Strona główna

O lipieniach Dobrzycy


Pobieranie 139.96 Kb.
Strona1/3
Data20.06.2016
Rozmiar139.96 Kb.
  1   2   3

O lipieniach Dobrzycy


W latach 80. jedną z moich ulubionych rzek była Dobrzyca. Należała ona wówczas do lepszych łowisk w Polsce. Z uwagi na brak samochodu najczęściej odwiedzałem dolny odcinek poniżej Tarnowa, dokąd dochodziłem ze stacji kolejowej w Płytnicy (ok. 5 km od Tarnowa). Na tym odcinku było dużo pstrągów tęczowych, uciekinierów z ośrodka hodowlanego w Tarnowie. Nierzadko można było złowić osobniki powyżej kilograma. Było tam też trochę pstrągów potokowych. Lipienie były nieliczne, ale za to duże. Powodem tego było znaczne zanieczyszczenie wody odchodami i odpadami z hodowli.

Po 1990 r., w związku z przejściem na pasze ekologiczne, jakość wody uległa radykalnej poprawie. Zresztą zaszła tu podobna sytuacja, jak w opisanej wcześniej Piławie (zob. P&L nr 4). W ostatnich latach rzadko gościłem na Dobrzycy. Zauważyłem jednak znaczny spadek ilości tęczaków, ale za to wzrost liczby lipieni.

Przedstawione poniżej dane mają znaczenie nie tylko historyczne. Poczyniłem wtedy kilka ciekawych obserwacji godnych odnotowania.

Podaję warunki panujące w 1996 r.: 12 października rano był lekki przymrozek, a w południe było ciepło i temperatura powietrza wynosiła około 20ºC; 11 listopada było również stosunkowo ciepło (ok. 10ºC). W obu dniach woda była czysta.


Uwagi o odżywianiu się lipieni

1. Poprawa czystości wody po 1990 r. jest odzwierciedlona w zmianie składu zjadanych organizmów. Zdecydowanie rzadsze były pijawki (preferujące wody zeutrofizowane), natomiast liczniej pojawiły się jętki Baetis i kiełże. Czyściejsza woda po 1990 r. sprzyjała również intensywniejszemu żerowaniu powierzchniowemu (ofiary na wodzie są lepiej widoczne w takich warunkach).

2. Bardzo interesujące było żerowanie ryb 12 października 1996 r. W niektórych miejscach w godzinach południowych wiele lipieni żerowało powierzchniowo. W ciągu kilkunastu minut można było bez trudu złowić parę lipieni na suchą muszkę. Szczególnie godne uwagi jest występowanie aż 23 wioślaków (u trzech ryb były odpowiednio 12, 7 i 4 osobniki). Dotychczas rzadko znajdowałem te owady w żołądkach ryb z rzek. W tym dniu, z uwagi na wysoką temperaturę powietrza, aktywność wioślaków była wyjątkowo duża i wiele z nich wpadało do wody po locie. Widziałem też wtedy – na razie jedyny raz w warunkach naturalnych - kilka latających pluskolców (ich lot jest charakterystyczny i donośny, o czym można się łatwo przekonać po wyciągnięciu owada z wody, który po osuszeniu skrzydeł niezwłocznie odlatuje). Wysoka temperatura woda sprzyjała też dużej aktywności bezkręgowców lądowych, których sporo opadło na wodę i stało się ofiarami ryb. Podobna sytuacja w tym dniu występowała na Piławie, co opisałem w P&L nr 20.

3. Interesująca dla wędkarzy może być zawartość żołądka lipienia o długości 48.5 cm i masie 1.10 kg, złowionego na mokrą muszkę Zulu na haczyku #8, prowadzoną głęboko (łowiłem wówczas tęczaki), 25 października 1986 r. Jest to zresztą mój największy lipień. Zjadł on: 3 larwy chrząszczy, 15 larw Hydropsychidae, 2 larwy meszki, 1 dżdżownica, 1 pijawka i 20 ośliczek. Nic nadzwyczajnego!


Informacje wędkarskie

1. Do 1990 r. prawie wszystkie lipienie zostały złowione na mokre muszki (niektóre nawet na haczyku #4) podczas łowienia tęczaków. Nie łowiłem wówczas lipieni w Dobrzycy na nimfę, gdyż koncentrowałem się na tęczakach. Zapewne w przypadku połowu na nimfę moje wyniki lipieniowe byłyby znacznie lepsze. By złowić lipienia udawałem się na

-2-

Tabela 1. Zawartość żołądków 20 lipieni złowionych w dolnej Dobrzycy (skróty: d – domek chruścika, l – larwa, p – poczwarka, pp – pływająca poczwarka chruścika, sub – subimago, im – imago).



Sierpień Wrzesień Październik Listopad

1985, 1993 1985-1986 1986-7 1996 1996

Liczba ryb: 4 4 3 3 6

Chruściki

Hydropsychidae l 7 15 16 3 18

Limnephilidae l 3 2 1 1 15



Brachycentrus subnubilus l 1 3

Rhyacophila l 1

Chaetopteryx villosa pp 1

C. villosa im 8

n. det. d 2

Jętki

Baetis l 1 25 23 195

Baetis sub 273

Baetis im ♀ 1

Serratella ignita l 1

S. ignita sub 1

Muchówki


Chironomidae (ochotki) l 1 10 26

Chironomidae p 10 1

Chironomidae im 1

Simuliidae (meszki) l 10 8 603 2 2

Simuliidae im 22 1

Limoniidae l 37

n. det. l 1

Widelnice



Leuctra fusca im 2

Perlodidae l 1

Corixidae (wioślaki) 2 23 6

Chrząszcze

Dytiscidae l 2

Ilybius l 6

Elmidae im 2

n. det. l 2

n. det. im 2

Skorupiaki

Gammaridae (kiełże) 8 6 5 559



Asellus aquaticus (ośliczki) 5 35 14

Erpobdella (pijawki) 3 55 1 1

Mięczaki


Ancylus fluviatilis (przytulik) 1

Pisidium 1

Bezkręgowce lądowe

-3-

Hymenoptera 1 6



Formicidae (mrówki) 2

Coleoptera (chrząszcze) im 1 33

Coleoptera l 1 8

Dermaptera (skorki) 1 1

Homoptera 4

Heteroptera 10 2

Pentatomidae (odorki) 1 22

Diptera (muchówki) im 7

Lepidoptera (gąsienice) l 5 2

Aranei (pająki) 12 2

Gastropoda (ślimak) 1

Lumbricidae (dżdżownica) 1



Razem 41 120 708 459 890

Liczba ofiar na 1 rybę 10 30 269 153 146
pobliską Piławę (Połączone). Jednakże łowienie na mokrą muszkę sprawia mi większą przyjemność, niż na nimfę. W moim przypadku o wyborze metody połowu decyduje nie ciężar zawartości koszyka, ale przyjemność odnoszona z wędkowania.

2. Żerowanie powierzchniowe lipieni w przeważającym stopniu jest uzależnione od czystości wody. W przypadku dolnej Dobrzycy skuteczne mogą być różne suche muszki, zarówno jeśli chodzi o kształt, barwę, jak i wielkość.

3. Poprawa czystości wody po 1990 r. sprzyjała lipieniom w Dobrzycy. Pojawiło się ich więcej i dostarczały lepszego sportu. Prawdopodobnie wiązało się to częściowo z większą dostępnością pokarmu, na przykład w październiku 1996 r. średnia ilość ofiar (153) jest zdecydowanie wyższa od tej z lat 80. (bez meszek – 36). Odbiega to nieco od sytuacji na pobliskiej Piławie, gdyż tam czyściejsza woda po 1990 r. prawdopodobnie spowodowała zwolnienie tempa wzrostu ryb, a także niższe współczynniki kondycji (teraz ryby są chudsze).

4. Z tabeli 1 wyraźnie widać, że latem (w sierpniu – średnio zaledwie 10 ofiar na rybę) lipienie żerują niezbyt intensywnie i z tego powodu mogą być trudne do złowienia. We wrześniu ryby są aktywniejsze. Szczyt intensywności żerowania przypada na październik i listopad. Wpływa to oczywiście na skuteczność połowu.


O lipieniach Pasłęki

Materiał z Pasłęki uprzejmie zebrali dla mnie Piotr Sieroczniewicz z Warszawy (1994 r. z okolicy Wapnika) oraz prof. Aleksander Bielecki i dr Robert Krupa z Olsztyna (2002 r.; wrzesień – poniżej Pitynia, październik – koło Pelnika), którym dziękuję za okazaną pomoc. W 1994 r. obowiązywał wymiar 30 cm, a w 2002 r. - 32 cm. Zbyt słabo znam Pasłękę, by szerzej opisać tę rzekę. Stąd ograniczę się do niektórych wniosków w zakresie odżywiania się lipieni.

Pokarm lipieni z Pasłęki jest zbliżony do tego z większości dotychczas przeanalizowanych rzek pomorskich, a więc Brdy, Wdy, Drawy i Gwdy. Dominują chruściki i pinezka (Aphelocheirus aestivalis). Ich ilość i skład gatunkowy zależą od pory roku, poziomu wody oraz stanowiska lipienia. Na przykład, zwraca uwagę aż 321 osobników chruścika Lasciocephala basalis u lipienia długości 40 cm. Zapewne ryba została złowiona w głębokim

-4-


Tabela 1. Zawartość żołądków 17 lipieni złowionych w Pasłęce (skróty: l – larwa, p – poczwarka, sub – subimago, im – imago).

VIII.1994 29.IX.2002 12.X.2002

Liczba ryb: 13 2 1 1

Chruściki



Ceraclea fulva l 209

Brachycentrus subnubilus l 118 7 2 65

Hydropsyche l 29 9 11 1

Rhyacophila l 2 1

Polycentropus flavomaculatus l 4

Lasciocephala basalis l 321

Limnephilidae l 1

n. det. im 2

Jętki


Baetis l 38 3

Baetis sub 5 12

Baetis im 1 4

Heptagenia sulphurea l 8 10

Serratella ignita l 4

Ephemera l 1 1

Muchówki


Chironomidae (ochotki) l 11

Chironomidae p 2

Simuliidae (meszki) l 2

Simuliidae im 57 1



Atherix ibis l 8 2 6

Limoniidae l 5 1



Odontomyia l 1

n. det. l 4

n. det. p 1

n. det. im 7 2

Widelnice

Leuctra fusca l 14 1

L. fusca im 1 9 (2♀, 7♂)

Pluskwiaki



Aphelocheirus aestivalis (pinezki) 117 3 3 3

Notonecta (pluskolec) 1

Chrząszcze

Elmidae l 2 1

n. det. im 1

Ważki

Calopteryx (świtezianki) l 1 4

Gomphus vulgatissimus l 1

Hydracarina (wodopójka) 1



Gordius 8

Ślimaki


-5-

Theodoxus fluviatilis 41 11 1

Ancylus fluviatilis 4 1

Lymnaea 1

n. det. 2

Bezkręgowce lądowe

Heteroptera (pluskwiaki)1) 21

Pentatomidae (odorki) 46 1 3

Lepidoptera (gąsienice) 6

Coleoptera (chrząszcze) l 3

Coleoptera im 9 3

Hymenoptera (błonkówki) 4

Formicidae (mrówki) 4

Vespiidae (osy) 2

Vespa crabo (szerszeń) 1

Homoptera (pluskwiaki) 1 2

Aphidae (mszyca) 1

Dermaptera (skorek) 1

Aranei (pająki) 8 4 1

  1   2   3


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość