Strona główna

Historia rzymsko-katolickiej parafii w Tainszy


Pobieranie 65.23 Kb.
Data18.06.2016
Rozmiar65.23 Kb.

Historia rzymsko-katolickiej parafii w Tainszy


Na podstawie książki ks. Andrzeja Szczęsnego, Dzieje Kościoła w Kazachstanie i Azji Środkowej, Gniezno 2012, oraz innych materiałów.

Pierwszą wspólnotę katolicką w Tainszy stanowili Polscy zesłani tutaj głównie z Podola. Pierwszy transport zesłańców przybył na stację w Tainszy 24 czerwca 1936, o czym świadczyła pamiątkowa tablica na dworcu kolejowym.


Większość Niemców trafiła tutaj po ukazie Prezydium Rady Najwyższej ZSRR z 28.08.1941 r. o przesiedleniu Niemców z Autonomicznej Redzieckiej Socjalistycznej Republiki Niemców Powołża. Mimo zakazów i represji katolicy starali się organizować wspólne modlitwy i obchodzić święta katolickie.

Pierwszym księdzem, który trafił do Tainszy był najprawdopodobniej o. Władimir Prokopiew (1912-1996)r.), grekokatolik. Urodził się on 23.11.1912 r. w wiosce Roliew, w powiecie Drohobycz. Po zakończeniu gimnazjum wstąpił do Seminarium Duchownego w Przemyślu, gdzie studiował w latach 1931-32. Następnie kontynuował studia w Rzymie w latach 1933-39. Święcenia kapłańskie przyjął 1938 r. Nie był żonaty.

Został skazany w 1947 r. na zsyłkę do obwodu Kokczetawskiego. Przyjechał on do Kazachstanu około 1948 r. Zamieszkał we wsi Nowo Suchotkino u rodziny polskiej. W 1949 r. został aresztowany i za pracę duszpasterska skazany na 25 lat łagrów (ИТЛ Исправи́тельно-трудово́й ла́герь).

W 1956 r. po 10 latach więzienia w obozie workuckim do Krasnoarmejska został zesłany ks. Józef Kuczyński.1 Już wcześniej otrzymywał wysyłane w wielkiej tajemnicy listy od wiernych proszących go o przyjazd, do czego zachęcił ich ks. Bukowiński. Miejscowi katolicy, którzy pomimo braku kontaktu z kapłanami katolickimi przez dwadzieścia lat zachowali wiarę, przyjęli ks. Kuczyńskiego bardzo życzliwie i szybko skupili się wokół pasterza. Zakupiony na peryferiach Tainszy, w tzw. osiedlu robotniczym, mały dom został zaadoptowany dla odprawiania nabożeństw2. W pięknie urządzonej siłami wiernych i ich pasterza kaplicy od lata 1956 r. można było modlić się, spowiadać i w miarę możliwości prowadzić katechizację dla nowych członków owczarni Chrystusowej3. Później zakupiono niewielki domek w pobliżu kaplicy dla księdza i stróża pana Jasińskiego. Odprawiano oddzielne msze św. dla Polaków i wieczorem dla Niemców, aby każdy mógł modlić się i śpiewać w swoim języku4.


Władze, początkowo tolerujące działalność księdza, nakazały później utworzenie komitetu kościelnego z 20 osób (tzw. „dwadcadka”), kóry był niezbędny dla istnienia jakiejkolwiek organizacji społecznej w ówczesnym Związku Radzieckim. To właśnie ów komitet miał prosić o rejestrację wspólnoty. Mimo ryzyka, staranie to podjęto, ale składane przez księdza Kuczyńskiego podania zostawały bez odpowiedzi. Komisja techniczna chciała nawet zamknąć budynek twierdząc, że grozi zawaleniem.
Mimo, że wspólnota nie była zarejestrowana, ks. Kuczyńskiemu udało się ustabilizować jej działalność. Czasy pomyślniejsze nastąpiły na przełomie 1956 i 1957 r., kiedy praca była intensywna i działał mały kościół oraz pod koniec 1957 r. do grudnia 1958 r., kiedy ksiądz Kuczyński duszpasterzował tutaj i odbywał wyprawy misyjne na terenie obwodu5. Docierał do wielu wiosek obwodu kokczetawskiego, zamieszkałych przez katolików pochodzenia polskiego, niemieckiego i ukraińskiego, odprawiając msze św. i udzielając sakramentów - zwykle po nocach, potajemnie, w różnych domach. Jednak w niektórych wioskach działalności duszpasterskiej zakazywały rady wiejskie, zwłaszcza jeśli na ich czele stał skomunizowany Polak. Początkowo ksiądz korzystał z samochodów bezpłatnie wypożyczanych z kołchozów, jednak odkąd władze zabroniły prezesom kołchozów pomagać księdzu pod groźbą utraty stanowiska, zaczął korzystać z pomocy kierowców aut prywatnych6. Nie mógł jednak urządzać dalekich wypraw, gdyż w niedziele przyjeżdżało wiele osób z oddalonych miejscowości całego regionu7. Pamiętne stały się dni świąt wielkanocnych, kiedy furmanki przybyłych wiernych zajęły cały teren wokół kaplicy8.
Podobne działania nie spodobały się miejscowym władzom, które wciąż próbowały wpłynąć na księdza, i uniemożliwić, a przynajmniej utrudnić jego działalność. W gazecie rejonowej „Prawda” ukazał się artykuł o ks. Józefie, w którym zarzucano mu, że jest spekulantem i darmozjadem, który zorganizował w Tainszy dochodowy handel krzyżykami, medalikami i obrazkami. Został objęty podatkiem dochodowym, a „projektowane sumy podatkowe, jak pisał później ks. Bukowiński, były fantastyczne”. On sam za jeden rok pracy zapłacił 1058 rubli, natomiast podatek ks. Kuczyńskiego wyniósł 12 tys. rubli za pierwsze półrocze, za drugi rok 36 tys. a za trzeci 89 tys. rubli!9. Było to jednak swoiste uznanie de facto, nawet jeśli wciąż nie było uznania de iure.
8 grudnia 1958 r., w Święto Niepokalanego Poczęcia, gdy ks. Kuczyński kończył odprawiać sumę, podjechał samochód i księdza zaaresztowano10. Za dwa i pół roku pracy duszpasterskiej dostał wyrok 7 lat więzienia.
Wierni jeszcze przez pewien czas spotykali się na modlitwie w kaplicy, którą później zamknięto. W okresach Adwentu i Wielkiego Postu potajemnie przyjeżdżali księża z innych miejscowości, aby spowiadać i udzielać sakramentów, m.in. greckokatolicki kapłan o. Aleksy Żarecki.
W 1963 r. do Kazachstanu przybył ks. Serafin Kaszuba, pracujący wcześniej na Wołyniu, obejmując opieką osierocone po księżach Drzepeckim i Kuczyńskim obwody celinogradzki i kokczetauski. Do Tainszy dotarł w 1963 r. Akurat wtedy nazwa została zmieniona na Krasnoarmiejsk, ku czci mieszkańców, którzy dostarczali na front żywność. Dojeżdżał do miasteczka tylko od czasu do czasu, ale i tak częściej niż inni księża. Jednak 6 marca 1966 r. złapano go na przystanku w Kustanaju i po aresztowaniu skazano na 5 lat zesłania11.
Parafianie wysyłali do Rygi prośby o wyznaczenie księdza do pracy w parafii spotykając się tymczasem w domu Anny Rudnickiej na nocnych modlitwach. Jeździła ona po wsiach katechizując dzieci i dorosłych, prowadząc wspólne modlitwy. Władze próbowały zastraszyć ją więzieniem, ostrzegały mieszkańców przed kontaktami z nią, organizowały komsomolców do wybijania szyb w oknach. Jej aktywna postawa przyczyniła się do zachowania wiary w miejscowości.
Dzięki jej staraniom w latach 70-tych nabyto dom dla wiernych.
Do Krasnormiejska, po różnych perypetiach i leczeniu w Polsce, ponownie przyjechał o. Kaszuba. W tym czasie czyniono starania o zarejestrowanie domu, aby urządzić w nim kaplicę. W tym celu 70 razy udawano się do stolicy obwodu kokczetawskiego, aż w 1976 r. staraniem o. Kaszuby dom modlitwy został zarejestrowany (później na jego miejscu postawiono nowy kościół). Władze jednak zaznaczyły w dokumencie: ”Jeśli będziecie odprawiać [nabożeństwa], kościół zamkniemy”. Parafianie powodowani ostrożnością, trochę lękiem nie dopuścili do sprawowania tam Eucharystii. Po tym wydarzeniu chory kapłan wyjechał na Ukrainę i tam we wrześniu 1977 r. zmarł.
Pod koniec 1976 r. do miasta przybył ks. Karol Piotr Kisielewski (1908-1979), sprowadzony z wielkimi trudnościami z jednej z republik nadbałtyckich. Pracował w parafii ok. 3 lat. W tym czasie przerobiono dom na budynek kościelny, ale i ten z czasem stał się zbyt ciasny dla przybywających z trzech rejonów wiernych, zwłaszcza w dniach świątecznych.
W czerwcu 1979 r., przed uroczystością Bożego Ciała o. Karol spowiadał w konfesjonale wielu chętnych. Nagle zasłabł. Odwieziono go do szpitala, gdzie zmarł 18 czerwca w wieku 73 lat. Pochowano go na cmentarzu Staro-Suchotino.
Przez pewien czas parafianie pozostawali bez pasterza. W maju 1981 r. posługę duszpasterską w mieście podjął przybyły z Tadżykistanu o. Jan Paweł Lenga, MIC12, który rozpoczął wkrótce prace związane z poszerzeniem kaplicy. Po kilku latach, kiedy sytuacja miejscowego Kościoła stała się stabilniejsza, zrodziła się myśl o budowie nowego, większego kościoła. Po długich staraniach i licznych podróżach do różnych instancji uzyskano pozwolenie, ale tylko na wybudowanie nowych ścian wokół starego budynku.
W połowie 1987 r. przy pomocy wiernych, w tym również z innych miejscowości (Kokczetau, Zielonego Gaju i z Pietropawłowska) zaczęto prace przy kopaniu fundamentów, które ukończono przed zimą. Jesienią 1990 r. została odprawiona tam pierwsza msza św., a pod koniec roku budowę zakończono. Na uroczystości poświęcenia kościoła był obecny Prymas Polski ks. kard. Józef Glemp, który odwiedził wówczas republikę Kazachstanu.
Pracy w kościele było dużo. Sama posługa w konfesjonale zajmowała kilka godzin dziennie. Oprócz pracy w Krasnoarmiejsku o. Lenga obsługiwał wiele wiosek i miejscowości w Kazachstanie, dojeżdżał do Kellerowki, Kokczetau, Zielonego Gaju, Jasnej Polany, Szczucińska, Pietropawłowska, Tonkoszurowki13.
28 maja 1991 r. odbyła się uroczystość święceń biskupich o. Jana Paweł Lengi, mianowanego Administratorem Apostolskim Kazachstanu i Azji Centralnej miesiąc wcześniej. Jeszcze przez kilka lat rezydował w Krasnoarmiejsku, skąd później przeniósł się do Karagandy.
Na początku 1991 r. do Krasnoarmiejska przyjechał o. Krzysztof Erdzik, MIC. W tym samym roku dołączył do niego o. Jan Wołek z Polski.
Bp Jan Paweł Lenga na mocy swego urzędu objął opieką liczne wspólnoty katolików. Tylko nieliczne z nich były zarejestrowane w urzędach niezależnego Kazachstanu. Dekretem nr 14 z dnia 14 września 1991 r. biskup erygował parafię Świętej Rodziny w Krasnoarmiejsku14.
Na mocy dekretu nr 15 z dnia 17 września 1991 r. został wyznaczony pierwszy oficjalnie działający proboszcz parafii - ks. Jan Wołek.15
Proboszcz zaczął starania, aby zarejestrować parafię w organach władzy państwowej Kazachstanu, który 16 grudnia tegoż roku miał ogłosić niepodległość. Uzyskanie odpowiedzi trwało o wiele krócej niż w urzędach poprzedniego ustroju. 15 stycznia 1992 r. parafia w Tainszy zaistniała w organach władzy państwowej jako osoba prawna. Później, w związku ze zmianami, jakie zaszły w ustawodawstwie Kazachstanu w 1995 r., złożono podanie z prośbą o powtórną rejestrację, którą uzyskano 29 października 1997 roku16.
Ks. Wołek zginął wypadku samochodowym. Proboszczem parafii został o. Krzysztof Erdzik Mic przepracował w parafii ponad 2 lata. Później z Polski przyjechał młody kapłan ko. Henryk Sroka, MIC. W 1993 r. został administratorem parafii17.
W 1995 r. funkcję administratora objął o. Piotr Kubiak.18 W 1996 r. bp Jan Paweł Lenga mianował na proboszcza parafii ks. Zdzisława Jowika.19
W 2012 r. proboszczem parafii w Tainszy został o. Stefan Wysocki MIC a wikariuszem o. Aleksiej Miciński MIC.
Przez wiele lat parafia w Tainszy miała charakter polsko-niemiecki. Zmienił to proces repatriacji Niemców. Przekrój narodowościowy powoli się zmieniał. Zaczęli przychodzić Rosjanie, Ukraińcy i Białorusini. Na Wielkanoc 1998 r. chrzest przyjęło 7 osób20. We wrześniu 1999 r. 11 parafian otrzymało z rąk biskupa Jana Pawła Lengi sakrament bierzmowania21. Pod koniec 2002 r. 95% parafian stanowili Polacy. Odprawiano dla nich mszę po polsku. Formalnie do parafii należało 1 tys. osób, ale dominicantes było około pięciuset. Aby pomóc w odzyskaniu świadomości polskiej i katolickiej, ks. Jowik zaczął prowadzić katechezy, na które przychodziło 30-40 osób. Odprawiano już codzienną mszę św. i różaniec. Sytuacja pozwoliła na rozpoczęcie działalności charytatywnej. Działała duża grupa ministrantów22.
W dniach 9-13 czerwca 1997 roku pielgrzymująca po Kazachstanie i krajach Azji Środkowej figura Matki Bożej Fatimskiej przybyła do parafii w Krasnoarmiejsku23. W czerwcu 1998 r. z miasta wyruszyła piesza pielgrzymka do sanktuarium w Oziornem na uroczystość poświęcenia krzyża na Wzgórzu Wołyńskim24.
12 czerwca 1999 r. przybyły relikwie św. Teresy z Lisieux25. W dniach 23-25czerwca Roku Jubileuszowym parafianie wzięli udział w uroczystych obchodach, które miały miejsce w Karagandzie.
Miejscowości objęte działalnością duszpasterską parafii:


  • Bachmut (20 km od Tainszy)- dom modlitwy,

  • Wiszniowka (35 km) - dom modlitwy p.w. Matki Bożej Fatimskiej (od 1992 r.). W 2000 r. zrodziła się tradycja związana z główną formą pracy ich mieszkańców, zgodnie z którą każdego roku ks. Zdzisław święci ziarno, maszyny, pola i pracowników, którzy będą trudzić się przy sianiu i żniwach,

  • Donieckoje (25 km) - dom modlitwy p.w. Matki Bożej Fatimskiej (od 1992 r.).

  • We wrześniu 1999 r. bp Jan Paweł poświęcił nowy dom modlitwy, udzielił sakramentu bierzmowania 24 parafianom,

  • Zarecznoje (10 km) - w różnych domach (od 1998 r.),

  • Leonidowka (25 km) - dom modlitwy (od 1997 r.),

  • Mironowka (8 km) - dom modlitwy,

  • Podolskoje (20 km) - dom modlitwy p.w. Świętej Rodziny (od 1992 r.).

  • Osiedle robotnicze - dom modlitwy p.w. Św. Józefa (od 1994 r.)26.


Księża, którzy posługiwali w Tainszy:

Ks. Władimir Prokopiew (1912- ),

Ksiądz grekokatolicki, przyjechał do Kazachstanu około 1948 r. Mieszkał w Tainszy u rodziny polskiej. W 1949 r. został aresztowany i skazany na 25 lat łagrów (ИТЛ Исправи́тельно-трудово́й ла́герь).



Ks. Józef Kuczyński (1904-1982)

Ur. 15 lutego 1904 r. we wsi Buczki w guberni żytomierskiej. W 1924 r. ukończył szkołę pedagogiczną. Następnie nielegalnie przekroczył granicę radziecko-polską. Ukończył seminarium duchowne w Łucku. W 1930 r. został wyświęcony do stanu duchownego. Pracował jako nauczyciel w szkołach średnich szkołach Łucka. Organizował wśród młodzieży ruch harcerski. Następnie wyjechał do Francji, gdzie ukończył instytut katolicki w Paryżu, otrzymując stopień doktora socjologii katolickiej. Po powrocie do Polski działał w Diecezjalnym Instytucie Akcji Katolickiej. Pod koniec lat 30. pełnił funkcję kapelana wołyńskiego oddziału ZHP. Był też sekretarzem Katolickiego Związku Młodzieży. Współautor (wraz z ks. Walerianem Głowaczem) "Katechizmu katolickiego dla dzieci" (Łuck 1939). We wrześniu 1939 r., po ataku wojsk niemieckich na Polskę, został proboszczem parafii we wsi Szumbar pod Krzemieńcem. W 1943 r. był organizatorem polskiej samoobrony we wsi Dederkały podczas miejscowych pogromów ukraińskich, za co został odznaczony Krzyżem Walecznych przez AK. Po zajęciu tych obszarów przez Armię Czerwoną w II poł. 1944 r., został proboszczem w Krasiłowie. Ponadto prowadził pracę duszpasterską wśród ludności katolickiej w rejonie Charkowa, Kijowa i Dniepropietrowska.

Na pocz. stycznia 1945 r. został aresztowany przez NKWD. Po procesie skazano go na pocz. maja 1946 r. na karę 10 lat łagrów. Osadzono go w obozie na Północnym Uralu. W styczniu 1947 r. został przeniesiony do obozu na Workucie. W październiku 1954 r. oswobodzono go bez prawa wyjazdu.

W 1956 r. skierowano go do miasta Krasnoarmierjsk w Kazachstanie. Po odbyciu dziesięcioletniego wyroku, ks. Kuczyński przeniósł się do Krasnoarmiejska (obecnie Tainsza)27, skąd jeszcze w czasie pobytu w obozie w Workucie dostawał od miejscowych katolików listy z prośbą o przybycie. Został przyjęty bardzo życzliwie. Swoistym centrum prowadzonej przez niego posługi duszpasterskiej stał się dom rodzinny Szymona Czarnego, w którym urządzono tajną kaplicę28. Kaplica zaczęła pracować latem 1956 r.29. W miarę ustabilizowania prowadzonej działalności rodzina przeniosła się do nowego domu, nabytego za środki wiernych. Dotychczasową kaplicę rozbudowano, urządziwszy w sąsiednim budynku mieszkanie dla ks. Kuczyńskiego. Odprawiano dwie msze św. - w językach polskim i niemieckim30. Przy kaplicy zorganizował sprzedaż krzyżyków, medalików i obrazków, a  także w miarę możliwości katechizmów i książeczek do nabożeństwa, sprowadzanych głównie z Litwy i Łotwy.31

Później w związku z tym posądzono go o spekulację. Początkowo lokalne władze tolerowały jego działalność. Wkrótce zażądały utworzenia komitetu kościelnego, nazywanego dwudziestką (nazwa pochodzi od minimalnie wymaganej liczby jego członków) i oficjalnej rejestracji parafii, co napotykało stałe przeszkody. Oprócz posługi na miejscu odbył liczne wyjazdy misyjne do bliższych i dalszych wiosek zamieszkanych przez katolików pochodzenia polskiego, ukraińskiego, niemieckiego. Rady wiejskie w niektórych miejscowościach zakazywały działalności duszpasterskiej. Pomimo tych wszystkich trudności udało mu się dotrzeć z posługą kapłańską do wielu wiosek w obwodzie kokczetawskim w północnym Kazachstanie. O intensywności jego posługi świadczy fakt, że - pomimo krótkiego czasu jej trwania - jego imię zostało na trwałe wpisane w historię miejscowego Kościoła, utrwalone w pamięci wielu ludzi.

Władze nie ustawały jednak w podejmowaniu odpowiednich działań, mających na celu ograniczenie aktywności księdza. Nałożyły na niego podatki za prowadzoną działalność, których wysokość ks. Bukowiński określił jako „fantastyczne”; w pierwszym roku wyniosły 12 tys. rubli, w drugim - 36 tys. rubli, w trzecim - 89 tys. rubli. W obwodowym wydaniu „Prawdy” pojawił się paszkwil, w którym zarzucano mu, że jest „doświadczonym spekulantem i darmozjadem”, a także „agentem Watykanu, załatwiającym brudne sprawy”32. 8 grudnia 1958 r. ks. Kuczyński został aresztowany w czasie odprawiania mszy św. w dzień Niepokalanego Poczęcia. Został oskarżony o prowadzenie nielegalnej działalności w nielegalnie otwartym kościele i spekulację. Skazano go na 10 lat pozbawienia wolności. Skutkiem złożonej przez adwokata apelacji wyrok zmniejszono do 7 lat33. Zesłano go do Angar-łagu w obwodzie irkuckim. Na podstawie relacji ks. Bukowińskiego wiadomo, że w roku 1961 przebywał wraz z nim i ks. Drzepeckim w specjalnym obozie dla „religionistów”, gdzie znajdował się do końca wyroku.

Został zwolniony 9 stycznia 1965 r., lub jak podaje ks. Bukowiński koniec 1965 r. Następnie wyjechał na Ukrainę. Został proboszczem w Barze, posługiwał również we wsiach Łuczyniec, Wierzbowiec i Snitkow. Jak świadczy ks. Dzwonkowski, pomimo swej łagrowej przeszłości zachował pogodę ducha. Ks. Józef Kuczyński zmarł 13 marca 1982 r. w Barze. Pozostawił po sobie spisane wspomnienia, które zostały wydane w Paryżu już po jego śmierci34.

o. Alojzy – Serafin Kaszuba (1919-1977)

Kapłan pochodzenia polskiego, z Ukrainy, z diecezji łuckiej. Nazywany „apostołem Wołynia, Kazachstanu i Syberii”. Urodził się w 1919 r.35 Należał do zakonu Braci Mniejszych Kapucynów. Przez dłuższy czas był proboszczem w Równym na Wołyniu. Pasterzował po całym terenie byłego województwa wołyńskiego36.

W kwietniu 1958 r. w miejscowej gazecie w Równym ukazał się szkalujący felieton, który lokalne władze wykorzystały jako pretekst, aby zakazać kapłanowi sprawowania funkcji pasterskich. Wkrótce podstępem wymeldowano go, a kościół w Równym zamknięto. Odtąd posługiwał tylko tajnie, wciąż podróżując w nadziei uzyskania pozwolenia na legalną pracę duszpasterską. Był na Białorusi, Wileńszczyźnie, we Lwowie, Samborze, Kijowie, na Zaporożu, w Estonii i na Krymie.

Była to ciągła tułaczka i ucieczka przed funkcjonariuszami NKWD, które uważało go za szpiega Watykanu, osobnika bez pracy i zameldowania, wroga ustroju. Do rodziny, która błagała o powrót do Polski, pisał: „Gdybym rzucił teraz tych moich biedaków, nie miałbym nigdy spokoju. Osiemnaście lat tu spędzonych zbyt mocno wżarło się w życie, żeby można z lekkim sercem zaczynać coś innego. Pewnie, że gdyby taka była wola Boża wyrażona przez przełożonych, nie wahałbym się ani chwili, ale tego nie widzę, a raczej coś zupełnie przeciwnego” (w liście z 1958 r.)37.

W trakcie kontaktów z katolikami z europejskiej części ZSRR zapoznał się z sytuacją wiernych, deportowanych do Kazachstanu i postanowił spróbować tam pracy misyjnej. Po długich przygotowaniach przybył do kraju jesienią 1963 r.

Z wrodzoną energią podjął też liczne podróże apostolskie po terenie całej republiki. Jak stwierdził ks. Wacław Popławski, w obwodzie nie było wioski, której by nie odwiedził o. Kaszuba38. Pomimo wątłego zdrowia i starszego wieku kapłana, zasięg jego podróży był wprost niesamowity. Oprócz miejscowości na terenie obwodu (Makińsk, Szczucińsk, Kellerowka, Kustanaj, Pietropawłowsk, Szortandy) dotarł aż do Aktiubińska na zachodzie, Pawłodaru na wschodzie; bywał też w głębi Syberii, w Nowosybirsku. Jak wspominają wierni, był stale zaangażowany w posługę, nie dbając o siebie - jadł na stojąco, w biegu, zawsze się spieszył39.

Jedyną przerwą w posłudze było uwięzienie. Aresztowany 6 marca 1966 r. w Kustanaju, został skazany na 5 lat zesłania w sowchozie Arykte z absolutnym zakazem jego opuszczania40. Wkrótce miejsce zesłania stało się kolejną placówką duszpasterską i władze przeniosły o. Serafina do zakładu dla nieuleczalnie chorych, inwalidów i starców we wsi Mała Tymofiejewka pod Celinogradem.9 marca 1967 r. uciekł z zakładu i podjął włóczęgę bez stałego miejsca zamieszkania. W sierpniu 1968 r., posłuszny przełożonym zakonnym, wrócił do Polski, aby poddać się kuracji, jednak już w 1970 r. wrócił do Kazachstanu, listownie wzywany przez wiernych.

Po powrocie kontynuował ofiarną posługę. W Tainszy, dzięki jego staraniom, uzyskano w 1976 r. oficjalną rejestrację domu modlitewnego przez lokalne władze. Zabroniły mu one jednak posługiwać w nim. W Celinogradzie zachęcał wiernych do wytrwałości w sprawie starań o pozwolenie na otwarcie kościoła, które spotykało się ze stałą odmową.

Wkrótce wrócił do kraju. Zmarł we Lwowie w 1977 r. w mieszkaniu jednego ze swoich parafian. Pogrzeb - na żądanie władz - był tajny41.

Abp Jan Paweł Lenga MIC

Ur. 28 marca 1950 w Gródku Podolskim. Urodził się w polskiej rodzinie, w Gródku Podolskim. Wyjechał na Łotwę, gdzie pracował jako robotnik na kolei, a raz w tygodniu jeździł do zakonnika ze Zgromadzenia Księży Marianów, odbywając w ten sposób roczny nowicjat. Z Łotwy przeniósł się do Kowna na Litwie, gdzie istniało jedno z dwóch w całym Związku Radzieckim seminariów duchownych. Ukończył je potajemnie i w konspiracji także przyjął święcenia kapłańskie 28 maja 1980 roku z rąk bp Vincentasa Sladkeviciusa. Po święceniach kapłańskich posługiwał w parafii Kurgan Tube w Tadżykistanie, około 100 km od Duszanbe. W 1981 przybył do Tajynszy w Kazachstanie, gdzie posługę duszpasterską pełnił przez 10 lat.

W dniu 13 kwietnia 1991 Jan Paweł II mianował ks. Lengę Administratorem Apostolskim dla Kazachstanu i Środkowej Azji, a także biskupem tytularnym Arbi. Sakrę biskupią otrzymał 28 maja 1991 roku.

Od 6 sierpnia 1999 biskup ordynariusz Diecezji Karaganda. Po reorganizacji struktur Kościoła Katolickiego w Kazachstanie w 2003 roku, diecezja karagandyjska podporządkowania została metropolii w Astanie, jednak jako pierwszy biskup Kazachstanu decyzją Ojca Świętego bp Jan Paweł Lenga uzyskał tytuł arcybiskupa "ad personam" .

W dniu 5 lutego 2011 papież Benedykt XVI przyjął jego rezygnację z urzędu ordynariusza Karagandy. Po przejściu na emeryturę wyjechał z Kazachstanu i zamieszkał w Polsce, w domu Księży Marianów w Licheniu Starym.

Odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej (2011).42



1 Открывая историю. Кучинский Иосиф Антонович, „Кредо”, Karaganda 2003, nr 93, s. 29.

2 Пусть всегда будет открыта дорога в храм. История церкви «Святого Семейства» г. Тайынша, „Кредо”, Karaganda 2004, nr 105, s. 18.

3 W. Bukowiński, Wspomnienia z Kazachstanu, dz. cyt., s. 49.

4 M. A. Koprowski, Religijne ekscesy, „Gość Niedzielny”, 13 października 2002, s. 36.

5 W. Bukowiński, Wspomnienia z Kazachstanu, dz. cyt., s. 69.

6 M. A. Koprowski, Religijne ekscesy, dz. cyt., s. 36.

7 W. Bukowiński, Wspomnienia z Kazachstanu, dz. cyt., 61.

8 Тайынша – Приход Святого Семейства;www.rc.net/kazakhstan/tajnsa/Pl/taj.html z 10.10.2003 r.

9 M. A. Koprowski, Religijne ekscesy,dz. cyt., s. 36.

10 W. Bukowiński, Wspomnienia z Kazachstanu, dz. cyt., s. 71.

11 T. Tyszkiewicz, Archipelag śladów Boga, „Miłujcie się”, 2001, nr 3-4/, s. 24.

12 Тайынша – Приход Святого Семейства, www.rc.net/kazakhstan/tajnsa/Pl/taj.html z 10.10.2003 r.

13 Пусть всегда будет открыта дорога в храм. История церкви «Святого Семейства» г. Тайынша, „Кредо”, Karaganda 2004, nr 105, s. 18.

14 Декрет Апостольского Администратора Казахстана и Средней Азии Епископа Яна Павла Ленги, AAA, dział: Приход Красноарменск – Тайынша, nr 14 z 14.09.1991 r.

15 Декрет Апостольского Администратора Казахстана и Средней Азии Епископа Яна Павла Ленги, AAA, dział: Приход Красноарменск – Тайынша, nr 15 z 17.09.1991 r.

16 Свидетельство о государственной регистрации юридического лица Приходa Святого Семейства
в Тайынши z 29.10.1997 r., AAA, dział: Приход Красноарменск – Тайынша.

17 Справочник …, dz. cyt., s. 64.

18 Tamże, s. 73.

19 Тайынша – Приход Святого…, dz. cyt.

20 Я тебя крещу …, dz. cyt., s. 5.

21 Пастырская поездка по северу Казахстана, „Кредо”, Karaganda 1999, nr 52, s. 12.

22 M. A. Koprowski, Wszyscy żyją w zgodzie, „Gość Niedzielny”, 20 października 2002, s. 46.

23 Паломничество, dz. cyt., s. 11.

24 78 км в паломничестве, „Кредо”, Karaganda 1998, nr 38, s. 2.

25 В. Юбак, Приветствуем тебя в Казахстане…, dz. cyt., s. 8.

26 Справочник …, dz. cyt., s. 48.

27 Открывая историю. Кучинский Иосиф Антонович, dz. cyt., s. 29.

28 M. A. Koprowski, W cieniu kołchozowego ciągnika, „Gość Niedzielny”, 6 października 2002, s. 34.

29 W. Bukowiński, Wspomnienia z Kazachstanu, dz. cyt., s. 49.

30 M. A. Koprowski, Religijne ekscesy, „Gość Niedzielny”, 13 października 2002, s. 36.

31 W. Bukowiński, Wspomnienia z Kazachstanu, dz. cyt., s. 49.

32 M. A. Koprowski, Religijne ekscesy, dz. cyt., s. 36.

33 W. Bukowiński, Wspomnienia z Kazachstanu, dz. cyt., s. 71-72.

34 Открывая историю. Кучинский Иосиф Антонович. , dz. cyt., s. 29.

35 В. Поплавский, Краткий обзор истории католической Церкви в акмолинской (целиноградской) области Казахстана 1936-1995 гг., maszynopis pracy kursowej w bibliotece Wyższego Seminarium Duchownego w Grodnie,Grodno 1995, s. 50, kopia w Aa, dział: Wywiady - Białoruś.

36 W. Bukowiński, Wspomnienia z Kazachstanu, dz. cyt., s. 67-68.

37 T. Tyszkiewicz, Archipelag śladów Boga, „Miłujcie się!”, 2001, nr 1-2 s. 20.

38 В. Поплавский, Краткий обзор истории католической Церкви…, dz. cyt., s. 50.

39 M. A. Koprowski, Religijne ekscesy, dz. cyt., s. 36.

40 T. Tyszkiewicz, Archipelag śladów Boga. „Miłujcie się!”, 2001, nr 3-4, s. 24.

41 В. Поплавский, Краткий обзор истории католической Церкви…, dz. cyt., s. 50.

42 Por. Wikipedia.


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość