Strona główna

Komunikatu Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Program»Czyste powietrze dla Europy


Pobieranie 54.22 Kb.
Data20.06.2016
Rozmiar54.22 Kb.



Rue Belliard/Belliardstraat 99 — 1040 Bruxelles/Brussel — BELGIQUE/BELGIË

tel. +32 25469011 — faks +32 25134893 — internet: http://www.eesc.europa.eu

PL


Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny


NAT/634

Program „Czyste powietrze dla Europy”

Bruksela, 10 marca 2014 r.




DOKUMENT ROBOCZY
Sekcji Rolnictwa, Rozwoju Wsi i Środowiska Naturalnego
w sprawie
komunikatu Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady,
Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów
„Program »Czyste powietrze dla Europy«”

COM(2013) 918 final
wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady
w sprawie redukcji krajowych emisji niektórych rodzajów zanieczyszczenia atmosferycznego oraz zmiany dyrektywy 2003/35/WE

COM(2013) 920 final – 2013/0443 (COD)
wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady
w sprawie ograniczenia emisji niektórych zanieczyszczeń do powietrza
ze średnich obiektów energetycznego spalania
COM(2013) 919 final – 2013/0442 (COD)
wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie przyjęcia zmiany Protokołu z 1999 r.
do Konwencji z 1979 r. w sprawie transgranicznego zanieczyszczania powietrza
na dalekie odległości w zakresie przeciwdziałania zakwaszeniu,
eutrofizacji i powstawaniu ozonu w warstwie przyziemnej

COM(2013) 917 final

_____________
Sprawozdawca: Antonello PEZZINI

_____________





Do członków grupy analitycznej ds. programu „Czyste powietrze dla Europy” Sekcji Rolnictwa, Rozwoju Wsi i Środowiska Naturalnego


UWAGA: Niniejszy dokument będzie omawiany na posiedzeniu w dniu 17 marca 2014 r. o godz. 10.00.


Dokument przekazany do tłumaczenia: 27 lutego 2014 r.

Administrator: Andreas VERSMANN



Grupa analityczna ds.

Przewodniczący:

Richard ADAMS (UK-III)

programu „Czyste powietrze
dla Europy”







Sprawozdawca:

Antonello PEZZINI (IT-I)







Członkowie: pp.

CURTIS (UK-II)







IONITA (RO-III)







KAMIENIECKI (PL-III)







KLIS (PL-I)







MAIER (AT-I)







NAGY (HU-I)







SIEWIERSKI (PL-II)







SOARES (PT-II)







WILLEMS (LU-III)






Ekspert:





Giannino BERNABEI (z ramienia sprawozdawcy)

Parlament Europejski, w dniu 13 stycznia 2014 r., Rada, w dniu 15 stycznia 2014 r., oraz Komisja Europejska, w dniu 18 grudnia 2013 r., postanowiły, zgodnie z art. 192 i 304 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zasięgnąć opinii Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego w sprawie
komunikatu Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Program »Czyste powietrze dla Europy«”

COM(2013) 918 final


wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie redukcji krajowych emisji niektórych rodzajów zanieczyszczenia atmosferycznego oraz zmiany dyrektywy 2003/35/WE

COM(2013) 920 final – 2013/0443 (COD)


wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ograniczenia emisji niektórych zanieczyszczeń do powietrza ze średnich obiektów energetycznego spalania

COM(2013) 919 final – 2013/0442 (COD)


wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie przyjęcia zmiany Protokołu z 1999 r. do Konwencji z 1979 r. w sprawie transgranicznego zanieczyszczania powietrza na dalekie odległości w zakresie przeciwdziałania zakwaszeniu, eutrofizacji i powstawaniu ozonu w warstwie przyziemnej

COM(2013) 917 final.


Sekcja Rolnictwa, Rozwoju Wsi i Środowiska Naturalnego, której powierzono przygotowanie prac Komitetu w tej sprawie, przyjęła swoją opinię … r.
Na … sesji plenarnej w dniach … r. (posiedzenie z …) Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny stosunkiem głosów … do … – … osób wstrzymało się od głosu – przyjął następującą opinię:

*
* *




1.Wnioski i zalecenia [zostaną uzupełnione po pierwszym posiedzeniu]




2.Wprowadzenie




2.1Zanieczyszczenie powietrza stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia człowieka i dla środowiska. Problemy oddechowe, przedwczesne zgony, eutrofizacja i degradacja ekosystemów w wyniku osadzania się azotu i substancji kwasowych to tylko nieliczne skutki tego problemu, który ma jednocześnie charakter transgraniczny i lokalny.




2.2W ostatnich dziesięcioleciach polityki przyjmowane przez UE i wspólnotę międzynarodową przyniosły postępy, zmniejszając niektóre problemy związane z zanieczyszczeniem powietrza. Na przykład emisje dwutlenku siarki, który jest przyczyną kwaśnych deszczy, zostały zmniejszone o ponad 80%.




2.3Pomimo tych postępów UE jest jeszcze daleka od realizacji swego długoterminowego celu dotyczącego poprawy jakości powietrza, tak by wyeliminować ryzyko poważnych szkód dla zdrowia ludzkiego i środowiska, a pył i ozon z troposfery nadal powodują poważne problemy.




2.4Zwłaszcza pył zawieszony i ozon wciąż przedstawiają poważne zagrożenie dla zdrowia: progi bezpieczeństwa dotyczące tych substancji są regularnie przekraczane.




2.5W wielu regionach i miastach normy i cele UE w zakresie jakości powietrza nie są przestrzegane. Ceną oszczędności w tej dziedzinie jest zdrowie obywateli, z czym wiążą się wyższe koszty dla opieki zdrowotnej i dla gospodarki. Komisja ocenia, że łączne ponoszone przez społeczeństwo koszty zewnętrzne związane z problemami zdrowotnymi wynikającymi z zanieczyszczenia powietrza wahają się od 330 do 940 mld EUR rocznie.




2.6Zdaniem Komisji w 2010 r. zanieczyszczenie powietrza w UE spowodowało około 400 tys. przedwczesnych zgonów i naraziło prawie dwie trzecie obszarów na szkodliwe skażenie z powodu emisji.




2.7Według sprawozdania na temat jakości powietrza przygotowanego przez Europejską Agencję Środowiska (EEA) między 2009 r. a 2011 r. aż 96% mieszkańców miast było wystawione na stężenia pyłów, a około 98% na stężenie ozonu wyższe od wytycznych Światowej Organizacji Zdrowia.




2.8Jeśli chodzi o zdrowie obywateli europejskich, wydatki na hospitalizację szacuje się na ponad 4 mld euro. Do tego dochodzi utrata 100 mln dni pracy rocznie.




2.9Według EEA trzech obywateli UE na 10 narażonych jest na poziomy zanieczyszczenia powietrza przekraczające normy przyjęte w UE1.




2.10Na poziomie międzynarodowym, w grudniu 2012 r. Stany Zjednoczone postanowiły zrewidować roczne normy jakości powietrza w planie działań w zakresie zmiany klimatu „Climate Change Action Plan” (Biały Dom, 2013 r.), ustanawiając próg pyłów drobnocząsteczkowych na poziomie 12 μg/m3, tzn. znacznie poniżej obecnej normy UE, która wynosi 25 μg/m3, podczas gdy w Chinach rząd zdecydował się zainwestować w kontrolę jakości powietrza jedynie na obszarze Pekinu 160 mld EUR w ciągu najbliższych pięciu lat.




2.11W ramach Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) wiele krajów ogłosiło cele w zakresie ograniczenia emisji do 2020 r. oraz do 2050 r. Niektóre z nich są bardzo ambitne. Według szacunków Programu Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska (UNEP) ocenia się, że zobowiązania podjęte w perspektywie 2020 r. nie wystarczą do realizacji koniecznych celów, by utrzymać globalne ocieplenie poniżej progu 2 stopni Celsjusza2.




2.12Nowe międzynarodowe porozumienie w sprawie zmian klimatu, które było negocjowane na poziomie ONZ3, którego przyjęcie przewiduje się w 2015 r., a wejście w życie w 2020 r., powinno obejmować zobowiązania ilościowe dotyczące ograniczenia emisji i konkretne działania mające zmniejszyć emisję gazów cieplarnianych.




3.Streszczenie wniosków Komisji




3.1Nowa strategia przewiduje bardziej rygorystyczne zastosowanie obowiązujących przepisów oraz ustanowienie nowych celów i środków z myślą o ochronie zdrowia i środowiska.




3.2W zaproponowanym przez Komisję pakiecie „Czyste powietrze dla Europy” zawarto:





  • nowy program „Czyste powietrze dla Europy”, który obejmuje środki gwarantujące osiągnięcie istniejących celów w krótkiej perspektywie oraz cele na okres do 2030 r.;

  • środki regulacyjne i środki wsparcia w celu zmniejszenia zanieczyszczenia powietrza, ze szczególnym uwzględnieniem poprawy jakości powietrza w mieście, by promować badania, innowacje i współpracę międzynarodową.

4.Uwagi ogólne




4.1EKES popiera ogólny cel, którym jest przestawienie się na gospodarkę niskoemisyjną z myślą o ochronie zdrowia i środowiska, co przedstawiono w strategii dotyczącej zanieczyszczenia powietrza zmienionej przez Komisję oraz w programie „Czyste powietrze dla Europy”, lecz obawia się, że przyspieszenie działań przejściowych może zaszkodzić jej konkurencyjności w perspektywie krótko- i średnioterminowej.




4.2Od samego początku, z uwagi na różne warunki środowiskowe, dopuszczalne wartości dla każdego państwa członkowskiego były wyznaczane na podstawie opłacalności. Wymagane obniżenie emisji różni się między państwami członkowskimi zgodnie z zasadą: „różne podejście, lecz ten sam wskaźnik”.




4.2.1Komitet uważa, że sam cel ograniczenia emisji UE na 2030 r. może okazać się najlepszą zachętą do przestawienia się na bardziej zrównoważoną gospodarkę w Europie. Wytyczenie celu na 2030 r. umożliwiłoby przyjęcie perspektywy średnio-długoterminowej koniecznej dla przedsiębiorstw i inwestorów i zwiększyłoby przewidywalność ram prawnych.




4.3Zdaniem Komitetu podczas przeglądu strategii dotyczącej zanieczyszczenia powietrza trzeba jednak wziąć pod uwagę wiele równie istotnych czynników:




4.3.1Opłacalność proponowanych środków jest bardziej delikatną kwestią, jeśli chodzi o źródła rozproszone i ich rzeczywisty wpływ zarówno na poprawę jakości powietrza, jak i wyniki gospodarcze.




4.3.2Całościowy wymiar zrównoważenia środowiskowego nie może i nie powinien ograniczać się do obszaru UE, której polityka musi obejmować instrumenty zapewniające, że miejsca pracy i działalność nie będą przenoszone do innych regionów oraz że konkurenci spoza UE stosujący mniej zrównoważone metody produkcji nie będą eliminować z rynku przemysłu europejskiego.




4.3.3Konieczna jest racjonalizacja celów klimatycznych UE, tak by za najodpowiedniejszy instrument przyjęto jeden obowiązujący cel ogólny w odniesieniu do emisji gazów cieplarnianych, który prowadziłby do znacznej konwergencji celów klimatycznych i konkurencji i któremu towarzyszyłyby uproszczenie i ujednolicenie przepisów.




4.3.4Wymóg zagwarantowania wszystkim równych warunków konkurencji (level playing field) w pewnych i przewidywalnych ramach w celu stopniowego przejścia do bardziej zrównoważonego modelu społeczeństwa wraz z degresywną pomocą dla struktur i infrastruktur, której celem byłoby zachęcenie do stworzenia dużego rynku i zapoczątkowanie jego rozwoju. Należałoby przy tym propagować formy partnerstwa publiczno-prywatnego aż do czasu, gdy technologia byłaby wystarczająco zaawansowana, by umożliwić utrzymanie się bez jakiegokolwiek wsparcia.

4.3.5Na szczeblu UE i poszczególnych państw członkowskich priorytetem politycznym powinny być trwałe ożywienie wzrostu gospodarczego i zatrudnienia, a także reindustrializacja europejskiej gospodarki, zwłaszcza dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz przedsiębiorstw rozpoczynających działalność.




4.3.6Konieczne jest, by nie obciążać kosztownymi i złożonymi procedurami biurokratycznymi systemów administracji publicznej i prywatnej, a także systemów produkcyjnych, rolniczych, handlowych i usługowych, za pomocą uciążliwych mechanizmów kontroli, monitorowania, gromadzenia danych i statystyk czy też mnożenia terminów i sprawozdań.




4.3.7Te procedury i mechanizmy należy usprawnić, stwarzając jak największe możliwości dla systemów samoregulacji, sporządzania zestawień i automatycznej transmisji satelitarnej za pomocą stacji naziemnych oraz uproszczonej kontroli a posteriori różnic między osiągniętymi wynikami a uzgodnionymi celami.




4.4Ponadto Komitet uważa, że trzeba zagwarantować spójność tej nowej zmienionej strategii z innymi obszarami polityki Unii Europejskiej. Można zatem odnotować, że chociaż spalanie drewna przez gospodarstwa domowe wiąże się z emisją cząsteczek PM2,5, to zachęca się do jego użycia jako alternatywnego źródła energii, podczas gdy wymagałoby ono zastosowania technik filtracji dymu.




4.5W każdym razie EKES uważa, że zaproponowany przez Komisję cel ograniczenia emisji gazów cieplarnianych byłby realistyczny, gdyby do 2015 r. zawarto wiążącą umowę międzynarodową w sprawie klimatu, nie dopuszczając do tego, by trudności w realizacji celów w niektórych sektorach doprowadziły do wywierania większej presji na łatwiejsze do wskazania obiekty takie jak zakłady przemysłowe wszelkiego typu i szczebla.




4.6EKES podkreśla wagę zachęcania do partnerstw publiczno-prywatnych (PPP) na szczeblu europejskim takich jak partnerstwo zapoczątkowane wraz ze wspólnym przedsiębiorstwem na rzecz inicjatywy „Czyste niebo” 2 na lata 2014–2020, którego celem był wkład w działalność badawczą związaną z programem ramowym „Horyzont 2020” na mocy rozporządzenia WE 71/2008.




5.Uwagi szczegółowe (I)




5.1Konwencja z 1979 r. w sprawie transgranicznego zanieczyszczania powietrza na dalekie odległości




5.1.1Konwencja z 1979 r. w sprawie transgranicznego zanieczyszczania powietrza na dalekie odległości zawarta pod auspicjami Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ (EKG ONZ) stanowi główne międzynarodowe ramy prawne współpracy i działań w zakresie ograniczania i stopniowego zmniejszania zanieczyszczenia powietrza na mocy jej ośmiu protokołów, w tym protokołu z 1999 r.

5.1.2EKES zgadza się na transpozycję zmian do protokołu na szczeblu UE.




5.2Wniosek dotyczący zmienionej dyrektywy w sprawie krajowych pułapów emisji NERC




5.2.1We wniosku dotyczącym dyrektywy ustanowiono krajowe zobowiązania do ograniczenia emisji (NERC) na 2020 r., 2025 r. i 2030 r. w odniesieniu do każdego państwa członkowskiego, wyrażone jako procentowy roczny spadek emisji dwutlenku siarki (SO2), tlenków azotu (NOx), amoniaku (NH3), niemetanowych lotnych związków organicznych (NMLZO), drobnych cząstek stałych (PM 2,5) i metanu (CH4) w stosunku do całkowitych emisji każdego z tych zanieczyszczeń w każdym państwie członkowskim w 2005 r.




5.2.2W ciągu ostatnich 20 lat osiągnięto w UE znaczny postęp, jeżeli chodzi o jakość powietrza i antropogeniczne emisje do powietrza. Stało się to dzięki politykom i strategiom dotyczącym zanieczyszczenia powietrza przyjętym przez UE i jej państwa członkowskie z myślą o osiągnięciu w perspektywie długoterminowej takiego poziomu jakości powietrza, który nie niósłby ze sobą negatywnego wpływu czy dużych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego i środowiska, jak przypomniano w siódmym programie działań na rzecz środowiska4.




5.2.3O ile proponowane długoterminowe cele jakościowe są praktycznie niepodważalne, to bardziej kontrowersyjna wydaje się kwestia ich długofalowego przełożenia na kategorie ilościowe, zwłaszcza jeżeli chodzi o terminy pośrednie.




5.2.4Zdaniem EKES-u konieczne są wzmocnione platformy, by umożliwić ukierunkowany i interaktywny dialog zanim poprze się postanowienia zawarte we wniosku dotyczącym dyrektywy.




5.3Wniosek dotyczący dyrektywy w sprawie emisji ze średnich obiektów energetycznego spalania




5.3.1EKES uważa, że rozszerzenie kontroli emisji substancji zanieczyszczających powietrze z obiektów energetycznego spalania na obiekty o nominalnej mocy cieplnej między 1 a 50 MW, które mają szeroką gamę zastosowań (wytwarzanie energii elektrycznej, ogrzewanie i chłodzenie w obiektach mieszkalnych oraz dostarczanie ciepła/pary dla procesów przemysłowych, również na małą skalę), wydaje się nieproporcjonalne, a także może wprowadzić ograniczenia operacyjne i biurokratyczne i obciążyć dużymi kosztami. Nie jest to zgodne z wielokrotnie przywoływanym i popieranym przez instytucje europejskie wymogiem, by wspierać i stymulować rozwój małych i średnich przedsiębiorstw, przedsiębiorstw rozpoczynających działalność, a także mniejszej infrastruktury rozproszonej na całym obszarze.




6.Uwagi szczegółowe (II)




6.1Zanieczyszczenia powietrza mogą pochodzić z różnych źródeł i są przenoszone również na duże odległości. Źródła antropogeniczne nie tylko powodują zanieczyszczenie powietrza, lecz również wpływają na zmianę klimatu.




6.2W wyniku konsultacji z partnerami społecznymi i zorganizowanym społeczeństwem obywatelskim regiony muszą zatwierdzić plany działania na rzecz jakości powietrza (PRIA), które powinny uwzględniać:





  • transport drogowy i mobilność;

  • produkcję i zużycie energii;

  • system produkcji;

  • sektor trzeci;

  • rolnictwo, hodowlę zwierząt i leśnictwo;

  • sektor prywatny.



6.3PRIA muszą się ponadto opierać na synergii z następującymi planami:





  • odpady, odzysk energii i surowców, zmniejszenie produkcji na głowę;

  • sieci, system lokalnego ogrzewania, sieci ultraszerokopasmowe, telepraca, administracja elektroniczna i inteligentne sieci;

  • handel, sieci przedsiębiorstw i dzielnic handlowych, certyfikacja jakości;

  • transport i mobilność, rozwój transportu publicznego, drogi rowerowe, promocja mobilności i niskich emisji, zintegrowanie środków transportu;

  • obszar lokalny i miejskie planowanie przestrzenne, eksploatacja gruntów, rozwój nowych modeli zabudowy, poprawa stanu budownictwa;

  • rolnictwo i hodowla zwierząt, łańcuch las-drewno-energia (zero km), biomasa i biogaz, obniżenie emisji amoniaku, pochłaniacze dwutlenku węgla;

  • przemysł, rozwój technologiczny o niewielkim wpływie na środowisko, innowacja i certyfikacja jakości (EMAS), systemy zarządzania energią;

  • logistyka, harmonogramy i rozkłady, platformy logistyczne służące do załadunku i rozładunku, modele logistyki miejskiej.



6.4PRIA powinny zatem uwzględniać najpilniejsze działania, które wiążą się z realiami gospodarczymi i produkcyjnymi danego obszaru.




6.4.1Działania na rzecz obniżenia emisji SO2 (dwutlenku siarki) są niezbędne w tych regionach, gdzie w przemyśle stosuje się na dużą skalę spalanie i gdzie wytwarza się energię i przetwarza paliwa.




6.4.2Działania na rzecz zmniejszenia NOx (tlenków azotu) powinny być realizowane tam, gdzie rozpowszechniony jest transport drogowy (linie komunikacji drogowej, miasta, obszary turystyczne).




6.4.3W regionach bardziej nastawionych na rolnictwo należy opracować środki ograniczające NH3 (amoniak), N2O (podtlenek azotu), CH4 (metan) i LZO (lotne związki organiczne).




6.4.4W skupiskach miejskich oraz strefach natężonego ruchu szczególną uwagę trzeba zwrócić na emisję PM 2,5, PM 10 (pyły drobnocząsteczkowe o średnicy 10 mikrometrów), CO i CO2 (tlenek i dwutlenek węgla).

____________



1Wytyczne WHO w sprawie jakości powietrza to najszerzej przyjęta i najbardziej aktualna ocena skutków zdrowotnych zanieczyszczenia powietrza, w której zaleca się docelowy poziom jakości powietrza, na którym zagrożenia zdrowotne znacznie maleją. Wytyczne wskazują, że ograniczając zanieczyszczenie cząstkami stałymi (PM10) z 70 do 20 mikrogramów na metr sześcienny, możemy zmniejszyć liczbę zgonów związanych z jakością powietrza o około 15%. „Air quality and health”, zestawienie nr 313, aktualizacja wrzesień 2011 r.

2OECD/MAE „Establishing and understanding post-2020 climate change mitigation commitments” („Ustanowienie i zrozumienie zobowiązań do łagodzenia zmiany klimatu po 2020 r.”), Paryż, październik 2013 r.

319. posiedzenie – konferencja stron Ramowej konwencji ONZ w sprawie zmian klimatu UNFCCC (COP 19). 11–22 listopada 2013 r., Warszawa.

4COM(2012) 710 z 29 listopada 2012 r.

NAT/634 – EESC-2014-00637-00-01-DT-TRA EN,IT – MC,MPS(MC)/mw


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość