Strona główna

„integracja


Pobieranie 42.31 Kb.
Data19.06.2016
Rozmiar42.31 Kb.

„INTEGRACJA

W


NAUCZANIU

POCZĄTKOWYM”

 

 

 



 

Wiadomości zebrała i opracowała

mgr inż. Elżbieta Nowak

Każdy człowiek w ciągu swojego życia podlega procesom kształcenia wynikającym z ciekawości czy instynktu twórczego. Edukacja człowieka może przebiegać według różnych koncepcji, istotnym jest aby odbywało się to zgodnie z postępującą wiedzą i w oparciu o wiarygodne badania naukowe.

Efektem badań psychologicznych i pedagogicznych są dowody potwierdzające niezwykłe znaczenie pierwszych lat życia i okresów nazywanych wiekiem przedszkolnym i młodszym wiekiem szkolnym. Psychologowie uważają (np. B.S.Bloom), że połowa potencjału intelektualnego człowieka kształtuje się w ciągu pierwszych pięciu lat życia, a początkowe etapy życia - aż do młodszego wieku szkolnego włącznie - są nadzwyczaj ważne także w rozwoju wszystkich pozostałych sfer osobowości. (T.Lewowicki, 1994, s. 69).

Według I. Adamek (1997, s.177,178.) okres wczesnoszkolny często określa się jako:



  • wiek rozumu - występuje duże tempo i możliwości w rozwoju, rozumieniu otaczającego świata i jego zjawisk;

  • wiek pamięci - dzieci wykazują łatwość w zapamiętywaniu dużej liczby nowych słów, liczb, nawyków ruchowych, zasad rozwiązywania zadań matematycznych (algorytmów), czynności utrwalających się w zespoły społecznego zachowania;

  • wiek społeczny - dzieci ujawniają tendencję do uczestniczenia w życiu zbiorowym klasy szkolnej i grup rówieśniczych podczas zabaw podwórkowych, a także w spełnianiu ról społecznych na rzecz klasy, szkoły i domu;

  • wiek aktywności - to skłonność do ekspansji, do angażowania się w to, co dziecko aktualnie robi, oddawania się bez reszty poznawaniu, zabawie, pracy;

  • wiek ekspansji - dziecko ma potrzebę wyrażania własnych przeżyć przez zabawę i twórczą działalność (spontaniczny ruch, taniec, śpiew, rysowanie, malowanie, konstruowanie, tworzenie neologizmów językowych).

Dominująca formą aktywności w okresie wczesnoszkolnym jest jeszcze zabawa, gwarantująca ekspresję i impresję. Dzięki tym procesom dzieci silnie przeżywają treści i dzięki temu uczą się, doskonaląc siebie. Powoli kształtują w sobie postawę twórczą do własnego rozwoju.. Edukacja szkolna, pozaszkolna i poszkolna bowiem są ze sobą zintegrowane, tworzą nierozerwalną całość.

Nauczyciel jako osoba mająca ogromny wpływ na rozwój i kształtowanie osobowości ucznia powinien znać jego następujące właściwości:



  •       potrzeby i zainteresowania, np. czego i jak chce się uczyć,

  •       opory i bariery, np. czego nie może lub nie chce się nauczyć,

  •       potencjalny dyskomfort psychiczny i fizyczny, np. stres, zmęczenie, poczucie nieradzenia sobie, poczucie mniejszej wartości,

  •       sposoby takiego motywowania go do uczenia się, by nauka stanowiła w pełni satysfakcjonujące wyzwanie, przy czym "wyzwanie" oznacza, że uczeń daje z siebie wszystko na górnej granicy własnych możliwości, jest zmęczony, ale szczęśliwy z pokonania trudności [Hamer 1994, s. 16-17].

Coraz częściej w dyskusjach na temat zmian w edukacji pojawia się pojęcie nauczania zintegrowanego. W "Podstawach programowych obowiązkowych przedmiotów ogólnokształcących" opublikowanych przez MEN w 1997 roku, określających edukacyjne zadania szkoły, podkreśla się konieczność integrowania treści, poczynając od nauczania elementarnego (klasy I-III) przez propedeutyczne nauczanie zintegrowane (klasy IV-VI) i dalsze etapy kształcenia

W “Programie nauczania początkowego kl. I-III” czytamy: “… Ideą przewodnią kształcenia jest ukazywanie dzieciom scalonego obrazu świata, tj. rozpatrywanie faktów, zjawisk, procesów i wydarzeń z różnych punktów widzenia. Wymaga to umiejętnej integracji treści i metod w zakresie wszystkich przedmiotów nauczania, wychodzenia od doświadczeń dzieci, a następnie stopniowego ich poszerzania”.


Dla pełnej analizy przebiegu procesu nauczania zintegrowanego należałoby zdefiniować podstawowe pojęcia począwszy od edukacji w ogóle.

W encyklopediach i słownikach edukacja definiowana jest jako ogół procesów oświatowo-wychowawczych obejmujących kształcenie i wychowanie oraz szeroko pojmowaną działalność oświatową. Jest to proces zdobywania wiedzy, umiejętności, najczęściej przewidzianych programem.

Wychowanie i kształcenie dzieci na pierwszym etapie edukacji szkolnej określa się terminem edukacja wczesnoszkolna. U nas obejmuje ona klasy I-III czyli 7-9 lat. Stąd zamiennie używa się tego pojęcia z pojęciem edukacji początkowej. Jest to edukacja propedeutyczna, a więc nie ma charakteru samo wystarczającego, lecz pełni funkcję wprowadzającą i usprawniającą do dalszej nauki. “Rozwijanie procesów intelektualnych, budzenie zainteresowań i aktywności poznawczej, rozwijanie umiejętności wyrażania swoich myśli w słowach i rozumienie myśli cudzych jako niezbędnego warunku komunikowania i przyswajania sobie wiedzy, rozwijanie spostrzegawczości, zdolności do obserwacji, rozwijanie wyobrażeń oraz wyrażania się w różnych formach (plastycznych, muzycznych, technicznych, motorycznych itp.) - oto istota edukacji wczesnoszkolnej, wprowadzającej i wspierającej dalszą aktywność edukacyjną na wyższych etapach systemu edukacyjnego”. (R.Więckowski, 1993, s. 169; 1993, s. 25-35; 19989, s. 13).

Pojęcie integracji Słownik Wyrazów Obcych s. 479. wyjaśnia jako zespolenie, scalenie, tworzenie całości z części. W celu naszkicowania obrazu integracji w edukacji wczesnoszkolnej należy przedstawić interpretację tego pojęcia w ujęciu różnych autorów. Zauważalne są podobieństwa i analogie wśród przedstawionych koncepcji.

Bardzo zrozumiale tłumaczy pojęcie programu zintegrowanego wybitny brytyjski socjolog B. Bernstein. Według niego nauczanie zintegrowane wiąże się z koncepcją doboru i układu treści kształcenia. Jest to alternatywa dla ścisłego podziału treści na wyraźnie wyodrębnione przedmioty nauczania. W praktyce edukacyjnej spotykamy najczęściej przedmiotowy układ treści. Rzadziej występuje program zintegrowany wokół określonych kategorii zagadnień (wspólnych idei, tematów), w którym zacierają się granice między treściami z różnych dyscyplin wiedzy.

B. Bernstein w swojej koncepcji wyróżnia dwa rodzaje programu nauczania: program typu kolekcja (przedmiotowy) oraz program zintegrowany. W analizie podstawowych różnic między nimi nie koncentruje się wyłącznie na zagadnieniach dydaktycznych, lecz charakteryzuje wymienione programy z perspektywy socjologicznej. Wskazuje różnice w typach relacji społecznych, które istnieją w szkołach z programem zwanym kolekcją, oraz z programem zintegrowanym. Ten szerszy wymiar analizy pozwala dostrzec istotne cechy obu programów.

W przypadku programu typu kolekcja treści są wyraźnie od siebie oddzielone, zamknięte, izolowane. Brak jest relacji i związków między poszczególnymi przedmiotami nauczania. Społeczną konsekwencją takiego typu programu nauczania jest brak współpracy między nauczycielami uczącymi różnych przedmiotów oraz hierarchiczny charakter istniejących w szkole relacji społecznych. Nauczyciele uczący ważniejszych przedmiotów, na które przeznacza się także więcej godzin w planie, uważają się za lepszych od tych, którzy uczą mniej ważnych treści. Nauczyciele uczący w starszych klasach traktują lekceważąco nauczycieli klas początkowych. Nie sprzyja to tworzeniu twórczego klimatu w szkole.

Natomiast wybór koncepcji programu zintegrowanego, zdaniem B. Bernsteina, to akceptacja układu treści kształcenia o charakterze otwartym nie są one wyraźnie od siebie oddzielone, przenikają się. Uczeń ma od razu dostęp do wielu obszarów wiedzy, dostosowanych oczywiście do jego możliwości poznawczych w danym wieku.

Treści współistnieją bez podziału na ważniejsze i mniej ważne; są równoprawne, bo koncentrują się wokół określonej idei nadrzędnej.

W przypadku integracji różnorodne treści są podporządkowane pewnej idei, która redukuje ich wzajemną izolację. Różne treści traktowane są jak część większej całości i funkcja każdej treści w tej całości jest jasno określona.

Porównanie programu typu kolekcja z programem zintegrowanym wymaga zwrócenia uwagi na różnice w zakresie organizacji czasu pracy w szkole oraz w charakterze relacji edukacyjnej nauczyciel - uczeń. W programie typu kolekcja, pisze B. Bernstein, czas przeznaczony na poszczególne przedmioty jest ściśle określony. Są treści ważniejsze, na które przeznacza się więcej czasu, i treści mniej ważne. W tym programie proces kształcenia podzielono na wyraźne odcinki czasowe. Metody nauczania charakteryzuje przekazywanie wiadomości uczniom przez nauczyciela. Zadaniem uczniów jest gromadzenie, kolekcjonowanie (stąd nazwa tego programu) wiadomości - liczy się zasób wiedzy. Nauczyciel, przygotowując się do zajęć w tym typie programu, zadaje sobie pytanie: Jakie działania powinien podjąć w czasie lekcji, aby przekazać uczniom, w miarę przystępnie, określoną porcję wiadomości? Aktywny jest zatem głównie nauczyciel, uczniowie zaś odbierają wiadomości.

W programie zintegrowanym nie ma podziału czasu edukacyjnego na wyraźne odcinki. Nauczyciel elastycznie dysponuje czasem, dzieląc go w dowolny sposób ze względu na potrzeby uczniów. Wśród metod nauczania akcentuje się proces dochodzenia ucznia do wiedzy. Nauczyciel, planując zajęcia, stawia więc sobie pytanie: Jakie sytuacje edukacyjne powinien zorganizować uczniom, aby im pomóc w zdobyciu określonych wiadomości i umiejętności? W tym typie programu w trakcie zajęć aktywni powinni być przede wszystkim uczniowie, nauczyciel zaś stwarza im ku temu odpowiednie warunki. Uczniowie stają się partnerami nauczyciela w zdobywaniu wiedzy, ucząc się stopniowo samodzielności poznawczej.

W polskiej szkole różne formy programu zintegrowanego znajdują zwolenników najczęściej na etapie edukacji początkowej. Fakt, że większość zajęć prowadzi ten sam nauczyciel, ułatwia ich realizację. Jednak podjęcie tego wyzwania wymaga od nauczyciela dużej samodzielności, wiedzy, umiejętności twórczego podejścia do zadań edukacyjnych, a przede wszystkim przekonania o trafności takiego sposobu pracy z dziećmi. Bardzo ważne dla efektywności edukacyjnej programu zintegrowanego jest precyzyjne sformułowanie idei, wokół której będą się koncentrować treści nauczania. B. Bernstein podkreśla, że powiązania między tą ideą a poszczególnymi treściami muszą być opracowane systematycznie i spójnie. W przeciwnym wypadku skuteczność edukacyjna tego typu programu będzie niewielka.

Jeszcze jeden czynnik odgrywa istotną rolę w efektywnym wprowadzaniu tego typu programu kształcenia. Myślenie o edukacji w kategoriach programu zintegrowanego musi towarzyszyć wszystkim nauczycielom w szkole podstawowej, a nie tylko tym, którzy pracują w klasach I-III. Klimat współpracy czy chociaż tylko wzajemnego zainteresowania swoimi działaniami pedagogicznymi ułatwia skuteczne realizowanie procesu kształcenia. Zbyt często w polskich szkołach nauczyciele klas początkowych spotykają się z brakiem zrozumienia czy obojętnością ze strony kolegów uczących w starszych klasach. Znacznie częściej wychowawcy uczniów klas trzecich próbują nawiązać kontakt z nauczycielami, którzy podejmują pracę z ich dziećmi w klasie czwartej, niż odwrotnie. Program zintegrowany wymaga współdziałania władz oświatowych, nauczycieli, uczniów i rodziców - dopiero wtedy można liczyć na pozytywne efekty.

Analizą procesu integracji w nauczaniu początkowym zajmowała się w swoich opracowaniach także W. Sowińska. Według niej koncepcja nauczania nastawiona na uruchamianie całych struktur wewnętrznych w psychice dziecka, wymaga takich rozwiązań, aby już w toku czynności uczenia się następowała integracja różnych elementów sytuacji i związanych z nimi form aktywności. W tej koncepcji nauczania rezygnuje się w klasach I-III z systemu przedmiotowo-lekcyjnego.

Istniejące i obowiązujące programy poszczególnych przedmiotów szkolnych określają cele i materiał dydaktyczny przewidziany na dany poziom wieku, natomiast ich realizacja nie musi dokonywać się w ramach wydzielonych przedmiotów. Przeciwnie, otaczająca nas rzeczywistość nie składa się z rozproszonych, wyizolowanych elementów - wszystkie one przenikają się i są współzależne, więc także poznawać je trzeba we wzajemnych związkach i dynamice. Organizacja pracy z podziałem na przedmioty nie ma więc w nauczaniu początkowym żadnego znaczenia.

Podobnie organizacja czasu powinna być podporządkowana zadaniom oraz możliwościom i potrzebom dziecka a nie tradycyjnym rygorom lekcji.

Koncepcja nauczania integralnego zakłada ponadto bardzo indywidualne traktowanie dziecka głównie przez odpowiednią stymulację zadaniową, tzn. pobudzanie dziecka do podejmowania takich zadań, które wymagają pokonania pewnych trudności ważnych dla jego drogi rozwojowej. Jest to możliwe, gdy praca nie ma frontalnego charakteru, lecz gdy dzieci mogą podejmować jednocześnie wielorakie formy aktywności, wszechstronne działania angażujące różne sfery psychiki To wymaga, aby sytuacja dydaktyczna, w którą nauczyciel wprowadza dzieci, była bogata w treści, zawierała różnorodne elementy organizacyjne, przestrzenne a nawet symboliczne.

Projektując sytuacje nauczyciel może powiedzieć częściowo to, co będzie się działo, ale dopiero dzieci wypełniają je konkretnymi treściami. Nauczyciel jawi się tutaj jako doradca a nie jako źródło wiedzy Ogromną rolę odgrywają dzieci oraz ich zdolność do samokontroli i samooceny.

Pojęcie integralnej jednostki tematycznej wprowadziła Ł. Muszyńska . Opracowała ona najbardziej spójną i wszechstronnie ujętą koncepcję odnosząc ją do integracji nauczania i wychowania w klasach I-III.. Ona też przypomniała i sformułowała kilka założeń tej koncepcji. Ł. Muszyńska [1974; 29] przedstawiła oryginalną formę integracji łącząc integrację dydaktyczną z wychowawczą, co objaśniła następująco: "Integracja wychowania i nauczania w klasach młodszych przejawia się w:



  • łącznym ujmowaniu celów wychowania, nauczania i kształcenia,

  • scalaniu treści i materiału nauczania oraz wychowania przez koncentrację wokół zasadniczych osnów zintegrowanych jednostek tematycznych,

  • tworzeniu jednolitych, integralnych ciągów sytuacyjnych dla działań i przeżyć dziecięcych".

 

Integracja w edukacji wczesnoszkolnej to propozycja pracy z dzieckiem zorientowana na dziecko jako podmiot i indywidualność.

Można powiedzieć, że integracja w nauczaniu początkowym :


  •       dokonuje się w samym dziecku

  •       odbywa się przez osobę nauczyciela

  •       zachodzi na poziomie wspólnych poczynań dziecka i nauczyciela

Istnieje integracja:

– ofert edukacyjnych;

– zespołu klasowego;

– środowisk życia dziecka;

– wszystkich podmiotów

- uczniów, nauczycieli i rodziców uczestniczących w procesie edukacyjnym.

 

Podobnie jak w poprzednio wymienionych opiniach tak i u Muszyńskiej przyjęcie i realizacja powyższych założeń zmienia całkowicie charakter i organizacje procesu edukacyjnego.



Rezygnuje się z systemu przedmiotowo-lekcyjnego, czyli ze sztywnego dzielenia, rozgraniczania aktywności dziecka na odrębne, sztuczne formy aktywności polonistycznej, matematycznej, plastycznej i innej wyznaczonej 45-minutowymi przedziałami czasowymi.

Zwolennicy nauczania całościowego opierali się na poglądach niektórych filozofów, którzy wychodząc od swoiście pojętego stosunku całości do elementów składowych, uważali, że prawidłowe poznawanie winno iść drogą od całości do elementów. Opierali się też na określaniu cech psychicznych dzieci przez ówczesną psychologię, według której procesy poznawcze dzieci mają charakter obrazowo-sytuacyjny, dziecko ujmuje rzeczywistość całościowo i najłatwiej poznaje te fakty i zjawiska, które mają układ całościowy i tworzą pewne proste sytuacje [Walczyna 1968]. Podobny do cytowanego stanowiska pogląd przedstawił T. Wróbel [1980].

J. Walczyna wypracowała teoretyczne założenia integralnej edukacji wczesnoszkolnej. Jej zdaniem istota polega na zintegrowaniu pięciu kierunków kształcenia (poznawania narzędzi społecznego porozumiewania się przez słowo i liczbę, kształcenia przyrodniczo-technicznego, kształcenia społecznego, artystycznego i technicznego), w którego ramach pod wpływem celowo zorganizowanej działalności dydaktyczno-wychowawczej osobowość ucznia może się wszechstronnie rozwijać, zgodnie z jej właściwościami. Ponieważ istotę integracji stanowi scalanie, tzn. tworzenie całości z części, to istotę edukacji wczesnoszkolnej stanowi ułatwianie uczniom klas początkowych poznawania świata z różnych punktów widzenia z zaangażowaniem wszystkich sfer osobowości: sfery umysłowej, emocjonalno-motywacyjnej i działaniowej.

Walczyna w swej pracy dochodzi do wniosku, że "integracja w klasach I-IV nie jest zjawiskiem stałym i ciągłym, nie jest zwłaszcza sztucznie montowana z elementów, które po połączeniu mogłyby zdeformować obraz rzeczywistości oraz wiedzę o niej. Co więcej, może wystąpić w różnym stopniu nasilenia. Wskazując na różny stopień nasilenia integracji chcemy podkreślić fakt, że w pewnych wypadkach chodzi jedynie o scalenie niektórych fragmentów treści i niektórych kierunków kształcenia po to, aby poznanie ich poszło bardziej w głąb lub wszerz, w zależności od potrzeb. Rozluźnienie rygorów integracji nie likwiduje jej, lecz czyni ją strukturą bardziej elastyczną"

Badania nad nowszą formą integracji prowadził R. Więckowski [1979, s. 87]. "W naszych współczesnych koncepcjach nauczania początkowego uznajemy za nadal aktualne niektóre elementy nauczania łącznego. Przede wszystkim nie eliminujemy systemu przedmiotowego w nauczaniu początkowym, jak to miało miejsce w koncepcji K. Linkego, lecz uważamy, że nauczanie łączne i przedmiotowe nie wykluczają się wzajemnie, ale niejako współistnieją ze sobą".

Później w trzech aspektach interpretowała pojęcie integracji na gruncie pedagogiki wczesnoszkolnej M. Jakowicka [1993, s. 442] zaznaczając, iż geneza wyodrębnionych aspektów sięga różnych czasów tak w skali światowej, jak i w Polsce.

Pierwszy dotyczy nauczania początkowego, polega na wprowadzeniu dziecka w całościowe układy treści otaczającej rzeczywistości, w wybrane sytuacje, w których dziecko poznaje treści z różnych dyscyplin naukowych na drodze od cech zewnętrznych przedmiotów i zjawisk, stopniowego wnikania w ich istotę, dostrzegania ich funkcji ze strukturą i uchwycenia cech istotnych.

Drugi aspekt integracji odnosi się do wyższego poziomu kształcenia, polega na scalaniu zdobywanych wiadomości w toku nauki poszczególnych przedmiotów. Uczeń posiada już pewien zasób wiedzy z różnych dziedzin, a istota integracji polega na łączeniu jej w szersze układy, klasy, na coraz wyższych piętrach ogólności. Integracja dokonuje się w umyśle uczniów.

Trzeci aspekt integracji w kształceniu ukazuje się w scalaniu kształtowania, na różnych treściach specjalistycznych, dróg poznania i rozumienia świata jako całości, wartości kształtowanych cząstkowo na różnych treściach, w jeden zwarty, spójny system dróg wiązania nauki z praktyczną działalnością. Jest to więc aspekt integracji, który dotyczy kształtowania umiejętności ogólnych, "ponadtreściowych" metod poznawania świata, działania i zachowania się w nim.

Nowsze, bliższe naszym czasom i konkretne propozycje dotyczące integracji w nauczaniu początkowym przedstawia też M. Cackowska [1992, cz. I, s. 7], proponując, aby obowiązkiem szkolnym objąć wszystkie dzieci 6-letnie i wprowadzić 4-letni okres nauki początkowej w klasach 0, I, II i III. W klasach 0 i I winno się realizować nauczanie integralne (całościowe), natomiast "w klasach II i III stopniowo przechodzi się do nauczania systematyczno-przedmiotowego, realizowanego coraz wyraźniej systemem klasowo-lekcyjnym. Oczywiście i w tych klasach położony jest nacisk na kompleksowe opracowanie zagadnień wyłanianych z różnych przedmiotów, co powinno umożliwić uczniom rozpatrywanie faktów, zjawisk i problemów na tle szerszych całości".



W oparciu o wiele prac naukowych, rozważań i doświadczeń nauczycieli praktyków aktualnie obowiązujący program zintegrowany zawiera treści podzielone na grupy tematyczne. Podstawowy zakres tematyki wyznaczony jest przez obowiązujące minimum programowe opracowane przez MEN dla “nauczania początkowego”. Rezygnuje się - jak pamiętamy - z tradycyjnego podziału treści na podmioty nauczania. Dobrane są one tak, aby łączyły się w całości tematyczne, umożliwiające dzieciom zdobywanie podstawowych umiejętności i wiadomości o środowisku przyrodniczym i społeczno-kulturowym. Realizacja takiej grupy tematycznej jest rozłożona na kilka lub kilkanaście dni. Na poszczególne dni przewiduje się odrębne tematy, które współtworzą dany ośrodek pracy. W ramach tych ośrodków występują treści językowe, literackie, matematyczne, przyrodnicze, muzyczne, plastyczno-techniczne a także związane z kultura fizyczną. Treści kształcenia umożliwiają rozwój osobowości dziecka, która stopniowo zdobywa umiejętności i wiadomości o środowisku zarówno w szkole, jak i poza nią. Te zdobywane w szkole są ukierunkowane przez nauczyciela, są zdobywane w zaaranżowanych przez niego sytuacjach dydaktyczno-wychowawczych. Te zaś zdobywane poza szkołą są “wchłaniane” przez dziecko i jakby bezwiednie dzięki spostrzeganiu i obserwacji w sytuacjach, w których dziecko znalazło się, jak to w życiu bywa. Zdobyta w taki i w taki sposób wiedza o środowisku, a także umiejętności integrują się w umyśle dziecka, angażują go w te sytuacje emocjonalnie i wpływają na kształtowanie się postaw wobec najbliższego i dalszego środowiska, a w rezultacie na kształtowanie postaw względem własnego rozwoju. W szkole, dzięki zastosowanej koncepcji kształcenia zintegrowanego - treści te powiązane są w całości tematyczne, dlatego dziecko znacznie lepiej zaczyna rozumieć otaczającą rzeczywistość, co ułatwia procesy samodoskonalenia. W zintegrowanym procesie poznawania rzeczywistości jednakowo ważne stają się treści językowe, matematyczne, plastyczne czy techniczne (w realizacji poszczególnych grup tematycznych nauczyciel nie dzieli treści według dyscyplin naukowych, lecz traktuje je jako różne drogi służące realizacji jednego celu - poznaniu wybranego wycinka rzeczywistości). Nauczyciel - proponując dzieciom na każdy dzień zadania - powinien zaplanować takie działania i formy aktywności, które będą kształtowały u dzieci umiejętności:

  • słuchania, mówienia, percepcji dzięki umiejętności obserwacji;

  • komunikowania się z innymi w bliższym i dalszym środowisku;

  • wypowiadania swoich spostrzeżeń w mowie i piśmie;

  • eksponowania siebie w mowie, piśmie, mimice, całej swojej postaci.

Zadaniem nauczyciela w takiej koncepcji nauczania jest podejmowanie odpowiednich działań, aby pomóc dzieciom w zdobywaniu umiejętności uczenia się, samodoskonalenia, autoedukacji, kształtując samodzielność poznawczą i wiarę we własne możliwości oraz uświadamiając im, że źródłem wiedzy dla nich jest nie tylko on sam, lecz także jego koledzy, inni pracownicy, instytucje, media, środowisko.

Jak wynika z tych rozważań problem wyboru układu treści i związanych z nim metod pracy jest nadal jednym z głównych problemów w nauczaniu począkowym. Stopniowo zaczyna jednak przeważać teza o wyższości zintegrowanego sposobu kształcenia nad edukacją przedmiotową. Należy ciągle pamiętać, że istotą podstawową jest w tych rozważaniach dobro dziecka.

 

 

 



 

mgr inż. Elżbieta Nowak








©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość