Strona główna

Ministerstvo školství, mládeže a tělovýchovy České republiky


Pobieranie 97.18 Kb.
Data19.06.2016
Rozmiar97.18 Kb.


Ministerstvo školství, mládeže a tělovýchovy

České republiky

Vzdělávací program pro

základní školy s polským jazykem vyučovacím



HUDEBNÍ VÝCHOVA
( 1. - 9. ročník)

Schválilo MŠMT dne .................................................... č.j. .....................................................

s platností od ................................................................. pro ...................................................

.................................................................................................................................................

Pedagogické centrum pro polské národnostní školství

Český Těšín

2000

CENTRUM PEDAGOGICZNE

DLA POLSKIEGO SZKOLNICTWA NARODOWOŚCIOWEGO

ul. Ostrawska 21, Czeski Cieszyn ______________________________________________________________________
PROGRAMY NAUCZANIA WYCHOWANIA MUZYCZNEGO DLA

SZKÓŁ PODSTAWOWYCH Z POLSKIM JĘZYKIEM NAUCZANIA
Plan kształcenia (treści programowe)

(Vzdělávací program)


I Cel (uwagi wstępne)
Przedmiot wychowania muzycznego stwarza okazję dla ucznia, by mógł przejawić

i zaspokoić swą naturalną potrzebę kontaktu z muzyką. W organizowaniu zajęć muzyczno -

- wychowawczych z zamiarem szerokiego wzbogacania wartości estetycznego pojmowania świata przedmiot potrzebę tę pobudza, rozwija i kultywuje.

Wychowanie muzyczne zgodnie z naturalnym fizjologicznym, emocjonalnym i intele- ktualnym rozwojem ucznia ma za zadanie:

- kultywować muzykalność w dziedzinie słuchu muzycznego, wokalistyki, poczucia rytmu,

wyczucia tak melodycznego, jak i harmonicznego, pamięci muzycznej, wyobraźni i fantazji;

- za pomocą aktywności wokalnej, instrumentalnej, słuchowo-percepcyjnej i ruchowo -

- tanecznej rozwijać interpretacyjne i twórcze zdolności i możliwości;

- umożliwić zrozumienie środków wyrazu oraz społecznych funkcji muzyki poszczególnych

epok, jak również orientację w ich podstawowych cechach charakterystycznych;

- zdobyć podstawową orientacę w polskiej, czeskiej i światowej kulturze muzycznej,

jak również zapoznać się z możliwościami emocjonalnego oddziaływania i łączenia ludzi

różnych narodów poprzez sztukę współczesną i epok minionych.

II Treść i organizacja procesu nauczania
Programy nauczania wychowania muzycznego określają treści nauczania oraz stopnia trudności na podstawie rozeznania nauczyciela w poziomie muzycznym poszczególnych uczniów jak również w warunkach lokalowych i wyposażeniu technicznym. Nauczyciel decyduje również całkowicie o doborze środków dydaktycznych.

Kształcenie w dziedzinie wychowania muzycznego odbywa się w trzech okresach:

Klasy I - III - okres zabaw muzycznych

Klasy IV - VI - okres manipulacji z tworzywem muzycznym - „warsztat muzyczny“

Klasy VII - IX - okres „badania“ muzyki i jej funkcji społecznych

Wychowanie muzyczne realizowane jest poprzez czynności wokalne, instrumentalne, ruchowo-muzyczne oraz percepcyjne (słuchanie muzyki), które są połączone i wzajemnie się uzupełniają. Treść stanowi kształcenie głosu, rozwój umiejętności rytmicznych i intonacyjnych, jedno- i wielogłosowy śpiew a`capella lub z akompaniamentem, przyswajanie gry na prostych instrumentach perkusyjnych Orffa (względnie flecie prostym) niezbędnej do akompaniamentu instrumentalnego pieśni, czynności ruchowo-muzycznych oraz (w klasach wyższych) wykonywania instrumentalnego najprostszych utworów.

Główny nacisk kładzie się na pracę z tonami (czyli dźwiękami muzycznymi), motywami i tematami, formami muzycznymi i środkami interpretacyjnymi muzyki (z rytmem, tempem

i dynamiką, należy też zwrócić uwagę na układ wertykalny i horyzontalny muzyki).

Muzykę przyswajają sobie uczniowie przede wszystkim na lekcjach, ale również

na koncertach wychowawczych, pogadankach o muzyce i samodzielnie w pozaszkolnej działalności muzycznej. Starają się dyskutować o muzyce i jej subiektywnym oddziaływaniu

za pomocą terminów i wiadomości nabytych podczas wszystkich rodzajów czynności muzycznych. Wiadomości teoretyczne i biograficzne mają funkcję pomocniczą, służą wyjaśnieniu problemów muzycznych oraz przyspieszają komunikację pomiędzy uczestnikami kształcenia muzycznego (nie stanowią kryterium klasyfikacji).

Ocenę wyników przeprowadza nauczyciel przede wszystkim na podstawie kompleksowego podejścia ucznia do wszystkich czynności muzycznych, kolektywnej współpracy muzycznej oraz dążenia do osiągnięcia jak najlepszych wyników (można jednak wziąć pod uwagę ewentualne jednostronne ukierunkowanie ucznia na konkretny typ czynności muzycznej).




I klasa

treść nauczania



- dźwięk-ton;

- mowa-śpiew;

- ton długi-krótki;

- ton niski-wysoki;

- ton głośny-cichy;

- szybko-wolno;

- wesoło-smutno;

- głos męski, żeński i dziecięcy;

- muzyka wokalna i instrumentalna;

- kołysanka;

- marsz.

- oddech, artykulacja, ujednolicenie

ambitusu głosu (c1-a1), ton głowowy,

kołysanka;

- wykonanie najprostszego akompania-

mentu na instrumentach rytmicznych

Orffa (metrum 2/4 i 3/4) oraz instrum.

melodycznych (ton bordunowy, ostinato);

- ruch muzyczny w miejscu, do przodu

i do tyłu wg akompaniamentu (w takcie

2/4), zabawa rytmiczno-imitująca

w metrum 2/4 i 3/4, pantomimiczne

określenie właściwości tonu, tempa oraz

wrażeń emocjonalnych z muzyki;

- rozróżnienie głosów w trakcie słuchania

muzyki wokalnej, zapoznanie się

z dźwiękami instrumentów muzycznych,

a w szczególności fletu prostego,

fortepianu, skrzypiec i gitary

elektrofonicznej, zapoznanie się

z hymnem Polski i Republiki Czeskiej;

- zabawy „w echo“ wokalne i instrumen-

talne, rytmizacja i tworzenie melodii do

słów oraz krótkich wersetów, zabawy

ruchowo-muzyczne (5-3, 5-6-5-3, 5-4-3

i przewroty).





Co uczeń powinien:

- opanować 10 pieśni, zapoznać się z 4 utworami w ramach słuchania

muzyki, a w zakresie zajęć muzyczno - ruchowych z 2 układami;

- rozróżnić słuchowo, wokalnie i instrumentalnie kontrasty w muzyce

oraz realizować je ruchowo i słownie na ich temat się wypowiedzieć.




II klasa

treść nauczania



- melodia wznosząca i opadająca (śledzenia

wraz z zapisem nutowym);

- melodia-akompaniament;

- pieśń ludowa  pieśń autorska dla dzieci;

- muzyka taneczna;

- p - m - ;

- wzmacnianie - ściszanie;

- przyśpieszanie - zwalnianie;

- repetycja;

- metrum 2/4 i 3/4 (dwu- i trójdzielne);

- ćwierćnuta, ósemka, półnuta, pauza

ćwierciowa i ósemkowa;

- kanon.

- rozwijanie tonu głowowego, oparcie

tonu, artykulacja samogłosek na końcu

słowa, ujednolicenie ambitusu głosowego

(c1-h1), intonacja 1. i 5. stopnia;

- wykonywanie akompaniamentów

rytmicznych, kanon rytmiczny, granie

akompaniamentów melodycznych

z wykorzystaniem 1. i 5. stopnia (zgodnie

z T i D);

- krok przystawny, trzymanie rąk w czasie

ruchu tanecznego (w bok, wzdłuż

i przeciw sobie), zabawa rytmiczno-

-imitująca wznoszącą się i opadającą

melodię oraz jej zakończenie;

pantomimiczne określenie tempa,

dynamiki oraz wrażeń emocjonalnych

z muzyki;

- słuchanie chóru dziecięcego a`capella

i z akompaniamentem, gry na trąbkę,

klarnetu, puzonu, kontrabasu, gitary

basowej, na wielki i mały bęben;

- zabawy wokalne i instrumentalne,

z wykorzystaniem pentatoniki

i kwintakordu (5-6-5-3-2-1, 1-3-5,1-5-3-1

i przewroty), crescenda i decrescenda,

zabawy ruchowo - muzyczne.



Co uczeń powinien:

- opanować 10 pieśni, zapoznać się z 4 utworami w ramach słuchania

muzyki, a w zakresie zajęć muzyczno - ruchowych z 3 układami;

- w trakcie rytmizacji tekstów posługiwać się ćwierćnutami i ósemkami

w metrum 2/4 i 3/4;

- rozróżnić słuchowo i realizować wokalnie i instrumentalnie prostą melodię

oraz odzwierciedlić ją ruchowo.




III klasa

treść nauczania



- umiarkowanie - żywo;

- melodia postępująca w sekundach lub

w innych interwałach, melodia łamana

(falista);

- motyw (dwutakt);

- poprzednik - następnik (czterotakt);

- muzyka do uroczystości;

- orkiestra - solo;

- nuty c1, d1, e1, f1, g1, a1;

- pięciolinia, kreska taktowa;

- nuta cała, pauza półnutowa;

- metrum 4/4;

- menuet;

- rock i ruch taneczny.


- oddech w pauzie i między frazami,

wokalne dzielenie słowa, ujednolicenie

ambitusu głosowego (c1-c2), intonacja 3.

stopnia w tonacji durowej, prosty

dwugłos i kanon;

- wykonywanie akompaniamentów

z wykorzystaniem dwudźwięków,

akompaniamenty rytmiczne w metrum 2/4

i 3/4 (z półnutami,ćwierćnutami i ósemka-

mi), improwizacja dwutaktowych inter-

mezzów w czasie śpiewu innych uczniów;

- krok i taniec w metrum parzystym, krok

dosuwany, ruch do muzyki na miejscu,

do przodu i do tyłu (w metrum 3/4),

pantomimiczne naśladowanie melodii, jej

charakteru, tempa, dynamiki oraz wrażeń

emocjonalnych z muzyki;

- rozróżnienie gry na wiolonczeli,

akordeonie, waltorni, tubie, klawesynie,

syntezatorze, czynelach; menuet, polonez,

muzyka rockowa;

- zabawy wokalne i instrumentalne

z dopełnianiem i wariacjami fraz

czterotaktowych; melodyzacja tekstu w

ambitusie seksty z wykorzystaniem

kwintakordu durowego.




Co uczeń powinien:

- opanować 10 pieśni (w tonacjach durowych i mollowych), zapoznać się

z 4 utworami w ramach słuchania muzyki, a w zakresie zajęć muzyczno -

- ruchowych z 3 układami;

- w trakcie rytmizacji tekstów posługiwać się półnutami, ćwierćnutami

i ósemkami w metrum 2/4, 3/4 i 4/4;

- rozróżnić słuchowo charakter melodii wznoszącej się, opadającej i łamanej;

- rozróżniać muzykę przeznaczoną na uroczyste okazje od muzyki

rozrywkowej.




IV klasa

treść nauczania


- repetycje;

- legato - staccato;

- wzajemny stosunek poprzednik-następnik;

- temat;


- dwugłos;

- stopniowanie muzyki (gradacja wewnątrz

utworu);

- gamy dur;

- tonika;

- ósemka i ćwierćnuta z kropką; klucz G;

nuty h1, c2, d2;

- znaki chromatyczne - krzyżyki i bemole;

- mała forma muzyczna (a-b;a-b-a) i rondo;

- polka;


- ciekawostki z życia kompozytorów

słuchanej muzyki.

- przedłużanie oddechu, łączenie tonów,

ujednolicenie ambitusu głosowego (c1-d2),

transponowanie wysokich i niskich tonów

do naturalnej pozycji ucznia; ćwiczenia

wstępne do dwugłosu, intonacja 8. oraz

5. dolnego stopnia;

- wykonywanie pieśni ludowych

na instrumentach Orffa (melodie

o ambitusie seksty), akompaniament

dwudźwiękowy na instrumentach

melodycznych oraz ad lib. rytmicznych,

gra czterotaktowych wstępów, intermez-

zów i zakończeń;

- kroki z przysiadem w metrum 3/4,

poprzednik-następnik i pełny cykl;

pantomimiczne określenie charakteru

słuchanej muzyki oraz wrażeń

emocjonalnych; schemat taktowy dwu-

i trzydobowy;

- rozróżnienie melodii i akompaniamentu;

rozpoznanie formy dwu- i trójdzielnej

(a-b;a-b-a), rondo; śledzenie połączenia

poprzednik-następnik, ukończenie

następnika, rozróżnianie harmonii durowej

i mollowej oraz gry na pikolo, oboju,

fagocie, saksofonie, rozpoznanie chóru

dziecięcego, żeńskiego, męskiego

i mieszanego, słuchanie pieśni lirycznych,

żartobliwych i hymnicznych, marsza, polki

i walczyka (F.Chopin, S.Moniuszko,

B.Smetana, A.Dvořák);

- twórcze zabawy muzyczne w dur

w ambitusie oktawy z wykorzystaniem

kwintakordu durowego i mollowego.





Co uczeń powinien:

- opanować 10 pieśni (w tonacjach durowych i mollowych), zapoznać się

z 8 utworami (w dur i moll) w ramach słuchania muzyki, a w zakresie zajęć

muzyczno - ruchowych z 4 układami;

- w trakcie rytmizacji i melodyzacji tekstów tworzyć wariacje tematu w dur

w ambitusie seksty;

- być zdolnym do zapisu nutowego własnych melodii;

- zapoznać się kolejno z najwybitniejszymi postaciami muzyki polskiej

i czeskiej



V klasa

treść nauczania


- interpretacje muzyczne;

- zasady wariacji;

- orkiestra symfoniczna;

- dyrygent, chórmistrz, kapelmistrz;

- gama mollowa (eolska);

- dominanta;

- polifonia;

- synkopa;

- cały ton, półton;

- nuty h, e2;

- grupy nut ósemkowych i szesnastkowych;

- korona (fermata);

- ciekawostki z życia autorów słuchanej

muzyki.


- utrwalenie umiejętności wokalnych z klas

poprzednich, oddech zmienny, łączenie

tonów, ujednolicenie ambitusu głosowego

(h-d2), śpiew dwugłosowy (ludowy

w tercjach), intonacja 4. oraz 7. dolnego

i górnego stopnia, śpiewanie hymnu

polskiego i czeskiego (zaznajomienie się

z okolicznościami ich powstania);

- wykonywanie prostych pieśni ludowych

na instrumentach melodycznych (melodie

durowe o ambitusie oktawy, mollowe

do seksty) i rytmicznych Orffa, impro-

wizacja poprzednika i następnika, akom-

paniament z użyciem toniki i dominanty;

- ruchowa kreacja muzyki polifonicznej

w grupach, ruchy na bazie rytmu muzyki

rozrywkowej; pantomimiczne naśladowa-

nie charakteru słuchanej muzyki oraz jej

wrażeń emocjonalnych; rytmiczne

pierwiastki menuetu, regionalnego tańca

ludowego oraz „jazzowego“ tańca

towarzyskiego np. charlestonu, schemat

taktowy czteromiarowy;

- rozróżnienie muzyki polifonicznej

i homofonicznej, muzyka w konkretnym

środowisku (w kościele, na zamku, w sali

koncertowej i do tańca (dawniej i dziś),

organy i harfa, kapela ludowa, orkiestra

symfoniczna, big-band (wielki zaspół

jazzowy), zespół rockowy, słuchanie

kapeli ludowej, menuetu, muzyki

swingowej lat 30. i rockowej lat 60.;

- muzyczne zabawy twórcze w dur w am-

bitusie ponad oktawę, w moll do seksty.





Co uczeń powinien:

- opanować 10 pieśni (w tonacjach durowych i mollowych), zapoznać się

z 8 utworami (w dur i moll) w ramach słuchania muzyki, a w zakresie zajęć

muzyczno - ruchowych z 4 układami;

- wytwarzać i twórczo odmieniać motywy tak w poprzedniku,

jak i w następniku, wykonać proste zapisy nutowe;

- zrozumiec podstawowe społeczne funkcje muzyki;

- zapoznać się z kolejnymi wybitnymi postaciami historii muzyki (ad lib.).



VI klasa

treść nauczania


- kontrast w muzyce;

- część utworu formy cyklicznej;

- aria, recytatyw, uwertura, libretto,

partytura, instrumentalna i wokalna

muzyka ludowa;

- duet, tercet, kwartet, itp.;

- akord i jego budowa oparta na tercjach

(1,3,5,7,9);

- subdominanta;

- przedtakt;

- znak chromatyczny - kasownik;

- nuta a;

- metrum zmienne i wolne w pieśniach

ludowych;

- wariacje jako metoda kompozycji;

- ciekawostki biograficzne autorów

słuchanej muzyki.

- powtórka: oparcie tonu, oddech,

wokalizacja, frazowanie; wykorzystanie

nabytych wcześniej umiejętności

intonacyjnych w dur i moll, intonacja

6. stopnia w dur i moll, ujednolicenie

ambitusu głosowego (h-e2), prosty dwugłos, utrwalenie hymnu polskiego

i czeskiego;

- improwizacja akompaniamentu z użyciem

toniki i dominanty w dur i moll, granie

(w oparciu o zapis nutowy) przegrywki,

intermezza, zakończenia i akompaniamen-

tu z wykorzystaniem funkcji T,S i D,

wykonanie prostych utworów

z przedtaktem;

- kreacja ruchowa odzwierciedlająca

kontrasty muzyczne (dynamika, tempo,

metrum, solo i tutti) oraz metrum

zmienne i nieregularne (np.Strawińskij);

polka, walczyk, pantomimiczne określenie

przedtaktu i charakteru słuchanej muzyki

oraz wrażeń emocjonalnych;

- opera (włącznie polskiej i czeskiej opery

narodowej), operetka, muzyka do baletu

i tańca współczesnego, musical, melodra-

mat, muzyka teatralna i filmowa, klip

muzyczny; instrumenty muzyczne - rola

instrumentu solowego i akompaniującego

w muzyce poważnej (kwartet smyczkowy,

kwintet dęty), ludowej i rozrywkowej-

popularnej (tzw. mała orkiestra dęta);

- muzyczne zabawy twórcze z dwugłosem

ludowym wokalnym i instrumentalnym

z melodiami zrytmizowanymi w takcie

regularnym i nieregularnym.


Co uczeń powinien:

- opanować 10 pieśni (włącznie hymnów), zapoznać się z 8 utworami w ramach

słuchania muzyki, a w zakresie zajęć muzyczno - ruchowych z 4 układami;

- tworzyć prosty akompaniament na rytmicznych i melodycznych instrumentach

Orffa;


- poznać funkcje i formy wynikające z połączenia muzyki i słowa;

- zapoznać się z kolejnymi wybitnymi postaciami historii muzyki (ad lib.).




VII - IX klasa

treść nauczania


- triola;

- gama moll-harmoniczna (różnica między

gamą a skalą);

- tony akordowe i nieakordowe;

- tonacja, transpozycja;

- kierunki artystyczne XX wieku;

- kontramelodia;

- coda, da capo, fine;

- technika kompozytorska;

- gotyk, renesans, barok, klasycyzm,

romantyzm, impresjonizm i ekspresjo-

nizm;


- muzyka programowa i absolutna;

- pieśń jarmarczna, ludowa, kabaretowa,

chanson, country and western, jazz

(tradycyjny, swing, be bop, jazz-rock

i inne odmiany), rock and roll, rythm and

blues, pop music, itp;

- ciekawostki z życia kompozytorów

słuchanej muzyki;

- taniec ludowy, towarzyski, kabaretowy

i musicalowy, artystyczny (balet), i inne;

- talent  genialność;

- inspiracja  epigonizm (naśladownictwo);

- sztuka  kicz.

- utrwalenie umiejętności wokalnych,

rytmicznych i intonacyjnych, higiena

głosu w okresie mutacji, przejścia

tercjowe w dur i moll, górny i dolny

półton zmienny, przejścia chromatyczne,

śpiew indywidualny, dwugłos (polifoni-

czny, ludowy i wolny), prosty trójgłos,

wykonanie pieśni ludowych polskich, czeskich i innych narodów, wykorzysta-nych przez kompozytorów muzyki poważnej i rozrywkowej, jak również drobnych utworów charakterystycznych

dla poszczególnych epok, melodyzacja

i rytmizacja krótkich tekstów;

- muzyka ludowa (z podkreśleniem

tradycji regionalnej), muzyka o wyższych

aspiracjach artystycznych (skrótowy

przegląd postaci dźwiękowych poszcze-

gólnych kierunków w muzyce XX w.),

forma muzyczna fugi, wielka forma

trójdzielna, forma sonatowa, poemat

symfoniczny, kantata i oratorium,

koncert instrumentalny;

- muzyka rozrywkowa (skrótowy przegląd

postaci dźwiękowych poszczególnych

kierunków w tym rodzaju muzyki XX w.,

rozwój rodzajów orkiestr), dwuczęścio-

wa i trójdzielna wielka forma muzyczna,

zapis nutowy i improwizacja, manieryzm

interpretacyjny w muzyce wokalnej,

modernistyczny i modny, wartości 

nowatorstwo i naśladownictwo w muzyce

rozrywkowej, zapis dźwięku (analogowy,

cyfrowy i obrazowy), wpływy kultur nie-

europejskich na kształtowanie muzyki

poważnej i rozrywkowej;

- granie i improwizacja melodii, akompa-

niamentu i prostych utworów z wykorzy-

staniem ósemek, ćwierćnut i półnut, punk-

towanego rytmu, legato, staccato, synko-

py i trioli, dynamiki, T, D i S w dur i moll,

połączenia kadencyjne z wykorzystaniem

typowych dla muzyki rozrywkowej (T,VI;

T,II,D,T lub podobne), wykorzystanie

środków onomatopeicznych;

- kreacja ruchowa odzwierciedlająca środki

interpretacyjne i muzyczno-kontrastowe,

taktowy schemat metryczny 2/4, 3/4, 4/4,

3/8, legatowy i staccatowy;

- wzajemne korelacje i inspiracje w muzyce

(wpływy muzyki lekkiej na muzykę

poważną), człowiek a dzieło muzyczne

(autor, wykonawca, odbiorca), muzyka

i technika (elektroniczne i elektrofoniczne

instrumenty muzyczne, zapis dźwięku);

- zmienność norm estetycznych w muzyce.



Co uczeń powinien:

- opanować co najmniej 10 pieśni, zapoznać się z 8 utworami w ramach słuchania

muzyki, a w zakresie zajęć muzyczno - ruchowych z 4 układami (w każdym roku);

- według uzdolnień ucznia śpiewać wybrane drobne utwory poszczególnych epok

i niektórych gatunków muzyki rozrywkowej;

- tworzyćć przegrywki, intermezza, zakończenia i akompaniament na instrumen-

tach Orffa względnie na instrumentach klasycznych;

- wykonywać instrumentalnie proste utwory z pierwiastkami muzyki poszczegól-

nych epok historycznych;

- rozróżniać brzmienia muzyki poważnej i rozrywkowej;

- w elementarnej postaci zrozumieć zmienność norm estetycznych w muzyce;

- umieć sformułować i wypowiedzieć własny pogląd na temat muzyki;

- zapoznać się z kolejnymi wybitnymi postaciami historii muzyki (ad lib.).


tłumaczenie i uzupełnienie: Dr. Leszek KALINA






©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość