Strona główna

Parlament Europejski jednoizbowy


Pobieranie 44.61 Kb.
Data19.06.2016
Rozmiar44.61 Kb.
Parlament Europejski

  • jednoizbowy,

  • organ ustawodawczy i kontrolny wobec innych instytucji UE:

  • przykłady uprawnień:

  • tworzenie prawa,

  • zatwierdzanie budżetu przygotowanego przez Komisję Europejską,

  • zadawanie pytań komisarzom.

  • oficjalną siedzibą Parlamentu jest Strasburg, ale część obrad odbywa się też w Brukseli, tam mieszczą się też komisje parlamentarne i władze klubów; sekretariat i biblioteka PE mają swoją siedzibę w Luksemburgu
  • 766 przedstawicieli z 28 państw członkowskich wybranych w powszechnych i bezpośrednich wyborach (po 2014 r. ma być 751),

  • najwięcej głosów mają Niemcy 96 głosów, Francja 74, Wielka Brytania 73, Włochy 72, a Polska 51

  • na mocy traktatu lizbońskiego żaden kraj nie może mieć mniej niż 6 lub więcej niż 96 posłów do PE,

  • deputowani organizują się w tzw. frakcje wg przynależności partyjnej,

  • kadencja trwa 5 lat, członkowie Parlamentu Europejskiego dysponują szeregiem przywilejów,

  • większość decyzji podejmowanych jest bezwzględną większością głosów (przy obecności 1/3 posłów), ale istnieją przypadki gdy obowiązuje większość kwalifikowana, tzn. 3/5 i 2/3 głosów. Każdy poseł musi głosować osobiście i nie może tego nikomu zlecać. Głosowanie odbywa się poprzez podniesienie ręki lub przy pomocy systemu elektronicznego.

  • obrady mają charakter sesji, z których każda trwa 1 rok (posiedzenia zwykle jeden tydzień w miesiącu),

  • organy wewnętrzne PE:


Przewodniczący PE - kieruje obradami i czuwa nad tokiem prac parlamentarnych, decyduje o porządku obrad, przydzieleniu komisjom badań i analiz, podpisuje akty prawa wspólnotowego, potwierdza definitywnie budżet UE, posiada władzę dyscyplinarną i reprezentuje PE na zewnątrz (wybierany na 2,5 roku).
Prezydium PE - organ wspierający Przewodniczącego, złożony z niego samego, 14 wiceprzewodniczących będących reprezentantami wszystkich frakcji parlamentarnych oraz 5 kwestorów, administruje pracami PE i nadzoruje przestrzeganie regulaminu i działalności komisji parlamentarnych. Jest odpowiedzialne za opracowanie wstępnego projektu preliminarza budżetowego Parlamentu Europejskiego oraz regulację wszystkich kwestii administracyjnych, kadrowych i organizacyjnych. Wybór na okres 2,5 roku.
Kolegium Kwestorów (5) - odpowiedzialni za prowadzenie spraw administracyjnych i finansowych bezpośrednio dotyczących posłów takich jak np. udostępnianie infrastruktury i ogólnych usług, mogą przedstawiać propozycje zmian lub nowego zredagowania tekstów dotyczących wszystkich przepisów uchwalanych przez Prezydium. Posiedzenia kwestorów odbywają się na ogół raz w miesiącu. Wybór na okres 2,5 roku.
Konferencja Przewodniczących Komisji – w jej skład wchodzą przewodniczący wszystkich komisji parlamentarnych (stałych i czasowych). Pracami kieruje przewodniczący. Głównym zadaniem jest kierowanie zaleceń w sprawie prac komisji i projektów porządku dziennego sesji miesięcznych.
Konferencja Przewodniczących Delegacji - tworzą ją przewodniczący wszystkich stałych międzyparlamentarnych delegacji. Pracami kieruje przewodniczący. Konferencja przedstawia zalecenia dotyczące prac międzyparlamentarnych delegacji.
Komisje parlamentarne (20) - są odpowiedzialne za przygotowanie prac sesji plenarnych Parlamentu oraz analizowanie trudniejszych zjawisk i zagadnień, których PE w trakcie jego krótkich posiedzeń nie jest w stanie rozpatrzyć. Ich zadaniem jest opracowywanie sprawozdań na temat projektów legislacyjnych, które skierowano do Parlamentu lub w sprawie których zwrócono się do niego o konsultację, oraz sprawozdań z własnej inicjatywy.


Rada Unii Europejskiej (inaczej Rada Ministrów UE)

  • organ prawodawczy i decyzyjny,

  • przykłady uprawnień:

  • prawodawcze:

  • wydawanie aktów prawnych (rozporządzenia, dyrektywy, decyzje),

  • zmiana traktatów założycielskich,

  • kompetencje w zakresie zawierania umów międzynarodowych.

  • kreacyjne (inicjatywne):

  • uczestnictwo wraz z Parlamentem Europejskim w ustalaniu unijnego,

  • koordynuje politykę gospodarczą.

  • kontrolne:

  • może kierować skargi do Trybunału Sprawiedliwości o stwierdzenie nieważności aktów prawa wspólnotowego, oraz skargi na bezczynność organów.

  • siedziba – Bruksela, spotkania w kwietniu, czerwcu i październiku

  • spotkania ministrów spraw zagranicznych (28) lub ministrów innych resortów każdego z państw członkowskich UE (razem: wszystkich ministrów 345, Polska 27)

  • Radzie przewodniczą kolejno wszystkie państwa członkowskie, każde przez pół roku,

  • na czele Rady stoi Przewodniczący, do zadań którego należy: zwoływanie posiedzeń, zarządzanie głosowań, podpisywanie protokołów z zebrań, reprezentowanie RE przed PE, zwoływanie konferencji międzyrządowych etc.

  • Rada obraduje na dwa sposoby jako:

  • Rada Ogólna, kiedy w jej posiedzeniu biorą udział ministrowie spraw zagranicznych państw członkowskich,

  • Rada Specjalistyczna (Branżowa), gdy w jej posiedzeniach biorą udział szefowie innych resortów w zależności od tematu obrad.

  • decyzje Rady są wiążące bez względu na rodzaj składu,

  • Rada może obradować na posiedzeniach tajnych i jawnych (tu akty prawne),

  • posiedzenia zwyczajne mają charakter niejawny, choć niejawność może być odwołana,

  • posiedzenia mogą być zwoływane na wniosek Przewodniczącego, jednego z państw członkowskich albo Komisji Europejskiej,

  • przy Radzie istnieją dwa organy wspierające:

  • Komitet Stałych Przedstawicieli (COREPER) – składający się z ambasadorów państw członkowskich akredytowanych przy Wspólnotach, których celem jest wypracowanie jednomyślnej decyzji państw członków w odniesieniu do wniosku Komisji jeszcze przed jego wpisaniem do porządku obrad Rady,

  • Sekretariat Generalny Rady - spełniający funkcje techniczno-administracyjne
    w zakresie obsługi organizacyjnej i finansowej Rady.

  • trzy systemy głosowań:

  • jednomyślne - w przypadku najbardziej doniosłych zagadnień traktatowych,

  • większością kwalifikowanąsprawy merytoryczne, w których taki tryb głosowania ma charakter rozstrzygający (każdemu z państw przypisuje się pewną liczbę głosów ważonych, przyjęcie aktu następuje w wypadku uzyskania odpowiedniej większości głosów „za”, np.: jeśli akt głosowany będzie na wniosek Komisji: 232 na 319 głosów (72,27%),

  • większością zwykłą – domyślny sposób podejmowania uchwał, stosowany do spraw technicznych = elastyczna zasada.


Komisja Europejska

  • organ wykonawczy UE,

  • przykłady uprawnień:

  • konstruuje i przedstawia pod głosowanie Radzie Unii Europejskiej lub Parlamentowi Europejskiemu wszystkie akty prawne Unii,

  • przygotowuje propozycje traktatów i innych aktów prawa międzynarodowego,

  • prowadzi bieżące negocjacje z krajami kandydującymi do Unii.

  • jest instytucją odpowiedzialną za bieżącą politykę Unii, nadzorującą prace wszystkich jej agencji i zarządzającą jej budżetem i funduszami strukturalnymi,

  • Komisja posiada wyłączną inicjatywę legislacyjną, tj. proponuje akty ustawodawcze i wydaje samodzielne akty prawne,

  • jej główną siedzibą jest Bruksela, obrady raz w tygodniu (zwykle w środę); jeśli trwa posiedzenie plenarne Parlamentu w Strasburgu, komisarze na ogół spotykają się tam,

  • członkami Komisji jest każdorazowo tylu komisarzy, ile państw liczy Unia
    (mimo kolejnych rozszerzeń, od 2014 r. liczba komisarzy będzie mniejsza od liczby członków Unii  Komisja będzie liczyć każdorazowo 2/3 liczby członków Unii),

  • każdy z komisarzy jest odpowiedzialny za określony dział pracy, są więc oni odpowiednikami ministrów w zwykłym rządzie, ich wyznaczenia dokonuje jednak nie przewodniczący Komisji, lecz rządy poszczególnych państw,

  • kadencja trwa 5 lat, urząd można sprawować wielokrotnie,

  • jeden z grona komisarzy jest rekomendowany przez Radę Europejską na Przewodniczącego Komisji i zatwierdzany przez Parlament Europejski,

  • Komisja Europejska dzieli się na wydziały i służby. Wydziały Komisji określa się mianem dyrekcji generalnych (DG). Na tej stronie dyrekcje generalne podzielono pod kątem obszarów polityki, za jakie odpowiadają. Służby Komisji zajmują się bardziej ogólnymi kwestiami administracyjnymi lub też wykonują szczegółowe zadania, na przykład w zakresie zwalczania nadużyć finansowych lub sporządzania statystyk.

  • Komisja podejmuje swoje uchwały bezwzględną większością głosów (14 z 28 komisarzy).

  • Uchwały Komisji mogą zapadać w:

  • normalnej ustnej procedurze (tak vs. nie),

  • w trybie kurendy czyli w procedurze obiegowej (projekt dociera do wszystkich członków po kolei),

  • w tzw. procedurze delegacji (jeden z członków jest delegowany do załatwienia sprawy w imieniu Komisji).




Rada Europejska

  • organ polityczny UE, wyznaczający ogólne kierunki rozwoju Unii i koordynujący rozwój Unii, zwłaszcza w zakresie polityki zagranicznej i bezpieczeństwa,

  • przykłady uprawnień:

  • kreuje wspólną politykę zagraniczną i bezpieczeństwa,

  • wskazuje kandydata na przewodniczącego Komisji Europejskiej (wybieranego przez Parlament Europejski),

  • ustala, w porozumieniu z przewodniczącym Komisji, listę komisarzy

  • spotkania szefów państw i rządów krajów członkowskich UE oraz jej Przewodniczącego i Przewodniczącego KE (prezydenci + premierzy),

  • w spotkaniach poza ww. udział bierze „wysoki przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa”, Przewodniczący Rady Europejskiej oraz Przewodniczący KE,

  • jeśli wymaga tego porządek obrad, członkowie Rady Europejskiej mogą podjąć decyzję, by każdemu z nich towarzyszył minister, a w przypadku przewodniczącego Komisji - jeden z członków Komisji.

  • Rada Europejska może zaprosić na swe posiedzenie przewodniczącego Parlamentu Europejskiego.

  • na czele stoi Przewodniczący Rady, wybierany przez wszystkie państwa członkowskie raz na pół roku,

  • Rada Europejska zbiera się zazwyczaj 4 razy w roku, na krótkich, zwykle dwudniowych spotkaniach w Brukseli, a jej spotkania kończą się ogłoszeniem wspólnego komunikatu (zwanego konkluzją),

  • Rada Europejska podejmuje decyzje zazwyczaj w drodze konsensusu, jednak traktaty przewidują kilka sytuacji, kiedy podejmuje decyzje w drodze głosowania (większością zwykłą na wniosek Komisji lub 1/3 państw członkowskich),

  • Rada jest zobowiązana do przedstawienia Parlamentowi Europejskiemu szczegółowego raportu z jej obrad.

Trybunał Sprawiedliwości UE

  • organ orzekający UE z siedzibą w Luksemburgu,

  • dokonuje wykładni i interpretacji prawa europejskiego,

  • przykłady uprawnień:

  • orzeka o legalności aktów prawnych wydawanych przez inne organy UE oraz ich zgodności z Traktatami,

  • dokonuje obowiązującej wykładni aktów prawnych,

  • rozpoznaje spory między państwami członkowskimi lub między tymi państwami a Komisją Europejską.

  • jego orzeczenia mają charakter ostateczny,

  • urzędowym językiem Trybunału jest język francuski,

  • w skład Trybunału wchodzi tylu sędziów, ile jest krajów członkowskich, osoby te muszą spełniać w swym kraju przesłanki powoływania na najwyższe stanowiska sędziowskie lub są najwybitniejszymi autorytetami w dziedzinie prawa,

  • sędziowie Trybunału są z zasady przedstawicielami Unii Europejskiej i nie mogą orzekać w sprawach, których stroną jest państwo, które ich nominowało,

  • ich kadencja trwa 6 lat, a spośród siebie wybierają Przewodniczącego na 3 lata,

  • przy Trybunale działa 8 rzeczników generalnych (adwokatów) obsadzanych na 6-letnią kadencję,

  • co 3 lata dokonuje się częściowej wymiany składu sędziowskiego i adwokackiego (rotacja).

  • Trybunał może obradować w następujących składach:

  • w pełnym składzie - w sprawach doniosłych, np. kiedy ma za zadanie zdymisjonować rzecznika praw obywatelskich czy orzec o dymisji członka Komisji, który naruszył ciążące na nim zobowiązania oraz jeśli Trybunał uzna, że wniesiona sprawa ma wyjątkowe znaczenie,

  • w składzie wielkiej izby - 13 sędziów - na żądanie Państwa Członkowskiego albo instytucji, które są stroną w postępowaniu, a także w sprawach szczególnie ważnych lub skomplikowanych,

  • w izbach składających się z 5 lub 3 sędziów – w sprawach mniej doniosłych (prezesi izb złożonych z pięciu sędziów wybierani są na trzy lata, a prezesi izb złożonych z trzech sędziów na jeden rok).

  • ma do pomocy: Sąd I Instancji (rozpatruje skargi i odwołania) i Sąd ds. Służby Publicznej (rozstrzyga spory między Unią Europejską a urzędnikami jej służby publicznej)




Trybunał Obrachunkowy
(inne nazwy: Trybunał Rewizyjny, Trybunał Audytorów, Trybunał Rewidentów Księgowych)

  • organ kontroli finansowej z siedzibą w Luksemburgu,

  • bada legalność przychodów i rozchodów UE, sposób zarządzania finansami, opracowuje coroczny raport z wykonania budżetu przez KE,

  • przykłady uprawnień:

  • kontrola budżetu UE - właściwego zarządzania finansami i zgodności z prawem wydatków

  • kontrola wszystkich osób i instytucji wydatkujących unijne pieniądze

  • wspomaganie Parlamentu i Rady przez coroczne przedkładanie raportów z kontroli finansowej za rok ubiegły.

  • składa się z tylu rewidentów, ile jest krajów członkowskich, powoływanych na okres 6 lat przez Radę UE (z możliwością ponownego mianowania),

  • członkowie obdarzeni są immunitetem podobnych do sędziowskiego,

  • istnieje zakaz łączenia mandatu członka Trybunału z innymi funkcjami publicznymi i zawodowymi (zapewnienie niezależności),

  • członkowie ze swojego składu wybierają prezesa Trybunału na okres 3 lat,

  • obrady odbywają się przy drzwiach zamkniętych,

  • Trybunał mianuje swojego Sekretarza Generalnego,

  • decyzje podejmowane są większością głosów,

Komisje i komitety

  • Oprócz zasadniczych organów UE istnieją jeszcze jednostki pomocnicze zwane komitetami lub komisjami (20).

  • Mają one charakter stały, a ich kompetencje zależą od zakresu prac UE, np. komisja polityczna, energii, kontroli budżetu, rolnictwa, rybołówstwa i rozwoju wsi, prawa i praw obywatelskich etc.

  • Komisje zbierają się dwa razy w miesiącu i obradują w trybie poufnym.

  • Dwa najważniejsze:

  • Komitet Regionów,

  • Komitet Ekonomiczno-Społeczny.

Komitet Regionów

  • organ doradczy i opiniodawczy UE, powołany do życia w 1994 r. i reprezentujący interesy 250 regionów, na które podzielona jest UE,

  • liczy 344 członków (Polsce przyznano 21 miejsc, ogólna liczba wszystkich członków Komitetu w przyszłości nie powinna przekroczyć 350),

  • kandydaci na członków Komitetu są wyznaczani przez rządy państw UE,
    a następnie zatwierdzani przez Radę UE na 4 lata z możliwością ponownego mianowania,

  • członkowie Komitetu są całkowicie niezależni politycznie w wykonywaniu swoich obowiązków,

  • Komitet Regionów wybiera spośród swoich członków Przewodniczącego na
    2-letnią kadencję,

  • rola Komitetu Regionów polega na reprezentowaniu na forum unijnym stanowisk władz lokalnych i regionalnych wobec ustawodawstwa UE poprzez wydawanie opinii na temat propozycji legislacyjnych Komisji Europejskiej,

  • Komisja, jak i Rada UE są zobowiązane do zasięgania opinii Komitetu Regionów w sprawach, które bezpośrednio dotyczą władz lokalnych i regionalnych, ale mogą również porozumiewać się z Komitetem, gdy uznają to za stosowne,

  • Komitet może również wyrażać opinie z własnej inicjatywy i przedkładać je Komisji, Radzie a także Parlamentowi Europejskiemu,

  • członkowie Komitetu Regionów zbierają się na sesjach plenarnych, podczas których Komitet określa swoją ogólną politykę i wydaje opinie.

  • poza sesjami plenarnymi członkowie Komitetu pracują w komisjach tematycznych, gdzie przygotowują opinie, które będą poddane głosowaniu na sesjach. Istnieje sześć takich komisji: Komisja ds. Polityki Spójności Terytorialnej (COTER), Komisja ds. Polityki Gospodarczej i Społecznej (ECOS), Komisja ds. Zrównoważonego Rozwoju (DEVE), Komisja ds. Kultury i Edukacji (EDUC), Komisja ds. Konstytucyjnych i Zarządzania
    w Europie (CONST), Komisja ds. Stosunków Zewnętrznych (RELEX).

Komitet Ekonomiczno-Społeczny

  • organ doradczy i opiniodawczy Unii Europejskiej, powołany do życia w 1957 r.,

  • reprezentuje na forum unijnym przedstawicieli szeroko rozumianego zorganizowanego społeczeństwa obywatelskiego, wywodzących się z różnych grup zajmujących się działalnością gospodarczą i społeczną  m.in. pracodawcy, związki zawodowe, rolnicy, konsumenci i pozostałe grupy interesów,

  • głównym zadaniem Komitetu jest sprawowanie funkcji doradczej wobec Rady UE, Parlamentu Europejskiego i Komisji Europejskiej w kwestiach dotyczących polityki gospodarczej i społecznej.

  • 3 podstawowe funkcje Komitetu Ekonomiczno-Społecznego:

  • przedstawia swoją opinię Radzie UE, Komisji i Parlamentowi Europejskiemu albo na ich wniosek, albo z własnej inicjatywy

  • zachęca społeczeństwo obywatelskie do większego angażowania się
    w kształtowanie polityki UE,

  • wzmacnia rolę społeczeństwa obywatelskiego w krajach nie należących do UE oraz pomaga tworzyć struktury doradcze.

  • liczy 344 członków (Polsce przyznano 21 miejsc, ogólna liczba wszystkich członków Komitetu nie powinna przekroczyć w przyszłości 350),

  • liczba członków z każdego państwa UE odzwierciedla zazwyczaj wielkość jego populacji,

  • kandydatów na członków Komitetu przedstawiają państwa członkowskie w drodze konsultacji z narodowymi organizacjami obywatelskimi, następnie członkowie są mianowani przez Radę UE na okres 4 lat (ich mandat może być przedłużony),

  • choć członkowie Komitetu są powoływani przez państwa członkowskie, ich decyzje są niezawisłe i nie ograniczone instrukcjami państw, które ich powołały,

  • członkowie wybierają spośród siebie przewodniczącego i dwóch wiceprzewodniczących na 2 lata,

  • mimo że członkowie Komitetu pracują w większości w swoich macierzystych krajach, zasiadając w Komitecie tworzą oni 3 grupy, które reprezentują:

  • 1. pracodawców,

  • 2. pracowników,

  • 3. różnorodne grupy interesów w dziedzinach gospodarczej i społecznej,

  • Komitet obraduje na Zgromadzeniu Plenarnym.

  • debaty oraz projekty opinii są przygotowywane przez komisje zwane sekcjami, z których każda zajmuje się określonymi obszarami polityki. Obecnie istnieje 6 takich sekcji:

  • sekcja unii gospodarczej i walutowej oraz spójności ekonomicznej i społecznej ECO,

  • wspólnego rynku, produkcji i konsumpcji INT,

  • transportu, energetyki, infrastruktury i społeczeństwa informacyjnego TEN,

  • zatrudnienia, spraw socjalnych i obywatelstwa SOC,

  • rolnictwa, rozwoju obszarów wiejskich i ochrony środowiska NAT,

  • sekcja stosunków zewnętrznych REX.

  • uchwały zapadają zwykłą większością głosów, a następnie przekazywane są Radzie, Komisji i Parlamentowi, a także publikowane w „Dzienniku Urzędowym UE”.



©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość