Strona główna

Najnowsze zjawiska kulturowe


Pobieranie 44.83 Kb.
Data19.06.2016
Rozmiar44.83 Kb.
NAJNOWSZE ZJAWISKA KULTUROWE

dr Magdalena Lachman



Kierunek studiów


filologia polska

Wydział


Filologiczny

Katedra/ Zakład


Katedra Literatury Polskiej XX i XXI Wieku

Typ studiów


II stopnia (policencjackie), dzienne

Semestr studiów


II (letni)

Rok akademicki


2010/2011

Nazwa przedmiotu



NAJNOWSZE ZJAWISKA KULTUROWE


Rodzaj zajęć


konwersatorium 15h

Specjalizacja


_

Prowadzący


dr Magdalena Lachman

Punkty ECTS


2 pkt

Forma zaliczenia


zaliczenie na ocenę na podstawie:

  1. twórczego wkładu w zajęcia (własne egzemplifikacje omawianych zagadnień, samodzielność i oryginalność ujęcia; znajomość lektur dodatkowych...);

  2. opracowanie wstępu do wybranych zajęć lub przygotowanie pracy w formie konspektu omawiającego wybrane zagadnienie nieporuszone podczas konwersatorium, ale mieszczące się w jego formule (samodzielne przybliżenie zakresu problemowego z uwzględnieniem podstawowej bibliografii)

Status przedmiotu wg programu studiów (obowiązkowy / do wyboru)

blok A (obowiązkowy)

Cel i zadania przedmiotu:


Zajęcie mają na celu przybliżyć wybrane zjawiska zmieniające oblicze współczesnej kultury ze szczególnym uwzględnieniem determinant życia literackiego i artystycznego ostatnich dziesięcioleci oraz mechanizmów wpływających na dynamikę przemian w obrębie literaturoznawstwa (i w obszarach pokrewnych).

Służą one również ujawnianiu podstawowych kontekstów, w jakie można dziś bezkolizyjnie i produktywnie wpisywać fakty literackie, niejednokrotnie samoistnie poddawane konfrontacji z rozmaitymi dyskursami społecznymi, politycznymi, antropologicznymi, estetycznymi, publicznymi etc.




Treści programowe


1. NOWE FORMY ISTNIENIA, DYSTRYBUCJI I PERCEPCJI TEKSTU LITERACKIEGO (4 godz.)

  • audiowizualność jako dominująca jakość kultury

  • literackość – wykładniki, nośniki, implikacje, nowe ujęcia

  • przekaz wielotworzywowy jako dzieło literackie

  • kooperacje artystyczne – współczesne warianty

  • liberatura – definicja, zjawisko, modele lektury
  • slam poetycki


  • literatura w internecie

  • literatura (w) miejskiej przestrzeni

  • literatura w mediach – media w literaturze

  • literatura a fotografia

  • rynek, konsumpcja, reklama, czyli (auto)promocja literatury

2. W KRĘGU KULTURY POPULARNEJ (2 godz.)

  • kultura popularna – definicje, założenia, prawidłowości, komponenty, zakres oddziaływania

  • literatura wobec kultury masowej

  • status komiksu w kulturze współczesnej

3. HISTORIA I NARRACJA (2 godz.)

  • historyczne rozrachunki

  • (post)pamięć holokaustu

  • Zagłada – kłopoty z przedstawieniem

  • polityczność tekstu

  • modele pisarstwa zaangażowanego

  • eseizacja historii

  • nowy historyzm

4. PODRÓŻE, TURYZM, NOWY REPORTAŻ (2 godz.)

  • współczesne oblicza podróży w ujęciach literackich

  • literatura i geografia – (prze)wpływy i (re)konfiguracje

  • nowy regionalizm

  • geopoetyka

  • wokół zwrotu topograficznego w badaniach literackich

  • wyznaczniki literatury faktu

  • założenia i wymowa współczesnej literatury niefikcjonalnej

5. EKOLOGIA A HUMANISTYKA (2 godz.)


  • ekologia – wyzwanie dla humanistyki

  • ekoestetyka – założenia, przesłanki, realizacje

  • literatura w horyzoncie oddziaływania ekologii

  • ekokrytyka jako perspektywa interpretacyjna i szkoła badawcza

  • Animal studies – literatura i myśl literaturoznawcza wobec problematyki upodmiotowienia zwierząt

6. FEMINIZM, GENDER, QUEER (2 godz.)

  • feminizm – geneza, rys historyczny i definicje zjawiska

  • gender i queer – konteksty kulturowe

  • krytyka feministyczna i queer – wykładnie, metody, perspektywy

  • feminizm i queer na gruncie polskim – znaczenie i perspektywy rozwoju

  • feminizm a uwarunkowania języka

  • współczesna literatura feministyczna

  • her-story w literaturze

  • figura Innego w literaturze i dyskursach publicznych

  • nurt homoseksualny w literaturze

Wykaz literatury


1.

Jacek Dehnel, Fotoplastikon, W.A.B., Warszawa 2009.

Darek Foks, Zbigniew Libera, Co robi łączniczka, Instytucja Kultury Ars Cameralis Silesiae Superioris, Katowice 2005.

www.liberatura.pl

www.free.art.pl/slam

www.slam.art.pl


Co dalej literaturo? Jak zmienia się współcześnie pojęcie i sytuacja literatury, red. A. Brodzka-Wald, H. Gosk, A. Werner, IBL&Fundacja Akademia Humanistyczna, Warszawa 2008.

K. Jakubiak, Poezja na ringu. „Poetry slam” i „slam poetry” w Stanach Zjednoczonych, „Studium” 1998 nr 13/14, s. 17-21.

R. Kopytko, Slam poetry – współczesna literacka ANTY-awangarda, „Ha!art” 2003 nr 2.

Kody kultury. Interakcja, transformacja, synergia, red. H. Kubicka, O. Taranek, Wydawnictwo Sutoris, Wrocław 2009.

Liternet. Literatura i internet, red. P. Marecki, Rabid, Kraków 2002.

Liternet.pl, red. P. Marecki, Rabid, Kraków 2003.

P. Potrykus-Woźniak, Słownik nowych gatunków i zjawisk literackich, Wydawnictwo Szkolne PWN ParkEdukacja, Warszawa – Bielsko-Biała 2010.



Tekst-tura. Wokół nowych form tekstu literackiego i tekstu jako dzieła sztuki, red. M. Dawidek-Gryglicka, Korporacja Ha!art, Kraków 2005.

Tekst (w) sieci 1: Tekst. Język. Gatunki, red. D. Ulicka, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2009.

Tekst (w) sieci 2: Literatura. Społeczeństwo. Komunikacja, red. A. Gumkowska, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2009.
2.

Alison Bechdel, Fun Home. Tragikomiks rodzinny, przeł. W. Szot, S. Buła, Timof i Cisi Wspólnicy& Abiekt.pl, Warszawa 2009.

J. Szyłak, Komiks: świat przerysowany, słowo/obraz terytoria, Gdańsk 1998.

J. Szyłak, Komiks w kulturze ikonicznej XX wieku. Wstęp do poetyki komiksu, słowo/obraz terytoria, Gdańsk 1999.

J. Szyłak, Poetyka komiksu. Warstwa ikoniczna i językowa, słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2000.

J. Szyłak, Komiks, Znak, Kraków 2000.



Komiks jako zjawisko artystyczne – na pograniczu sztuk, mediów i gatunków. Antologia referatów 8. Sympozjum Komiksologicznego, red. K. Skrzypczyk, ŁDK, Łódź 2008.
3.

Jan Tomasz Gross, Złote żniwa, Znak, Kraków 2011 (lub: Jan Tomasz Gross, Sąsiedzi. Historia zagłady żydowskiego miasteczka, Fundacja Pogranicze, Sejny 2000 oraz Jedwabne. Spór historyków wokół książki J.T. Grossa „Sąsiedzi”, Wydawnictwo Fronda, Warszawa 2002).

Tadeusz Słobodzianek, Nasza klasa, słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2009.
J. Błoński, Biedni Polscy patrzą na getto, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1994

W. Bolecki, Doświadczenie i modernizm, „Teksty Drugie” 2006 nr 6, s. 6-9 [lub: www.bolecki.eu/index.php/artykuly].

P. Czapliński, Zagłada jako wyzwanie dla refleksji o literaturze, „Teksty Drugie” 2004 nr 5, s. 9-15.

M. Głowiński, Wielkie zderzenie, „Teksty Drugie” 2002 nr 3, s. 199-211.

D. Krawczyńska, Naukowo czy empatycznie? Literaturoznawstwo wobec piśmiennictwa o zagładzie. Uwagi wstępne, [w:] Co dalej literaturo? Jak zmienia się współcześnie pojęcie i sytuacja literatury, red. A. Brodzka-Wald, H. Gosk, A. Werner, IBL&Fundacja Akademia Humanistyczna, Warszawa 2008, s. 373-382.

J. Leociak, Doświadczenia graniczne. Studia o dwudziestowiecznych formach reprezentacji, Fundacja Akademia Humanistyczna & IBL, Warszawa 2009.

J. Leociak, Ratowanie. Opowieści Polaków i Żydów, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2010.

Literatura polska wobec Zagłady., red. A. Brodzka-Wald, D. Krawczyńska, J. Leociak, Żydowski Instytut Historyczny Instytut Naukowo-Badawczy, Warszawa 2000.

„Literatura na Świecie” 2004 nr 1/2 (numer monograficzny poświęcony reprezentacjom holokaustu)

A. Morawiec, Literatura w lagrze. Lagier w literaturze. Fakt – temat – metafora, WSHE, Łódź 2009.

Pamięć Shoah. Kulturowe reprezentacje i praktyki upamiętnienia, red. T. Majewski, A. Zeidler-Janiszewska, współpraca red. M. Wójcik, Wydawnictwo Officyna, Łódź 2009.

W. Panas, Zagłada po Zagładzie, [w:] Pismo i rana. Szkice o problematyce żydowskiej w literaturze polskiej, Dabar, Lublin 1996.



Stosowność i forma. Jak opowiadać o Zagładzie?, red. M. Głowiński, K. Chmielewska i in., Universitas, Kraków 2005

J. Tokarska-Bakir, Rzeczy mgliste. Eseje i studia, Fundacja Pogranicze, Sejny 2004.

A. Ubertowska, Świadectwo – trauma – głos. Literackie reprezentacje Holokaustu, Universitas, Kraków 2007.

A. Ziębińska-Witek, Holocaust. Problemy przedstawiania, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2005.


4.

Andrzej Stasiuk, Jadąc do Babadag, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2004.


M. Czermińska, Badania nad prozą niefikcjonalną – sukcesy, pułapki, osobliwości, [w:] Wiedza o literaturze i edukacja, red. T. Michałowska, Z. Goliński, Z. Jarosiński, IBL PAN, Warszawa 1996.

D. Kozicka, Wędrowcy światów prawdziwych. Dwudziestowieczne relacje z podróży, Universitas, Kraków 2004.

„Kultura Współczesna” 2010 nr 3 [nr tematyczny: Wyobraźnia turystyczna].

M. Marszałek, „Pamięć, meteorologia oraz urojenia”. Środkowoeuropejska geopoetyka Andrzeja Stasiuka, [w:] Literatura, kultura i język polski w kontekstach i kontaktach światowych. III Kongres polonistyki zagranicznej, red. M. Czermińska, K. Meller i P. Fliciński, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2007.

E. Rybicka, Geopoetyka (o mieście, przestrzeni i miejscu we współczesnych teoriach i praktykach kulturowych), [w:] Kulturowa teoria literatury. Główne pojęcia i problemy, red. M. P. Markowski, R. Nycz, Universitas, Kraków 2006, s. 471-490.

E. Rybicka, Od poetyki przestrzeni do polityki miejsca. Zwrot topograficzny w badaniach literackich, „Teksty Drugie” 2008 nr 4, s. 21-37.

E. Rybicka, Travelebrity – markowanie dyskursu podróżniczego, „Kultura Współczesna” 2010 nr 3, s. 117-134.

P. Zajas, O naturze pośledniego owada. Nowa propozycja badań nad literaturą niefikcjonalną, „Teksty Drugie” 2009 nr 5, s. 40-55.

Z. Ziątek, Wiek dokumentu. Inspiracje dokumentarne w polskiej prozie współczesnej, IBL, Warszawa 1999.
5.

J.M. Coetzee, Żywoty zwierząt, przeł. A. Dobrzańska-Gadowska, Świat Książki, Warszawa 2004.

Matthias Göritz, Krótki sen Jakoba Vossa, przeł. Tomasz Ososiński, Korporacja Ha!art, Kraków 2009.
J. Fiedorczuk, G. Jankowicz, Cyborg w ogrodzie. Założycielskie uwagi o ekokrytyce, „Ha!art” 2009 nr 1-2 [arkusz „Literatura”, s. 7-9].

„Fragile” 2010 nr 3 [nr tematyczny: EKO]

J. Madejski, Przyboś ekokrytyczny?, [w:] Stulecie Przybosia, red. St. Balbus, E. Balcerzan, Wydawnictwo UAM, Poznań 2002, s. 353-367.

J. Tabaszewska, Jedna przyroda czy przyrody alternatywne? O pojmowaniu i obrazach przyrody w polskiej poezji, Universitas, Kraków 2010.

F. Turner, Ekopoetyka piękna i znaczenia, przeł. A. Nowak, [w:] Estetyka w świecie. Wybór tekstów, t. V, red. M. Gołaszewska, Wydawnictwo UJ, Kraków 1997, s. 23-35.

W. Welsch, Estetyka zwierząt, przeł. K. Wilkoszewska, [w:] Estetyka poza estetyką, przeł. K. Giczalska, K. Wilkoszewska, Universitas, Kraków 2005, s. 171-206.

K. Wilkoszewska, Nowe inspiracje w estetyce drugiej połowy XX wieku, [w:] Estetyki filozoficzne XX wieku, red. K. Wilkoszewska, Universitas, Kraków 2000, s. 281-308.

Żywoty zwierząt [numer monograficzny], „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa” 2009 nr 4.
6.

Sylwia Chutnik, Kieszonkowy atlas kobiet, Korporacja Ha!art, Kraków 2008.


G. Borkowska, Córki Miltona „Teksty Drugie” 1990 nr 2; lub [w:] Po strukturalizmie. Współczesne badania teoretycznoliterackie, red. R. Nycz, Wrocław 1992.

G. Borkowska, Polski feminizm: matki i córki, [w:] Z perspektywy końca wieku. Studia o literaturze i jej kontekstach, red. J. Abramowska, A. Brodzka, Rebis, Poznań 1997.

K. Budrowska, Kobieta i stereotypy. Obraz kobiety w prozie polskiej po 1989 roku, Trans Humana, Białystok 2000.

A. Burzyńska, Feminizm; Gender i queer, [w:] A. Burzyńska, M. P. Markowski, Teorie literatury XX wieku. Podręcznik, Znak, Kraków 2006, s. 389-473.



Ciało i tekst. Feminizm w literaturoznawstwie – antologia szkiców, red. A. Nasiłowska, IBL, Warszawa 2001.

J. Culler, Język performatywny; Teoria pedalska, [w:] Teoria literatury, przeł. M. Bassaj, Prószyński i S-ka, Warszawa 1998, s. 110-124, 150.

A. Drotkiewicz, A. Dziewit, Głośniej! Rozmowy z pisarkami, Wydawnictwo Książkowe Twój Styl, Warszawa 2006.

I. Iwasiów, Gender, tożsamość, stereotypy, [w:] Stereotypy w literaturze (i tuż obok), red. W. Bolecki, G. Gazda, IBL, Warszawa 2003, s. 112-126.

I. Iwasiów, Rewindykacje. Kobieta czytająca dzisiaj, Universitas, Kraków 2002.

Krytyka feministyczna. Siostra teorii i historii literatury, red. G. Borkowska, L. Sikorska, IBL, Warszawa 2000.

A. Łebkowska, Gender, [w:] Kulturowa teoria literatury. Główne pojęcia i problemy, red. M.P. Markowski, R. Nycz, Universitas, Kraków 2006, s. 367-407.



O pisarstwie kobiet rozmawiają Bożena Keff i Izabela Filipak, „Literatura na Świecie” 1996 nr 4, s. 202-219.

Parametry pożądania. Kultura odmieńców wobec homofobii, red. T. Basiuk, D. Ferens, T. Sikora, Universitas, Kraków 2006.

G. Ritz, Literatura w labiryncie pożądania. Homoseksualność a literatura polska, przeł. A. Kopacki, [w:] Nić w labiryncie pożądania. Gender i płeć w literaturze polskiej od romantyzmu do postmodernizmu, Wiedza Powszechna, Warszawa 2002, s. 52-63.

G. Ritz, Między histerią a masochizmem: utopijne koncepcje ciała mężczyzny, [w:] Codzienne, przedmiotowe, cielesne. Języki nowej wrażliwości w literaturze polskiej XX wieku, pod red. H. Gosk, Świat Literacki, Izabelin 2002, s. 147-156.

„Teksty Drugie” 1993 nr 4/5/6 [numer monograficzny poświęcony feminizmowi].

„Teksty Drugie” 1995 nr 3/4 [numer monograficzny Feminizm po polsku].

K. Tomasik, Homobiografie. Pisarski i pisarze polscy XIX i XX wieku, Wydawnictwo Krytyki Politycznej/Stowarzyszenie im. St. Brzozowskiego [seria publicystyczna], Warszawa 2008.



B. Warkocki, Homo niewiadomo. Polska proza wobec odmienności, Wydawnictwo Sic!, Warszawa 2007.


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość