Strona główna

Filozofia prawa a teoria prawa? Filozofia prawa


Pobieranie 154.1 Kb.
Strona1/3
Data20.06.2016
Rozmiar154.1 Kb.
  1   2   3
08.10.2008

TEORIA PRAWA-WYKŁAD 1
Zajęcia zaczynają się o godzinie 11.45 i trwają do godziny 13.20

Konsultacje w środy w godzinach 15.00-16.00 w sali 106108, lub 200


Filozofia prawa a teoria prawa?

Filozofia prawa to filozoficzne-przeciwstawione naukowym, a zwłaszcza prawniczym ogólne rozważania nad istotą prawa, jego celem sensem i wartością(filozofowanie na temat prawa)
Teoria prawa- to teoretyzowanie na temat prawa- syntetyczne spojrzenie na prawo(kładzie nacisk na problemy prawa) tu. Wykładania prawa, stosowanie prawa, praworządność.
Podręcznik:

  1. Wronkowska/Ziembiński  „Zarys teorii prawa” wydanie 3

  2. Sarkowicz/Stelmach  „Teoria prawa”



Egzamin:

Trzeba uzyskać zaliczenie z ćwiczeń w pierwszej kolejności

Egzamin jest w formie pisemnej 3 pytania ( na 100% jedno pytanie z wykładni i dwa z pozostałych działów)
Wykład z 29 października odbędzie się 28 października z powodu wyjazdu doktora na Wszystkich Świętych
TEORIA PRAWA- należy zadać pytanie o status rozważań teoretyczno-prawnych. Czym się różni teoria prawa od nauk dogamtyczno - prawnych? Rdzeniem prawa są nauki dogmatyczno – prawne, ich przedmiotem jest konkretny system prawny. Np. prawo cywilne

Dogmatyka prawna- wiedza o konkretnym systemie prawa.

Nauki teoretyczno- prawne formowanie twierdzeń ogólnych o każdym systemie prawa, ma ona na celu formułowanie treści ogólnych.
Różnica między teorią prawa a naukami dogamtyczno - prawnymi:

Teoria prawa ma się tym różnić od nauk dogmatyczno – prawnych, że przedmiotem jej zainteresowania jest prawo w ogóle, każdy system prawny, nie tylko prawo obowiązujące w danym momencie w danym kraju. Teoria prawa ma być, zatem nauką teoretyczną formułującą prawa ogólne, czy generalizacje historyczne. Ma mieć za zadanie zbudowanie teorii.

Teoria wykładni- stanowi całościowy system.

Co to jest prawo?

Prawo jest zespołem norm. Jest to zespół wypowiedzi. Prawo jest zjawiskiem językowym, należy je badać w płaszczyźnie logiczno-językowej.

Cel:

Zasadniczym celem teorii prawa jako dyscypliny naukowej, jest zbudowanie jest zbudowanie wieloaspektowych teorii prawa (w znaczeniu metodologicznym –czyli jako zespołu twierdzeń ogólnych o prawie „GMACH TWIERDZEŃ O PRAWIE”) Teoria tego zadania i celu nie realizuje do końca.


Wykład 2. 15.10.2008r.



Norma postępowania:
aspekt treściowy-to wypowiedź, która jednoznacznie i bezpośrednio nakazuje lub zakazuje określonej osobie lub osobom w określonych okolicznościach tak czy inaczej postępować.
wypowiedź normatywna niezupełna- ma wszystkie elementy normy ale jest niejednoznaczna.
Wymóg jednoznaczności normy postępowania nie jest podkreślany w refleksji etycznej. Normy moralne ujmuje się jako wypowiedzi wyznaczające powinność w sposób ogólnikowy i generalny. Taka sytuacja przez krytyków traktowana jest jako przejaw tego, że to co etycy nazywają normami moralnymi w istocie jest wypowiedziami normatywnymi niezupełnymi wymagają doprecyzowania. Inni jednakże wskazują, że nieprecyzyjność czy bliskość norm moralnych jest immanentną cechą powinności moralnych.
Rodzaje norm: -generalne,

(oczywiste) -abstrakcyjne (jako że nie znajdują jeszcze zastosowania, są potencjalne)


-indywidualne

-konkretne


Normy autonomiczne i heteronomiczne. Przeciwstawienie to ma wiele wariantów, w jednym z nich dotyczy tego czy normodawca i adresat to jedna i ta sama osoba.

N.autonomiczne- normodawca stanowi normy też dla siebie (A dla A) w odróżnieniu od n. heteronomicznych (A dla B).


[złota uwaga prof. Czepity, po opowieści jak to ukradł w dzieciństwie w sklepie odważnik do wagi spożywczej- „wagi w sklepach były kiedyś na odważniki, teraz takie co się pipa”]
dyrektywa celowościowa:

to wypowiedź, która wskazuje jak należy postąpić aby osiągnąć określony cel. Mówi się, że wskazuje ona tylko powinność warunkową dla tych co chcą osiągnąć swój cel.


Związek pomiędzy działaniem a celem może mieć charakter przyczynowo-skutkowy (dyrektywa techniczna) bądź wynikający z czyjegoś ustanowienia (dyrektywa tetyczna).
Od dyrektyw celowościowych należy odróżnić normy celowościowe czyli normy wyznaczające obowiązek wyznaczania pewnego stanu rzeczy, jakiś cel z domyślnym wskazaniem tylko powinności podjęcia działań zmierzających do osiągnięcia tego celu.
Norma kompetencyjna.

[z prof. Czepity- „nie ma w języku angielskim odpowiednika naszej „kompetencji” dlatego Anglicy mówią <


>” (power)]
norma kompetencyjna składa się z 2 części: jak dokonać czynności konwencjonalnej i części jak zareagować na tę czynność.
Sytuacje związane z obowiązywaniem normy kompetencyjnej(modelowo wyróżnia się 3 sytuacje):

  1. kompetencja powiązana z wolnością czynienia z niej użytku (nie ma w systemie normy nakładającej na organ uczynienia obowiązku z kompetencji-> występuje to w pr. prywatnym)

  2. kompetencja powiązana z nakazem czynienia z niej użytku (obok normy kompetencyjnej obowiązuje norma nakazująca czynienia obowiązku z kompetencji-> występuje w pr. publicznym)

  3. kompetencja powiązana z zakazem czynienia z niej użytku (w systemie obowiązuje norma zakazująca w każdej lub niektórych sytuacjach czynienia obowiązku z kompetencji).

Czynność konwencjonalna wykonana mimo zakazu jest ważna.


22.10.2008.

TEORIA PRAWA WYKŁAD 3


Wykład z 29 przełożony na- 28 października(wtorek) godzina 12.00 sala 217 na Narutowicza.
PRAWO A INNE NORMY
1. Prawo a moralność.

a) WYBRANE ASPEKTY CHRAKTERYSTYCZNE MORALNOŚCI- Pojęcie moralności- moralność to zespół cech i norm uzasadnionych w tych ocenach swoistego rodzaju-ukształtowanych spontanicznie w danej społeczności i regulujących postępowanie indywidualne, bądź społeczne.

Moralność można rozpatrywać, jako zjawisko indywidualne- czyjś zespół cech i norm bądź, jako zjawisko społeczne- zespół norm funkcjonujących w społeczności.


Moralność można rozpatrywać, jako moralność:

-- DEKLAROWANĄ

-- AKCEPTOWANĄ

-- PRZESTRZEGANĄ
Charakterystyka moralności zależy od tego czy ujmujemy ja jako zespół cech i norm o charakterze obiektywnym ( obiektywizm etyczny) czy subiektywnym

Powinność moralna jest zsubiektywizowana do czyjś ocen.


Historyczne nurty pojmowania moralności- tradycyjnie pierwotnym nurtem moralności był nurt nazwany przez Osowską- fecytologiczną.
Moralność ujmowano w nim jako zespół wskazań jak postępować, by osiągnąć szczęście( szczęście jest różnie pojmowane) szczęście, może polegać na różnych cechach. Pozostałe patrz podręcznik.
Perfekcjonistyczne –co jest przedmiotem oceny moralnej? Zespół wskazań technicznych

Solidarystyczne- co jest przedmiotem oceny moralnej? Jak postępować by było dobrze i nam i innym. Zachowania dotyczące innych.


4 koncepcje oceny moralnej: prof. Tatarkiewicz

1) Wartość sama przez się- zakładamy, że postępowanie jest dobre, lub złe, i nie należy oglądać się na skutki.

2) Kryterium oceny jest wartość skutków- czyli każde zachowanie „jest przezroczyste” patrzymy na skutek, na to co dane zachowanie za sobą niesie

3) Kryterium oceny moralnej jest intencja, etyką jest intencja

4) Kryterium oceny moralnej jest zasługa pojmowana jako suma wysiłku by postąpić dobrze pokonując niezależne od siebie skłonności do zła, i skłonności do dobra.
Podstawowe pojęcia oceny moralnej:

Odróżnić należy moralność jako zespół ocen i norm funkcjonujących w społeczeństwie od etyki, przy czym słowo etyka ma 3 różne znaczenia:



  1. Utożsamiana jest z moralnością.

  2. „Etyka’ ( etyka normatywna to usystematyzowany i uargumentowany zespół cech i norm moralnych, który przypisuje się jakiemuś (faktycznemu, bądź mitycznemu) pojedynczemu, lub kolektywnemu autorowi.

  3. Etyka opisowa to nauka o moralności, czyli zespół twierdzeń o zjawiskach moralnych w różnych aspektach. Etyka nauka o tym jak powinno się postępowania.

Idea uprawiania refleksji nad moralnością w sposób naukowy ukształtowała się w Xix wieku.


EGZAMIN PRAWO A MORALNOŚĆ (WIESŁAW LANG „PRAWO A MORALNOŚĆ”)

Stosunek prawa do moralności można rozważać w kilku aspektach:



  1. Aspekt pojęciowo-zakresowy- dotyczący tego jak się mają do siebie pojęcia : prawo i moralność. Jak się maja do siebie zakresy nazw i treść.

  2. W aspekcie walidacyjnym- dotyczącym obowiązywania, dotyczącym tego czy aby prawo obowiązywało musi ono pozostawać w jakimś związku z moralnością.

  3. W aspekcie funkcjonalnym dotyczącym tego jak moralność oddziaływuje na prawo a prawo na moralność.

Adnotacja 1 Jak się mają do siebie pojęcia i zakresy nazw??

Aspekt ten może dotyczyć


  1. Stosunku zakresów nazw prawo/moralność, bądź treści tych nazw- jakie cechy mają desyganty nazw prawo/moralność.

  2. Dotyczyć może relacji pomiędzy normą prawną, a normą moralną, bądź prawem, jako systemem, a moralnością jako całością. Prawo to minimum moralności.

Od porównania normy prawnej i normy moralnej niektóre normy prawne są oczywiście normami moralnymi, mają jednocześnie uzasadnienie teytczne i aksjologiczne. Co do porównywania systemów to żaden system prawny nie pokrywa się z systemem etycznym, czy moralnością w danej społeczności, chociaż wiele norm prawnych pokrywa się treściowo z normami moralnymi.
CECHY MORLANOŚCI/CECHY PRAWA

W aspekcie treściowym relacje pomiędzy normami prawnymi a moralnymi przedstawiają się następująco:

1. Odmienność uzasadnienia (tetyczne/aksjologiczne)

2. Stopień formalizacji i instytucjonalizacji ( prawo jest bardziej sformalizowane i zinstytucjonalizowane od moralności). Większa formalizacja prawa niż moralności dotyczy zarówno tworzenia jak i stosowania/ funkcjonowania. Moralność kształtuje się samoistnie, a prawo się tworzy.

Formalizacja i instytucjonalizacja prawa przejawia się w problematyce sankcji, sankcje za przekroczenie norm moralnych mają charakter rozproszony a norm prawnych skupiony.

Formalizacja dotyczy tego, że istnieje precyzyjnie określona procedura wymierzania sankcji i katalog sankcji.

Instytucjonalizacja dotyczy tego, że sankcja wymierzona jest w imieniu społeczności przez wyodrębniony podmiot czy organ. Tym się różni prawo od moralności, że sankcje moralne wymierza społeczność, a prawne wymierza sąd.
Stopień precyzji –normy prawne są formułowane w sposób bardziej precyzyjny,
RÓŻNICE OD ZAKRESU POJĘCIOWEGO.

1)MORLANOŚĆ WYZNACZA OBOWIĄZKI WYŁACNIE LUDZIOM ZE WZGLĘDU NA INDYWIDULANE CECHY CZŁOWIEKA, LUB PRZYNALEŻNOŚĆ DO SPOŁECZNOŚCI. PODMIOTAMI PRAWA SĄ OSOBY FIZYCZNE, OKREŚLONE JEDNOSTKI ORGANIZACYJNE, W SZCZEGOLNOŚCI OSOBY PRAWNE.


ZAKRES PRZEDMIOTOWY-Wielość systemów

Teoria prawa wykład 4

27.10.2008
Prawo a moralność Cdn…..
ZAKRES PRZEDMIOTOWY- co reguluje prawo a co reguluje moralność??:

Prawo- reguluje z zasady tylko zachowania zewnętrzne, zwłaszcza społeczne, nie wyznacza obowiązków dotyczących, zachowań psychicznych „uczuć”. Prawo nie zakazuje/nie nakazuje lubić, kochać a moralność może zakazać

Moralność- natomiast reguluje zarówno zachowania zewnętrzne jak i stany psychiczne, w szczególności uczucia.

Prawo oczywiście bierze pod uwagę stany psychiczne, w szczególności stany emocjonalne jako determinanty kwalifikacji prawnej zachowań zewnętrznych, Ne zakazuje się nienawidzić bliźniego ale jeśli zabiłeś z nienawiści, lub nieumyślnie to będą to dwie różne kwalifikacje prawne.



Zagadnienie wielości moralności i systemów prawnych w danej społeczności

W jednym kraju może funkcjonować wiele systemów moralności, a system prawny jest jeden, natomiast moralności może być wiele. Model, że system prawa jest jeden pasuje do poglądów pozytywistycznych. Jaka jest relacja prawa krajowego do prawa ponadkrajowego??

Tradycyjnie na podbudowie pozytywistycznej przyjmowano, że o ile w społeczeństwie państwowym może funkcjonować wiele systemów moralnych, to życie tego społeczeństwa reguluje tylko jeden system prawny, współcześnie ta ostatnia sytuacja zdaje się ulegać zmianie ze względy na interferencje(wzajemne oddziaływanie) systemu prawa krajowego i systemów ponadkrajowych w szczególności prawa UE. Normy prawa międzynarodowego obowiązują gdy się je inkorporuje do prawa wewnętrznego.
RELACJE WALIDACYJNE:

Problem dotyczy tego, czy można oddzielić prawo od moralności tym sensie, ze warunki obowiązywania prawa są lub mogą być niezależne od jego oceny moralnej, jeśli prawo jest z punktu widzenia moralnego złe, to czy jest prawem? Spór między prawem naturalnym a pozytywistycznymi koncepcjami prawa.

Czy tak, czy nie zależy od stanowiska filozoficznego.

Warunki w ujęciu pozytywizmu warunki obowiązywania prawa są całkowicie niezależne od jego moralnej oceny, w ujęciu prawno-naturalnym warunkiem obowiązywania prawa jest jego zgodność z pojmowanymi obiektywistycznie regułami moralnymi -prawem natury-prawami człowieka.

Pozytywiści mówią, że jest to bez znaczenia.

Spór w latach 70-80 pomiędzy Hartem a Dworkinem, który mówi że nie można oddzielić prawa od moralności.

Ustawodawca decyduje o tym czy przyjmuje kryterium treściowej zgodności z normami moralnymi. W wersji umiarkowanego pozytywizmu system prawny może przyjąć, że warunkiem obowiązywania normy prawnej jest zgodność treściowa z moralnością (Hart uznaniu polityki Dworkina) natomiast Dworkina uważają jednak, że wymóg zgodności ma charakter konieczny i nie da się pomyśleć systemu prawnego, który byłby oddzielony od moralności
JAK MORLANOŚĆ ODZIAŁYWUJE NA PRAWO- W ASPEKCIE FUNKCJONALNYM?? Moralność się jakoś wciskaw aspekcie funkcjonalnym moralność oddziaływuje na prawo w procesie tworzenia prawa, wykładni prawa, stosowania i przestrzegania praw

Cd tworzenia prawa chodzi zarówno o moralność faktycznego prawodawcy jak i moralność społeczeństwa(adresatów).

Moralność adresatów jest bardzo istotna.
W aspekcie stosowania prawa-luzy decyzyjne

Zasady współżycia społecznego jako wyznacznik prawa w działaniu nie funkcjonują jako kryterium decyzji adekwatności stosowania prawa.


Prawo, a prawo zwyczajowe, zwyczaj, obyczaj, norma zwyczajowa

Norma zwyczajowa-tak powinno być…

Prawo zwyczajowe-norma ma jakiś charakter prawny, to co powinno być

Zwyczaje jakoś wyznaczają treść prawa.



12.11.2008r. Wykład 5
Pierwsze sposoby pojmowania sprawiedliwości
Podstawowe idee pojmowania sprawiedliwości znaleźć można już u Platona i Arystotelesa.
Arystoteles wyróżniał sprawiedliwość:

  • retrybutywną - wyrównawczą

Za określone dobro należało się odpowiednie dobro, a za zło odpowiednie zło. Ta sprawiedliwość uzasadniała karę.


  • dystrybutywną – rozdzielczą

Dotyczyła rozdziału dóbr. Polegała na tym, że każdy otrzymuje tyle dóbr ile mu się należy.

Chaim Perelman doprecyzował teorię sprawiedliwości Arystotelesa. W ramach sprawiedliwości dystrybutywnej wyróżnił sprawiedliwość:



  • blankietową

  • konkretną.

Uważał, że sprawiedliwość retrybutywna sprowadza się do odmiany sprawiedliwości dystrybutywnej.


Sprawiedliwość blankietowa- ta formuła wskazywała, że każdy powinien otrzymać tyle dóbr ile mu się należy wedle jakiejś cechy istotnej.

Cechą tą może być np. praca, pozycja społeczna, potrzeby czy po prostu bycie człowiekiem.


Z tej sprawiedliwości powstaje formuła konkretna poprzez wybór określonej cechy istotnej, np. każdemu według pracy, pozycji, każdemu równo, każdemu według potrzeb.
Perelman nie rozstrzygał która z formuł jest słuszna. Z założenia chciał sformułować teorię sprawiedliwości a nie doktrynę sprawiedliwości (czyli wskazanie właściwego postępowania).

Każdemu według potrzeb, każdemu równo Perelman nazywał je egalitarnymi.

Pozostałe odnoszące się do stopniowalności nazywał formułami merytalnymi.
Konkretne formuły sprawiedliwości powstawały ze sprawiedliwości blankietowej przez podstawienie za cechę istotną jakiejś istotnej cechy.
Koncepcję Perelmana uzupełnił Kazimierz Ajdukiewicz. Uzupełnienie dotyczyło stosunku sprawiedliwości do miłosierdzia.

Wyróżnił on sprawiedliwość:



  • ścisłą – każdy powinien dostać dokładnie tyle dóbr ile mu się należy ze względu na jakąś cechę istotną.

  • miłosierną – każdy powinien dostać co najmniej tyle dóbr ile mu się należy według jakiejś cechy istotnej (czyli może dostać więcej).

Formułą sprawiedliwości miłosiernej możemy się kierować przy dystrybucji dóbr własnych oraz takich, które są nieograniczone.

Formułą sprawiedliwości ścisłej kierować się należy w przypadku szeroko pojętych dóbr powierzonych, tych materialnych i niematerialnych oraz takich, których jest ograniczona ilość.
Typy sprawiedliwości:

Spór może dotyczyć:



  • tego jaką cechę wybrać jako istotną

  • sposobu mierzenia cechy istotnej

  • dopuszczalnego minimum i maksimum przydzielanych dóbr

  • modyfikacji określonej formuły konkretnej jako podstawowej przez inną formułę (minimalna pensja- każdemu według pracy ale nie poniżej pewnego poziomu)

  • czy w praktyce realizuje się deklarowaną konkretną formułę sprawiedliwości.

Sprawiedliwość a prawo.


- system prawa zapewnia realizację (zmierza do realizacji) określonej formuły konkretnej sprawiedliwości wraz z odpowiednimi modyfikacjami.

Perelman mówił wtedy, że prawo realizuje sprawiedliwość materialną.

Zwraca uwagę, że niezależnie od tego jaką konkretną formułę sprawiedliwości prawo realizuje ze względu na to, że zawsze zbudowane jest z reguł generalnych i przeprowadza dystrybucję dóbr wg jakiś reguł a nie widzimisie władcy, prawo jest zawsze sprawiedliwe w sensie formalnym. (autentyczne zdanie twórczości Staszka. O co chodzi?)
John Rawls „Fijory of dżastis”

Celem Rawlsa nie jest budowa teorii sprawiedliwości ale budowa doktryny sprawiedliwości (odpowiedź na pytanie jak powinniśmy postępować aby postępować sprawiedliwie)


Proponuje swoistą metodą, właściwą koncepcją sprawiedliwości będzie ta na którą zgodziliby się wszyscy ludzie, nie wiedząc jeszcze jaka pozycja przypadnie im w procesie rozdziału dóbr (np. zanim się jeszcze urodzą).
Według JR to doprowadziłoby do wyboru doktryny sprawiedliwości, którą określa hasłem „justice as fairness”.
JR formułuje 2 podstawowe zasady sprawiedliwości:

  • każda osoba powinna otrzymać (posiadać) równe prawa do jak najszerzej pojmowanej wolności podstawowej, w zakresie jakiej wolność ta da się pogodzić z wolnością innych,

  • nierówności społeczne powinny być tak wyznaczone aby zarazem można by rozsądnie oczekiwać, że zróżnicowanie to służyć będzie dobru wszystkich i aby nierówności te wiązały się z pozycjami i urzędami na równi dla wszystkich dostępnych.

Koncepcja JR ma charakter liberalny (każdy ma tyle samo szans na sukces). W sowim rdzeniu jest egalitarna. W założeniu podział jest równy.


Wskazane zasady sprawiedliwości JR uzupełnia się 2 regułami preferencyjnymi dotyczącymi konfliktu dóbr.

  1. Reguła priorytetu wolności mówi, że ograniczenia wolności są dopuszczalne jedynie wtedy gdy przyczyniają się do umocnienia całego systemu gwarantującego wolność wszystkim. I to w sposób możliwy do przyjęcia przez tych, których wolność zostaje najsilniej ograniczona.

  2. Reguła priorytetu sprawiedliwości nad efektywnością i dobrobytem wskazuje, że ewentualna nierówność musi sprzyjać w zwiększaniu szans tych jednostek, które znajdują się w sytuacji najgorszej.

Ewentualna nadwyżka korzyści musi być przeznaczona dla tych, którzy ponoszą ciężary związane z jej uzyskaniem.


Doktryna sprawiedliwości JR mieści się w nurcie solidaryzmu społecznego.
JR nie interesuje sprawiedliwa czy niesprawiedliwa indywidualna dystrybucja dóbr a jedynie to czy struktury społeczne są sprawiedliwe w tym sensie, że zapewniają w skali ogólno społecznej realizację reguł i zasad preferencyjnych.
Istotną ideą JR jest dostrzeżenie, że niesprawiedliwość może nie być wynikiem czyjegoś działania a rezultatem jakiś czynników faktycznych wyznaczający stan wyjściowy różnych osób np. biedni – bogaci, wykształceni- niewykształceni.
Tak pojmowany solidaryzm obejmować ma też przyszłe pokolenia.
Robert Nozick.

Przeprowadził krytykę koncepcji Rawlsa w pracy „Anarchia, państwo, utopia”.

Zaatakował założenia koncepcji, wskazując że zakłada ona, że biedniejsi znajdujący się w gorszej pozycji mają większą wartość moralną niż zdrowi, bogaci więc ci ostatni mają obowiązek pomagać całemu społeczeństwu w szczególności tym pierwszym.
Nozick twierdził, że nie istnieje taki obowiązek moralny, a w szczególności nie ma charakteru społecznego, bo zakładałoby to, że jednostki maja różną wartość moralną. Korzyści społeczeństwa jako takiego mogą usprawiedliwiać naruszenie dóbr niektórych jednostek.
Oczywiście Rawls przyznawał, że jednostki mogą z własnej woli poświęcać swoje dobra na potrzeby innych, ale społeczeństwo nie ma prawa ich do tego zmusić.
Według Nozicka prawo do dóbr ma ten, który je wypracował bądź ten który je uczciwie nabył od tego który wypracował.

Idee sprawiedliwości Nozicka legły u podstaw doktryny etycznej LIERTANIANIZMU jako nowoczesnej, amerykańskiej wersji liberalizmu.



TEORIA PRAWA WYKŁAD 6

19.11.2008
PRAWO A ZWYCZAJ A OBYCZAJPODRĘCZNIK

Czym innym jest zwyczaj a czym innym norma zwyczajowa

Norma obowiązuje –uzasadnienie tetyczne- norma została ustanowiona, gdy zaszedł fakt prawotwórczy, aksjologiczne

Normatywna siła rzeczywistości

Ukształtowanie się zwyczaju jest faktem prawotwórczym dla normy zwyczajowej.(ludzie tak postępują, bo uważają, że to jest dobre i dlatego jest to prawem)

To, że ludzie w pewien sposób postępują nie wpływa na sposób powinności.


Zwyczaje i obyczaje-jak te terminy się do siebie mają??

Norma zwyczajowa/norma obyczajowa

Zwyczaje- wyznaczają wzorce postępowania

Sytuacje wyznaczone przez normy prawne-podręcznik

Modalność normatywna-patrz podręcznik kwalifikacja czynu ze względu na normę:



Podstawowe-nie zawierają odniesienia do zachowania innej osoby, niż adresat normy-czyli obowiązek, wolność.

Pochodne –takie, które odniesienie zawierają, odniesienie do innej osoby niż adresat normy.
Rozłożenie na aspekty- złożonej sytuacji prawnej.
Podstawowymi modalnościami prawnymi są:

*sytuacja obowiązku(szczególną odmianą obowiązku jest obowiązek instrumentalny-polega na tym, że jeżeli podmiot P ma obowiązek wykonać czyn C, to zakłada się że ma instrumentalny obowiązek zrobić wszystko, co jest konieczne dla wykonania czynu C, a z drugiej strony zakazuje mu się uczynić cokolwiek co by uniemożliwiło wykonanie czynu C).

*sytuacja dozwolenia polega na tym, że czyjeś zachowanie nie jest adresatowi ani nakazane ani zakazane (dozwolenie dwustronne)
Sposoby pojmowania uprawnienia: co to znaczy, że ktoś ma prawo??

Sytuacja uprawnienia rozumiana jest trojako



  1. A ma prawo czynić C, znaczy tyle, co czynienie C nie jest A ani nakazane ani zakazane (uprawnienie jako synonim wolności)

  2. A ma prawo do czynu C, w tym sensie, że jakiś podmiot B ma obowiązek wykonania czynu C na rzecz A(uprawnienie jako korelat czyjegoś obowiązku-czy zobowiązania) ta konstrukcja uprawnienia występuje w prawie publicznym i prawie prywatnym. Zachowanie C nazywamy świadczeniem, a osobę na której rzecz realizowane jest świadczenie nazywamy beneficjentem świadczenia. Zwykle beneficjantem jest uprawiony, ale może nim być inna osoba-osoba trzecia. Jest to wyraźne w konstrukcji umowy ubezpieczenia
  1   2   3


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość