Strona główna

Instytut fizyki wydział inżynierii procesowej, materiałowej I fizyki stosowanej politechnika częstochowska


Pobieranie 22.79 Kb.
Data20.06.2016
Rozmiar22.79 Kb.


INSTYTUT FIZYKI



WYDZIAŁ INŻYNIERII PROCESOWEJ, MATERIAŁOWEJ I FIZYKI STOSOWANEJ
POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA




LABORATORIUM Z PRZEDMIOTU

METODY REZONANSOWE






ĆWICZENIE NR MR-1


ANALIZA KSZTAŁTU POJEDYŃCZYCH

LINII EPR PRÓBKI WZORCOWEJ „STRONG PITCH” I ULTRAMARYNY


  1. Wstęp teoretyczny

Najprostszym rodzajem widma EPR jest widmo zawierające tylko jedną symetryczną linię (rys. 1), które jest scharakteryzowane przez: natężenie, szerokość oraz pole rezonansowe.

Rys. 1. Pojedyncza symetryczna linia widmowa (a- linia widmowa,

b- krzywa pierwszej pochodnej linii widmowej).
Kształt linii może mieć charakter krzywej Gaussa bądź też Lorentza (rys. 2), będących funkcjami zmian natężenia pola magnetycznego (przy stałej częstotliwości).

Rys. 2. Kształt linii gausowskiej-1 i lorentzowskiej-2 przy jednakowych wartościach natężenia.


Ponieważ widmo jest rejestrowane w postaci pierwszej pochodnej, wobec tego krzywa Gaussa i Lorenta jest opisana odpowiednio wzorami:



W praktyce otrzymane linie rzadko są opisane jedną z tych funkcji, lecz mają kształt pośredni, a analizę kształtu linii przeprowadza się najczęściej za pomocą odpowiednich programów. Jedną z bardziej znanych metod analizy kształtu linii jest metoda anamorfoz liniowych. Polega ona na linearyzacji funkcji kształtu linii poprzez zamianę zmiennych, co pozwala przedstawić punkty otrzymanej w eksperymencie krzywej rezonansowej w nowym układzie współrzędnych, dzięki czemu łatwo jest znaleźć punkty, w których krzywa zmienia swój kształt (punkty odejścia od przebiegu liniowego funkcji).




  1. Zagadnienia do opracowania

  1. Istota zjawiska EPR.

  2. Ogólna budowa spektrometru pracującego w fali ciągłej (CW) z wykorzystaniem metody podwójnej modulacji.

  3. Podstawowe mechanizmy determinujące szerokość i kształt linii EPR.

  4. Pojedyncze linie symetryczne w widmach EPR.

  5. Metody określania parametrów i kształtu linii rezonansowej (metoda optymalizacji funkcji nieliniowej oraz metoda anamorfoz liniowych).

Celem ćwiczenia jest zapoznanie studentów ze spektrometrem EPR i metodyką rejestracji widm EPR oraz podstawowymi sposobami analizy kształtu pojedynczych linii widmowych.


III. Przebieg ćwiczenia

III.1. Czynności wstępne

1. Przygotować spektrometr EPR do pomiarów zgodnie z jego instrukcja obsługi.

III.2. Przeprowadzić rejestracja widma EPR próbki wzorcowej „strong pitch” firmy Varian. W tym celu:

1. Umieścić próbkę wzorcową „strong pitch” firmy Varian we wnęce spektrometru.

2. Dostroić częstość generatora mikrofal do częstości wnęki z próbką.

3. Dobrać poziom mocy mikrofal doprowadzonej do wnęki z próbką.

4. W programie ustawić następujące parametry rejestracji widm:

- pole stałe: B0=340 mT,

- zakres przemiatania pola: Bp=10 mT,

- czas przemiatania: tp=64 s,

- amplituda modulacji: Bm=125T,

- wzmocnienie: Am=510 3.

- faza fali modulującej: =70,

- stała czasowa: =0.03s,

5. Komendą „START” uruchomić program rejestracji.

6. Po zakończeniu rejestracji zapisać w danym katalogu widmo EPR oraz parametry rejestracji.

7. Wyjąć z wnęki próbkę, stosując się do instrukcji obsługi spektrometru.

III.3. Rejestracja widma EPR ultramaryny

1. Powtórzyć czynności wymienione w części III.2. 17, a jako parametry rejestracji (p. 4) ustalić B0=335 mT, Bp=30 mT tp=64 s, Bm=125T, Am=1 103,=70, =0.03s.
IV. Analiza kształtu linii zarejestrowanych widm

1. Ustalić charakter kształtu linii (gaussowski, lorentzowski, ewentualnie mieszany) oraz wyznaczyć parametry stosując dowolnie wybrany program np. metodę linearyzacji (anamorfoz liniowych) z wykorzystaniem własnych programów komputerowych (Mathematica, C++) lub udostępnionych przez prowadzącego (programu EPRLINE oraz programu ANAMORFOZA).


V. Literatura
1. J. Stankowski, W. Hilczer „Wstęp do spektroskopii rezonansów magnetycznych”, PWN Warszawa 2005.

2. L. A. Blumenfeld, W. W. Wojewodski, A. G. Siemionow „Zastosowanie elektronowego rezonansu w chemii” PWN Warszawa 1967, str. 108-135.



3. A. Więckowski „Szerokość linii rezonansowej” Radiospektroskopia ciała stałego pod red. J. Stankowskiego PWN Warszawa 1975.

4. A. Więckowski, D. Mechandżijev „Badanie faz produkcyjnych ultramaryny metodą elektronowego rezonansu paramagnetycznego” Fizyka dielektryków i radiospektroskopia III (1966) 245-252.


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość