Strona główna

Lekcja 11 Dział: Od XVI do końca XVIII wieku Temat: „Srebrny wiek” Rzeczypospolitej. Wojny z Rosją, Szwecją I Turcją


Pobieranie 13.4 Kb.
Data20.06.2016
Rozmiar13.4 Kb.
Zasadnicza Szkoła Zawodowa Historia i WOS

Klasa I Lekcja 11 Dział: Od XVI do końca XVIII wieku


Temat: „Srebrny wiek” Rzeczypospolitej. Wojny z Rosją, Szwecją i Turcją.
1. W XVII w. Rzeczpospolita prowadziła wojny ze swoimi sąsiadami: Rosją, Szwecją i Turcją, a także dwie wojny z własnymi poddanymi: Kozakami i Prusami Książęcymi
a. Wojny z Rosją – trwały ponad 60 lat i zakończył je pokój podpisany w Andruszowie w 1667.


  • Przyczyny konfliktu - rywalizacja o Inflant. ( Litwa i Łotwa)




  • Pokój z Rosją za Stefana Batorego w 1582 r. Polska kontroluje Litwę i Łotwę




  • II faza - kryzys Rosji




  • Polscy magnaci chcą kontrolować Rosję - majątki na wschodzie

  • Dymitra Samozwańca, podaje się za ocalałego syna cara Iwana IV Groźnego.

  • W wyniku tzw. dymitriady Samozwaniec został carem Rosji w 1605 - zabity w 1606.

  • Polacy ponownie wkroczyli na Kreml w 1610 wypędzeni stąd 7 XI 1612




  • III faza – zaangażowanie króla Zygmunt III Waza.




  • Bojarzy w Rosji - chcą pokoju koronę ofiarują synowi Zygmunta III -Władysławowi,

  • Zygmunt III sprzeciwia się - sam chce zasiąść na tronie (ale nie przyjął prawosławia)

  • 1634 r. rozejm -Polska zyskuje ziemie: smoleńska, czernihowska i siewierska


b. Konflikt kozacki - osłabił nasz kraj i dał sąsiadom szansę wzmocnienia ich pozycji międzynarodowej.


  • Kozakach zamieszkują Ukrainę dzieleni przez władze Polski na: żołnierzy, którym płacono oraz zwykłych chłopów

  • Kozacy powstanie - Bohdana Chmielnickiego w 1648 r. – Polacy pierwsze ponoszą klęski

  • 1649 r. Polacy zatrzymali Kozaków i Tatarów pod twierdzą w Zbaraż.

  • Ugoda w Zborowie z Kozakami Chmielnicki dostaje tytuł hetmana ukraińskiego

  • 1651 r., Jan Kazimierz zwycięża w 3 dniowej bitwie z Kozakami pod Beresteczkiem.

  • Ugoda kozacko-rosyjska 1654 połączenie Ukrainy z Rosją. Polska wypowiada wojnę Rosji

  • Rozejm w Andruszowie w 1667 r.




  • Rosja zatrzymała zdobyte ziemie: smoleńską, czernihowską i siewierską oraz uzyskała Ukrainę wschodnią. Ustalona granica między Rosją i Polską do I rozbioru.


c. Zmagania ze Szwecją zakończył po 60 latach pokój oliwski podpisany 3 maja 1660 r.





  • Wojna o Inflant (Łotwę).

  • Hetman Jan Karol Chodkiewicz w 1605 r. pokonał Szwedów pod Kircholmem -Szwedzi zajęli Inflanty

  • 1626 Szwedzi atakują porty Pomorza Gdańskiego i Prus Książęcych

  • Stary Targ (Altmark) w 1629 rozejm na 6 lat - Szwedzi zatrzymali połowę Inflanty, i porty nad Bałtykiem oraz prawo do cła w Gdańsku

  • Szwedzi wzięli udział w wojnie 30 -letniej- Gustwa Adolfa ginie w bitwie w 1632

  • W Sztumskiej Wsi w 1635 rozejm, na 26 lat. Szwedzi zatrzymali część Inflant, ale wycofali wojska z portów na Bałtykiem




  • Potom Szwedzki 1655 -1660

  • 1655r. Szwedzi najeżdżają na Polskę - król Szwecji Karol X Gustaw chce zlikwidowania pretensji Jana Kazimierza do tronu szwedzkiego.

  • Polacy –wojna partyzancka -taktykę „wojny szarpanej” hetman Stefan Czarniecki

  • Bohaterska obrona klasztoru na Jasnej Górze

  • Szwedom pomaga elektor brandenburski - Fryderyk Wilhelm




  • Traktaty welawsko-bydgoskie 1657 elektor brandenburski porzuca Szwedów, ale Polska zrzekła się zwierzchnictwa nad Prusami

  • Pokój polsko -szwedzki w Oliwie 1660 - Polska zrezygnowała z Inflant, a Jan Kazimierz zrzekł się tronu szwedzkiego. Szwecja wycofała się ziem Polskich


d. Walki polsko-tureckie rozpoczęte w 1620 roku zakończył ostatecznie pokój karłowicki z 1699 roku po blisko 80 latach zbrojnych zmagań.


  • Przyczyny konfliktu -Popieranie Habsburgów przez Polskę w ich sporze z Turcją, wyprawy łupieżcze Kozaków na kresach




  • I etap

  • 1620 Bitwa pod Cecorą - Klęska - hetman Stanisław Żółkiewski ginie

  • 1621 Bitwa pod Chocimem –zwycięstwo hetmana Chodkiewicza nad armią Osmana II

  • Pokój przywrócenie starej granicy, Kozacy i Tatarzy nie będą na siebie napadać.




    • II etap -Turcy zdobywają Podole (Kamieniec Podolski) w 1672 - pod wodzą Mehmeda IV

  • 1683 Odsiecz Wiedeńska – król Polski Jan III Sobieski pokonuje Turków pod wodzą Kara Mustafy pod Wiedniem (husaria polska)

  • Pokój karłowicki 1699 – August II Mocny – Podle z Kamieńcem wraca do Polski





Pytania sprawdzające:

1. Podaj, z jakimi państwami Rzeczpospolita toczyła wojny w XVII w.



  • Rosją, Szwecją i Turcją

2. Podaj jak długo trwały i jak zakończyły się wojny z Rosją

  • Trwały ponad 60 lat i zakończył je pokój podpisany w Andruszowie w 1667.

3. Podaj jak długo trwały i jak zakończyły się wojny ze Szwecją

  • Zakończył po 60 latach pokój oliwski podpisany 3 maja 1660 r.





11




©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość