Strona główna

Nauka administracji jako dyscyplina naukowa


Pobieranie 217.09 Kb.
Strona1/12
Data19.06.2016
Rozmiar217.09 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12
ROZDZIAŁ I

NAUKA ADMINISTRACJI JAKO DYSCYPLINA NAUKOWA


I.Przedmiot nauki administracji



1. Pojęcie administracji
Administracja publiczna (państwowa) – obejmuje administrację rządową, samorządową, wykonywaną przez związki samorządowe oraz różnego rodzaju zrzeszenia, zakłady czy fundacje prawa publicznego. Określa działalność trwałą i planowaną, organizującą pewną liczbę osób i wielkość dóbr, a zmierzającą w ostatecznym swym celu do zaspokojenia interesów i potrzeb ciał publicznoprawnych.

Administracja prywatna (adm. Przedsiębiorstw prywatnych) – jest to zaspokojenie interesów i potrzeb osób prywatnych. Nie w pełni pokrywa się zakres pojęciowy adm. Publicznej z zakresem podmiotów administracyjnych (nosicieli władztwa administracyjnego). Podmioty prawa prywatnego wykonują zadania publiczne, powstają różnorodne organizacje prywatne, które przejmują zadania publiczne (PCK, Caritas, związki wyznaniowe).


Administracja w znaczeniu instytucjonalnym stanowi wyodrębniony zakres działania państwa oraz zespół zależnych lub niezależnych od państwa organizacji mających osobowość prawną, który nie obejmuje ustawodawstwa, sądownictwa oraz rządzenia.

Istotna cechą wyróżniającą administrację w znaczeniu instytucjonalnym jest specyficzny wzorzec kariery urzędniczej (odp. Wykształcenie, kompetencje). Istotny jest także sposób awansowania, który polega na tym, że decyzje te podejmują kierownicy wyższego szczebla (zasada wew. Kooptacji).


Administracja w sensie funkcjonalnym zajmuje się przede wszystkim procesem podejmowania decyzji, współdziałaniem w podejmowaniu decyzji politycznych oraz podejmowaniem decyzji wewnętrznych i zewnętrznych. Administracja jest instytucją powołaną do podejmowania decyzji, z drugiej strony natomiast działalnością decyzyjną instytucji administracyjnej.
2. Nauka administracji jako nauka społeczna
Nauka administracji jako gatunek nauk społecznych ma ścisłe związki ze strukturami społecznymi, które są kształtowane w sposób świadomy. Istotnym elementem struktury społecznej są cele, które ma ona realizować. Teoria odrzucająca cele jako element powinnościowy jest teorią ułomną. Analiza nie powinna ograniczać się do stwierdzeń, że dany organ wydał akt, ale powinna objąć przyczyny wydania takiego czy innego aktu.

Do nauk administracyjnych należą wszystkie gałęzie nauk administracyjnych z wyjątkiem prawa administracyjnego. Nauka administracji może być ujmowana w kategoriach:



  • Teorii perspektywnej – kierunek badawczy w nauce administracji jest niezwykle wartościowy, bowiem formułowane wskazówki i zalecenia mogą mieć istotne znaczenie dla racjonalizacji działań administracji.

  • Teorii deskryptywnej (opisowej) – preskryptywne podejście do badań administracji byłoby bezwartościowe bez informacji uzyskanych w badaniach o charakterze deskryptywnym.

Nauka administracji należy do nauk społecznych. Każda z tych nauk ma wyodrębniony obszar zjawisk społecznych jako przedmiot swoich zadań (ekonomia, socjologia, nauki polityczne, finansowe). Nauka administracji korzysta z ustaleń nauk społecznych, przyjmując niektóre pojęcia, metody oraz osiągnięcia, przystosowując je do własnych specyficznych potrzeb badawczych.

Nauka prawa administracyjnego ocenia czy określone działania administracji są zgodne z prawem racjonalne i celowe. Problemy z zakresu prawa administracyjnego i nauki administracji mogą się pokrywać. Prawo administracyjne ma dla nauki administracji bardzo ważne znaczenie, ponieważ normy prawne regulują fakty będące przedmiotem jej zainteresowania.


3. Struktura wewnętrzna nauki administracji
W obrębie nauki administracji pojawia się wiele ogólnych problemów, które w różnych gałęziach administracji występują w sposób identyczny lub zbliżony np. zagadnienia personalne. Ponadto występują problemy charakterystyczne jedynie dla niektórych gałęzi administracji, np. policji.

W nauce administracji wyróżniamy część ogólną, która obejmuje:



  • Nauka administracji musi określić swoje pole badawcze ( przedmiot)

  • Polem badawczym nauki administracji jest otoczenie

  • Jeśli pojęcie administracji jest równoznaczne z organizacją to wówczas punkt ciężkości zainteresowań nauki administracji przesunie się w kierunku spraw związanych ze strukturą administracyjną

  • Administracji jako proces decyzyjny - takie ujęcie podkreśla znaczenie sfery zewnętrznej administracji

  • Środki finansowe i personalne – przekazywanie środków stanowi ważny instrument sterowania działaniami administracyjnymi.

  • Automatyzacja administracji – wprowadzenie urządzeń do przetwarzania danych


4. Poznawcze funkcje nauki administracji
Teoria deskryptywna (opisowa) – celem nauki administracji jest udzielenie informacji na temat, czym jest administracja, jak działa oraz czym się zajmuje. Nauka administracji zajmuje się opisem rzeczywistości administracyjnej, z uwzględnieniem uwarunkowań ustrojowych, politycznych, społecznych, gospodarczych.
Teoria perspektywna (normatywna) polega na formułowaniu przez naukę administracji wytycznych, jak celowo administrować oraz jakie muszą być spełnione w tym zakresie warunki.


  1. Metody badawcze w nauce administracji




1. Nauka administracji jako nauka społeczna wykorzystuje metody badawcze stosowane w socjologii, naukach o zarządzaniu, politologii.
Każdy proces badawczy składa się z kilku logicznie powiązanych ze sobą faz:

  • Faza przygotowawcza (wyjaśnienie podjętego problemu oraz sformułowanie hipotezy badawczej)

  • Faza planowania (przygotowanie planu badawczego, określenie technik badawczych)

  • Gromadzenie materiału (o charakterze empiryczny)

  • Ocena zgromadzonych informacji oraz wysunięcie wniosków

  • Próba uogólnienia wyników


2. Gromadzenie informacji
Metody badawcze powinny zostać tak zastosowane, by zaowocowały uzyskaniem wiarygodnych i istotnych informacji. Uzyskane informacje muszą mieć znaczenie dla ustalenia badanego stanu faktycznego. Decydent mając do wyboru między kilkoma metodami powinien wybrać tę, która zapewni zgromadzenie wiarygodnych oraz istotnych informacji.
Wyodrębniamy następujące metody uzyskiwania informacji:

  • Wywiad, którego istotą jest uzyskanie przez decydenta informacji na temat stanu faktycznego, życzeń oraz wyobrażeń. Wywiad może mieć formę ustną lub pisemną. Ważnym zagadnieniem jest wyselekcjonowanie odpowiedniej grupy respondentów tzw. Próby reprezentatywnej.

Elementy subiektywne wywiadu można poprzez odpowiednia organizację wywiadu, a więc przystępnie zaprezentowanie charakteru i celu badań.

  • Analiza dokumentów tzn. analiza pisemnie sporządzonych aktów, w wyniku, której uzyskuje się informację:

    • Analiza dokumentów sporządzonych rutynowo – sporządzone na podstawie sformalizowanej procedury (normy prawne, wytyczne, polecenia służbowe, opisy stanowisk pracy, statystyki itp.)

    • Analiza dokumentów sporządzonych „ad hoc” – analiza tych dokumentów musi uwzględniać ich genezę, co jest konieczne dla ustalenia treści takiego dokumentu.

  • Obserwacja – bezpośrednia forma uzyskiwania informacji, której istotą jest możliwość systematycznego obserwowania zjawisk społecznych oraz ich skutków.

Obserwacja może być przeprowadzona w różny sposób:

    • Obserwator jest znany i obserwowani o tym wiedzą

    • Fakt obserwacji nie jest znany obserwowanym

      • Eksperyment – sztucznie stworzona sytuacja, w ramach której są testowane pewne realne działania w celu zweryfikowania ich poprawności. Eksperyment ma niewielkie znaczenie w badaniach administracji.


3. Przetwarzanie informacji.
Przetwarzanie zgromadzonych danych dokonywane jest za pomocą różnych metod i technik.

Procedury matematyczno statystyczne są szczególnie pomocne w przekształcaniu informacji jakościowych w ilościowe. Istotne znaczenie ma rachunek prawdopodobieństwa, za pomocą którego można ustalić stopień pewności lub nie pewności danego twierdzenia.

Metoda skalowania opiera się na skonstruowaniu odpowiedniej skali dla danej cechy i zjawiska. Przydatne w tej metodzie jest postępowanie oparte na porównaniu. O wartości skali przesądza wybór wskaźników, które mają jednoznacznie charakteryzować problem, powinny one być zrozumiałe dla respondentów.

Socjometria – metoda badania wzajemnych stosunków między ludźmi i to zarówno oficjalnych, jaki i też spontanicznych, a także ich mierzenie za pomocą testów socjometrycznych.


4. Optymalizacja.
Problem optymalizacji rozważamy zawsze w kontekście określonego celu. Celowe działanie administracji powoduje konieczność uwzględnienia wielu celów zróżnicowanych systemów społecznych państwa, jednostki czy grup społecznych. Konflikty celów w administracji są dość częste np. wprowadzenie nowego podziału pracy w US w trakcie roku podatkowego.


  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość