Strona główna

Geografia polityczna – Stosunki Międzynarodowe


Pobieranie 147.26 Kb.
Strona1/3
Data19.06.2016
Rozmiar147.26 Kb.
  1   2   3
GEOGRAFIA POLITYCZNA – Stosunki Międzynarodowe
Podręczniki podstawowe:

Zbigniew Rykiel, Podstawy geografii politycznej, Warszawa 2008

Stanisław Otok, Geografia polityczna, Warszawa I (1996), X (2009)

Geografia gospodarcza świata, pod red. Ireny Fierli, Warszawa I (1998), III (2005)


Podręczniki uzupełniające:

Mark Blacksell, Geografia polityczna, Warszawa 2008

Jadwiga Bohdanowicz. Marek Dzięcielski, Zarys geografii historycznej i politycznej cywilizacji, Gdańsk I (1994), II (2007)

Marin Baczwarow, Andrzej Suliborski, Kompendium wiedzy o geografii politycznej i geopolityce. Terminologia, Warszawa 2002

Piotr Bartosiewicz, Geografia polityczna i geopolityka, Lublin 2008

Podstawy geografii ekonomicznej, pod red. Jerzego Wrony, Jadwigi Rek, Warszawa I, 1997 III (2006)

Geografia ekonomiczna Unii Europejskiej, pod red. Ireny Fierli, Warszawa 2007

Rocznik statystyki międzynarodowe, 2006, Warszawa GUS


Podręczniki zbędne (mające w tytule „Geografia polityczna”):

Józef Barbag, Geografia polityczna ogólna, Warszawa I (1971), IV (1987)

Wprowadzenie do geografii politycznej i gospodarczej, pod red. Stanisława Korenika, Wrocław, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej im. Oskara Langego, 2006.

Eugeniusz Biderman, Geografia społeczna i polityczna, Wydawnictwo Naukowe Wyższej Szkoły Nauk Humanistycznych i Dziennikarstwa, Poznań 1999.

Julian Skrzyp, Geografia administracyjna i polityczna, Siedlce, Akademia Podlaska, 2007

POJĘCIE GEOGRAFIIA POLITYCZNA

Geografia polityczna jako jedna z wyodrębnionych i autonomicznych nauk o ziemi, uważana jest za dziedzinę stosunkowo młodą.

Związki między geografia a historią dostrzeżono w czasach antycznych, w opracowaniach od XVII w. Niektórzy dopatrują się początków w pracy Williama Petty, The Political Anatomy of Ireland, 1672. Obejmowała terytorium państwowego jego położenia geograficznego oraz znaczenia stosunków ludnościowych jako podstawy potencjału gospodarczego krajów - ukazanie związków. Druga jego praca Political Arthmetic – poświęcona zagadnieniu optymalizacji kształtu i rozmiarów terytorium państwowego. Miało umożliwić pełne użytkowanie surowców oraz zapewnić optymalna gęstość zaludnienia. Rozproszenie ludności źródło politycznej słabości kraju. W XVIII w. powstawały prace będące zbiorem wiadomości o ustroju państwa, życiu politycznym i religijnym, przy czym przeważały w niej zagadnienia ustrojowo-polityczne. Taki zakres pojęcia istniał przez XIX w.

Geografia polityczna jako gałąź nauki o Ziemi wykształciła się na przełomie XIX i XX w. za sprawą niemieckiego geografa Fryderyka Ratzla, prof. Uniwersytetu w Lipsku, jego praca Politische Geographie, München 1897. Praca kładzie nacisk na role położenia geograficznego oraz środowiska naturalnego w rozwoju społeczeństwa i w życiu człowieka. Ziemi jako obszar stanowi stały i niezbędny komponent każdego państwa. Biologiczna koncepcja państwa – sam był przyrodnikiem, zwolennikiem teorii Darwina. Uważał państwo za organizm podlegający prawom doboru naturalnego. Spory graniczne prowadzą do wojny, ponieważ granice stają się przeszkodą we wzroście państwa, którego obszar rozszerza się w miarę rozwoju kultury. Uważał, iż żaden prymitywny naród nie stworzył wielkiego państwa. W Europie czy Australii jest miejsce na jedno mocarstwo. Stworzył koncepcje „przestrzeni życiowej” - Lebensraum, jeden z ideologów imperializmu niemieckiego. Najważniejsze, iż sformułował zagadnienia geografii politycznej, usystematyzował je i zilustrował.

Z początkiem XX w. rozwój geografii ekonomicznej, geografia polityczna w kierunku zagadnień państwowo-politycznych. Nadal definiuje się geografie polityczną jako badaniem przejawów życia zorganizowanych w państwa społeczeństw. Wykształciła się geopolityka związana z polityczną rolą elementów środowiska geograficznego. Zarzucono ten kierunek po II wojnie światowej, co w konsekwencji doprowadziło do ograniczenia badań nad geografia polityczną. Ponowne odrodzenie – oświetlenie polityki od strony geografii i nauk politycznych.

W 1965 r. w pracy zbiorowej wydanej w Waszyngtonie geografię polityczną określono jako dyscyplinę zajmującą się wzajemnym oddziaływaniem przestrzeni geograficznej i procesów politycznych oraz społeczno-ekonomicznych. Jak również zajmuje się badaniem zjawisk i systemów politycznych w ich kontekście przestrzennym, jako studium przestrzennych różnic i podobieństw o charakterze politycznym.

Przedmiotem badań jest pewien wyznaczony obszar, głównie państwo (terytorium)

Zadania geografii politycznej - badanie

- wpływu państwa i jego polityki na kształtowanie się przestrzeni geograficznej – wpływ na ekonomię

- struktury i funkcji regionów politycznych – bloków jednorodnych

- jednostek politycznych niższego rzędu niż państwo - zmiany województw

- ugrupowań państw (politycznych, ekonomicznych i militarnych) organizacje międzynarodowe

W kręgu zainteresowań geografii politycznej znajdują się także problemy ludnościowe, zagadnienia ras i narodów, struktury ekonomiczne zagrożenia ekologiczne, oraz wiele innych problemów społeczno-ekonomicznych i politycznych, obecnie np. terroryzm


Nie ma jednej ogólnej akceptowalnej definicji geografii politycznej. Autorzy widzą różne jej zakresy, odmienne pola działania, i przypisują inne cele. Wszyscy uważają proces polityczny i przestrzeń za podstawowe atrybuty geografii politycznej.

Nauka o siłach kształtujących świat

Geografia polityczna porusza wiele zagadnień będących zainteresowaniem nauk politycznych, ekonomii, historii i socjologii, wojskowości. Geografię polityczną możemy w pewnym sensie uważać za geografię współczesności.

Geografie polityczną obecnie traktuje się jako jedną z dyscyplin geografii społeczno-ekonomicznej albo geografii człowieka.
KRAJ, PAŃSTWO, TERYTORIUM

M. Sobczyński, Państwa i terytoria zależne. Ujęcie geograficzno-polityczne, Toruń 2006.


Termin kraj i państwo są często używane niemal synonimicznie. W rzeczywistości między tymi terminami istnieją różnice

- Termin „państwo” określa zawsze desygnat bardziej precyzyjny niż termin „kraj”

- Państwo ma precyzyjnie wyznaczone granice i zawarte w nim terytorium

- Kraj ma obszar którego granice są mgliste, mało precyzyjne lub strefowe

- Państwo jest obiektem politycznym i prawnym, kraj jest obiektem przeżywanym i doświadczanym.

- Kraje mają tradycyjne nazwy potoczne, zwykle jednowyrazowe: Polska, Niemcy, Bułgaria. -- Państwo ma nazwę oficjalną: Rzeczpospolita Polska, Związkowa Republika Niemiec, Republika Bułgarii

- Kraj jest obszarem z przypisanym przez kulturę znaczeniem i wartością.

- Państwo to przede wszystkim organizacja, a terytorium jest istotnym, ale nie niezbędnym elementem państwa.

- Może być państwo bez terytorium, nie może być państwa bez organizacji państwowej.

Państwo bez państwa

- Zakon Maltański, joannici w latach 1309-1522 na wyspie Rodos, 1530-1798 na Malcie. Suwerenny Rycerski Zakon Maltański funkcjonuje do dziś jako suwerenny podmiot prawa międzynarodowego, utrzymuje stosunki dyplomatyczne z 50 krajami z tym z Polską, ma przedstawicieli przy instytucjach międzynarodowych, w tym przy Radzie Europy i ONZ.

- Podobnym przykładem była Stolica Apostolska w latach 1870-1929

Rządy na uchodźstwie

- Rząd Serbii z powodu zajęcia państwa przez Austrio-Węgry w 1915 roku schronił się na greckiej wyspie Korfu i nie utracił uznania międzynarodowego

- Rząd Polski w czasie II wojny światowej (podobnie inne kraje okupowane)

Istnienie dwóch jurysdykcji państwowych na tym samym terytorium - okupowane ziemie polskie - organy Trzeciej Rzeszy i polskiego państwa podziemnego

szczebel organizacji przestrzennej

- Państwa mogą mieć dowolną wielkość, nie każde państwo można nazwać krajem. Krajem nie jest Watykan i Monako. Trudno uznać państwa kontynentalne, Rosja, Kanada za kraje

- Tradycja historyczna uniemożliwiająca utożsamianie państwa z krajem, zbyt krótkie dzieje państwa by wytworzyły tradycję i świadomość, np. NRD brak nazwy potocznej, w Polsce zwano Enerdowem, Dederowem (Enerdowcy, Dederowcy)

nie każdy kraj jest państwem

Bawaria, Kastylia, Akwitania, Frankonia, Dalmacja, Ingria, Besarabia, Szwabia, Tyrol, Łużyce, Tracja, Irlandia – przecięty granicą, podobnie Korea


terytorium – obszar – teren

- Trzy terminy stosowane bezzasadnie jako wymienne

- Obszar – termin o najszerszym znaczeniu, odnosi się do obiektów konkretnych, jak i abstrakcyjnych, o różnej wielkości

- Teren jest zawsze konkretny i niewielki, nigdy abstrakcyjny, odnosi się raczej do geodezji niż geografii politycznej

- Terytorium – obszar jurysdykcji państwa
Terytorium państwa - jest to przestrzeń trójwymiarowa, obejmująca obszar lądowy, morskie wody przybrzeżne, wnętrze ziemi oraz przestrzeń powietrzną

Zmiany terytorialne poprzez: Zawłaszczenie, Przyrost, Cesja, Aneksja, Inkorporacja, Plebiscyt, Okupacja

- Zawłaszczenie: państwo obejmuje terytorium, które do tej pory nie pozostawało pod władzą innego państwa (tereny zamorskie przekształcane w kolonie)

- Przyrost terytorialny: wynik powiększenia terytorium na skutek działania sił przyrody lub działania człowieka. Zjawiska zachodzące na:

morskim wybrzeżu (półwyspy, poldery, nabrzeża portowe, falochrony)

morzu terytorialnym (wyspy przybrzeżne)

rzekach granicznych (rozwój delt)

- Cesja terytorialna: Odstąpienie przez jedno państwo części swojego terytorium drugiemu państwu. Podstawą cesji jest międzynarodowa umowa, w której jedno państwo zrzeka się swoich praw do określonego obszaru na rzecz innego państwa.



cesja jednostronna, na mocy konferencji pokojowych, traktatów pokojowych

cesja wzajemna, jednoczesna wymiana terytoriów między dwoma państwami, (scedowanie przez ZSRR na Polskę części obszaru w rejonie Drohobycza w zamian za część terytorium Polski w rejonie województwa lubelskiego (1951)

cesja odpłatna, za przekazanie części terytorium państwo otrzymuje zapłatę (sprzedaży Luizjany Stanom Zjednoczonym przez Francję)

- Anekcja terytorialna: Zagarnięcie lub przyłączenie przez jedno państwo całości lub części terytorium innego państwa, najczęściej przy użyciu siły lub w wyniku wygranej wojny (zagarnięcie przez Niemcy w wojnie z Francją w 1871 Alzacji i Lotaryngii, zajęcie przez ZSRR w 1940 państw nadbałtyckich: Litwy, Łotwy, Estonii i rumuńskiej Besarabii). Współcześnie zakazana przez prawo międzynarodowe. Karta ONZ i Akt Końcowy KBWE uznały aneksję za nielegalną (włączenie Kuwejtu do Iraku w 1990).

- Inkorporacja terytorialna: Pojęcie prawa międzynarodowego, zbliżone do pojęcia zjednoczenia. Oznacza wchłonięcie jakiegoś terytorium przez inne państwo, przy czym oba państwa wyrażają na to zgodę. Odbywa się to wszystko na drodze pokojowej. Wchłaniane państwo traci swoją podmiotowość prawnomiędzynarodową. Państwo wchłaniające zachowuje dotychczasową podmiotowość przy jednoczesnym rozszerzeniu swojego terytorium. Za przykład inkorporacji podaje się (wbrew swej nazwie) "Zjednoczenie Niemiec", które faktycznie oznaczało wchłonięcie Niemieckiej Republiki Demokratycznej przez Republikę Federalną Niemiec.

- Plebiscyt: Sposób na powiększenie części terytorium wskutek głosowania ludności. Dzięki plebiscytowi ludność może wyrazić swój pogląd co do przynależności do określonego państwa, a wiec, czy dany obszar, na którym ta ludność zamieszkuje, ma być przyłączony do jednego czy drugiego państwa. Plebiscyt w Polsce na Górnym Śląsku w 1921 r.

- Okupacja wojenna: Czasowe zajęcie przez siły zbrojne państwa prowadzącego wojnę całości lub części terytorium państwa nieprzyjacielskiego i wprowadzenie tam swojej władzy. Zasady okupacji wojskowej rozstrzyga w prawie międzynarodowym Konwencja haska IV (1907) [Dział III - O władzy wojennej na terytorium państwa nieprzyjacielskiego].

- Okupacja pokojowa: Czasowe zajęcie przez siły zbrojne terytorium obcego państwa, nie będące bezpośrednim wynikiem działań wojennych, lecz mające na celu ochronę określonych praw i interesów państw okupujących. Państwo pod okupacją pokojową może zachowywać większość swoich uprawnień. Współczesnym przykładem okupacji pokojowej mogą być działania sił pokojowych ONZ.


Niepodległość. Niezależność państwa od formalnego wpływu innych jednostek politycznych. Niepodległość nie jest tożsama z wolnością. Pierwsze odnosi się do państwa, drugie do jednostki czy wspólnoty.

Niepodległość jest formalna i niepodzielna.

Suwerenność jest faktyczna (nie ma innej władzy) i stopniowalna: utrata całkowita lub częściowa, dobrowolna lub przymusowa

Niepodległość można jedynie uzyskać lub stracić. Suwerenność można poszerzać lub ograniczać
RACJA STANU (fr. raison d’état) - odzwierciedla powody istnienia państwa

Wewnętrzny cel istnienia państwa

Zewnętrzny cel istnienia państwa
Racja stanu jako najwyższe dobro i interes państwa. Nie należy racji stanu mylić z interesem narodowym, ponieważ państwo nie jest tożsame z narodem (interesem obywateli)

Racja stanu jest funkcją: państwowości, ustroju, sytuacji geopolitycznej

Bez państwowości nie można mówić o racji stanu.

Za najbardziej oczywiste elementy racji stanu uznaje się bezpieczeństwo (bezpieczeństwo terytorialne, od niedawna bezpieczeństwo energetyczne), niepodległość, suwerenność i integralność terytorialną

Niepodległość – nie musi być racją stanu każdego państwa, nie jest potrzebna do utrzymania państwowości (porównaj protektorat)

Integralność terytorialna państwa, tj. nienaruszalność jego granic nie musi wiązać się z racja stanu. Rząd czechosłowacki w 1991 r. uznał odpadniecie Słowacji za nie zagrażające czeskiej racji stanu, lecz zgodny z czeskim interesem narodowym.


Państwo – suwerenny, terytorialny twór działający na rzecz politycznych, gospodarczych, społecznych i obronnych interesów swoich mieszkańców. Tworzy terytorium i ludność, która je zamieszkuje oraz organizacja i władza polityczna sprawowana na danym obszarze. Trójelementowość, terytorium, ludność, władza.
Podstawowe pojęcia związane z państwem

Demokracja – sposób powoływania władzy, głównie ustawodawczej

Wolność – swoboda działania i organizowania się

Praworządność – przestrzeganie przez państwo obowiązujących procedur prawnych bez żadnego wyjątku

Państwo prawne – państwo mające poważny stosunek do stanowionego przez siebie prawa, w tym do jego stabilności
Formy ustrojowe państw

Monarchia - władza usankcjonowana religijnie

Teokracja – władza pochodzi z nadania nadprzyrodzonego i jest sprawowana przez duchownych Państwo Kościelne, Tybet pod władzą dalajlamy, Iran pod wodzą Chomeiniego, Afganistan i talibowie

Republika - władza pochodzi z wyboru

Despotyzm – władza pochodzi z własnego nadania, władza nieobieralna, sukcesja na warunkach określonych przez despotę

Dyktatura (junta) - bezpośrednie rządy wojskowych

Faszyzm – na zasadach wodzowskich w oparciu o system bojówkowo-policyjny

Komunistyczny władza partii przerasta państwo


Modele polityczno-ustrojowe państwa (prawno-terytorialne jego urządzenie)

Państwo unitarne – jednolity sposób stanowienia i wykonywania prawa na całym terytorium

Państwa autonomistyczne – jeden lub kilka regionów maja odrębny system prawny i organy przedstawicielskie (Szkocja, Walia, Irlandia Pł.)

Państwo regionalistyczne – (zwane niewłaściwe regionalnym), wszystkie regiony maja autonomię, lecz prawo stanowione jest dla całego obszaru państwa. Regiony maja wybieralność własnych władz, ale też udział w tworzeniu polityki państwa (Hiszpania i Włochy)

Państwo federacyjne – (nie federalne) wszystkie regiony mają własne systemy prawne, organy przedstawicielskie, podział administracyjny i ograniczoną suwerenność. Mają prawo do kształtowania polityki państwa, a także do zawierania traktatów międzynarodowych (Niemcy). Rosja (Federacja Rosyjska) – państwo quazi-autonomistyczne podzielone na 7 regionów federalnych, lecz podlegają władzy centralnej

Konfederacja – nie jest państwem, lecz związkiem państw, mających niektóre organa wspólne (Unia Europejska, Szwajcaria)



Suwerenność - na terytorium nie ma innej wyższej władzy utrata całkowita lub częściowa, dobrowolna lub przymusowa.

Praktyka międzynarodowa zna (dopuszcza) formy ograniczonej suwerenności


TERYTORIA ZALEŻNE

Ogólne określenie obszarów znajdujących się pod różnymi formami zależności politycznej od jakiegoś państwa – obszary o ograniczonej suwerenności


Najstarsza forma zależności – kolonia

Posiadłość państwa (nazywanego krajem macierzystym bądź metropolią) znajdująca się poza jego granicami i podlegająca bezpośredniej zależności politycznej i gospodarczej. Brak niezależnych struktur władzy oraz odrębnych organów prowadzących politykę zagraniczną. Zarówno pierwsze jak i drugie (jeśli w ogóle istnieją) są podporządkowane metropolii.



Koloniaterytoria, które przynajmniej częściowo są zamieszkane przez rdzenną ludność (autochtonów), nieposiadających pełnych praw obywatelskich. Organy przedstawicielskie władzy nie istnieją, lub nie mają realnych kompetencji. Wykluczona jest możliwość przyznania niepodległości. Populacja dzieli się na osadników posiadających pozycję dominującą i zwykle znacznie liczniejszą ale dyskryminowaną ludność tubylczą. System władzy oraz wzorce kulturowe narzucane są przez metropolię. W niektórych przypadkach rdzenna ludność wykorzystywana jest w roli taniej, bądź wręcz niewolniczej siły roboczej.

Powstawały od wielkich wypraw geograficznych w XVI wieku i funkcjonowały do lat 90. XX wieku.


Dzisiejsze terytoria zależne (dawne kolonie) to posiadłości zamorskich w których wszyscy mieszkańcy, niezależnie od pochodzenia, posiadają równie prawa, w tym prawo do legalnego ogłoszenia niepodległości. Potomkowie osadników, optują za zachowaniem zależności względem metropolii co może prowadzić do konfliktów z potomkami rdzennej ludności.
Rodzaje terytoriów zależnych:
Protektorat – państwo posiadające własny ustrój uzależnione jest w swej polityce od państwa silniejszego (protektora). Protektorat jako kraj zachowuje niektóre swoje instytucje, rząd i administrację, ale znajduje się pod kontrolą obcego państwa, które prowadzi jego sprawy zewnętrzne np. politykę zagraniczną i gospodarczą – Bhutan pod protekcją Indii.
Mandat (terytorium mandatowe) - przejęte przez Ligę Narodów po I wojnie światowej terytoria niesamodzielne niemieckie i nietureckie Imperium Osmańskiego na Bliskim Wschodzie scedowane na inne państwa. o zróżnicowanej suwerenności wewnętrznej, pozbawione zewnętrznej scedowanej przez Ligę Narodów na inne państwo.

Kategorie:

Emancypacyjne przygotowane do niepodległości – Irak, Syria, Palestyna, Transjordania

Kolonialne zarządzane jak własne posiadłości kolonialne mandatariusza, Togo Francuskie i Brytyjskie, Kamerum francuski i Brytyjski, Tanganika, Samoa Zachodnie i inne.

Kolonie zarządzane jak własne terytorium mandatariusza – Afryka Południowo-Zachodnia
Powiernictwo (terytoria powiernicze) – o ograniczonej suwerenności wewnętrznej i braku zewnętrznej przejęte przez ONZ po II wojnie światowej, scedowane przez ONZ na inne państwo lub kilka państw, zgodnie z systemem powierniczym ONZ - na podstawie Karty Narodów Zjednoczonych oraz umów powierniczych. Nadzór nad powiernictwem sprawowało Zgromadzenie Ogólne ONZ i Rada Powiernicza ONZ.

Były to dawne terytoria mandatowe (z wyjątkiem Afryka Południowo-Zachodnia i Somali Włoskie), Powiernikami zostały dawni mandatariusza z wyjątkiem Japonii, objęły USA. System powierniczy ONZ zastąpił istniejący przed II wojną system mandatowy Ligi Narodów. Karta Narodów Zjednoczonych przewidywała, że systemowi powierniczemu podlegają następujące terytoria (początkowo 11)

- terytoria mandatowe, które nie uzyskały niepodległości

- obszary odłączone od państw nieprzyjacielskich po II wojnie światowej

- obszary oddane dobrowolnie pod powiernictwo (nie było takiego wypadku)

Ostatnim terytorium powierniczym było Palau, uzyskało samodzielność w 1994 r. Istnienie Rady Powierniczej jako organu ONZ stało się zbędne. ONZ nie zdecydowała się na jej zniesienie, gdyż wiązało się to z rewizją Karty Narodów Zjednoczonych.

Afryka Południowo-Zachodnia pozostała formalnie terytorium mandatowym, gdyż Republika Południowej Afryki zaanektowała ją i nie oddała pod powiernictwo ONZ. Pomimo wielu uchwał Zgromadzenia Ogólnego ONZ RPA nie opuściło tego terytorium, aż do roku 1990 - wtedy terytorium to ogłosiło niepodległość i znane jest jako Namibia.
Kondominim - terytorium o wspólnej suwerenności zewnętrznej co najmniej dwóch państw kolonialnych o stopniu suwerenności wewnętrznej zależnej od statusu kolonii – Nowe Hebrydy (Wielka Brytania i Francja), obecnie Vanatu.

Canton i Enderbury - dwa atole koralowe: Canton (obecnie Kanton) oraz Enderbury leżące w grupie Wysp Feniks, położone w Oceanii, pośrodku Pacyfiku. Wyspy miały istotne znaczenie jako baza wojskowa, zarówno dla marynarki jak i lotnictwa, ze względu na ich położenie między USA, Australią i Filipinami. W latach 1939 - 1979 stanowiły kondominium amerykańsko - brytyjskie, następnie weszły w skład państwa Kiribati. Aktualnie nie zamieszkane.


Dominium - w rozumieniu nowożytnym państwo o nieograniczonej suwerenności wewnętrznej i zewnętrznej ograniczonej tylko nominalnie. Formalnie jest to monarchia w unii personalnej z Wielką Brytanią. Niezależne państwo wchodzące w skład brytyjskiej Wspólnoty Narodów oraz uznające monarchę brytyjskiego za głowę państwa, a będące niegdyś kolonią Wielkiej Brytanii. Jako dominium od 1867 r. Kanada, od 1914r. posiadłości brytyjskie z udziałem ludność europejskiej, Australia, Nowa Zelandia, do 1961 r. Związek Południowej Afryki, w latach 1922-1937 Republika Irlandii.
Państwa stowarzyszone - terytorium o dobrowolnie ograniczonej suwerenności wewnętrznej i zewnętrznej na rzecz dawnego państwa kolonialnego, które chce być częścią tego państwa lecz metropolia się nie zgadza. Dobrowolna umowa pomiędzy dwoma państwami, w której całkowicie niepodległy kraj decyduje się na konstytucyjne powiązanie z drugim, większym państwem. Umowa obejmuje prowadzenie przez to państwo wspólnej polityki międzynarodowej i decydowaniu o obronności.

Wolne stowarzyszenie państw – Związek Wysp Cooka z Nową Zelandią

Sprawami międzynarodowymi kieruje państwo nadrzędne, ale państwo stowarzyszone prowadzi swoje niezależne misje dyplomatyczne. Wysp Cooka, które aktywnie działają w kilku krajach sąsiedzkich, a także w samej Nowej Zelandii



Porozumieniem o Wolnym Stowarzyszeniu - Stosunki Federacji Mikronezji, Palau i Wysp Marshalla ze Stanami Zjednoczonymi

Wolne stowarzyszenie państw - na podobnych zasadach opierał się związek Wielkiej Brytanii z jej byłymi koloniami w rejonie Karaibów, były to: Antigua i Barbuda, Grenada, Saint Lucia, Saint Kitts i Nevis oraz Saint Vincent. Państwa te były związane od roku 1967, w chwili obecnej każde z nich jest w pełni suwerenne.
Terytorium zamorskie

terminem prawnym oznaczającym pewien rodzaj terytoriów zależnych od Wielkiej Brytanii i od Francji



Brytyjskie terytoria zamorskie – nazwa od 2002 r. dla części posiadłości Wielkiej Brytanii, wcześniej (1981) „terytorium zależne" a wcześniej używano określenia „kolonie”. Obecnie Wielka Brytania posiada 15 „terytoriów zamorskich" (na 18 terytoriów ogółem)

Francuskie terytoria zamorskie - terytorium zależnego o pewnej autonomii wewnętrznej używana dawniej dla czterech terytoriów (obecnie tylko dla jednego). 0d 2003 zbiorowość zamorska (Polinezja Francuska - o dużej autonomii, własny prezydent - kraj zamorski).
  1   2   3


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość