Strona główna

K3 – struktury kultury a tożsamość kulturowa jednostki – kręgi kulturowe i odpowiadające im tożsamości kulturowe


Pobieranie 51.82 Kb.
Data17.06.2016
Rozmiar51.82 Kb.
K3 – struktury kultury a tożsamość kulturowa jednostki – kręgi kulturowe i odpowiadające im tożsamości kulturowe


  1. pojęcia

- tożsamość kulturowa

  • Szczepański - specyficzna forma tożsamości społecznej, wsparta na rdzeniu kulturowym

- odmienność, inność - szansa na życiodajny rozwój człowieka, możliwość doświadczania i wzajemnego otwierania się;

- korelatywne i kryterialne wskaźniki tożsamości

  • tożsamość osobista:

- atrybuty kryterialne - takie właściwości jednostki, które czynią ją istotnie unikalną oraz charakteryzują się wysokim stopniem niezmienności w czasie (rysy twarzy, sylwetka, sposób poruszania się, mówienia, gestykulacji, itp.),

- atrybuty korelatywne - to charakterologiczne cechy przymiotnikowe (inteligentny, uczciwy, itp.).



  • - tożsamość społeczna (narodowa):

- atrybuty kryterialne - wiedza o symbolach kulturowych i znaczenie ewaluatywne im przypisywane,

- atrybuty korelatywne - zachowania odzwierciedlające założenia normatywne i wartości danej kultury.

- Walencja


  • Kłoskowska - przyswojona i uznana za własną kultura; uniwalencja (emocjonalne pierwszeństwo jednej kultury), biwalencja (posiadanie dwóch tożsamości kulturowych), ambiwalencja, poliwalencja (narodowo wieloraka, złożona, różnostronna)

  • Sjp - poczucie związku z kulturą etniczną uznawaną za własną

- identyfikacja kulturowa - Wskaźniki identyfikacji narodowej: integralna, podwójna, niepewna, kosmopolityczna


  1. Nikitorowicz, Kreowanie tożsamości dziecka

- procesy kreowania tożsamości kulturowej

    • Tożsamość – niepodlegająca zmianom jednakowość, której podłożem jest kod genetyczny – słownik

    • Tożsamość jednostki – w konkretnej grupie pod wpływem określonej kultury

    • Tożsamość – zbiór uświadamianych autocharakterystyk (definicji siebie); samowiedza jednostki, jej sądy, wyobrażenia i poczucie wartości

    • Warunek – zaufanie do siebie, wiara we własne siły i możliwości oparta na tożsamości rodzinnej

    • Etnonacjonalizm

    • Dyglosja

- język w procesie kreowania tożsamości kulturowej dziecka

  • Język jako symboliczny przewodnik po kulturze – po rzeczywistości społecznej, jako narzędzie komunikacji, jako system symboli poprzedzający inne typy symboli komunikacyjnych – Sapir

  • Język nadrzędny w stosunku do rzeczywistości – czynnik poznania i podstawa kultury – Whorf

  • Język – centralny element dziedzictwa kulturowego – czynnik nabywania pierwszych warstw tożsamości

  • Uniformizacja kulturowa

  • Tożsamość – trwała, kształtująca się ustawicznie koncepcja na własny temat, wyrażająca się w identyfikowaniu się z określonymi wartościami grupy rdzennej oraz z wartościami kolejnych grup przynależności, przy zachowaniu świadomości odrębności Ja

- dylematy pokoleniowego generowania dziedzictwa kulturowego i konstruowania tożsamości nowego pokolenia

  • Dziedzictwo kulturowe – dobra kulturowe które są przekazywane z pokolenia na pokolenie

  • Dylematy: unifikacja-fragmentacja, bezsilność-kontrola, Autorytet-niepewność, doświadczenie osobiste-doświadczenie urynkowione

  • Etos generacji – zespół wartości, wzorów zachowań i norm ocenianych pozytywnie

  • Tożsamość uniwersalna

  • Kultura – wielość działań i dokonań ludzkich

  • Przekaz kulturowy:

- Generowanie etnocentryczne zamykające w tożsamości dziedziczonej – wpisanie; Etnocentryzm – wartościująca postawa określająca afirmatywny stosunek do kultury własnej i deprecjonujący do kultury grupy innej, obcej

- generowanie patriotyczne kreujące tożsamość otwartą, rozproszoną

- generowanie wielokulturowe kreujące zintegrowaną tożsamość kulturową – twórcze angażowanie do współpracy;

- generowanie zorientowane kulturowo kreujące tożsamość wirtualną



- koncepcja kreowania tożsamości międzykulturowej

  • Ustawiczne kształtowanie tożsamości w społeczeństwie wielokulturowym

  • Ja: materialne, społeczne, kulturowe, psychiczne

  • Walencja kulturowa – uniwalencja, biwalencja, ambiwalencja, poliwalencja

  • Wskaźniki identyfikacji narodowej – integralna, podwójna, niepewna, kosmopolityczna

  • Akulturacja – prewencyjna, kontrolowana, niezamierzona, demokratyczna

  • Amalgamacja/synkretyzm – przenikanie, mieszanie, ujednolicanie, stapianie

  • Tożsamość międzykulturowa – świadomość własnych cech które składają się na poczucie odrębności od innych oraz podobieństwa do nich




  1. Kłoskowska, kultury narodowe u korzeni, tożsamość jednostki a identyfikacja narodowa i przyswojenie kultury narodowej (walencja)

- naród – ważna kecz jedna z wielu zbiorowości społecznych; szeroka i złożona wspólnota komunikowania wyobrażona i realizowana przez kulturę;

- tożsamość jednostki – wszystkie elementy czerpane z różnych związków i inne psychiczne czynniki

- tożsamość – subiektywny samozwrotny aspekt osobowości

- czynniki tożsamości – Erikson:



  • świadome poczucie indywidualnej tożsamości

  • nieświadome dążenie do trwałego zachowania indywidualnego charakteru

  • milcząca realizacja syntezy ego

  • utrzymywanie wewnętrznej solidarności z grupowymi ideałami i tożsamością grupową

- kulturalizacja – proces kształtowania się narodowego uczestnictwa

- aspekty narodowości, tożsamości:



  • identyfikacja narodowa

  • Walencja – przyswojenie kultury; przyswojona i uznana za własną kultura

- stopnie Walencji kulturowej ze względu na kryterium przyswojenia:

  • - zanurzenie bezrefleksyjne w kulturze narodowej zwł. Językowej

  • - refleksyjna znajomość i głębokie przyswojenie obyczajowości i folkloru

  • - elementarna znajomość i przyswojenie kanonu kultury reprezentacyjnej

  • - znajomość i przyswojenie kanonu na poziomie wyższym

  • - wnoszenie wkładu do kultury narodowej nawet do kanonu

- stopnie Walencji ze względu na kryterium stosunku do interesu narodowego:

  • - wstrzymywanie się od szkodzenia interesom i wartościom narodowym

  • - przeciętne działanie w interesie wartości narodowych

  • - gotowość do najwyższych ofiar na rzecz wartości narodowych




  1. Boski, tożsamość a odmienność kulturowa, o byciu Polakiem w ojczyźnie…

- kryterialne i korelatywne atrybuty tożsamości:

  • Atrybuty Kryterialne – warunki konieczne i wystarczające (psychologika)

  • Atrybuty korelatywne – cechy występujące wśród rozpatrywanego zbioru egzemplarzy czysto i wyraziście (teoria prototypowa)

- atrybuty kryterialne i korelatywne w tożsamości osobistej i społecznej: czteropolowa taksonomia pojęciowa

  • Tożsamość osobista

- atrybuty kryterialne: świadomość własnej fizyczności, pamięć autobiograficzna

- atrybuty korelatywne: cechy przymiotnikowe, podstawowe wymiary osobowości



  • Tożsamość społeczna

- atrybuty kryterialne: symbole kulturowe (wiedza znajomość, znaczenie osobiste ewaluacja, przynależność do grupy)

- atrybuty korelatywne: wartości kulturowe (socjalizacja, internalizacja), zbieżność Ja z prototypami



  • Tożsamość korelatywna jako prototyp wartości a pojęcie stereotypu

- stereotyp – przekonanie na temat grupy oraz jej członków polegające na przeniesieniu atrybutów kryterialnych oraz korelatywnych z poziomu osobistego i użyciu ich na społecznym poziomie percepcji; rozminięcie się języka opisu z obiektami opisu;

- stereotyp – ocena pod kątem odbiegania od własnej kultury



- funkcje regulacyjne kryterialnych i korelatywnych komponentów tożsamości narodowej

  • Tożsamość kryterialna: nabywanie i funkcje psychologiczne

- nabywanie symboli przynależności kulturowej – na drodze kulturalizacji: edukacja szkolna, osobiste uczestnictwo w wydarzeniach Tożsamość wadze narodowej, udział w kulturze symbolicznej

- symbole tożsamościowe - wyzwalają procesy poznawcze, afektywne, zachowania społeczne – są przedmiotem działań wspólnych bądź antagonistycznych



  • Tożsamość korelatywna: nabywanie i funkcje psychologiczne

- nabywanie – na drodze socjalizacji przez kary nagrody i modelowanie

- funkcjonuje na zasadzie ukrytych założeń normatywnych



  • Akulturacja, dystans kulturowy i hipotezy zmian tożsamościowych u emigrantów

- akulturacja – trwałe wejście w kontakt z kulturą odmienną od macierzystej
Kłoskowska, kultury narodowe u korzeni, rozdz. 6

- skale polskości

  • wskaźniki narodowości: identyfikacja i Walencja

  • stopnie Walencji kulturowej ze względu na kryterium przyswojenia:

- zanurzenie bezrefleksyjne w kulturze narodowej zwł. Językowej

- refleksyjna znajomość i głębokie przyswojenie obyczajowości i folkloru

- elementarna znajomość i przyswojenie kanonu kultury reprezentacyjnej

- znajomość i przyswojenie kanonu na poziomie wyższym

- wnoszenie wkładu do kultury narodowej nawet do kanonu


  • stopnie Walencji ze względu na kryterium stosunku do interesu narodowego:

- wstrzymywanie się od szkodzenia interesom i wartościom narodowym

- przeciętne działanie w interesie wartości narodowych

- gotowość do najwyższych ofiar na rzecz wartości narodowych

- negacja polskości i obsesja polskości: Gombrowicz i Lechom

- polskość i kulturowa poliwalencja Józefa Czapskiego
od Kasi:

1. Procesy narodowotwórcze oraz w kierunku przekraczania podziałów narodowościowych.

2. Tożsamość narodowa - mimo iż jest złożonym fenomenem mentalności jednostki, przejawia się najczęściej w sytuacjach i zachowaniach grupowych. Mają one na ogół charakter symboliczny.


  • Przykłady: - Jasna Góra, Światowy dzień Młodzieży 1991: symboliczna manifestacja tożsamości narodowej (flagi, języki, piosenki), wyróżniające zachowania (np: spontaniczność, temperament Włochów i Hiszpanów).

  • Folklor Festival w Kanadzie, Parada Puławskiego w USA: symbolika tożsamościowa kraju pochodzenia traktowana jest odświętnie i rytualnie, zawiera się w niej kontekst kulturowy kraju osiedlenia.

3. Tożsamość narodowa (społeczna) - przegląd podejść teoretycznych:

a) Nacjonalizm i tożsamość narodowa wg psychoanalizy:

- od Freuda do Fromma tożsamość narodowa kojarzona jest w myśleniu psychoanalitycznym z nacjonalizmem. Powoduje to napiętnowanie tego związku afektywnego jednostki z grupą narodowo-państwową ocenami negatywnymi oraz zastosowanie do jego opisu języka patologii osobowości. Wg Freuda uczucia narodowe stanowią formę nerwicy w skali społecznej.

- dla E. Fromma nacjonalizm był zarówno symptomem zaburzeń psychicznych na poziomie społecznym, jak też stanem nagannym moralnie, oddalającym ludzi od humanistycznych ideałów uniwersalnego człowieczeństwa.

- należy też zauważyć, że koncentrując się na genezie i konsekwencjach nacjonalizmu autorzy sprowadzają tożsamość narodową do czci wobec symboli, kultu wodza i więzów krwi wyznaczających cechy psychologiczne. Nieobecna w ich myśleniu jest więź kulturowa jako podstawa i treść wspólnoty.

- wizerunek Polaka ery postkomunistycznej, jako ilustracja cech i mechanizmów patologicznych wykrojony z pism Freuda, Fromma i Adorno: antysemityzm, konwencjonalny i rygorystyczny katolicyzm, alergiczna niechęć do wszelkiej zagranicznej inności (ksenofobia) i do intelektualnejj analizy świata, przekonanie o własnej wyłącznej prawdzie.

- zamiast objaśniać zjawiska tożsamości kulturowo-narodowej, dokonuje się ich marginalizacji do sfery patologii; pojęcie patriotyzmu zanika, zewsząd natomiast tropiony jest nacjonalizm; racjonalizmem zowie się imitację wzorów zagranicznych, zaś odwołania do tradycji narodowej stają się równoznaczne z wsteczną zaściankowością, itp.

b) Kulturowe rozumienie tożsamości narodowej:

- wg J.G.Herdera naród definiowany jest przez samookreślenie kulturowe, czyli unikalny acz nierywalizacyjny wobec innych grup zespół zwyczajów i styl życia.

- etniczność i tożsamość etniczna w kontekście społeczeństwa północno-amerykańskiego:

+ wyróżnić należy 2 konteksty podejścia do problematyki etnicznej w Ameryce: 1) strategia asymilacyjna ilustrowana przez metaforę "kotła-szybkowaru" stapiającego kulturowe różnice grup etnicznych i przez stosunki pionowe między dominującą większością a mniejszościami, 2) strategia wielokulturowości, której metaforę stanowi obraz mozaiki, zakładająca utrzymanie i równościowe współistnienie wielu rozmaitych kultur etnicznych w ramach społeczeństwa pluralistycznego.

+ w wersji idealnej wielokulturowość postuluje pozytywne i równe wartościowanie odmiennych kultur. W praktyce zaś zachęca imigrantów do utrzymania więzów z kulturą kraju pochodzenia wraz z jednoczesną integracją do dominującej kultury wybranego społeczeństwa.

+ tożsamość etniczna oznacza tu wybór kategorii - grupy, z którą badany osobnik odczuwa więzy przynależności. Szukanie współzależności między obiektywnymi (społecznymi) wyznacznikami etniczności a subiektywnym poczuciem tożsamości etnicznej jest centralnym tematem badawczym tego podejścia.

+ emigranci i inne grupy etniczne w ramach społeczeństwa wielokulturowego stają przed jednoczesnymi decyzjami dotyczącymi 2 pytań akulturacyjnych: 1) Czy wejść w nową, dominującą kulturę społeczeństwa, w którym się znalazłem? 2) Czy utrzymać starą kulturę, w której wyrosłem?; możliwości *integracja-2x TAK, tkwienie w obu kulturach, *asymilacja- opcja za nową kulturą i odrzucenie starej, *separacja - utrzymanie starej kultury bez domieszek, *marginalizacja-2x NIE, życie poza nurtem obu kultur.

- tożsamość narodowa a kultura symboliczna - koncepcja A.Kłoskowskiej:

+ S.Ossowski był autorem pojęciowego rozróżnienia ojczyzny prywatnej (to sfera doświadczeń osobistych związanych z ziemią, krajobrazem, swojskością scen i obyczajów) i ideologicznej (to sfera symboli, "spraw" i powinności, tj. zaangażowania w walkę i naprawę). Autor nie używał terminu "tożsamość", pisał o – odpowiednio - więzi nawykowej i ideologicznej z ojczyzną.

+ do prac Ossowskiego nawiązuje A Kłoskowska, przy czym więcej uwagi poświęca ona sferze ideologicznej, która mieści się w ramach kultury symbolicznej, tj. systemu znaczeń stanowiących obszar sztuki, wierzeń, historii i tradycji, wspólnych dla członków danej wspólnoty i dziedziczonych międzypokoleniowo. Kultura symboliczna jest utrwalana w postaci literatury i innych form przekazu; jej przekaz nie wymaga więc bezpośredniego kontaktu nadawcy i odbiorcy, co różni ją od oralnego i bezpośredniego uczestnictwa w tradycyjnej kulturze etnicznej. Dziedzictwo międzypokoleniowe odbywa się tu, zdaniem autorki, poprzez proces kulturalizacji, stanowiący o wejściu i udziale jednostki w systemie kultury symbolicznej.

+ pojęcie kultury symbolicznej oraz kulturalizacji są, zd. Kłoskowskiej, konstytutywne dla kultury narodowej. Symbole te stanowią o więzi łączącej posługujących się nimi ludzi, wyzwalają podobne skojarzenia, emocje i zachowania.

+ obok funkcji integracyjnych (afirmacyjnych), kultura narodowa może nieść również funkcje negacyjne, instrumentalne względem nacjonalizmu i dyskryminacji innych kultur narodowych. W przeciwieństwie do koncepcji psychoanalitycznych, ujęcie tożsamości narodowej przez pryzmat kultury symbolicznej nie implikuje jednak konieczności nacjonalizmu i dyskryminacji innych. Dzieje się tak, ponieważ twory kultury symbolicznej ulegają "autonomii funkcjonalnej", mogą być oderwane od aktualnego kontekstu społecznego (np.: dzieła literatury czy muzyki niemieckiej utrzymały swą wartość w okresie hitleryzmu).

c) Zagadnienia tożsamości społecznej we współczesnej psychologii poznawczej:

- bristolska szkoła badań nad tożsamością społeczną - teoria H.Tajfela i J.Turnera.

- tożsamość indywidualna a społeczna - prace M.Jarymowicz:

+ podstawowym rozróżnieniem proponowanym przez autorkę są 2 formy tożsamości człowieka: osobista i społeczna. tożsamość osobista zakotwiczona jest w potrzebie unikalności; tożsamość społeczna zasadza się na potrzebach przynależności i podobieństwa do innych. Można powiedzieć, że Jarymowicz dokonuje odkrycia dążeń do niepowtarzalności, wyraźnie niedostrzeganych w ramach dominującej problematyki podobieństwa międzyosobniczego.

+ założenie o rozwojowej wyższości tożsamości osobistej nad społeczną.

d) Integracja i autentyzm a konflikt i rozproszenie: Tożsamość w ujęciu dynamiczno-rozwojowym:

- postacią sztandarową tego kierunku jest E. Erikson ze stadialną teorią rozwoju psycho-społecznego.

- młodzież z rodzin emigranckich (Arabowie we Francji, Hindusi w Wielkiej Brytanii) doświadczyli kryzysu tożsamości o szczególnej intensywności, a to dlatego, iż życie tych chłopców i dziewcząt przebiega pod silną presją dwu kultur: reprezentowanej przez rodziców tradycyjnej kultury kraju przodków i nowoczesnej kultury kraju osiedlenia, obecnej wszędzie poza domem i etnicznym getto. Skutkiem tego zderzenia jest konflikt i rozproszenie tożsamości (Weinreich) oraz dewaloryzacja i marginalizacja (Malewska-Peyre).

- "szkoła Eriksona" operuje jednak modelem pozytywnym tożsamości, w którym integracja i autentyczność zakładają włączenie jednostki w kulturę a nie "emigrację wewnętrzną".



4. W stronę modelu teoretycznego tożsamości: Wymiary tożsamości narodowej:
a) Jak reprezentowana jest nasza wiedza pojęciowa: Czyli kryterialne i korelatywne atrybuty tożsamości:

- atrybuty kryterialne - stanowią zespół warunków koniecznych i wystarczających dla bycia np.: ptakiem, kobietą czy Polakiem.

- atrybuty korelatywne- cechy, które nie spełniają formalnych warunków definicyjnych lecz występują wśród rozpatrywanego zakresu egzemplarzy często i wyraziście, np.: atrybut "fruwa" jest korelatywny w odniesieniu do prototypu ptaka, choć nie jest powszechna i wyłączna dla ptaków oraz zawody wykonywane w kontakcie z ludźmi i na rzecz ludzi charakteryzują się feminizacją, choć daleko w nich do całkowitej segregacji płciowej.

b) Atrybuty kryterialne i korelatywne w tożsamości osobistej i społecznej:

- tożsamość osobista: *atrybuty kryterialne - takie właściwości jednostki, które czynią ją istotnie unikalną oraz charakteryzują się wysokim stopniem niezmienności w czasie (rysy twarzy, sylwetka, sposób poruszania się, mówienia, gestykulacji, itp.), *atrybuty korelatywne - to charakterologiczne cechy przymiotnikowe (inteligentny, uczciwy, itp.).

- tożsamość społeczna (narodowa): *atrybuty kryterialne - wiedza o symbolach kulturowych i znaczenie ewaluatywne im przypisywane, *atrybuty korelatywne - zachowania odzwierciedlające założenia normatywne i wartości danej kultury.

c) Funkcje regulacyjne kryterialnych i korelatywnych komponentów tożsamości narodowej:

- tożsamość kryterialna: nabywanie i funkcje psychologiczne:

+ zgodnie z propozycjami sformułowanymi przez Kłoskowską, symbole przynależności kulturowej nabywane są w trakcie procesu kulturalizacji; obejmuje ona edukację szkolną (zwłaszcza historia, język i literatura narodowa), osobiste uczestnictwo w wydarzeniach o wadze narodowej a także udział jednostki w kulturze symbolicznej (literatura, teatr, itp.). Tak więc, dziecko polskie we wczesnym wieku dowiaduje się o zamku królewskim na Wawelu, Jasnej Górze, 1 i 11 listopada, itp.

+ ogólnie powiemy, iż czyjaś narodowa tożsamość kryterialna jest tym silniejsza, im szybciej dana osoba rozpoznaje symbole tożsamościowe, im większe bogactwo skojarzeń wywoływanych przez te symbole, im ważniejsze zajmują miejsce na wymiarze ważności osobistej.

- tożsamość korelatywna: nabywanie i funkcje regulacyjne:

+ wartości określające kulturowy styl życia i stanowiące o tożsamości korelatywnej nabywane są, wg Kłoskowskiej, w procesie socjalizacji.

+ tych wartości (i ułomności) kulturowych uczy "samo życie", czyli socjalizacja przez kary, nagrody i modelowanie.

+ oto dlaczego zdaniem Ichheisera ludzie tak słabo uświadamiają sobie swój kulturowy etnocentryzm i często nie są w stanie wyartykułować ukształtowanego w socjalizacji bagażu wartości: po prostu nie jest on na codzień przedmiotem pogłębionej refleksji czy konfrontacji.

+ brak podtrzymywania lub nawet aktywne zaprzeczanie wartościom tożsamościowym nieodmiennie prowadzi do konfliktu, stresu i nawet kryzysu adaptacyjnego jednostki.

- akulturacja, dystans kulturowy i hipotezy zmian tożsamościowych u emigrantów:

+ akulturacja - czyli trwałe wejście w kontakt z kulturą odmienną [B] od kultury macierzystej [A] - jak to ma miejsce w przypadku dobrowolnej emigracji.

+ dystans kulturowy (P. Boski) - między A i B określa stopień ich pokrywania się lub rozbieżności w zakresie przekonań żywionych odnośnie przyczyn kontrolujących wydarzenia w środowiskach naturalnych bądź społecznych oraz profili wartości ucieleśnionych w prototypach.

+ w sytuacjach dużego dystansu kultur symbolicznych, tożsamość kryterialna emigrantów związana z krajem ojczystym (gdzie dokonała się ich kulturalizacja) będzie znacząco przeważać nad nabytą w toku cząstkowej akulturacji tożsamością kryterialną wobec kraju osiedlenia. Odwrotnej tendencji można oczekiwać w pokoleniu dzieci emigrantów, które proces kulturalizacji przechodzą już w nowej ojczyźnie i który to proces w minimalnym stopniu - ze względu na dystans kulturowy - podlega wpływom kraju przodków.

+ w przeciwieństwie do neutralności odległych kulturowo kryterialnych symboli tożsamościowych (czyli "co kraj to obyczaj"), duży dystans kulturowy w zakresie wartości korelatywnych jest czynnikiem konfliktorodnym, wywołującym stres akulturacyjny.

+ z badań Berry`ego wynika, iż strategią najczęściej wybieraną a także związaną z najniższym stresem akulturacyjnym jest integracja elementów kultury pochodzenia i osiedlenia.

+ należy oczekiwać, że w pierwszym pokoleniu emigracji początkowo wystąpi konflikt wartości, z czasem zaś narastać będzie integracja i równowaga korelatywnych składników tożsamościowych obu kultur (tj. podobieństwa do prototypów). Z kolei, biorąc pod uwagę socjalizacyjno-rodzinny nośnik transmisji, tożsamość korelatywna związana z krajem wychodźstwa powinna odznaczać się większym stopniem dziedzictwa międzypokoleniowego niż to przewidywaliśmy w przypadku tożsamości kryterialnej.

- akulturacja, dynamika zmian tożsamościowych i poziom przystosowania psychicznego (dobrostanu) emigrantów:

+ w literaturze polskiej problematyka ta została ostatnio wprowadzona przez Czapińskiego jako badania nad dobrostanem oraz jako "cebulowa" teoria szczęścia. Czapiński zakłada, że dobrostan/szczęście jest zjawiskiem wielopoziomowym, począwszy od najbardziej wierzchniej warstwy ogólnej jakości życia, aż do wewnętrznego rdzenia, nazywanego przezeń wolą życia. Warstwa zewnętrzna ma być najbardziej wrażliwa na doświadczenia przykre, podczas gdy w rdzeniu przejawia się ogólne skrzywienie optymistyczne ludzi.

+ zakres i intensywność zmian adaptacyjnych wymuszonych przez proces akulturacji doprowadzić powinny do znacznego obniżenia poziomu dobrostanu psychicznego w różnych jego warstwach. Oczekiwać przeto będę, iż poziom dobrostanu bezpośrednich emigrantów, zwłaszcza w pierwszych latach wychodźstwa, będzie niższy niż w pokoleniach ich potomstwa.



www.nonameuwb.eu




©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość