Strona główna

I zakres egzaminu 1 Spis zagadnień


Pobieranie 28.87 Kb.
Data20.06.2016
Rozmiar28.87 Kb.
Dzieje myśli o sztuce (od starożytności do ok. 1700 r.) [I sem. – Mateusz Salwa]

Zestaw zagadnień egzaminacyjnych wraz ze wskazówkami bibliograficznymi


I) Zakres egzaminu
1) Spis zagadnień

  1. Porównanie koncepcji mimesis i statusu sztuki u Platona i Arystotelesa

  2. Rola retoryki w starożytnej myśli o sztuce

  3. Starożytna ekphrasis

  4. Witruwiańska teoria architektury

  5. Ujęcie sztuki w Historii naturalnej Pliniusza St.

  6. Plotyńska koncepcja sztuki i jej wpływ na teologię ikony

  7. Ikonoklazm bizantyjski

  8. Porównanie „estetyki światła” i „estetyki proporcji”

  9. Średniowieczne teksty techniczne dotyczące sztuki

  10. Teoria architektury w XV w.

  11. Teoria malarstwa L. B. Albertiego i teoria perspektywy

  12. Leonardo jako teoretyk sztuki

  13. Dürer jako teoretyk sztuki

  14. Motyw ut pictura poesis

  15. Motyw paragone

  16. Włoska teoria architektury w XVI w.

  17. Teoria architektury we Francji w XVII w.

  18. Akademicka teoria sztuki we Włoszech w XVI w.

  19. Spór disegno/colorito

  20. Spór rubensistów z poussinistami

  21. Ujęcie dziejów sztuki w XIV i XV w. we Włoszech

  22. Vasari jako historyk sztuki

  23. Historia sztuki po Vasarim w XVII w.

  24. Kolekcjonerstwo i dilettanti

  25. Kontrreformacyjna myśl o sztuce

  26. Spór starożytników z nowożytnikami

  27. Kategoria smaku


2) Spis nazwisk ważniejszych omawianych autorów:

- Arystoteles, Dion Chryzostom, Horacy, Flawiusz Filostratos, Lukian z Samosat, Platon, Plotyn, Pliniusz St., Pseudo-Longinos, Witruwiusz

- św. Augustyn, Jan z Damaszku, Pseudo-Dionizy, Teodor Studyta, św. Tomasz

- Cennino Cennini, Filippo Villani, Teofil Mnich, Villard de Honnecourt

- Filarete, Francesco di Giorgio Martini, Leon Battista Alberti, Leonardo da Vinci, Lorenzo Ghiberti, Marsilio Ficino, Piero della Francesca

- Albrecht Dürer

- Carlo Cesare Malvasia, Carlo Ridolfi, Filippo Baldinucci, Giorgio Vasari, Giovanni Battista Passeri, Karel van Mander, Joachim von Sandrart, Marco Boschini,

- Giovanni Pietro Bellori, Giulio Mancini

- André Félibien, Roger de Piles

- Andrea Palladio, Claude Perrault, François Blondel, Roland Fréart de Chambray, Sebastiano Serlio, Vignola

- Baldassare Castiglione

- Marcin Luter, Jan Kalwin

- Benedetto Varchi, Agnolo Bronzino, Pietro Aretino, Paolo Pino, Lodovico Dolce, Vincenzio Danti, Benvenuto Cellini, Raffaele Borghini, Paolo Lomazzo, Romano Alberti, Federico Zuccari

- św. Karol Boromeusz, Gabriele Paleotti

- Giulio Mancini, Peter Paul Rubens, Abraham Bosse, Giambattista Agucchi, Franciscus Junius, Charles Perrault, Nicolas Poussin, Samuel von Hoogstraeten, Joachim von Sandrart

Roger de Piles, Charles le Brun




III Literatura
I. Materiały źródłowe wraz opracowaniami*


  • Alberti L.B., O malarstwie, tłum. L. Winniczuk, wstęp i komentarz M. Rzepińska, Wrocław 1963

  • Białostocki J., Albrecht Dürer jako pisarz i teoretyk sztuki, Warszawa 1956

  • Białostocki J., Dwugłos o Berninim, Wrocław 1956

  • Cennino Cenniki, Rzecz o malarstwie, przeł. S. Tyszkiewicz, oprac. B. Urbanowicz, B. Marconi, H. Jędrzejewska, Wrocław 1955

  • Filostrat Starszy, Obrazy, tłum. i wstępem opatrzył R. Popowski, Warszawa 2004, s. 13-93

  • Leonardo da Vinci, Traktat o malarstwie, tłum. i wstęp M. Rzepińska, Ossolineum 1984

  • Myśliciele, kronikarze i artyści o sztuce: od starożytności do 1500, oprac. J. Białostocki, Warszawa 1978 (2001)

  • Pisarze polskiego Odrodzenia o sztuce, oprac. W. Tomkiewicz, Wrocław 1955

  • Pliniusz St., Historia naturalna (wybór), przekł. i koment. Ireny i Tadeusza Zawadzkich, wstęp oprac. Irena i Tadeusz Zawadzcy oraz rozdz. VI "Pliniusz w Europie" Leszek Hajdukiewicz, różne wydania

  • Poetyka okresu renesansu, wybór, wstęp i oprac. Elżbieta Sarnowska-Temeriusz, przypisy Jerzy Mańkowski i Elżbieta Sarnowska-Temerius, przeł. Teresa Dobrzyńska et al., Wrocław 1982

  • Poussin i teoria klasycyzmu, oprac. J. Białostocki, Wrocław 1953

  • Rembrandt w oczach współczesnych, przeł. i oprac. J. Michałkowa i J. Białostocki wstępem opatrzył M. Walicki.Warszawa 1957

  • Teofil Prezbiter, Diversarum artium schedula: średniowieczny zbiór przepisów o sztukach rozmaitych, tłum. i oprac. S. Kobielus, Tyniec 1998

- Teoretycy, historiografowie i artyści o sztuce 1600-1700, oprac. J. Białostocki, red. nauk. i uzupełnienia M. Poprzęcka, A. Ziemba, Warszawa 1994

- Teoretycy, pisarze i artyści o sztuce: 1500-1600, oprac J. Białostocki. Warszawa 1985

- Waźbiński Z., O rozpoznawaniu i wartościowaniu obrazów: poglądy siedemnastowiecznych pisarzy i amatorów sztuki, Toruń 1975

* W przypadku antologii tekstów źródłowych proszę przeczytać fragmenty pióra tych autorów (wraz z komentarzami i przypisami), o których była mowa na zajęciach)


II. Literatura ogólna

- M. Barasch, Theories of art. From Plato to Winckelmann, New-York 2000

- H.-W. Kruft, A History of Architectural Theory, PAP 1994

- W. Tatarkiewicz, Historia estetyki, t. 1-3, Warszawa 1987

- W. Tatarkiewicz, Dzieje sześciu pojęć, różne wydania

- M. Rzepińska, Historia koloru w dziejach malarstwa europejskiego, t. 1, Warszawa 1989


III. Opracowania


  • Białostocki J., "Barok": styl, epoka, postawa, (w:) tenże, Pięć wieków myśli o sztuce, Warszawa 1976, s. 220-248.

  • Białostocki J., G.P. Belloriego „Idea malarza, rzeźbiarza i architekta” – manifest barokowego klasycyzmu, w:, idem, Sztuka i myśl humanistyczna, Warszawa 1966

  • Białostocki J., Literatura o sztuce w wieku XVII, "Studia estetyczne", 4, 1967

  • Białostocki J., O Leonardo, czemu się tak trudzisz?, w: tegoż, Pięć wieków myśli o sztuce, Warszawa 1976 (2. wyd.)

  • Białostocki J., Pojęcie natury w teorii sztuki Renesansu, (w:) Sztuka i myśl humanistyczna, Warszawa 1966, s. 44nn.

  • Białostocki J., Potęga piękna. O utopijnej idei Leone Battisty Albertiego, w: tegoż, Sztuka i myśl humanistyczna, Warszawa 1966

  • Castelnuovo E., Artysta, w: Człowiek średniowiecza, red. J. Le Goff, tłum. M. Radożycka-Paoletti, Warszawa 1996, s. 265-302

  • Chastel A., Arysta, w: Człowiek renesansu, red. E. Garin, tłum. A. Osmólska-Mętrak, Warszawa 2001, s. 249-281

  • Dębińska-Siury D., Plotyn, Warszawa 1995

  • Eco U., Sztuka i piękno w średniowieczu, przeł. M. Olszewski, M. Zabłocka, Kraków 1994

  • Evdokimov P., Prawosławie, tłum. ks. J. Klinger, Warszawa 1986, s. 277-306

  • Freedberg D., Potęga wizerunków, tłum. E. Klekot, Kraków 2005

  • Harasimowicz J., Rola sztuki w doktrynie i praktyce kultowej reformacji, „Euhemer” 1980, nr 4 (118), s. 71–86

  • Jarosz J. Ch.,Witelo z Polski o pięknie natury i sztuki (Sprostowanie błędów Lionella Venturiego w "Storia della critica d'arte"), w: Sztuka a natura. Materiały XXXVIII Sesji Naukowej SHS, Katowice 1991, s. 31-37

  • Jarzewicz J., Rysunek architektów średniowiecza (Villard de Honnecourt i inni) [w:] Disegno – rysunek u źródeł sztuki nowożytnej, Toruń 2001, s. 65-83

  • Kobielus S., Pojęcie piękna w pismach Albrechta Durera, „Folia Historiae Artium”, XV 1979

  • Komorowski M., Postać ludzka w teorii sztuki humanizmu, w: O ikonografii świeckiej doby humanizmu, red. J. Białostocki, Warszawa 1977

  • Korolko M., Sztuka retoryki. Przewodnik encyklopedyczny, Warszawa 1998, fragm.: 1.1-1.3.3; 1.4.1-1.4.5; 1.6.1-1.6.1.1; 1.7-1.11.3; 2.1; 3.1.1-3.1.2; 4.1-4.3.4

  • Kowalczyk J., Sebastiano Serlio a sztuka polska: o roli włoskich traktatów architektonicznych w dobie nowożytnej, Wrocław 1973

  • Kuczyńska A., Sztuka jako filozofia w kulturze renesansu włoskiego, Warszawa 1988

  • Łodyńska-Kosińska M., Architektoniczna „scientia" gotyku. Szkice z zakresu teorii architektury w średniowieczu, Warszawa 1964

  • Meyendorff J., Teologia bizantyjska. Historia i doktryna, tłum. J. Prokopiuk, Kraków 2007

  • Michalski S., Protestanci a sztuka. Spór o obrazy w Europie nowożytnej, Warszawa 1989

  • Mossakowski S., Pitagorejska teoria piękna i jej rola w teoriach artystycznych i naukowych doby humanizmu, (w:) tenże, Sztuka jako świadectwo czasu, Warszawa 1980, s. 43-55

  • Panofsky E., Rozwój teorii proporcji jako odzwierciedlenie teorii stylu, tłum. A. Kozak, w: tegoż, Średniowiecze, tłum. G. Jurkowlaniec et al., Warszawa 2001, s. 5-66

  • Panofsky E., Suger, opat St-Denis, w: tegoż, Studia z historii sztuki, red. J. Białostocki, Warszawa 1971, s. 66–94

  • Pasierb J., Problematyka sztuki w postanowieniach soborów (w:) "Znak", 1964, nr 12, s. 1460-1482.

  • Pazura S., De gustibus, Rozważania nad dziejami pojęcia smaku estetycznego, Warszawa 1981

  • Płuciennik J., Retoryka wzniosłości w dziele literackim, Kraków 2000, s. 39-72

  • Podbielski H. , Znaczenie i funkcja mimesis w Poetyce Arystotelesa, „Rocz. Hum.”, XXIX, z. 3, 1981, s. 33-44

  • Podbielski H., Pojęcie mimesis w ujęciu Platona i Arystotelesa, w: Sztuka. Mimesis czy kreacja? Referaty XXXIV Tygodnia Filozoficznego, Lublin 1992, s. 7-22

  • Pomian K., Zbieracze i osobliwości, tłum. A. Pieńkom, Warszawa 1996

  • Schnayder J., Periegeza Pauzaniasza po Grecji, „Meander”, XIX, 1964, z. 5, s. 187-208

  • Secomska K., Spór o starożytność, Warszawa 1991

  • Simson von O., Miara i światło, (w:) tenże, Katedra gotycka, Warszawa 1989.

  • Stróżewski W., Wykłady o Platonie, Kraków 1992

  • Stróżowski W., Próba systematyzacji określeń piękna występujących w tekstach św. Tomasza, „Roczniki Filozoficzne” IV, 1958, z. 1, s. 19-51

  • Szarmach M., Mowa Olimpijska (XII), Borystynejska (XXXVI) Diona z Prusy, „Meander”, nr 11/12, XXXI, 1976, s. 462-472

  • Szczepańska A., Idea postępu w myśli o sztuce (XVI-XVIII w.), w: Myśl o sztuce i sztuka XVII i XVIII wieku, Warszawa 1970

  • Tatarkiewicz Wł., Kolor i rysunek, [w:] tegoż, Droga przez estetykę, Warszawa 1972

  • Uspienski L., Teologia ikony, tłum. M. Żurowska, Warszawa 2009, s. 55-141

  • Ut pictura poesis, red. M. Skwara, S. Wysłouch, Gdańsk 2006

  • Waźbiński Z., Disegno w teorii artystycznej XVI wieku: Italia, w: Disegno –rysunek u źrodeł sztuki nowożytnej (Materiały sesji naukowej w Toruniu 26–27X 2000), ( Wydawnictwa Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Sztuka ikultura 2), red. T.J. Żuchowski, Toruń 2001, s. 85-101

  • Waźbiński Z., Pietro Aretino a pojęcie disegno w krytyce artystycznej Wenecji XVI w., w: Pogranicza i korespondencjie sztuk, red. T. Cieslikowska, J. Sławinski, Ossolineum 1980

  • Waźbiński Z., Twórca w koncepcji renesansu. U źródeł nowożytnego mitu sztuki, Toruń 1968

  • Waźbiński Z., Vasari i jego dzieje „sztuk rysunku”, Toruń 1972

  • Wolicka E., Mimetyka i mitologia Platona, Lublin 1994

  • Wronikowska B., Poglądy Ojców Kościoła na sztukę w ciągu pierwszych dwóch stuleci istnienia Kościoła, „Rocz. Hum.”, XXVI, 1978, z. 4, s. 5–12

  • Ziemba A., Iluzja a realizm. Gr\w z widzem w sztuce holenderskiej 1580-1660, Warszawa 2005


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość