Strona główna

Historia filozofii


Pobieranie 19.29 Kb.
Data18.06.2016
Rozmiar19.29 Kb.
prof. nadzw. dr hab. Aldona Pobojewska

Instytut Filozofii UŁ,


HISTORIA FILOZOFII

Problemy do egzaminu doktorskiego



1. ZAGADNIENIA WSTĘPNE

• Etymologiczny i realny sens słowa filozofia

• Specyfika myślenia filozoficznego

• Filozofia a nauki szczegółowe

• Filozofia a inne dziedziny kultury

• Przedmiot i struktura filozofii

• Działy filozofii (charakterystyka, podstawowe problemy)

• Po co filozofia?



FILOZOFIA STAROŻYTNA

• Narodziny filozofii europejskiej

• Jońska filozofia przyrody

o Problem genezy rzeczywistości (np. Tales, Empedokles, Parmenides)

o Stałość i zmiana (wariabilizm, eleatazm)

o Koncepcja bytu według Parmenidesa

o Problem tego, co jest i tego, co się jawi

o Wiedza (episteme) a mniemanie (doxa)

o Droga poznania

o Różne sensy słowa arche

o Rola jońskiej filozofii przyrody w dziejach filozofii

• Atomizm Demokryta: dwa poziomy świata: atomy i rzeczy

o Determinizm

• Myśl moralna Sokratesa

o Wartości absolutne a indywidualizm w filozofii Sokratesa

o Wiedza i dobro: intelektualizm etyczny

o Racjonalizm etyczny

o Sokratejska metoda nauczania: jej dwa etapy

o Moralność obiektywna a moralność subiektywna

o Kodeksualizm a sytuacjonizm w etyce

• Koncepcja Platona

o Platońska alegoria jaskini i jej filozoficzna interpretacja

o Byt ogólny a byt jednostkowy (idea a rzecz)

o Ciało i dusza.

o Przedmiot i droga poznania (preegzystencja i anamneza)

• Koncepcja Arystotelesa

o Materia i forma, potencja i rzeczywistość

o Teleologiczna wizja świata

o Warunki zaistnienia zmiany w bycie (przyczyny zmiany)

o Koncepcja duszy

o Cel, przedmiot i droga poznania

o Koncepcja prawdy

o Spór o pochodzenie (źródło) wiedzy (natywizm a empiryzm genetyczny)

o Spór o drogę poznania (empiryzm a racjonalizm)

• Kartezjusz - ojciec filozofii nowożytnej

o Podstawowy problem Kartezjusza

o Racjonalizm Kartezjusza

o Sceptycyzm metodologiczny

o Aksjomat epistemologiczny

o Charakterystyka cogito

o Dowód na istnienie świata cielesnego

o Dualizm ontologiczny, jego trudności i próby przezwyciężenia

o Problem psycho-fizyczny i stanowiska w tej kwestii Kartezjusz, okazjonalizm, paralelizm psycho-fizyczny)

• Empiryzm angielski (oświecenie angielskie)

o Charakterystyka empiryzmu

o Co to jest doświadczenie?

o Empirystyczna koncepcja świadomości Koncepcja Locke”a - relacja między cechami a ideami

o Argumenty przeciwko natywizmowi

• Ewolucja empiryzmu angielskiego (Locke, Berkley, Hume)

• Destrukcja oświeceniowego ideału wiedzy (episteme) (Hume)

• Hume ojciec pozytywizmu (pięć postulatów myśli pozytywistycznej)

• Problem mostu epistemologicznego

• Filozofia polityczna: prawo natury, stan natury, stan społeczny

• Filozofia Oświecenia francuskiego

o Materializm oświeceniowy

o Encyklopedia i encyklopedyści Przewrót Kopernikański Kanta

o Rola podmiotu w poznaniu

o Granice i warunki poznania

o Funkcja sądów syntetycznych a priori w poznawaniu

o Rzecz „w sobie a fenomen

o Epistemologia a ontologia

o Formy, kategorie, idee regulatywne - ich rola w poznaniu

o Rola zmysłów i rozumu w poznaniu

• Kantowski paradygmat myślenia w filozofii: kto, co i jak poznaje?



FILOZOFIA DZIEJÓW XIX WIEKU

Historiozofia Hegla

• Koncepcja bytu

• Synchroniczna i diachroniczna analiza absolutu (struktura i rozwój absolutu)

• Czym są dzieje? (ich początek i cel)

• Prawa rozwoju dziejów (negacja i alienacja) Obiektywizacja, alienacja, emancypacja

• Człowiek i jego rola w dziejach (rola narodów i bohaterów historii)

• Szkoły poartstotelesowskie

o Cel życia i sposób jego osiągnięcia wg. Epikura

o Motywacja i tryb życia mędrca stoickiego

o Kwestia poznania według sceptyków

• Panteizm Plotyna

o Emanacyjna koncepcja bytu

o Droga dotarcia do Jedni

• Problem istnienia bytów ogólnych i stanowiska w tej kwestii

• Problem istnienia bytów ogólnych — jego aspekt ontologiczny i epistemologiczny

• Starożytne rozumienie duszy

• Starożytna koncepcja świata i człowieka

• Starogrecki sens słowa „tworzyć”

• Klasyczna koncepcja prawdy i jej kłopoty

• Nieldasyczne koncepcje prawdy

• Kryteria kwalifikujące czyn do sfery moralności

• Opis — ocena — norma

FILOZOFIA CHRZEŚCIJAŃSKA

• Charakterystyka filozofii chrześcijańskiej

• Starożytna a chrześcijańska koncepcja Boga

• Problem rozumienia wolności Boga (dekretalizm i nominalizm)

• Relacja wiary do wiedzy (gnoza, Tertulian, św. Augustyn)

• Koncepcja Boga, człowieka i świata w chrześcijaństwie

• Problem zła w świecie (manicheizm, św. Augustyn)

• Koncepcja predestynacji

• Koncepcje religijności (oparta na uczynkach i na wierze)

• Dowody na istnienie Boga



FILOZOFIA ODRODZENIA

• Odrodzeniowy spór o człowieka (wersja laicka i chrześcijańska sporu)

• Reformacja - jej filozoficzne idee i ich konsekwencje

• Lutra koncepcja chrześcijanina

• Filozofia przyrody

• Galileusza koncepcja przedmiotu poznania

• Metodologia przyrodoznawstwa F. Bacona

FILOZOFIA NOWOŻYTNA

• Tradycyjny (przedkantowski) paradygmat myślenia w filozofii

o Model poznania: kto, co, jak poznaje?

o Rola podmiotu w poznaniu

o Realizm teoriopoznawczy (epistemologiczny) i realizm ontologiczny

• Charakterystyka myśli filozoficznej XVII w.

o Teoria bytu a teoria poznania (jaki jest byt? jak dotrzeć do bytu?)

o Problem prawomocności wiedzy

• Problem części i całości

• Człowiek jako twórca rzeczywistości według K. Marksa

Praxis: podstawowa kategoria filozofii Marksa (ontologiczna, antropologiczna, epistemologiczna, historyczna, socjologiczna)

• Koncepcja autokreacji człowieka wg. Marksa

• Problem społecznego charakteru człowieczeństwa

KU AUTONOMII JEDNOSTKI

• Kantowska koncepcja moralności z uwzględnieniem roli jednostki w niej

o Imperatyw kategoryczny i hipotetyczny według Kanta

o Godność a wartość

o Relacje między wolnością — moralnością — racjonalności a w koncepcji I. Kanta

• Kwestia uzasadnienia moralności (Sokrates, chrześcijaństwo, Kant)

• Rozumienie wolności przez S. Kierkegaarda (sfera jej manifestacji)

o Stadia życia i autentyczność życia wg.. Kierkegaarda

o Kierkegaard jako egzystencjalista

WYBRANE WSPÓŁCZESNE FILOZOFIE CZŁOWIEKA

Dilthey i przełom antynaturalistyczny w humanistyce

Freud i psychoanaliza

Comte i pozytywizm

Egzystencjalizm wg Sartre’a: istota wobec istnienia

ZALECANA LITERATURA

- Tatarkiewicz W., Historia filozofii (wybrane fragmenty, jako zarys problematyki)

- Copleston F., Historia filozofii (odpowiednie fragmenty jako rozbudowana wersja zarysu problematyki),

- Reale G., Historia filozofii starożytnej

- Kuderowicz Z., Filozofia nowożytnej Europy,

- Suchodolski B., Narodziny nowożytnej filozofii człowieka,



- Anzenbacher A., Wprowadzenie do filozofii (zagadnienia w układzie problemowym)

- Poświęcone poszczególnym myślicielom monograficzne opracowania z serii Myśli i Ludzie


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość