Strona główna

Opóźniony rozwój mowy (orm, niemota, alalia prolongata, niedorozwój mowy)


Pobieranie 12.83 Kb.
Data18.06.2016
Rozmiar12.83 Kb.
Opóźniony rozwój mowy

(ORM, niemota, alalia prolongata, niedorozwój mowy)

Opóźniony rozwój mowy – to najogólniejszy termin służący nazywaniu zjawiska występującego u dzieci. Zjawisko to polega na wolniejszym niż u rówieśników wykształcaniu się zdolności ekspresyjnych lub/ i percepcyjnych, co powoduje że dynamika rozwoju mowy jest odmienna od normalnej.

U małych dzieci mówimy o opóźnionym rozwoju mowy, gdy kompetencje językowe nie wykształcają się w ogóle lub wykształcają się w stopniu nie wystarczającym do prawidłowego porozumiewania się oraz wówczas, gdy w toku procesu rozwojowego dochodzi do rozpadu systemu komunikacyjnego lub występuje brak czy niedowład sprawności realizacyjnych.



Jakie są przyczyny opóźnionego rozwoju mowy?

Zjawisko opóźnionego rozwoju mowy może być wywołane różnymi przyczynami tj. :

- zewnątrzpochodnymi (w tym środowiskowymi)

- wewnątrzpochodnymi (w tym uwarunkowanymi genetycznie)

- może być przejawem indywidualnego tempa dojrzewania centralnego układu nerwowego lub zaburzeń rozwojowych

- mieć podłoże somatyczne lub psychiczne

- być następstwem patogennych (biologicznych lub psychospołecznych) czynników działających na organizm w różnych okresach rozwojowych dziecka.
Jakie wskaźniki świadczą o opóźnieniu rozwoju mowy?

W ocenie zjawiska opóźnienia rozwoju mowy bierze się pod uwagę:

- ile dźwięków wymawia dziecko, zasób jego słownictwa czynnego i biernego, czy konstruuje zdania proste czy złożone (kryterium ilościowe),

- poprawność wymowy dźwięków, słów, umiejętność konstruowania zdań logicznych i poprawnych gramatycznie (kryterium jakościowe),

- wiek, w którym pojawiają się pierwsze słowa lub/i zdania,

- przedział czasowy pomiędzy poszczególnymi etapami kształtowania się i rozwoju mowy,

- poziom rozumienia przez dziecko mowy innych i rozumienie jego mowy przez otoczenie oraz ilość i jakość środków pozawerbalnych (czy dziecko nie nadużywa gestów i innych sposobów pozajęzykowego porozumiewania się).

Jaka może być rozległość opóźnienia rozwoju mowy?

Opóźniony rozwój mowy może być:

- globalny tj. obejmujący zarówno mówienie, jak i rozumienie,

- parcjalny tj. dotyczący tylko niektórych aspektów mówienia i rozumienia.



Kiedy mówimy o poważnym stopniu opóźnionego rozwoju mowy (ORM)?

O poważnym stopniu opóźnionego rozwoju mowy mówimy, gdy mowa dziecka:

- rocznego jest na poziomie dziecka 6-miesięcznego (dziecko jedynie gaworzy),

- 2-letniego jest na poziomie dziecka rocznego (dziecko wymawia kilka słów),

- 3-letniego jest na poziomie mowy dziecka 1,5 rocznego (ubogie słownictwo, budowanie jedynie równoważników zdań),

- 4-letniego jest na poziomie dziecka 2-letniego (formułuje zdania proste, słownictwo czynne jest na poziomie dziecka 2-letniego tj.: dziecko wypowiada około 300 słów),

- 5-letniego jest na poziomie mowy dziecka 2,5 letniego (nadal konstruuje zdania proste, zasób słownictwa nie przekracza poziomu słownictwa dziecka 2,5 letniego),

- 6-letniego jest na poziomie dziecka 3-letniego (pojawiają się zdania złożone, dziecko wymawia 1000-1500 słów),

- 7-letniego jest na poziomie dziecka 3,5 letniego.
Diagnozując pochodzenie i patomechanizm opóźnionego rozwoju mowy (ORM) należy określić:
- czy upośledzenie rozwoju mowy jest zaburzeniem pierwotnym czy wtórnym,

- na jakim tle ono powstało i jakie ma konsekwencje dla dalszego rozwoju,

- czy opóźnienie jest następstwem zakłócenia, czy zaburzenia rozwoju,

- jaki jest jego wpływ na funkcjonowanie poznawcze i społeczno-emocjonalne dziecka.


Co jest istotne w diagnostyce opóźnionego rozwoju mowy?
W diagnozowaniu opóźnionego rozwoju mowy (ORM) istotne jest to, aby zrozumieć związek między zaburzeniami rozwoju mowy i języka a innymi zaburzeniami rozwoju oraz odróżnienie normalnych odmian rozwoju od zjawisk patologicznych.
W diagnozowaniu ORM w zależności od potrzeb mogą uczestniczyć logopedzi, psycholodzy, neurolodzy orz inni specjaliści.

Głębokość opóźnienia ustala się na podstawie badań testowych, wywiadu i obserwacji.


Opracowanie



Neurologopeda Alicja Janecka

Źródło:

Logopedia, Pytania i odpowiedzi, red. T. Gałkowski, G. Jastrzebowska, Opole 1999.


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość