Strona główna

Konsultant ds wychowania przedszkolnego lscdn oddział w Białej Podlaskiej Mandala w edukacji dzieci


Pobieranie 15.76 Kb.
Data20.06.2016
Rozmiar15.76 Kb.
Barbara Kratiuk

Konsultant ds. wychowania przedszkolnego

LSCDN Oddział w Białej Podlaskiej

Mandala w edukacji dzieci
Coraz częściej nauczyciele nie tylko wychowania przedszkolnego w praktyce wychowawczo-dydaktycznej wykorzystują mandalę jako alternatywną metodę swojej pracy z dzieckiem.

Wyraz mandala pochodzi z sanskrytu i oznacza koło, łuk. Jest motywem artystycznym występującym głównie w sztuce buddyjskiej, gdzie jego tworzenie a następnie niszczenie jest uważane za rodzaj medytacji i ma duże znaczenie religijne.

Mandala buddyjska to harmonijne połączenie koła i kwadratu, w którym koło jest symbolem nieba, transcendencji, zewnętrzności i nieskończoności, natomiast kwadrat przedstawia sferę wewnętrzności, tego co jest związane z człowiekiem i ziemią. Obie figury łączy punkt centralny, który jest zarówno początkiem, jak i końcem całego układu.

Istnieje wiele różnych rodzajów mandali. Są mandale oczyszczające, występują też mandale wzmacniające określone cechy lub poszczególne obszary ludzkiego życia. Najogólniej mówiąc, mandale są diagramami, które ukazują, w jaki sposób chaos przeobraża się w formę harmonijną. Najstarsze tego rodzaju wizerunki sięgają paleolitu. Można je także zauważyć na planie budowli starożytnego Egiptu, Babilonu czy Jawy.

W Krytycznym słowniku analizy Jungowskiej1 mandala opisana jest jako magiczne koło. To figura geometryczna: okrąg wpisany w kwadrat lub – kwadrat w okręgu. Mandala dzieli się na cztery mniej więcej równe części lub na wielokrotność liczby 4. W zależności od perspektywy patrzącego promieniuje na zewnętrz lub do wewnątrz.
Liczne przykłady interesujących mandali można obejrzeć na stronie internetowej Art with a heart (http://www.artwithaheart.com/mandalas/index.html) czy też na stronie http://www.juf-hannah.nl/map_mandala/mandala7:


W interpretacji Carola Gustawa Junga mandala jest wyrazem psyche, a w szczególności jaźni (archetypowego obrazu pełni potencjału człowieka i jedności osobowości jako całości). Posługiwał się on mandalą w psychoterapii. Stąd też współcześnie chętnie mandala wykorzystywana jest przez nauczycieli jako alternatywna metoda pracy z dziećmi:


  • nadpobudliwymi psychoruchowo

  • z problemami emocjonalnymi

  • z zaburzeniami w sferze percepcji sprawności grafomotorycznej.

Ma ona niezwykły wpływ na ćwiczenie koncentracji i aktywizację wyobraźni. Pobudza i rozwija twórcze myślenie. Wspomaga ogólny rozwój dziecka poprzez doskonalenie sprawności grafomotorycznej, doskonali funkcje percepcyjne, relaksuje i odpręża, łagodząc napięcia. Wycisza i relaksuje dzieci nadpobudliwe ruchowo, ułatwia koncentrację, pomaga dzieciom nauczyć się konsekwencji w działaniu i wytrwałości oraz pomaga w opanowaniu wewnętrznego chaosu. Z drugiej strony powoduje wzrost aktywności u dzieci nieśmiałych, biernych. Przez radość tworzenia otwierają się one, stają się odważniejsze i bardziej komunikatywne w stosunku do rówieśników. Sprzyja niwelowaniu u dzieci agresji i łagodzi napięcia. Rysowanie mandali sprzyja również poznaniu warsztatu plastycznego i kształceniu zdolności manualnych. Uczy, jak dobierać kolory, kształty, typ kreski. Pomocna też jest w utrwalania kształtu graficznego liter, cyfr i figur. Umożliwia też pełniejsze i swobodniejsze komunikowanie się dzieci. Mandalę wykorzystać można podczas doskonalenia techniki czytania i liczenia.

Najpopularniejszą formą pracy małych dzieci z mandalą jest jej kolorowanie, które nie wymaga wielu pomocy. Można użyć kredek, farb, flamastrów, plasteliny. Podczas malowania stosuje się jak najwięcej kolorów (kontrasty, barwy ciepłe, zimne, jasne, ciemne) według uznania dzieci, można wykorzystać też spokojną muzykę; stwarza się w ten sposób miłą atmosferę.

Bardziej zaawansowanej grupie proponujemy inne rozwiązania, np. tworzenie mandali poprzez wypełnianie tylko konturu koła, wycinanie, układanie z mozaiki geometrycznej, wyklejanie resztkami tkanin, wyklejanie różnymi ziarnami na podkładzie z plasteliny bądź w zakrętce od słoika czy też na płycie kompaktowej.

Pamiętajmy również o tym, że nie ma nieudanych mandal. Wszystkie mandale są piękne i wyrażają emocje swoich autorów. Mandala daje także duże możliwości diagnozowania dziecka. Istnieją zasady interpretacji kolorów i sposobu rysowania mandal, jednak wymagają one dobrej znajomości symboliki barw, kształtów, liczb i dużej intuicji. Nie można pominąć funkcji dekoracyjnej mandali. Kolorowe kompozycje stanowić mogą ozdoby przedszkolnych sal i korytarzy.

Zachęcam do wykorzystania w swojej pracy z dziećmi mandali. W internecie i wydawnictwach można znaleźć wiele ciekawych propozycji przygotowanych dla dzieci w różnym wieku i dostosowanych do różnych możliwości manualnych.

Internetowe strony poświęcone mandali to m.in.:



http://www.akademiazycia.pl/Mandala.asp

http://mandale.info/index.html

http://www.harmonia.pl/Mandala.htm
http://www.art-terapia.pl/ofera02.html

Szablony mandal (legalnie) można ściągnąć ze stron:



http://www.artwithaheart.com/mandalas/index.html
http://www.nicoles-funworld.de/windowcolor/malvorlagen-mandala.php
http://www.juf-hannah.nl/mandala.html
http://www.coloringcastle.com/mandala_coloring_pages.html
http://www.vieuxsalydieu.com/mandala.html



1 Samuels A., Bani Shorter, Fred Plaut, Krytyczny słownik analizy jungowskiej, tłum. W.Bobecki, L.Zielińska, Wyd. UNUS, Wałbrzych 1994.


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość