Strona główna

Holokron sithów zawierający tajniki parazytologii


Pobieranie 31.23 Kb.
Data19.06.2016
Rozmiar31.23 Kb.
HOLOKRON SITHÓW ZAWIERAJĄCY TAJNIKI PARAZYTOLOGII

GALASOTWÓRCY – ZOOCECIDIA:
Żer wolny:

Attelobus nitens Coleoptera; Quercus sp.; liście nacinane prostopadle do nerwu głównego i zwijane w kulkę.

Haltica quercetorum Coleoptera; Quercus sp.; szkieletowanie – skórki liścia przebijane są na wylot.

Deporaus betulae Coleoptera; Alnus sp.; końcowa część liścia zwinięta w tutkę.
Galasy:

Diplolepis longiventris Hymenoptera; Quercus; galas zamknięty.

Neuroterus quercus Hymenoptera; galas zamknięty; wyrośl brunatno żółta z płaskim brzegiem I wysmukłym środkiem.

Chermes viridis=Sacciplantes abutis Heteroptera; Picea abies; wyrośl u nasady pędu - powoduje jego wykrzywienie.

Rhabdoophyga rosaria Diptera; Salix; liście na silnie skróconym pędzie tworzą strukturę przypominającą różyczkę.

Pantonia caprea Hymenoptera; Salix caprea; wyrośla po obu stronach blaszki, w dwóch rzędach po obu stronach nerwu głównego.

Schizoneura ulmi; Ulmus; brzeg liścia lub jedna z jego połówek nabrzmiała i podwinięta.

Hartigiola ammulepis Diptera; Fagus; wyrośla owłosione, jasnobrązowe, dość tępo zakończone.
Przerostek skrętnik Pemhigus spirotecae – pluskwiak równoskrzydły z nadrodziny mszyc, rodziny bawełniawcowatych. Rozwija się na topoli włoskiej i innych gatunkach topoli. powoduje powstanie charakterystycznie spiralnie zwiniętych narośli na ogonkach liściowych. Gatunek pospolity, jednodomowy.

Zdobnik topolowiec Byctiscus populi – z grupy ryjkowców zwijających podłużnie liście drzew i krzewów bez nacinania ich.


OWADY HYPONOMOGENICZNE
Mina/organ:

Phullonomium/miękisz liścia

Caulonomium/miękisz łodygi

Anthonomium/działki kielicha

Carponomium/zielony owoc
Phyllonomium:

→ wierzchnie – miękisz palisadowy,

→ spodnie – miękisz gąbczasty,

→ obustronne – obie warstwy,

→ epidermalne – skórka.

TYPY MIN:


→ ophionomium – mina korytarzowa:

♫ niezależna od unerwienia,

♫ przylegająca do unerwienia,

♫ mieszcząca się w miękkich partiach między nerwami:

♪ heliconomium – skręcona ślimakowato,

♪ visceronomium – początkowe odcinki korytarza przylegają do siebie;

→ związane z nerwami:

♫ dendronomium – kształt drzewiasty,

♫ astronomiom – kształt gwieździsty;

→ ophiostigmatonomium – mina korytarzowo-komorowa;

→ stigmatonomium – mina komorowa:

♫ mina ontogeniczna – mina pierwotna,

♫ ophiogenicza – wtórna,

♫ ptychonomiczna – mina fałdzista – larwa wyjada na przemian miękisz gąbczasty i palisadowy,

♫ physonomium – mina pęcherza sta,

♫ pantonomium – mina wypełniająca całą blaszkę – częsta u traw.


Profenusa pygnea – Hymenoptera; Quercus; mina komorowa; mina rozpoczyna się w pobliżu nerwu głównego, znajdują się w niej obfite ziarniste odchody.

Eriocrania subpurpurella – Lepidoptera; Quercus; mina komorowa; duża przezroczysta komora, odchody nitkowate.

Rhynchaemus quercus – Coleoptera; Quercus; ophiostigmatonomium; odchody ziarniste ewentualnie w formie krótkich przecinków.

Stigmella tityrella – Lepidoptera; Fagus; visceronomium; obfite odchody wypełniają większą część miny.

Phyllonorycter maestingella – Lepidoptera; Fagus; ptychonomium; mina fałdowana z obfitymi ziarnistymi odchodami.

Agrymoza alnivora – Diptera; Alnus; wierzchni, długi, stopniowo rozszerzający się korytarz.

Heteranthrus vagans – Hymenoptera; Alnus; stigmatonomium; mina komorowa z dużym z dużym okrągłym kokonem.

Femusa dohrnii – Hymenoptera; Alnus; stigmatonomium; odchody czarne, gruboziarniste.

Lyonetia clerkella – Lepidoptera; Betula; ophionomium.

Rhynchaenus rusci – Coleoptera; Betula; ophionomium z wyciętym na końcu owalnym otworem.

Stigmella aceris – Lepidoptera; Acer campestre ophionomium; korytarz z nitką odchodów w środkowej linii.
DIPTERA

Druga para skrzydeł przekształcona w przezmianki – haltery.

Pierwsza para skrzydeł lokomotorycznych na śródtułowiu – kostelizacja, czyli przesunięcie żyłek tylnych skrzydła ku jego przedniej krawędzi. Wiele form muchówek to owady wtórnie bezskrzydłe.

Aparat kłująco-ssący, ale wiele modyfikacji – liżący do świdrującego.

Oczy z reguły duże + 3 przyoczka.

Czułki:


→ nitkowate u Nematocera,

→ znaczna redukcja do 3 segmentów u Brachycera.

Przeobrażenie holometaboliczne, larwy czerwiowate; poczwarka bobówka.
Nematocera

Brachycera

2 plemiona:

→ Orthorapha – prostoryse – pękniecie poczwarki w kształcie litery T,

→ Cycloropha – pęknięcie poczwarki w postaci wieczka.
Rodzina Braulidae:

Braula coeca bezskrzydła muchówka długości ok. 1mm, czerwonobrunatna, mocno pokryta włoskami.

Na końcach odnóży ma pazurek w formie zgrubienia.

Aparat liżąco-ssący – imago odżywia się pokarmem pobranym przez pszczoły lub trzmiele – stymuluje ryjek pszczoły i zlizuje jego zawartość.

Cykl życiowy zachodzi w ulu w komórkach z miodem – larwy drążą korytarze w plastrze i odżywiają się woskiem; poprzez larwy dochodzi do infekcji bakteryjnych i grzybiczych.


Pupipara – poczwarkorodne – rodziny:

Hipobascidae – pasożyty ssaków i ptaków;

Strebilidae

Nycterbidae pasożyty nietoperzy.


Hipobascidae: płaskie ciało, twarde struktury hitynowe; w Polsce 10 gatunków.

Hippobasce equina – pasożyt koni, bydła, świń.

Stenopteryx hirudinis – pasozytuje na jaskółce oknówce.

Melophagus dinus – pasożyt owiec.
Strebilidae: po rójce samice tej rodziny przyjmują dziwną postać i całym niemal ciałem zagłęboają się w ciało żywiciela.
Nycterbidae: mrokawki – bezskrzydłe; szerokie; odnóża jakby po stronie grzbietowej. Pasożyty nietoperzy. Spłaszczone grzbietobrzusznie. Głowa w spoczynku leży na tułowiu. Aparat gębowy typu świdrującego, warga dolna silnie zredukowana, głaszczek wargowy w postaci ząbków. Owady te często nie posiadają oczu. Pokarmem ich jest krew nietoperzy. Tułów posiada przednie krawędzie odgięte ku górze. Na idach odnóży występuje pasek cienkiej chityny i funkcjonuje on jako 2-rzędny staw. Występuje u nich poczwarko rodność – jaja rozwijają się w ciele samicy. Najczęściej dany gatunek muchówki związany jest z danym gatunkiem nietoperza.

W Polsce występuje 9 gatunków z czego 3 to gatunki wątpliwe.



Nycteriba kalenatii – na niemal każdym nietoperzu,

Nycteriba latreillii – 2 stanowiska w kraju,

Nycteriba vexata – 3 stanowiska,

Basilia nana

Basilia italica

Penicillidia monoceros

Gatunki wątpliwe:

Nycteribia schmidlii

Basilia naltereri

Penicillidia dufourii
Przystosowania do pasożytniczego trybu życia:

→ kształt ciała.

→ aparat świdrujący,

→ budowa tułowia – brzuszna część zagięta, przednia część z rzędami kolców do Rozgarniania sierści żywiciela,

→ wytwarzanie stenidiów,

→ budowa odnóży – integumenta, czyli 2-rzędowe stawy,

→ potężne i harpunowate pazurki,

→ praktycznie żyworodność.


Gzy:

Rodziny: Gasterophilidae,

Hypodermatidae,

Oestridae.


Gasterophilidae – gzikowate – średniej wielkości, dość mocno owłosione, aparat gębowy niedorozwinięty. Pasożytują w przewodzie pokarmowym nieparzystokopytnych.

Gasteropilus intestinalis – pasożyt kosmopolityczny. Samica składa na futrze tysiące jaj, które są zlizywane. Larwy dostają się do żołądka i wwiercają się w jego ściany.
Hypodermatidae – Hypoderma bovis – samica składa ok. 500 jaj po wewnętrznej stronie ud zwierząt. Larwy wwiercają się w skórę ofiary. Wędrują do mieszka włosowego, a stamtąd Wzdłuż nerwów do kanału kręgowego i tam osiągają stadium L2 i L3.
Oesteridae – strzykocze. Samica składa larwy – wstrzykuje je do nozdrzy zwierząt. Larwy wędrują do zatok szczękowych lub czołowych i powodują pseudokołowaciznę.
WSZY WSZOŁY I PCHŁY
Wszoły – Mallophaga:

Bezskrzydłe, grzbietobrzusznie spłaszczone, głowa duża w stosunku do reszty ciała. Głowa szersza od tułowia, czułki delikatne (4-5 członów). Aparat gębowy gryzący. Pobierają pokarm stały. Odnóża zakończone jednym lub dwoma pazurkami. Brak palcowatego wyrostka na goleni. Samica przykleja jaja do włosów ssaków i piór ptaków (jaja zwane są gnidami). Są krwiopijne, zjadają złuszczający się naskórek, fragmenty sierści lub piór, zlizują wydzieliny skóry. Prowokują świąd – zwierzęta drapią się intensywnie tworząc rany z których wypływa krew, którą żywią się wszoły. U ptaków powodują trwałe uszkodzenia piór, ogólnie u zwierząt powodują spadek biomasy oraz mleczności i nieśniości.

Podzielone na dwie grupy:

→ Amblycera – posiadające głaszczki, lecz czułki niewidoczne, schowane w zagłębieniu,

→ Ischnocera – bez głaszczków ale ze sterczącymi czułkami.

Wszoły są bardzo mocno związane z żywicielami. Dany gatunek występuje w specyficznym dla siebie miejscu na żywicielu.


Ekstensywność zarażenia to % zarażonych osobników.

Intensywność zarażenia to liczba pasożytów na 1 żywicielu zebranym.

Średnia intensywność zarażenia – liczna pasożytów na 1 żywicielu zarażonym.


Wszy – Anoplura:

Stałe pasożyty zewnętrzne ssaków. Wtórnie bezskrzydłe, grzbietobrzusznie spłaszczone. Głowa stosunkowo mała – przedplecze szersze od niej. Segmentacja odwłoka zatarta. Jedynie niektóre mają oczy, aparat gębowy kłująco ssący. Czułki niewielkie – 3-5 członów, stosunkowo krótki tułów, odnóża z wyrostkiem oraz kolcem, stopa jednoczłonowa. 3 stadia larwalne i wszystkie są pasożytami. Żywią się wyłącznie krwią i pobierają ją do oporu. Samica zapładniana jest kilkukrotnie w ciągu życia.



Phtirus pubis ­- wesz łonowa
Obecnie Phtiroptera łączą wszy i wszoły w jedną grupę.
Pchły:

Drobne, bezskrzydłe, spłaszczone bocznie, potężne odnóża, aparat kłująco ssący. 3 stadia larwalne, następnie poczwarka wolna w kokonie i imago. Głowa mocno wydłużona, z reguły ślepe, czułki schowane w szczelinie. Po stronie brzusznej i grzbietowej ktenidia, czyli kolce rozgarniające sierść gospodarza. Odżywiają się krwią ssaków, ale też i ptaków. Jama czułkowa połączona jest ze szwem dzielącym głowę na dwie części. Na czole u większości gatunków bardzo ostry guzek przeznaczony do przecinania poczwarek. Tułów zbudowany z trzech segmentów, które zachodzą na siebie dachowato. Na odwłoku na segmentach IX i X pygydium=sensillium – komórki czuciowe pełniące rolę podczas kopulacji. Bardzo skomplikowany aparat kopulacyjny.

Z jaja wylęga się larwa beznoga, bez przydatków, z wyjątkiem ostatniego segmentu – „odpychacze”. Larwy posiadają aparat gryzący i nie są pasożytami. Poczwarka z zawiązkami skrzydeł. Niektóre gatunki posiadają jednego określonego gospodarza. Wyróżniamy pchły gniazdowe i pchły sierści. Temperatura optymalna dla pcheł to 12-30 stopni oraz 70% wilgotności.

Pchły są bardzo ruchliwe i rozprzestrzeniają sporo chorób m. in. dźumę.



/parazytologia



©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość