Strona główna

Gospodarka wodna


Pobieranie 338.45 Kb.
Strona1/4
Data18.06.2016
Rozmiar338.45 Kb.
  1   2   3   4
Gospodarka wodna – wykłady
18.02.2004
1. Pojęcia podstawowe :

  1. gospodarka wodna – jest to celowe oddziaływanie człowieka na zasoby i potrzeby wodne dla zaspokojenia potrzeb ludności. Oddziaływanie to dokonuje się w procesach produkcji, podziału, wymiany i konsumpcji wody przy jednoczesnym zachowaniu wymagań ochrony środowiska.

  2. zasoby wodne – są to wody opadowe, powierzchniowe ( rzeki i kanały ), oraz wody w glebie i wody podziemne.

  3. użytkownikami wodyodbiorcy, którzy korzystają z wód nie zmniejszając jej zasobów ( np. transport wodny i energetyka wodna )

  4. konsumenci wody są to odbiorcy zużywający wodę w celach konsumpcyjnych lub przemysłowych powodujący jej bezzwrotne zużycie ( np. rolnictwo, gospodarka komunalna i przemysł )



2. Zadania i cele gospodarki wodnej :

    1. Cele gospodarki wodnej :
      - zaspokojenie potrzeb wodnych ilości i jakości dla różnych użytkowników i konsumentów
      - ochrona zasobów wodnych przed zanieczyszczeniem
      - ochrona przed ujemnymi skutkami nadmiaru lub deficytu wody
      - ochrona przed niszczącym działaniem wody
      - ochrona przed zbyt wysokim lub zbyt niskim położeniem zwierciadła wody
      - dążenie do zachowania i rozwoju ekosystemu
      - dążenie do zachowania różnorodności krajobrazowej i biologicznej
      - zapewnienie wypoczynku oraz możliwości uprawiania sportów wodnych

    2. Zadania gospodarki wodnej :
      Zadania bieżące i perspektywiczne powinny być wykonywane w sposób zapewniający zachowanie równowagi zasobów wodnych.



3. Polityka zrównoważonego rozwoju a gospodarka wodna :

Zrównoważony rozwój to podporządkowanie potrzeb społeczeństwa oraz państwa możliwością jakie daje środowisko. Najważniejszymi zasobami środowiska są zasoby wodne.
Polityka w zakresie gospodarki wodnej powinna uwzględniać :

  • decentralizację zarządzania zasobami wodnymi

  • wzmocnienie elementów ekonomicznych w celu zmniejszenia poboru wody i ograniczenie strat ( stosowanie opłat za odprowadzenie ścieków )

  • stałe zwiększanie ilości magazynowanej wody

  • tworzenie zlewni chronionej

  • zwiększenie wymagań dotyczących dopuszczalnych koncentracji zanieczyszczeń w odprowadzonych ściekach

  • ograniczenie poboru wód podziemnych

  • poprawa ochrony ludności i majątków przed powodzią

  • wykorzystanie transportu i energetyki rzek

Do zadań polityki należy również :



  1. budowa i odbudowa małej retencji

  2. zwiększenie lesistości szczególnie na działanie wód i górnym biegu rzeki

  3. przeciwdziałanie obniżania poziomu wód gruntowych

  4. przeciwdziałanie ujemnym skutkom wadliwie wykonywanych melioracji

4. Zarys historyczny gospodarki wodnej :


Systemy gospodarki wodnej w Starożytności:

  1. System gospodarki wodnej podziemnej:
    - system perski – ( na obecnej nizinie irańskiej ), na terenie tym opad roczny wynosi 120mm, parowanie 2200mm. System ten polegał na magazynowaniu wód w naturalnych zbiornikach podziemnych oraz na rozprowadzaniu wody kanałami podziemnymi i jej wydobywaniu na powierzchni w miejscach rozbioru.
    System ten był ujęty w ramach prawa, władca Persji Dariusz I (501 – 485 p.n.e.) wydał prawo na mocy którego zwalniał od płacenia podatków w przeciągu 5-ciu pokoleń tych użytkowników którzy prowadzili system nawodnień na swoich działkach.

  2. System gospodarki wodnej powierzchniowej:
    - system asyryjskiobecnie na terenie Iraku, polegał na magazynowaniu wód powierzchniowych w wielkich zbiornikach wodnych i rozprowadzeniu tych wód do obszarów deficytowych ok. 1740 roku p.n.e. , opracowano kompleksowy plan gospodarki wodnej w dolinie Tygrysu i Eufratu; plan ten obejmował :

      1. budowę sztucznego zbiornika pod Babilonem o Vc=800mln m3

      2. regulację Eufratu i Tygrysu na przepływy wód wielkich pod kątem ochrony przeciwpowodziowej

      3. budowę systemu kanałów nawadniających

      4. budowę 27 zapór z instalacją kół wodnych do produkowania energii mechanicznej ( kuźni, młynów, zbrojowni itp.)

- system egipskiobecnie na terenie Egiptu, polegał na regulacji przepływów powodziowych Nilu za pomocą wielkich zbiorników wodnych i nawadnianiu doliny systemem zabudowy. Około 3000 lat temu zbudowano pierwszy zbiornik na nilu i wały przeciwpowodziowe. 2000 lat temu zbudowano także na Nilu jezioro Moeris o powierzchni 300km2 i Vc=4km3.
Egipcjanie stosowali system zalewowy na powierzchni 400-1500hagłębokość zalewu 1-2m i czas trwania zalewu od 40 do 60 dni. W czasach rzymskich system ten obejmował 2,5mln ha (większy niż powierzchnia województwa Wielkopolskiego)

1898-1902 – Anglicy zbudowali zbiornik o Vc=2km3 co okazało się, że aktualnie jest on za mały.


1952 – Egipcjanie rozpoczęli budowę zapory zbiornika Assnańskiego a zakończyli w 1970 przy budowie pomagali Rosjanie (o wysokości H=100m i długości zapory L=6000m, Vc=2km3, długość zbiornika l=500km, znajduje się tam elektrownia o mocy M=2800MW). W przekroju zapory Assuanu, odpływy Nilu w ciągu roku wynoszą:

  1. rok suchy => 41km3

  2. rok mokry => 151km3

  3. rok średni => 85km3

25.02.2004


Uwagi do zbiornika w Asuanie:

Nie uwzględniono wpływu namułu naniesionego przez Nil. Muł spełniał funkcję lepiszcza. Osadzał się na terenach zalewowych. Lepił cząstki piasku, gdy go zabrakło nastąpiła erozja wietrzna, wywiewało glebę, muł spełniał funkcje nawozowe, osadzał się w zbiorniku. Budowali cegły, domy. Trzeba było wzmacniać dodatkowo brzegi przed erozją. W przypadku Nilu zmieniono wahania zwierciadła wody( 8 m wynosiły).

Po wybudowaniu zbiornika wahania 2 m. Przy niskich przepływach cały system kanałów wysychał, teraz nie. Parowanie ze swobodnej powierzchni zwierciadła wody nie określili jej.

  1   2   3   4


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość