Strona główna

Gabriela masłowska


Pobieranie 13.28 Kb.
Data20.06.2016
Rozmiar13.28 Kb.
P
OSEŁ NA SEJM Lublin, 21.11.2014r.

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ


GABRIELA MASŁOWSKA




Pani

Prof. Irena Lipowicz

Rzecznik Praw Obywatelskich

W dniu 04.11.2014 r. w biurze Rzecznika Praw Obywatelskich odbyło się spotkanie z z-cą Rzecznika Praw Obywatelskich dr Ryszardem Czerniawskim i Dyrektor Zespołu Prawa Cywilnego Kamillą Dołowską. Podczas spotkania zapoznałam przedstawicieli Rzecznika z propozycją nowelizacji przepisów ustawowych, eliminujących trudności przekształceń własnościowych mieszkań w budynkach realizowanych z udziałem kredytu z Banku Gospodarstwa Krajowego oraz sytuacją kredytobiorców tzw. starego portfela kredytów mieszkaniowych.


W trakcie spotkania, niezależnie od wcześniejszej korespondencji, ponownie przedstawiłam problemy związane z zadłużeniem kredytowym obywateli, obarczonych spłatą tzw. starych kredytów mieszkaniowych. Z dokumentów wynika, że wraz z upływem okresu spłaty rośnie zadłużenie z tytułu odsetek, w stosunku do zadłużenia z tytułu kapitału. Na koniec roku 2013 stosunek zadłużenia z tytułu odsetek do kapitału wynosił 32:1. Przyczyną horrendalnych odsetek były i są praktyki banku administrującego kredytami „starego portfela”, polegające w przeszłości: na jednostronnym ustalaniu oprocentowania kredytów i kapitalizacji bieżących (nie zaległych) odsetek oraz w przeszłości i obecnie: na naliczaniu odsetek przejściowo wykupionych nie tylko od kredytu, ale i od skapitalizowanych odsetek. Praktyki te nie wynikały i nie wynikają z postanowień umownych lub przepisów ustawowych; nie znajdują także uzasadnienia w świetle wyroków Sądu Najwyższego, zapadających w analogicznych sprawach. Dochodzenie prawa przez kredytobiorców – członków spółdzielni - które te kredyty zaciągnęły jest znacznie utrudnione, ponieważ nie są oni stroną umowy kredytowej, ponadto często zmieniające się i nieprecyzyjne w tym zakresie przepisy, zaciemniają przyczynę wzrostu zadłużenia.

Stosownie do ustaleń poczynionych podczas spotkania, przedstawiam argumenty świadczące o bezprawnych praktykach Banku. Krytyczna opinia o praktykach Banku, wynika również ze stanowiska Komisji Nadzoru Finansowego pismo DBK/DBK IV/070/1/13/12/ z dnia 4.10.2012 r. (kserokopia w załączeniu).

Na temat nagannej praktyki Banku, polegającej na dowolnej, jednostronnej zmianie wysokości oprocentowania kredytów, wypowiedział się w 1994 r. Departament Prawny Narodowego Banku Polskiego w piśmie DP ZRP 11-15-242 z 8.03.1994 r. (kserokopia w załączeniu) skierowanym do Jerzego Jankowskiego Prezesa Zarządu Związku Rewizyjnego Spółdzielni Mieszkaniowych RP w Warszawie. Sposobu naliczania odsetek bankowych objętych spłatą ze środków publicznych nie badało i nie bada ministerstwo odpowiedzialne za rozliczenia z tego tytułu, co potwierdziła prowadzona przeze mnie korespondencja. Sposobu i zasadności wyliczeń wydatków z budżetu państwa, ujętych w ustawie budżetowej nie obejmuje kontrola Najwyższej Izby Kontroli, ani kontrola ministerstwa odpowiedzialnego za rozliczenia kredytu, co wynika z wystąpienia pokontrolnego Wiceprezesa Najwyższej Izby Kontroli - pismo KIN-4100-01-01/2012 p/12/070 z dnia 23 maja 2012 r., w którym m.in stwierdzono: ”Służby Ministerstwa nie prowadziły kontroli w bankach w zakresie realizacji zadań określonych ustawą o pomocy państwa. (…)” (s.5, czwarty wiersz od góry). Kompleksowej kontroli w tym zakresie nie przeprowadziła też NIK.

Tematem jednostronnej zmiany oprocentowania kredytu zajmował się Sąd Najwyższy. Istnieje od dawna utrwalone orzecznictwo, że prawnie bezskuteczna jest jednostronna zmiana oprocentowania kredytu przez bank – uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1992 r. III CZP 50/92 (nie publ.), uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 1992 r. III CZP 14/91 (OSNCP 1992 nr 6 poz.90), uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 1991 r. III CZP 15/91 (OSNCP 1992 nr 1 poz. 1), uchwała Sądu Najwyższego z dnia 3 kwietnia 1998 r. III CZ 4/9- tylko za zgodą stron może być zmieniona, w przedmiocie oprocentowania, zawarta umowa kredytowa. Istotne znaczenie w sprawie określania oprocentowania kredytu mają uchwały Sądu Najwyższego: z 21 grudnia 2000 r. IICKN 337/00 oraz w uchwała z 12 lutego 2009 r. III CZP 145/08 – oprocentowanie kredytu powinno być określone w sposób, umożliwiający dłużnikowi wyliczenie odsetek.

Jeżeli chodzi o anatocyzm, to w tej kwestii też wielokrotnie wypowiedział się Sąd Najwyższy, stwierdzając między innymi w postanowieniu z dnia 5 października 1994 r. III CZP 128/94, że treść normatywna art. 482 kc nie daje podstaw do różnicowania „zaległych odsetek” ze względu np. na tytuł prawny ich naliczania, w wyroku z dnia 1 października 1998 r. I CKN 782/97 (OSNC 1999/5/92), że pojęcie „zaległe odsetki” w rozumieniu art. 482 § 1 kc obejmuje zarówno odsetki kapitałowe jak i odsetki za opóźnienie.

Ustawowy anatocyzm obowiązywał tylko w roku 1990 na podstawie art. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o uporządkowaniu stosunków kredytowych i w związku z tym, w roku 1990 nie obowiązywał przepis art. 482 § 1 kc, co potwierdził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 7 kwietnia 1994 r. III CZP 34/94 (Monitor Prawniczy 1999/4 – zestawienie tez str.6) przepis art. 482 § 1 kc nie ma zastosowania do spłaty należności banków powstałych z tytułu zmienionego ustawą z 28 grudnia 1989 r. o uporządkowaniu stosunków kredytowych (Dz. U. 1989 r. Nr 74 poz. 440 ze zm.) oprocentowania kredytów za 1990 r. Na podstawie delegacji ustawowej art. 3 ust. 3. ustawy o uporządkowaniu stosunków kredytowych, Rada Ministrów nie wydała rozporządzenia nakazującego kapitalizację odsetek w latach 1991-1994.

Należy podkreślić, że w odniesieniu do kredytów „starego portfela”, Bank powszechnie stosował kapitalizację odsetek bieżących, bezpodstawnie twierdząc, że taka praktyka jest usprawiedliwiona przepisem art. 482 § 2 kc, który dotyczy zaległych, a nie bieżących odsetek.

Kwestie oprocentowania i naliczania odsetek regulowały i regulują przepisy Prawa bankowego, zgodnie z którymi, zarówno stopa oprocentowania, jej zmiany, a także zasady naliczania odsetek muszą być ustalone w umowie kredytowej.


W opisanej sytuacji, obywatele spłacający kredyty zaciągnięte w przeszłości na budowę ich mieszkań przez spółdzielnie mieszkaniowe, na podstawie umów, których spółdzielcy nie są stroną, mają ograniczone możliwości dochodzenia swoich praw na drodze sądowej, w związku z czym proszę o wykorzystanie przysługujących Rzecznikowi Praw Obywatelskich uprawnień.

Z poważaniem

Gabriela Masłowska

Poseł na Sejm RP





Biuro Poselskie dr Gabrieli Masłowskiej, ul. Królewska 3/11, 20-109 Lublin

Tel./fax: 81 534-15-99, e-mail: gab33@op.pl

www.maslowska.pl



©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość