Strona główna

Metody aktywizujące w pracy z grupą I. Potrzeba jako źRÓDŁo aktywnośCI


Pobieranie 30.88 Kb.
Data17.06.2016
Rozmiar30.88 Kb.
METODY AKTYWIZUJĄCE W PRACY Z GRUPĄ

I. POTRZEBA JAKO ŹRÓDŁO AKTYWNOŚCI.



  1. Potrzeba – próby definiowania pojęcia.

„Potrzeba jest stanem, w którym jednostka odczuwa chęć zaspokojenia braku. Potrzebom zwykle towarzyszy silna motywacja.” ( W. Okoń, Nowy Słownik Pedagogiczny, Wydawnictwo Akademickie „ Żak”, Warszawa 1998. s. 237 )

„Człowiek odczuwający jakiś niedobór dąży do znalezienia tego, czego mu brakuje. (…) Dążność do zaspokojenia potrzeb wywołuje napięcie motywacyjne. Jeśli jednostka zna obiekt będący nagrodą, napięcie zostaje uwarunkowane i staje się motywem działania. „ ( M. Przetacznik – Gierowska, G. Makiełło – Jarża, Postawy psychologii ogólnej, WSiP, Warszawa 1989, s. 242).

„Potrzeby stanowią czynnik dynamizujący aktywność człowieka.” ( M. Przetacznik – Gierowska, G. Makieło – Jarża, Podstawy psychologii ogólnej, WSiP, Warszawa 1989, s, 242)




  1. Klasyfikacja potrzeb.

W literaturze przedmiotu znaleźć można wiele systemów klasyfikacji potrzeb. Do najprostszych należy podział na dwie grupy:

- potrzeby biologiczne;

- potrzeby psychiczne.

H. Filipczuk do potrzeb biologicznych zalicza: potrzebę snu, pożywienia, powietrza, odpowiedniej temperatury. W grupie potrzeb psychicznych wymienia:


  • potrzebę bezpieczeństwa;

  • potrzebę poznawczą;

  • potrzebę aktywności;

  • potrzebę samokontroli, wzrostu, rozwoju, osiągnięć;

  • potrzebę kontaktu emocjonalnego;

  • potrzebę przynależności;

  • potrzebę akceptacji, uznania, pozytywnej oceny;

  • potrzebę posiadania;

  • potrzebę sensu życia ( H. Filipczuk, potrzeby psychiczne dzieci i młodzieży, Instytut Wydawniczy Cruz, Warszawa 1980, s. 13).

  1. Maslow ustalił hierarchię wartości i potrzeb i umieścił je na siedmiu poziomach piramidy:

  • potrzeby fizjologiczne;

  • potrzeby bezpieczeństwa;

  • potrzeby przynależności i miłości;

  • potrzeby szacunku;

  • potrzeby wiedzy i rozumienia;

  • potrzeby estetyczne;

  • potrzeby samorealizacji ( H. M. Dembo, Stosowana psychologia, WSiP, Warszawa 1997, s. 188).




  1. Uczeń i jego potrzeby.

Biorąc pod uwagę wiedzę psychologiczną można stwierdzić, że uczeń odczuwa w szkole wiele potrzeb, Przede wszystkim chce czuć się bezpiecznie i potrzebuje pewności, że taczający go ludzie darzą go sympatią i zaufaniem, że może liczyć na nich wsparci. Pragnie czuć się wartościowym, zdolnym, akceptowanym oraz uzyskiwać dowody uznania i aprobaty. Uczeń chce osiągnąć sukcesy, chce działać wspólnie z innymi, przeżywać satysfakcję z pełnionych ról, mieć poczucie przynależności do grupy i nawiązywać przyjaźnie. Pragnie odkrywać swoje możliwości, zaspokajać ciekawość, odczuwać satysfakcję ze zdobywania wiedzy.




    1. AKTYWIZOWANIE UCZNIÓW W SZKOLE.



  1. Pojęcie aktywności człowieka.

„ Aktywność jest podstawową właściwością istot żywych, sposobem ich istnienia” ( M. Tyszkowa, Aktywność i działalność dzieci i młodzieży, WSiP, Warszawa 1990, s.6)

„ Aktywność jest właściwością indywidualną jednostki, polegającą na większej niż u innych częstości i intensywności jakiegoś rodzaju działań.” Dzięki aktywności człowiek zmienia otoczenie przyrodnicze i społeczno-kulturalne, stosownie do potrzeb, celów i ideałów. ( W. Okoń, Słownik pedagogiczny, PWN, Warszawa 1984, s.17).

Według Jurkowskiego aktywność to ogół czynności podejmowanych przez jednostkę oraz właściwość indywidualna, wyróżniająca daną jednostkę wśród innych ze względu na dużą częstotliwość podejmowanych działaś jakiegoś rodzaju. ( J. Strelau, A. Jurkowski, Z. Putkiewicz, Podstawy psychologii dla nauczycieli, PWN, Warszawa 1977, s. 468).




  1. Rodzaje aktywności.

Dążąc do zaspokojenia potrzeb, uczeń może podjąć aktywność:

- społeczną;

- intelektualną;

- emocjonalną;

- artystyczną;

- twórczą.


  1. Warunki aktywizowania uczniów.

„ Podejście od stanu aktywności słabszej do bardziej intensywnej nazywana procesem aktywizacji lub aktywizacją.” ( M. Tyszkowa, Aktywność i działalność dzieci i młodzieży, WSiP, warszawa 1990, s.13).

Aktywizacja jest też określana jako ogół poczynań nauczyciela i uczniów zapewniając dzieciom odgrywanie czynnej roli w realizacji zadań.

Warunkami niezbędnymi dla aktywizowania uczniów są:



  • jasne i wyraźne nakreślanie celu działalności, uświadamianie go uczniom, uwzględnianie potrzeb i zainteresowań uczniów;

  • zapewnienie atmosfery bezpieczeństwa;

  • tworzenie sytuacji, w których działaniom dzieci towarzyszą odczucia i emocje;

  • ograniczenie stosowania metod podających, służących przekazywaniu gotowych treści;

  • stosowanie metod aktywizujących, sprzyjających samodzielności myślenia i działania, a także kształtowaniu pozytywnej motywacji do uczenia się;

  • zapewnienie uczniom możliwości uczestnictwa w planowaniu i podejmowaniu decyzji;

  • ocenianie nie tylko efektu, lecz również wkładu pracy dziecka;

  • zapewnienie możliwości zrealizowania własnych pomysłów uczniów, pracujących w grupach;

  • stworzenie sytuacji, w których dzieci odczuwać będą satysfakcję i umacniać się będzie ich poczucie własnej wartości.


    1. GRY I ZABAWY INTEGRACYJNE



  1. Taniec Labada.

  2. Imię o gest.

  3. Moje imię na różne sposoby.

  4. Krzyżówka z imieniem.

  5. ZOO.

  6. Kosmiczne króliczkiem.



    1. DRAMA

Słowo drama pochodzi od greckiego dramo – działam, usiłuję. W języku greckim używane było także słowo drama oznaczające akcę lub czynność. W Języku angielskim, z którego zapożyczyliśmy termin, drama to przede wszystkim: sztuka teatralna, dramat, teatr. Takim też jest źródło słów dramy jako działania edukacyjnego. Podstawą dramy, w ostatnim znaczeniu, jest uczenie się przez doświadczenie, dokonujące się w wyniku aktywności twórczej uczestników zajęć.

Krystyna Pankowska określa dramę jako metodę dydaktyczno – wychowawczą angażując w działanie wiedzę w świecie, tworzącą nowe jej jakości w związku z wykorzystaniem wyobraźni, emocji, zmysłów i intuicji. Istotę metod stanowi rozgrywanie w różnych możliwych rolach nowych, nieznanych częściej, nieraz trudnych sytuacji, w celu ich zrozumienia, zdobycia lub pogłębienia wiedzy o świecie, zachowaniu innych ludzi oraz konstruowaniu własnej hierarchii wartości.

Gavin Bolton jest autorem klasyfikacji poziomów dramy ze względu na stopień złożoności organizacji zajęć. Przedstawia się ona następująco:



  1. Ćwiczenia wstępne.

- gry i zabawy;

- proste doświadczenia;

- wprawki dramatyczne;

- ćwiczenia dramowe;

- inne formy artystyczne.

2. Gry dramowe.

3. Teatr.

4. Drama właściwa.





    1. SCENARIUSZ RAMOWY ZAJĘĆ Z WYKORZYSTANIEM DRAMY.



  1. Proste doświadczenia zmysłowe.

  2. Miejsce na papierze.

  3. Rola na papierze.

  4. Określenie sytuacji wejściowej.

  5. Uczniowie w rolach

  6. Refleksja.



    1. DYSKUSJA DYDAKTYCZNA – SPÓR Z OBRONĄ GRUPY



Akwarium to metoda efektywnego współdziałania w Sepiole, w pracy w grupie oraz budowania więzi międzyludzkich, uczy podejmowania grupowych i indywidualnych decyzji.

Przebieg: do dyskusji wybiera się 4-5 kontrowersyjnych poglądów mieszczący się w danym kręgu tematyczny.

Następnie z grup biorących udział w dyskusji wyłania się tyle samo osób, które będą reprezentować te same poglądy. Dyskusja toczy się między „ wyrazicielami poglądów”. Siadają oni naprzeciw siebie tworząc kwadrat lub pięciokąt. Pozostałe osoby zajmują miejsca w małych półkolach Iza tymi osobami, których poglądy wydają im się słuszne.

Po kilku minutach dyskusji powinna mieć miejsce tzw. „ pauza doradcza”. Wtedy to właśnie uczestnicy dyskusji mogą naradzać się ze swoimi poplecznikami, zyskiwać nowe argumenty i słuchać rad taktycznych. Dana grupa może zmienić swojego „ wyraziciela poglądów”. Ponownie następuje dyskusja.

Spór można uznać za zamknięty, gdy obrany temat zostanie wyczerpująco przedyskutowane ( można dołączyć kolejne „ pauzy doradcze”).




    1. DYSKUSJA DYDAKTYCZNA – METODA 66

( zwana też „ Rojem pszczół”)
Metoda 66 jest atrakcyjną formą zebrania opinii i poglądów. Uczy dyscypliny czasowej i organizacji, angażując wszystkich uczniów. Jest sposobem formułowania ważnych wniosków w krótkim czasie Nadaje się do pracy stosowania w sytuacjach, gdzie trzeba pobudzić uczestników do aktywnej pracy, przeanalizowaniu problemu, oceny zajęć, zebrania relacji.

Przebieg: Klasę dzieli się na zespoły sześcioosobowe. Pracują one przez sześć minut nad danym problemem. Następnie przedstawiciele grup prezentują efekty wspólnej pracy. Dyskusję kończy podsumowanie i sformułowanie wniosków.





    1. DYSKUSJA DYDAKTYCZNA – AKWARIUM

Akwarium jest sposobem dyskutowani przydatnym szczególnie przy rozwiązywaniu konfliktów w klasie, przy konfrontacji lub w sytuacjach, gdy emocje są tak duże, że zaburzać mogą zasady prowadzenia dyskusji. Służy też powtórzenie materiału, lepszemu zapamiętaniu trudniejszych treści, zachęca do porządkowania zdobytej wiedzy.

Przebieg: Uczestnicy siedzą w kręgu, wewnątrz umieszczonych jest 2-5 krzeseł. Osoba, która chce zająć głos w dyskusji, siada na krześle. Po zabraniu głosu opuszcza krzesło, aby było ono dla innych. Dyskutują tylko osoby znajdujące się wewnątrz kręgu.



    1. DYSKUSJA DYDAKTYCZNA – KULA ŚNIEŻNA

Kula śnieżna to metoda skutecznego porozumiewania się w różnych sytuacjach, prezentacjach własnego punktu widzenia oraz efektywnego współdziałania w zespole i pracy grupie.

Przebieg: Na początku grupa zostaje podzielona na pary. Każda para siada w dowolnym miejscu i otrzymuje 5 minut na rozmowę dotycząca ustalonego wcześniej zagadnienia.

Po 5 minutach każda para wyszukuje drugą parę i rozmawiają one ze sobą przez kolejne 10 minut.

Kolejnym etapem dyskusji jest łączenie się czwórek w grupy ośmioosobowe i ponowna wymiana poglądów przez 15 minut.

Dyskusję kończą relacje przedstawicieli grup a przebiegu pracy – prezentowane są 3 główne wnioski z rozmowy ( mogą one zostać zapisane na tablicy lub kartonie).





    1. DYSKUSJA DYDAKTYCZNA – DYWANIK POMYSŁÓW

Dywanik pomysłów służy do prowadzenia dyskusji w grupach nad postawionym problemem. Celem metody jest poszukiwanie i wybór najlepszego rozwiązania. Metodę można zastosować do rozwiązywania różnorodnych problemów wychowawczych oraz pracy dydaktycznej, do poszukiwania, porządkowania i wykorzystywania informacji z różnych źródeł oraz efektywnego posługiwania się technologią informacyjną.

Przebieg:

- zapisanie problemów na tablicy;

- rozmowa na tematy problemu, pytania, objaśnienia;

- indywidualne tworzenie pomysłów i zapisywanie ich na kartkach ( 2-3 kartki dla każdego ucznia);

- tworzenie dywanika pomysłów – przywieszanie indywidualnych pomysłów do wspólnego arkusza papieru, poprzez ich głośne odczytanie;

- ocena rozwiązań – każdy uczeń otrzymuje 1-3 punktów i może dowolnie rozmieścić je przy wybranym rozwiązaniu ( np. 3 punkty do jednego rozwiązania, 2 punkty i 1 punkt dla dwóch rozwiązań spośród dywaników pomysłów);

- obliczanie punktów i krótka wspólna dyskusja nad rozwiązaniem wybranym przez grupę.

Opracowała



Agnieszka Podbilska


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość