mroczny i hermetyczny, a tok myślenia poety skomplikowany. To odczucie towarzyszyło mi aż do momentu, kiedy po pierwszych, roboczych wersjach tłumaczenia poczułam, że wkroczyłam w teksty, które zaczęły się przede mną otwierać, a to co wcześniej wydawało mi się skomplikowane, stało się jasne. Wiersze przemówiły swoim językiem. Czytając równolegle zapiski, listy, eseje i dzienniki poety zgromadzone w dwóch tomach Dokumentów orfickich (Orfični dokumenti, red. Miklavž Komelj) i pracując nad przekładem, powoli odkrywałam świat poezji Deteli. Świat jednocześnie ziemski i kosmiczny, materialny i duchowy, oglądany z pozycji głęboko etycznej, świat przemocy i zabijania, w którym wielki szacunek poety wzbudzają prawa natury, porządek wszechświata i nieustanny rozwój jednostki i całej ludzkości. Sama jestem od wielu lat wegetarianką, bliska mi jest filozofia wegan a mimo to byłam zaskoczona tak zdecydowaną i niewzruszoną pozycją i tokiem rozmyślania poety, szanującego świat zwierząt bardziej niż świat ludzi. Takiego stanowiska w poezji jeszcze nie spotkałam.

Mając na uwadze moc przesłania poety, zdecydowałam się na możliwie jak najbardziej dosłowne tłumaczenie. Gdy czytałam zapiski Deteli oraz szukałam informacji o nim w sieci, rysował się przede mną obraz człowieka, przywiązującego wielką wagę do wyboru słów i z pominięciem metafor i zbędnych ozdobników. Trzymając się tej strategii, dokonałam jedynie małych zabiegów translatorskich w celu zachowania rytmu, tam gdzie było to konieczne. Mam nadzieję, że po polsku poeta zabrzmi tak, jak w oryginale: bezpardonowo, z silnym przesłaniem. I zaskakująco aktualnie, mimo, że od wydania Mchu i srebra w Słowenii minęło już ponad 30 lat.





©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość