Strona główna

Opiekun merytoryczny mgr Anna Głowacka Opiekun stażu Elżbieta Tomaszewska


Pobieranie 81.79 Kb.
Data20.06.2016
Rozmiar81.79 Kb.
Opiekun merytoryczny mgr Anna Głowacka

Opiekun stażu Elżbieta Tomaszewska

Plan nauczania



Lp.

Moduł

Teoria

Liczba godzin



Staż

Łączna liczba

godzin


Placówka

Liczba godzin

I.

Jakość życia pacjenta w opiece

Paliatywnej



5

Ośrodek opieki paliatywnej - 35 godzin

85

II.

Niwelowanie/ łagodzenie objawów somatycznych i psychicznych u pacjentów objętych opieką paliatywną

30

III.

Psychospołeczne aspekty opieki paliatywnej

9

IV.

Fizjoterapia w opiece paliatywnej

6






Razem

50

35

85

Teoria:


I moduł 5 * 45’ = 3,45’

II moduł 30 * 45’ = 22,30’

III moduł 9 * 45’ = 6,45’

IV moduł 6 * 45’ = 4,30’

----------------

37,50’



I moduł

Jakość życia pacjenta w opiece paliatywnej.
I. Założenia, idee i struktura organizacji opieki paliatywnej w Polsce

  1. Wyjaśnienie pojęć i definicji: opieka paliatywna, medycyna paliatywna, leczenie paliatywne, leczenie objawowe czas umierania

  2. Omówienie form organizacyjnych opieki paliatywnej

    • optymalny wzorzec opieki paliatywnej:

    • opieka stacjonarna, ambulatoryjna,

    • dzienna, domowa, zespół wspierający,

    • współpraca z zespołem POZ.

  3. Zasady i cele opieki paliatywnej:

    • holizm w opiece paliatywnej,

    • chory i rodzina jako podmiot opieki i integralny członek zespołu,

    • priorytety w zapewnieniu optymalnej,

    • jakości życia pacjentów i ich rodzin,

    • zespół interdyscyplinarny, zespół wielodyscyplinarny – wyjaśnienie różnic i podobieństw, rola w zapewnieniu optymalnej jakości życia.




  1. Zasady etyczne w opiece paliatywnej:

    • akceptacja nieuchronności śmierci, trudne decyzje.

  2. Funkcje poszczególnych członków zespołu wielodyscyplinarnego, współpraca z profesjonalistami innych specjalności – onkologia, radioterapia, chirurgia itd.

II. Jakość życia w opiece paliatywnej:



  • kryteria oceny jakości życia

  • metody pomiaru jakości życia

  • zasady etyczne w aspekcie oceny poziomu jakości życia




  1. Definicja jakości życia.

  2. Cele oceny jakości życia pacjentów i ich rodzin.

  3. Ocena jakości opieki - kryteria. cele, możliwości.

  4. Metody badania jakości życia- ankiety, kwestionariusze, eksperymenty, studium

przypadku.

  1. Obszary i narzędzia oceny jakości życia pacjentów objętych opieką paliatywną:

    • somatyczny (Karnofsky, ECOG,

    • Zubroda, skala STAS, RSCL,QLQ - C30,

    • psychiczny skale HADS, RSCL,

    • Minimental State, MAC,

    • sytuacja społeczna skala QLQ – C 30, STAS

    • satysfakcja z opieki kwestionariusz

  2. Zasady etyczne w aspekcie oceny jakości życia

  3. Rola oceny jakości życia w opiece paliatywnej

  • porównanie modeli opieki ewaluacja działań na rzecz pacjenta i rodziny.

III. Czynniki wpływające na poprawę jakości życia pacjenta objętego opieką paliatywną i jego rodziny.



  1. Pielęgnowanie pacjenta objętego opieką paliatywną – priorytety, hierarchia potrzeb pacjenta i rodziny.

  2. Zasady tworzenia zespołu opieki paliatywnej - kryteria kwalifikacji.

  3. Standardy zatrudnienia.

  4. Kwalifikacje członków zespołu.

  5. Ocena jakości opieki -konstruowanie narzędzia pomiaru.



II moduł

Niwelowanie/ łagodzenie objawów somatycznych i psychicznych u pacjentów objętych opieką paliatywną.
I Ból:

- definicja wg. IASP,

- patogeneza, podział,

- próg bólu,

- czynniki wpływające na próg bólu,

- ocena natężenia bólu – skale liczbowa, analogowa, wizualna, behawioralna,

- monitorowanie natężenia bólu,

- ból w wymiarze pozasomatycznym – totalny.




  1. Definicja bólu wg IASP

  2. Rodzaje bólu – kryteria podziału:

  3. Konsekwencje bólu przewlekłego – wymiar somatyczny, wymiar etyczny,

  4. Czynniki wpływające na próg bólu – podwyższające (pozytywne) obniżające(negatywne)

  5. Ocena natężenia bólu u chorych objętych opieką paliatywną:

    • narzędzia pomiaru skale VAS, liczbowa, behawioralna, kwestionariusze bólowe: McGilla, Melzacka

    • wywiad dotyczący lokalizacji, czasu odczuwania, charakteru, czynników wywołujących lub łagodzących ból, wpływu bólu na wypoczynek i aktywność ruchową, dotychczsowe leczenie

    • ocena bólu jako doznania subiektywnego – wpływ czynników pozasomatycznych – stan emocjonalny, sytuacja życiowa, sytuacja ekonomiczna, adaptacja do sytuacji choroby

  6. Ocena dziennej aktywności ECOG, Karnofski

  7. Ból totalny – diagnozowanie: cechy kliniczne, sytuacje zamaskowane.

II. Drabina analgetyczna WHO – standard leczenia bólu przewlekłego:



  • Szczeble drabiny analgetycznej – właściwości poszczególnych farmakoterapeutyków i ich zastosowanie adekwatnie do rodzaju i nasilenia bólu,

  • drogi i techniki podawania leków specyficzne w opiece paliatywnej,

  • dawkowanie leków p/bólowych u chorych dorosłych,

  • objawy niepożądane działania leków p/ bólowych, interakcje z innymi lekami,

  • szczegółowe wytyczne modyfikowania dawek poszczególnych leków stosowanych o chorych objętych opieką paliatywną koanalgetyki w terapii bólu przewlekłego w chorobie nowotworowej.




  1. Standard leczenia bólu wg WHO

  • stopnie drabiny analgetycznej:

  • I stopień nieopioidowe leki p/zapalne i Paracetamol,

  • II stopień słabe opioidy,

  • III silne opioidy.

Omówienie farmakodynamiki w/w grup leków i ubocznych skutków ich działania.

  1. Zasady leczenia przewlekłego bólu nowotworowego:

    • wybór prawidłowego, skutecznego leku,

    • podawanie leku w systemie ciągłym z uwzględnieniem dokładnego dawkowania,

    • indywidualne dawkowanie z uwzględnieniem dawki skutecznej,

    • indywidualna dostosowana do sytuacji pacjenta droga podawania leków,

    • podawanie dawek ,, ratujących”,

    • profilaktyka objawów ubocznych,

    • monitorowanie skuteczności leczenia,

    • kojarzenie leków – rotacje opioidowe.

  2. Drogi podawania leków specyficzne w opiece paliatywnej

    • doustna dokładne dawkowanie,

    • podskórna zestaw typu ,,butterfly” co 4 godz. lub infuzja ciągła (infuzor typu Graseby),

    • dożylna rodzaje dostępów donaczyniowych – obwodowe, centralne, porty naczyniowe,

    • zewnątrzoponowa - zasady podawania w odstępach czasowych lub infuzji ciągłej,

    • przezskórna zasady przeliczenia dawki, technika założenia przylepca, specyfika leczenia systemem transdermalnym,

    • miejscowo na bolesne rany,

    • niwelowanie bólu podczas wkłuć obwodowych - krem ,,Emla”.




  1. Leki p/bólowe:

I stopień drabiny analgetycznej – ból słaby (VAS 1-4)

    • paracetamol, naproxen, diklofenac, Pyralgin, - mechanizm działania, możliwości rotacji, objawy uboczne.

II stopień drabiny analgetycznej - ból umiarkowny ( VAS 5-6 )

    • słabe opioidy

    • kodeina, tramadol,

    • mechanizm działania, działanie niepożądane, dawki pułapowe.

III stopień drabiny analgetycznej – ból silny (VAS 7-10)

  • silne opioidy

    • morfina, fentanyl, metadon, buprenorfina,

    • zasady dawkowania, objawy niepożądane, szczegółowe wytyczne dotyczące modyfikownia dawek, rotacje opioidowe.

  1. Koanalgetyki - wskazania do stosowania koanalgetyków/ adiuwantów, rodzaje adiuwantów ich farmakomechanizm i efekty uboczne.

III. Analgezja sterowana przez pacjenta – PCA – Patient Controlled Analgesia

1. Wskazania do zastosowania systemu PCA,

2. Niezbędne warunki umożliwiające zastosowanie metody PCA,

3. Korzyści dla pacjenta i dla zespołu z wykorzystania metody PCA,

4. Ryzyko zastosowania metody PCA – skutki uboczne.

IV. Terapia objawowa w opiece paliatywnej – patomechanizm dokuczliwych objawów, postępowanie terapeutyczne w przypadku zaburzeń ze str. układu oddechowego.

Etiologia, patomechanizm, objawy, diagnostyka, leczenie, pielęgnacja, fizjoterapia, edukacja chorych i rodzin w przypadku następujących zaburzeń u chorych objętych opieką paliatywną.



  1. Zaburzenia ze strony układu oddechowego – kaszel, duszność, krwioplucie, rzężenie przedśmiertne.

  2. Stany nagłe w opiece paliatywnej – zespół kompresji rdzenia kręgowego, hiperkalcemia, napad drgawek, napad paniki oddechowej, krwotok, delirium terminale, złamania patologiczne.




  1. Zaburzenia ze strony układu pokarmowego – zaparcia, biegunka, niedrożność, nudności, wymioty, czkawka, patologiczne zmiany w jamie ustnej, utrata apetytu.

  2. Wodobrzusze.

  3. . Zaburzenia ze strony układu moczowego -

  • zatrzymanie, nietrzymanie moczu, krwiomocz, obrzęk moszny, prącia ,infekcje dróg moczowych.

  1. Zaburzenia ze strony układu nerwowego –

splątanie, pobudzenie, depresja, zaburzenia świadomości, lęk.

V. Zmiany patologiczne w obrębie błon śluzowych skóry i tkanki podskórnej: suchość w jamie ustnej, owrzodzenia i przetoki nowotworowe, odleżyny, odczyny popromienne, świąd skóry, nadmierna potliwość.

1. Zmiany patologiczne w obrębie błon śluzowych skóry i tkanki podskórnej: suchość w jamie ustnej, owrzodzenia i przetoki nowotworowe, odleżyny, odczyny popromienne, świąd skóry, nadmierna potliwość – etiologia, czynniki ryzyka, patomechanizm, postępowanie terapeutyczne – leczenie, pielęgnacja, fizjoterapia, edukacja.
VI. Opieka nad pacjentem w okresie agonii – specyfika postępowania terapeutycznego.


  1. Objawy w ostatnim okresie życia,

  2. Rodzina umierającego – edukacja, wsparcie,

  3. Leczenie objawowe – specyfika w agonii,

  4. Zasady pielęgnowania chorego w agonii,

  5. Towarzyszenie umierającemu,

  6. Szacunek dla ciała zmarłego.


III moduł

Psychospołeczne aspekty opieki paliatywnej.
I. Problemy psychiczne, duchowe, socjalne i społeczne pacjenta i jego rodziny.

1. Analiza sytuacji życiowej pacjenta i jego rodziny jako metoda rozpoznawania problemów psycho –duchowych i społecznych pacjenta i jego rodziny. Psychologiczna charakterystyka sytuacji śmiertelnej choroby.



  • Sytuacja śmiertelnej choroby jako sytuacja kryzysowa,

  • Potrzeby i oczekiwania chorego,

  • Potrzeby i oczekiwania chorego,

  • Potrzeby i oczekiwania rodziny,

  • Istotność procesu komunikacji w rodzinie umierającego,

  • Sposoby wspierania chorego i jego rodziny.

II. Wybrane formy opieki komplementarnej. Oddziaływanie terapeutyczne.

  • Filozofia i teoretyczne założenia opieki komplementarnej.

  • Podstawowe założenia opieki komplementarnej nad pacjentem.

  • Cele i zadania terapii uzupełniającej.

  • Zastosowanie terapii uzupełniającej w kontakcie indywidualnym.

  • Osoby zaangażowane w terapię komplementarną – model brytyjski.

  • Terapia zajęciowa Definicja terapii zajęciowej:

  • aspekt psychiczny,

  • aspekt fizyczny,

  • aspekt społeczny,

  • aspekt zawodowy.

  • Rys historyczny – rozwój terapii zajęciowej na świecie i w Polsce – od starożytności po XX wiek.

  • Miejsce terapii zajęciowej w medycynie.

  • Kryteria doboru zajęcia dla pacjenta:

  • indywidualne,

  • czynniki zewnętrzne.

  • Metody pracy z podopiecznymi:

  • podział ze względu na zaangażowanie,

  • ilość osób,

  • charakter pracy.

  • Wybrane formy opieki komplementarnej.

  • Muzykoterapia:

  • istota terapeutycznej funkcji muzyki,

  • zastosowanie w pracy z osobą terminalnie chorą,

  • wymagania wobec prowadzącego muzykoterapię,

  • sposoby prowadzenia zajęć (grupa, tryb indywidualny);

  • Relaksacja:

  • zastosowanie w pracy z pacjentem,

  • zasady konstruowania instrukcji,

  • informowanie pacjenta o proponowanej relaksacji,

  • dobór podkładu muzycznego,

  • pokaz relaksacji z udziałem uczestników szkolenia,

  • przeprowadzenie ćwiczenia przez uczestnika (1 lub 2 osoby).

  • Akupunktura, akupresura.

  • Akupunktura jako metoda lecznicza służąca do redukowania bólu oraz utrzymania lub przywrócenia równowagi energetycznej organizmu.

  • Akupresura ( refleksoterapia) jako „miękka” wersja akupunktury – technika wykonania.

  • Teoretyczne podstawy zastosowania akupunktury i akupresury w kontakcie z pacjentem (model brytyjski)

  • Wskazania i przeciwwskazania do stosowania akupunktury i akupresury.

  • Zalecenia i skuteczność działania.

  • Celowość zastosowania w leczeniu paliatywno-hospicyjnym.

  • Aromatoterapia:

  • aromatoterapia jako metoda łagodzenia bardzo wielu dolegliwości,

  • zastosowanie w pracy z pacjentem objętym opieką paliatywną

  • techniki zabiegów: masaż, kąpiel, inhalacje,

  • działania i właściwości olejków eterycznych,

  • zasady doboru aromatu,

  • omówienie umiejętności prowadzącego aromaterapię,

  • środki niezbędne w prowadzeniu aromaterapii,

  • ograniczenia w prowadzeniu terapii,

  • aromatoterapia jako forma wspomagania akupnktury.

  • Chromoterapia.

  • pojęcie chromoterapii,

  • oddziaływanie koloru,

  • rodzaje zabiegów leczniczych z wykorzystaniem kolorów,

  • barwy aury a zdrowie,

  • emocje, kolory a zdrowie,

  • oddziaływanie kolorów na psychikę człowieka.

  • Biblioterapia, artretoterapia.

  • pojęcie biblioterapii i artretoterapii,

  • zasady i możliwości biblioterapii,

  • zastosowanie biblioterapii.

III. Przekazywanie informacji niepomyślnych. Reakcje pacjenta i rodziny.


1. Przygotowanie chorego i jego rodziny do przyjęcia informacji niepomyślnych. Podstawowe zasady przekazywania złych informacji. Sposoby przekazywania złych informacji.

    • Komunikacja werbalna.

    • Komunikacja niewerbalna.
    • Warsztaty:


    • Chory i jego rodzina.

    • Sposoby komunikacji w rodzinie.

    • Możliwości pomocy w poprawieniu jakości komunikacji.

2. Indywidualizowanie i dostosowanie informacji przekazywanej pacjentowi.

    • Rodzaje i klasyfikacja pacjentów.

    • Dostosowanie informacji w zależności od zaawansowania choroby.


    • Wpływ kondycji psychicznej pacjenta na sposób przekazywania informacji.

    • Warsztaty:

    • Komunikacja.

    • Doskonalenie umiejętności rozmowy z pacjentem.

    • Odczytywanie sygnałów wysyłanych przez pacjenta.

    • Reakcja chorego na złe informacje.
    • Warsztaty:


    • Przekazywanie informacji niepomyślnych.

    • Reakcja chorego na złe informacje:

    • reakcje psychiczne „normalne”,

    • reakcje psychiczne emocjonalne,

    • trudności w przyjmowaniu informacji.
    • Warsztaty:


    • Ćwiczenie umiejętności rozmowy z chorym.

    • UDZIELANIE WSPARCIA PSYCHICZNEGO CHOREMU I RODZINIE ORAZ OSOBOM OPIEKUJĄCYM SIĘ NIM:

    • Rozpoznawanie potrzeb chorego i jego bliskich.

    • Wsparcie psychiczne udzielone choremu i jego rodzinie.

    • Kto powinien udzielać wsparcia psychicznego?

    • Jak udzielać wsparcia psychicznego?

    • budowanie i podtrzymywanie nadziei,

    • strategia pocieszania,

    • umiejętność uspokajania,

    • znaczenie bliskiego kontaktu (znaczenie dotyku),

    • umiejętności relaksacji,

IV. Formy, zasady i bariery komunikacji z pacjentem i jego rodziną/ opiekunami.

  1. Problemy komunikacji z chorym objętym opieką paliatywną i jego rodziną/opiekunami.

  • formy komunikacji z pacjentem i jego rodziną – kontakt bezosobowy, rzeczowy pozbawiony emocji, kontakt patriarchalny, układ partnerski,

  • zasady komunikacji z pacjentem i rodzina – umiejętność zadawania pytań otwartych,

  • pomieszczenie, strategie niewerbalne,

  • umiejętność posługiwania się ciszą,

  • uzgodnienie planów dotyczących,

  • leczenia i aktywności chorego,

- bariery komunikacji z pacjentem i rodziną - błędy w komunikacji –

  • zakłócenia w komunikacji wynikające z hałasu lub braku czasu,

  • intymności,

  • błędy z zakresu zadawania pytań,

  • minimalizowanie i normalizowanie uczuć,

  • zaburzenia percepcji zmysłowej i spowolnienie ograniczenia wzroku słuchu i pamięci.

V. Osierocenie i żałoba.

  1. Reakcje rodziny na fakt śmierci bliskiej osoby:

    1. etapy:

  • niedowierzanie i szok z poczuciem nierealności,

  • reakcja żalu (ataki smutku, płacz, skarga, pobudzenie ruchowe),

  • smutek i tęsknota,

  • etap wewnętrznego przystosowania się do nowej sytuacji.

    1. modelowy proces osierocenia – praca z osobą osieroconą:

  • akceptacja realności straty,

  • doświadczanie żalu,

  • przystosowanie do zmienionego otoczenia,

  • odnowienie sił i ukierunkowanie ich na nowe cele.

    1. patologiczny przebieg procesu osierocenia:

  • depresja reaktywna,

  • patologiczne formy zahamowania żalu,

  • szukanie zapomnienia w nadmiernej aktywności,

  • przedwczesne zastąpienie zmarłej osoby na inną osobę,

  • patologiczny przewlekły żal,

  • samobójstwa,

  • nadużywanie środków uspokajających i nasennych, alkoholu,

  • zaburzenia nerwicowe,

  • zaostrzenie chorób psychosomatycznych.


IV Moduł

Fizjoterapia w opiece paliatywnej.
I. Metody fizjoterapeutyczne zalecane do stosowania u pacjentów objętych opieką paliatywną:

    1. zabiegi kinezyterapeutyczne (ćwiczenia ruchowe bierne/ czynne, ogólnousprawniające, oddechowe inne),

    2. zabiegi fizykoterapeutyczne (jonoforeza, prądy diadynamiczne, TENS, laser, światłolecznictwo).

1. Elementy rehabilitacji w opiece paliatywnej:

  • główne założenia rehabilitacji w opiece paliatywnej,

  • strategia postępowania rehabilitacyjnego u chorych objętych opieką paliatywną,

  • czynniki wpływające na efekty fizjoterapii,

  • zakres rehabilitacji pacjenta objętego opieką paliatywną.

  1. Procedury rehabilitacyjne zalecane do stosowania w opiece paliatywnej - wskazania, p/wskazania:

  • Kinezyterapia,

  • Fizykoterapia,

- terapia skojarzona,

  • terapia zaburzeń mowy.

  1. Zaopatrzenie ortopedyczne.

II. Obrzęk limfatyczny - przyczyny, objawy, diagnostyka, postępowanie terapeutyczne

  1. Obrzęk limfatyczny –

  • istota obrzęku,

  • obraz kliniczny,

  • metody diagnozowania,

  • czynniki zaburzające uzyskania poprawy klinicznej powikłania obrzęku limfatycznego.

III. Sposób postępowania w leczeniu obrzęku limfatycznego: postępowanie fizjoterapeutyczne i edukacja pacjenta.

  1. Obrzęk limfatyczny – postępowanie fizjoterapeutyczne jako metoda zasadnicza

  1. Edukacja pacjenta i rodziny w zakresie postępowania terapeutycznego i profilaktyki

  • ćwiczenia w technice drenażu ręcznego, ćwiczeń fizycznych i oddechowych, elewacji,

  • metody zapobiegania powikłaniom obrzęku limfatycznego.

IV. Rola pielęgniarki w fizjoterapii stosowanej w opiece paliatywnej.

  1. Rola pielęgniarki w fizjoterapii w opiece paliatywnej

  • unieruchomienie długotrwałe lub nieodwracalne ograniczenie ruchomości – zapobieganie powikłaniom

  1. Powikłania występujące u chorych w opiece paliatywnej - profilaktyka:

  • zakrzepica żylna,

  • infekcje dróg oddechowych,

  • infekcje dróg moczowych,

  • odleżyny,

  • zaburzenia w układzie kostno stawowym.

  1. Upadki – profilaktyka.

  2. Postępowanie pielęgnacyjne u chorego z obrzękiem limfatycznym:

  • pielęgnacja skóry,

  • profilaktyka zakażeń,

  • kompresjioterapia,

  • metody elewacji,

  • techniki zastosowania zaopatrzenia ortopedycznego.

5. Procedury pielęgniarskie we współuczestniczeniu w rehabilitacji pacjenta w opiece paliatywnej.




©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość