Strona główna

Lipiec 2015 R. Najważniejsze wydarzenia I obszary prac Komisji Rolnictwa I Rozwoju Wsi Parlamentu Europejskiego


Pobieranie 115.52 Kb.
Strona1/2
Data18.06.2016
Rozmiar115.52 Kb.
  1   2





dr Czesław Siekierski

Poseł do Parlamentu Europejskiego

Przewodniczący Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi

LIPiec 2015 R.
Najważniejsze wydarzenia i obszary prac
Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Parlamentu Europejskiego (AGRI)
w pierwszym roku nowej kadencji (2014-2019)


(materiał roboczy)

Zachęcam również do odwiedzenia mojej strony internetowej www.siekierski.pl, gdzie znajdą Państwo więcej iformacji oraz moich komentarzy.

Z wyrazami szacunku



www.siekierski.pl

Spis treści:
1. Czesław Siekierski Przewodniczącym Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi........................................................................................................................str. 2-5

2. Embargo rosyjskie na żywność z Unii Europejskiej..........................................................................................................str. 5-7

3. Przesłuchanie Pana Phila Hogana - kandydata na komisarza ds. rolnictwa i rozwoju wsi.........................................................................................................................str. 7-8

4. Uproszczenie wspólnej polityki rolnej (WPR)...................................................................................................................str. 8-9

5. Transatlantyckie Partnerstwo Handlowo-Inwestycyjne (TTIP) a rolnictwo UE.......................................................................................................................str. 9-10

6. Przyszłość sektora mleczarskiego po zniesieniu kwot mlecznych.........................................................................................................str. 11-13

7. Przygotowania do EXPO 2015 w Mediolanie..............................................str. 13-15

8. Programy "Mleko w szkole" i "Owoce w szkole"........................................str. 15-17

9. Sektor owoców i warzyw od reformy w 2007 r............................................str. 17-18

10. Reforma systemu rolnictwa ekologicznego................................................str. 18-20

11. Komisja Rolnictwa w sprawie GMO..........................................................str. 20-22
Wykaz zrealizowanych sprawozdań i opinii.....................................................str. 23-24


Biuro Posła do Parlamentu Europejskiego

Przewodniczącego Komisji i Rozwoju Wsi

Czesława Siekierskiego


1. Czesław Siekierski Przewodniczącym Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi
W dniu 7 lipca 2014 r. członkowie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi wybrali jednogłośnie posła Czesława Siekierskiego na stanowisko Przewodniczącego tejże komisji. Jest tym samym pierwszym Polakiem sprawującym tę funkcję. Zdaniem nowego przewodniczącego w pracach Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi Parlamentu Europejskiego w nowej kadencji kluczowe będą następujące zagadnienia:

1. Kontynuacja bieżącej działalności legislacyjnej. Jest szereg rozpoczętych prac. Czekają też nowe projekty aktów legislacyjnych przygotowane przez Komisję Europejską - m.in. w sprawie klonowania zwierząt dla celów rolniczych, emisji zanieczyszczeń z rolnictwa czy też rolnictwa ekologicznego.

2. Przyjmowanie prawodawstwa niezbędnego dla wdrażania WPR w latach 2015-2020. Rok 2014 jest rokiem przejściowym. Komisja rolnictwa będzie monitorować proces wdrażania reformy, tak aby w 2016 r. przeprowadzić przegląd WPR i dokonać pewnych korekt.

3. Poprawa bezpieczeństwa i jakości żywności, ze szczególnym zwróceniem uwagi na ochronę zdrowia ludzi i przeciwdziałanie zagrożeniom epidemiologicznym oraz kwestiom dobrostanu zwierząt oraz zdrowia roślin. Przegląd procedur dla działań w sytuacjach trudnych jak np. ostatnie przypadki wystąpienia afrykańskiego pomoru świń.

4. Wdrażanie nowych technologii w procesie produkcji rolnej i przemysłu żywnościowego oraz innowacyjny i inteligentny rozwój produkcji żywności. Kluczową rolę odgrywa w tym obszarze nowy unijny program w obszarze badań i innowacji Horyzont 2020, który zastąpił 7. Program Ramowy. Rośnie również rola badań naukowych w zakresie rozwoju rolnictwa, przetwórstwa i wyżywienia, na co przeznaczono większe pieniądze.

5. Wiele miejsca w pracy Komisji Rolnictwa PE będzie poświęcone wsparciu organizacji rynku rolnego, jego różnym instytucjom w tym grupom producenckim i organizacjom branżowym. W ostatniej reformie częściowo ograniczono formy interwencji bezpośredniej na rynku rolnym (m.in. poprzez brak aktualizacji cen referencyjnych na niektóre produkty rolne, likwidację kwotowania mleka i cukru itd.). Dlatego interwencję należy uzupełnić poprzez instrumenty ubezpieczeniowe i finansowe/

6. Analiza prac WTO w zakresie liberalizacji handlu światowego oraz udział w przygotowywaniu nowego porozumienia handlowego UE-USA (TTIP - Transatlantic Trade and Investment Partnership Agreement), które zakłada znaczące ograniczenie ceł i środków pozataryfowych w wymianie handlowej. Dzięki temu może powstać wielki wspólny rynek UE-USA, który może przynieść ogólne korzyści ale też duże zagrożenia dla europejskiego rolnictwa, gdzie gospodarstwa są znacznie mniejsze, ceny paliw i energii wyższe niż w USA. Należy również mieć na uwadze, że rolnictwo amerykańskie korzysta ze wsparcia rządowego w skali nie mniejszej niż europejskie.

7. Rolnictwo jako miejsce produkcji różnych surowców dla przemysłu i odnawialnych źródeł energii. Wymaga to nowego podejścia, które w większym stopniu uwzględniałoby istotny wpływ sektora rolnego w zapewnianie bezpieczeństwa surowcowego i energetycznego.

8. Problemy wpływu rolnictwa i procesu wytwarzania żywności na stan środowiska naturalnego i zmiany klimatyczne. Przy przestrzeganiu odpowiednich standardów wpływ ten może być bardzo pozytywny, a przy ich braku może mieć negatywne skutki. Już na samym początku prac komisja rolnictwa zajmie się kwestią emisji zanieczyszczeń przez rolnictwo.

9. Szczególnie niebezpieczne jest utrzymujące się wysokie bezrobocie na obszarach wiejskich. Powiększyło się ono, zwłaszcza w nowych państwach członkowskich, w wyniku restrukturyzacji przemysłu. Dla jego ograniczenia należy stworzyć warunki dla rozwoju przedsiębiorczości na obszarach wiejskich, zapewnić odpowiednią infrastrukturę techniczną i społeczno-edukacyjną

10. Sytuacja społeczna i demograficzna na wsi, rozwój obszarów wiejskich oraz start młodych rolników i kwestia kobiet na wsi, proces starzenia się mieszkańców wsi, odpływ młodzieży z obszarów wiejskich, brak wystarczającej liczby młodych rolników, czy trudna sytuacja kobiet na wsi, to wyjątkowo ważne wyzwania.

11. Nowego podejścia wymaga wycena dóbr publicznych: m.in. krajobrazowych, środowiskowych czy tych związanych z bioróżnorodnością, dostarczanych przez sektor rolny, za które rolnicy nie otrzymują wynagrodzenia. Dochody rolników to nadal tylko 2/3 średnich dochodów innych grup zawodowych.

12. Nie można zapominać również o wsi jako miejscu podtrzymywania pięknych tradycji, zwyczajów, kultury oraz wielkiego dorobku kulinarnego i produkcji wyrobów regionalnych, które muszą być chronione i kultywowane dla następnych pokoleń. Wieś staje się miejscem zamieszkania dla wielu ludzi i rośnie zainteresowanie mieszkańców miast przeprowadzką na wieś.

Jak stwierdził przewodniczący Siekierski są to tylko niektóre propozycje działań. Dynamika zmian w rolnictwie i w obszarze bezpieczeństwa żywnościowego jest tak duża, ze zapewne pojawi się szereg nowych zadań dla komisji.

Szacuje się, że w 2050 r. będzie nas 9-10 miliardów, co oznacza wzrost zapotrzebowania na żywność o ok. 85%. Problemy dostępności dobrej jakości żywności, ochrony środowiska naturalnego, dostępności energii, wody oraz innych dóbr publicznych będą decydować o poziomie życia na naszej planecie.

Wejście w życie Traktatu z Lizbony w 2009 r., który rozszerzył tzw. procedurę współdecyzji m.in. na obszar Wspólnej Polityki Rolnej znacząco podniosło rangę Komisję Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Na jego mocy europosłowie biorą udział w tworzeniu prawa UE w obszarze rolnictwa na równi z Radą Ministrów Rolnictwa. Pierwszym testem dla tej formuły ustawodawczej była reforma WPR na lata 2015-2020, na której ostateczny kształt znaczący wpływ mieli europosłowie.

Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi zajmuje się szerokim wachlarzem spraw, m.in. z obszaru nauk rolniczych, biologii, chemii, technologii, ekonomii czy marketingu. Dlatego jej członkowie powinni charakteryzować się interdyscyplinarną wiedzą i dużym doświadczeniem. Kluczowym obszarem prac Komisji jest produkcja żywności, która ma znaczący wpływ na stan społeczeństwa i jego zdrowie.

WPR byłą jedną z pierwszych polityk wspólnotowych - powstała jeszcze na bazie Traktatów Rzymskich i funkcjonuje już ponad 50 lat. Należy podkreślić, że przed jej powstaniem Europa doświadczała trudnych lat powojennego głodu i niedoboru żywności, stąd idea zjednoczonej Europy zrodziła się wokół projektów uwspólnotowienia bazy surowcowej i zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego.

WPR przeszła szereg zmian o charakterze ewolucyjnym, ponieważ tego wymagała specyfika sektora rolnego. Doświadczyła m.in. różnych form wsparcia dochodów i interwencji na rynkach rolnych, co znajdywało odzwierciedlenie w udziale wydatków na rolnictwo w budżecie UE - wskaźnik ten ewoluował przez lata ze szczytowego poziomu prawie 80% w latach 80. do nieco ponad 40% obecnie. Mimo malejących środków budżetowych ciągle poszerza się zakres zadań WPR. Obecnie to już nie tylko produkcja żywności i zapewnianie dochodów rolników, ale również ochrona środowiska naturalnego, kształtowanie krajobrazu oraz produkcja innych dóbr publicznych. Równocześnie to również bardzo szeroka tematyka związana ze zrównoważonym rozwojem obszarów wiejskich, które w znacznym stopniu zamieszkuje ludność niezwiązana z rolnictwem.

2. Embargo rosyjskie na żywność z Unii Europejskiej
Na początku sierpnia 2014 r. Federacja Rosyjska wprowadziła embargo na import produktów rolnych i żywności z UE w odwecie za sankcje UE przeciwko Rosji będące skutkiem roli odegranej przez Moskwę w kryzysie i w działaniach wojennych na Ukrainie.

Od początku kryzysu istnieje powszechna zgoda w Komisji AGRI, że kryzys ten jest przede wszystkim natury politycznej i nie powstał w wyniku załamania rynku, ani też niepomyślnych warunków pogodowych, a zatem konieczna jest solidarność ze strony innych sektorów. Europosłowie byli zgodni, że ciężar pomocy finansowej wymaganej celem udzielenia pomocy poszkodowanym rolnikom nie powinien być ponoszony w całości z linii budżetowej przeznaczonej na rolnictwo, a udostępnione powinny zostać dodatkowe środki z innych linii budżetowych.

Embargo importowe stało się powodem znacznych strat po stronie europejskich producentów. W niektórych sektorach, takich jak owoce i warzywa oraz ser i masło, dotknięta została około jedna trzecia eksportu UE, a producenci, którzy nie byli/nie są w stanie sprzedać swoich produktów, ponieśli duże straty, a niektórzy nawet zbankrutowali.

Działania pomocowe dla rolników podjęte przez Komisję Europejską po wprowadzeniu embarga zostały generalnie pozytywnie ocenione w Komisji AGRI jako szybkie i zdecydowane. Jednakże poważne zastrzeżenia budziły m.in.: wysokość środków wyasygnowana przez Komisję na ten cel, którą uznano za dalece niewystarczającą oraz wytyczne KE co do sposoby zgłaszania strat przez rolników w celu uzyskania rekompensaty.

W reakcji na embargo rosyjskie, przewodniczący Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi Czesław Siekierski jeszcze w sierpniu 2014 r. zapowiedział debatę na forum Komisji, do której doszło na początku września, i której owocem było przeniesienie tematu na plenum Parlamentu. Debata na plenum z udziałem ówczesnego komisarza Ciolosa odbyła się w poniedziałek 15 września. W swoim otwierającym wystąpieniu przewodniczący Siekierski wezwał Komisję do zwiększenia wysiłków na rzecz złagodzenia sytuacji na rynkach rolnych dotkniętych embargiem. W dyskusji zabrało głos ponad 50 europosłów. Podkreślano m. in., że rolnicy ponoszą ogromne koszty z tytułu nałożonego embarga, że przewidziana kwota 125 mln jest bardzo mała, a środki finansowe na ten cel powinny pochodzić spoza budżetu rolnego, gdyż ten kryzys ma przyczyny polityczne. Podkreślano także, że rolnicy zrzeszeni i niezrzeszeni w grupy producenckie powinni otrzymać jednakowe rekompensaty.

Przewodniczący Siekierski interweniował również po tym jak 10 września 2014 r. Unia zaprzestała przyjmować wnioski o rekompensaty w krajach członkowskich, gdyż ich kwota przewyższała przyznany limit 125 mln euro w ramach tzw. pierwszego programu pomocy. Należy tu wspomnieć, że weryfikacja wniosków w czasie kontroli połączona z wyjaśnieniem kryteriów funkcjonowania programu interwencji ostatecznie obniżyła zgłoszoną wielkość kwoty zawartej w tzw. powiadomieniach, które zgłaszali rolnicy. W przypadku Polski, ta obniżka była wyjątkowo duża. Wynikła ona z tego, że rolnicy nie mieli informacji co do warunków zgłaszania. Nie była ona również jasno określona przez Komisję Europejską.

Kolejny program pomocy dla rolników dotkniętych embargiem w wysokości 165 euro został przyjęty przez Komisję Europejską 30 września 2014 r. Określał on potencjalne wielkości produktów, które mogą być wycofane z rynku w poszczególnych krajach (tak należało postąpić już wcześniej). Ich wolumen opierał się na wielkości eksportu poszczególnych produktów, jaki dany kraj sprzedawał do Rosji w danym roku. Komisja Europejska ustaliła aktualne wielkości pomniejszając wielkość z zeszłorocznego eksportu o zadeklarowane kwoty we wnioskach o rekompensaty zgłoszone do 3 września. Wydaje się jednak, że bardziej poprawne byłoby przyjęcie kwot, na które będą przyznane rekompensaty po kontroli wniosków, i dopiero o te wielkości pomniejszyć limity przyznane w ramach nowego programu.

12 grudnia Komisja ogłosiła przedłużenie możliwości starania się o rekompensaty z UE do końca czerwca 2015 r. (początkowo program miał obowiązywać do końca 2014 r.), które m.in. dał możliwość zdjęcia do 155 tysięcy ton jabłek z polskiego rynku. Należy podkreślić, że nie były to nowe środki, a rekompensaty były wypłacone ze wspomnianej już puli 165 mln euro.

W związku z decyzją Federacji Rosyjskiej o przedłużeniu obowiązywania embarga o kolejny rok, niektórzy członkowie Komisji AGRI wystosowali na początku lipca b.r. list do komisarza Hogana wzywający do wprowadzenia nowych mechanizmów pomocowych ze strony Unii dla rolników, którzy zostali dotknięci przedłużonym embargiem. Z inicjatywy przewodniczącego Siekierskiego w dn. 16 lipca na forum Komisji Rolnictwa odbyła się również wymiana poglądów na ten temat z Komisją Europejską.

3. Przesłuchanie Pana Phila Hogana - kandydata na komisarza ds. rolnictwa i rozwoju wsi
Zgodnie z obowiązującą procedurą każdy kandydat na komisarza zaproponowany przez przewodniczącego Jean-Claude Junckera podlegał przesłuchaniu i akceptacji odpowiedniej komisji parlamentarnej lub kilku komisji właściwych dla danego obszaru spraw. W przypadku kandydata desygnowanego na stanowisko Komisarza ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich była to Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi pod przewodnictwem posła Czesława Siekierskiego. Przewodniczący Juncker przedstawił Parlamentowi Europejskiemu kandydaturę Phila Hogana z Irlandii, wieloletniego parlamentarzysty, działacza partii Fine Gael, który w latach 2011-2014 sprawował w tym kraju funkcję ministra ds. środowiska i wspólnot lokalnych.

Przesłuchanie odbyło się 2 października 2014 r., przebiegło sprawnie i w miłej atmosferze. Kandydat na komisarza zrobił generalnie dobre wrażenia na członkach Komisji Rolnictwa. Niemniej jednak pojawiły się również pewne zastrzeżenia merytoryczne, lecz były traktowane na korzyść kandydata, który do tego momentu nie miał dużej styczność z trudnymi zagadnieniami WPR. Pytania zadawane przez posłów dotyczyły szerokiego wachlarza spraw, i dotyczyły m.in.: wdrażania reformy Wspólnej Polityki Rolnej; embarga rosyjskiego; zniesienia kwot mlecznych; bezpieczeństwa żywnościowego; negocjacji w sprawie TTIP i innych międzynarodowych umów handlowych; sytuacji w europejskich sektorach warzyw i owoców, mleka, cukru; nowej europejskiej strategii leśnej; pszczelarstwa itd.

Kandydat na komisarza zobowiązał się m.in. blisko współpracować z Parlamentem Europejskim; maksymalnie upraszczać WPR; przeciwdziałać zakłóceniom w prawidłowym funkcjonowaniu łańcucha żywnościowego; popierać działania liberalizujące handel artykułami rolno-spożywczymi przy zachowaniu mocnej pozycji konkurencyjnej europejskiego rolnictwa; szukać skutecznych rozwiązań na rzecz przeciwdziałania embargu rosyjskiemu.

W związku z zastrzeżeniami pod adresem kandydata wniesionymi przez dwie grupy polityczne: skrajną lewicę oraz eurosceptyków, konieczne było zorganizowanie głosowania całej Komisji Rolnictwa. W jego rezultacie dużą większością głosów została udzielona pozytywna rekomendacja dla Phila Hogana jako osoby kompetentnej w obszarze rolnictwa i wypełniającej kryteria związane z funkcją komisarza. Cała Komisja Junckera została formalnie zaaprobowana przez plenum Parlamentu 22 października i rozpoczęła urzędowania z dniem 1 listopada 2014 r.



4. Uproszczenie wspólnej polityki rolnej (WPR)
Uproszczenie WPR jest dla Komisji Europejskiej bardzo ważne odkąd komisarzem ds. rolnictwa jest Irlandczyk Phil Hogan. Uczynił on to zagadnienie jednym z priorytetów swojej kadencji, o czym mówił już podczas przesłuchania przed Komisją Rolnictwa Parlamentu Europejskiego w październiku 2014 r. Zgodnie ze swoim pismem zobowiązał się wówczas do dokonania w pierwszym roku sprawowania swojego mandatu przeglądu możliwości dalszego uproszczenia w licznych obszarach, w tym również płatnościach bezpośrednich oraz, w tym, szczególnie nowych ram dla zazieleniania.

Na zaproszenie KE europosłowie Komisji AGRI przekazali w dn. 8 marca b.r. kilkaset stron swoich propozycji w zakresie uproszczenia. Dotyczyły one zarówno działań, które mogą być podjęte bez potrzeby zmiany aktów bazowych WPR, jak i tych bardziej zaawansowanych, dla których potrzebne są zmiany w rozporządzeniach. Podobne propozycje przekazały również państwa członkowskie. Równocześnie europosłowie nie zdecydowali się na sporządzenia sprawozdania z własnej inicjatywy w tym obszarze, wskazując, że to Komisja powinna wpierw przedstawić swoje propozycje uproszczenia.

Kolejną formą wkładu europosłów w ambitny projekt uproszczenia WPR było wysłuchanie publiczne w Parlamencie Europejskim, które odbyło się na forum Komisji Rolnictwa, pod przewodnictwem posła Czesława Siekierskiego w dn. 4 maja b.r. Podczas 3,5 godzinnego posiedzenia podzielonego na trzy panele padło szereg bardzo ciekawych uwag i propozycji, które zostały pieczołowicie odnotowane przez przedstawicieli Dyrekcji Generalnej ds. Rolnictwa Komisji Europejskiej (DG AGRI). W panelu I przedstawiona została perspektywa rolników, jako że to oni są właśnie najbardziej dotknięci uciążliwością i skomplikowaniem biurokratycznych procedur WPR. Panel II posłużył natomiast wyrażeniu poglądów nt. planowanego uproszczenia przez przedstawicieli agencji płatniczych obsługujących transfer środków unijnych do rolników. Jednym z nich był Pan Dyrektor Robert Pośnik z polskiej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, który przedstawił stosowną prezentację i pomysły na uproszczenie ze strony polskiej. W tym miejscu warto dodać, że na wysłuchania była obecna trzyosobowa delegacja ARiMR z Panem Prezesem Andrzejem Grossem na czele, co świadczy o wadze jaką Agencja przywiązuje do problematyki uproszczenia. Z kolei w panelu III przedstawiona została niezależna ocena zagadnienia, którą przedstawili zaproszenie eksperci: Pan Brian Pack ze Szkocji oraz Zastępca Dyrektora Generalnego DG AGRI Komisji Europejskiej Pan Rudolf Moegele.

5. Transatlantyckie Partnerstwo Handlowo-Inwestycyjne (TTIP) a rolnictwo UE
Minęły już ponad dwa lata od kiedy przedstawiciele UE i USA rozpoczęli negocjacje w sprawie zawarcia Transatlantyckiego Porozumienia o Handlu i Inwestycjach (TTIP). Obecnie entuzjazm związany z tą umową jest już znaczenie mniejszy niż miało to miejsce jeszcze choćby rok temu. Po obu stronach Atlantyku, a szczególnie w Europie, rośnie opór części grup społecznych, który stawia całe porozumienie pod znakiem zapytania.

Stosunki UE-USA w obszarze handlu i inwestycji są kluczowe dla światowej gospodarki. Łączne PKB obu stron stanowi ponad 50% produkcji globalnej, wzajemny handel to 30% całej światowej wymiany. Wzajemne relacje gospodarcze odpowiadają również za 15 milionów miejsc pracy po obu stronach Atlantyku. Deklarowanym celem negocjowanej umowy jest wykorzystanie dodatkowego potencjału relacji europejsko-amerykańskich poprzez likwidację i tak niskich ceł, ograniczenie barier pozataryfowych oraz znaczącą liberalizację usług oraz zamówień publicznych. Z szacunków Komisji Europejskiej wynika, że pełne wdrożenie porozumienia powinno przynieść dodatkowego 0,5% wzrostu PKB dla UE oraz 0,4% dla USA, chociaż te wyliczenia są często podważane jako zbyt optymistyczne.

Narastający opór wobec TTIP w Europie jak wynika w dużej mierze z rozczarowania dużej części społeczeństwa procesem globalizacji, którego korzyści odczuły głównie wielkie korporacje, a gospodarka europejska doświadczyła w tym czasie negatywnych skutków deindustrializacji. Dodatkowo obawy budzą różnice w kosztach pracy na korzyść Amerykanów wykorzystujących tanią siły roboczej z Ameryki Łacińskiej oraz ponad dwukrotnie tańsza energia w USA.

Europosłowie Komisji AGRI z jednej strony wskazują szanse, jakie stoją przed europejskim rolnictwem w kontekście umowy z USA. Niemniej jednak zdecydowanie więcej było głosów sceptycznych, lub wręcz przeciwnych TTIP. Obawy dotyczyły m.in. tego, że podobnie jak często w przeszłości, nasi negocjatorzy mogą zrobić zbyt dużo ustępstw w obszarze rolnictwa, aby pozyskać korzyści w innych obszarach. Wskazywano, też na zagrożenia dla europejskich standardów w obszarze choćby jakości żywności i dobrostanu zwierząt, którą należą do najwyższych na świecie. Kontrowersje budził również brak ochrony w USA dla europejskich produktów regionalnych, chronionych w UE specjalnymi oznaczeniami. Europosłowie podnosili również często fakt istotnych przewag konkurencyjnych Amerykanów, takich jak zdecydowanie większe gospodarstwa, dużo niższe ceny energii itd, które, bez odpowiednich środków ochronnych, mogą zagrozić pozycji rolnictwa europejskiego.

Celem śledzenia negocjacji w sprawie TTIP Komisja Rolnictwa powołała dwóch stałych sprawozdawców w tej sprawie, posłów De Castro z Włoch oraz Nicholsona z Wielkiej Brytanii. Przygotowali oni również projekt opinii Komisji AGRI dla Komisji Handlu Międzynarodowego, w której przedstawione zostały oczekiwania europejskiego sektora rolnego względem negocjowanego porozumienia. Parlament Europejski przyjął swoje stanowisko w sprawie TTIP na sesji plenarnej w lipcu b.r.

6. Przyszłość sektora mleczarskiego po zniesieniu kwot mlecznych
Przyszłość sektora mleczarskiego w kontekście likwidacji kwot mlecznych z końcem marca b.r. była jednym z najgorętszych tematów w debatach na forum Komisji AGRI nowej kadencji.

Likwidacja kwot mlecznych będąca efektem reformy wspólnej polityki rolnej w kierunku jej dalszego urynkowienia, została podjęta w ramach śródokresowego jej przeglądu w 2003 roku. Warto pamiętać, że wtedy przedłużono funkcjonowanie kwot z roku 2008 na rok 2015, zwiększono również kwoty dla niektórych krajów. W tym czasie Unia już była po zamkniętych negocjacjach w Kopenhadze z 10 nowymi krajami członkowskimi. Kraje te jeszcze nie miały wpływu na tę decyzję, a w większości z nich wyrażała opinię, że otrzymała zbyt niskie kwoty mleczne.

Produkcja mleka jest wyjątkowo ważną działalnością dla wielu gospodarstw w UE. Systematycznie, w wyniku koncentracji, następuje powiększanie średniej wielkości stada celem osiągnięcia odpowiedniego poziomu dochodu i utrzymania się na konkurencyjnym rynku. Koncentracji produkcji mleka towarzyszyło nie tylko znaczne zmniejszenie się liczby producentów, ale także istotna regionalizacja produkcji oraz unowocześnienie związane ze znaczącym doinwestowaniem tych gospodarstw, co w części było zrealizowane z pomocy unijnej, ale głównie ze środków własnych i kredytowych. Oznacza to zatem, że wiele tych gospodarstw mlecznych jest znacznie zadłużonych.

Likwidacja kwot mlecznych u większości producentów mleka wzbudza obawy a nawet wywołuje poczucie zagrożenia, choć są też tacy, którym daje nadzieje na rozwój i niekontrolowany wzrost produkcji.

Od podjęcia decyzji o likwidacji kwot mlecznych ciągle mówiło się o zapewnieniu tzw. miękkiego lądowania dla producentów mleka po likwidacji kwot mlecznych. Temu miał służyć pakiet mleczny, który wszedł w życie 3 październiku 2012 i ma obowiązywać do 30 czerwca 2020. Przyjęte w pakiecie rozwiązania nie dają oczekiwanych rezultatów. W kwietniu 2013 utworzono Europejskie Centrum Obserwacji Rynku Mleka, mające zapewnić monitorowanie sektora mleczarskiego dla potrzeb KE, jak i samej branży.

Trudna sytuacja na rynku mleka pogłębiła się od sierpnia 2014 na skutek wprowadzenia embarga przez Rosję na wiele produktów z UE i innych krajów. W tej grupie są również przetwory mleczne. Najbardziej dotkliwie wpłynęło to na sytuację na rynku mleka w krajach bałtyckich i Finlandii, które w konsekwencji otrzymały pewne wsparcie ze strony Unii. Embargo rosyjskie wymusiło jednak poszukiwanie nowych rynków eksportowych, co może dać efekty po likwidacji kwot mlecznych, kiedy zapewne nastąpi pewien wzrost produkcji.

Mimo tej obecnie trudnej sytuacji przewiduje się, że w średniej i długoterminowej perspektywie sytuacja sektora mleczarskiego, tak na rynku krajowym jak i rynkach światowych, będzie w miarę korzystna. Trudno jest wskazać argumenty, które za tym przemawiają, jest bowiem obawa, że wzrost produkcji może spowodować istotne obniżenie cen.

Szacuje się, że popyt światowy na produkty mleczarskie będzie wzrastać 2% rocznie, co daje pewne szanse eksportowe dla produktów mlecznych pochodzenia unijnego. Toczą się także negocjacje dwustronne w zakresie liberalizacji handlu między UE a różnymi krajami, w tym Stanami Zjednoczonymi, które stwarzają pewne szanse dla naszego eksportu. W wielu krajach Unii, w tym w Polsce nadal występuje stosunkowo niskie spożycie przetworów mlecznych, dlatego w tym względzie należy podjąć działania promocyjne, ale także rozwijać akcje typu "Mleko w szkole", które oprócz funkcji dokarmiania spełniają także istotną rolę edukacyjną, co do potrzebny odpowiedniej jakości odżywiania, ale także sposobów i miejsca produkcji żywności.

Wydaje się, że powstająca nowa sytuacja wymaga potrzeby szukania nowatorskich rozwiązań, nowych mechanizmów powiązania na rynku w ramach tzw. integracji pionowej, czy wspomnianego łańcucha od krowy do stołu. Trzeba także wykorzystać niektóre walory produkcji mleka w Europie, choćby takie jak wypasanie krów na łąkach, co wpływa na wyjątkową jakość i smak mleka i jego przetworów. Mleko to powinno trafiać na wydzielone linie przetwarzania i być sprzedawane w ramach specjalnej, podwyższonej jakości smakowej w ten sposób wytwarzanych produktów.

O sytuacji w całym sektorze mleczarskim bardziej niż likwidacja kwot mlecznych może decydować koncentracja bądź jej brak w sektorze przetwórczym mleka, wspólne oferty sprzedaży dla sieci handlowych. Warto także pamiętać, że w Europie w wielu gospodarstwach maleje zainteresowanie kontynuacją tej produkcji ze względu na wyjątkową jej uciążliwość, duże nakłady robocizny i niekorzystny czas pracy. Likwidacja kwot mlecznych stwarza wiele niewiadomych, ale dotychczasowe doświadczenia, pracowitość i zaradność rolników dają duże nadzieje i należy im pomóc w tej trudnej sytuacji, a może w tym wyzwaniu. Ale także bardzo dużo zależy od przetwórców, pośredników, handlu i od nas konsumentów.

Stanowisko Komisji AGRI oraz całego Parlamentu zostało zawarte w sprawozdaniu autorstwa posła Nicholsona z Wielkiej Brytanii o przyszłości sektora mleczarskiego w UE. Zostało one przyjęte na sesji plenarnej w lipcu b.r.

  1   2


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość