Patrycja Walichniewicz-Bartnik wnt/wdt czyli wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów I wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów



Pobieranie 34.91 Kb.
Data17.06.2016
Rozmiar34.91 Kb.
Patrycja Walichniewicz-Bartnik

WNT/WDT

czyli wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów i wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów

Wraz z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej pojęcia eksportu i importu znane dotychczas i stosowane w codziennym życiu gospodarczym, nabrały nowego znaczenia.


Z dniem 1.05.2004r. przestaliśmy postrzegać granice jedynie w odniesieniu
do Rzeczpospolitej Polskiej, a zaczęliśmy w znacznie szerszej perspektywie - Unii Europejskiej, której granice są tożsame z zewnętrznymi granicami krajów członkowskich. Tak więc, nasza wschodnia granica stała się jednocześnie wschodnią granicą Unii,
ale zachodnia poszerzyła o granice sąsiadujących państw członkowskich. Nie dotyczy to oczywiście rzeczywistego, materialnego przesunięcia granic, ale nowe, umowne ich określenie dla potrzeb prowadzonego eksportu, importu oraz wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów (WNT) i wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (WDT), które to pojęcia wprowadziła do polskiej nomenklatury nazewniczej ustawa o podatku od towarów i usług
z dnia 11.03.2004r.1

Kraje leżące poza granicami Unii Europejskiej określane są jako „kraje trzecie”.


Do tej kategorii zaliczyć należy zarówno kraje nie będące członkami Unii, jak również państwa kandydujące do wstąpienia w jej szeregi. Do dnia 30.04.2004r., czyli przed akcesją Polski do Unii, my również postrzegani byliśmy przez kraje członkowskie jako „kraj trzeci”.
Tym samym obowiązywały zarówno nas, jak i naszych partnerów handlowych, odmienne regulacje w zakresie dokumentowania oraz opodatkowywania przeprowadzonych transakcji.

Ówczesna ustawa regulująca kwestie związane z tradycyjnym podatkiem vat2 oparta była


w częściach związanych z transakcjami wewnątrzwspólnotowymi na dyrektywie wspólnotowej, potocznie określanej jako „szósta”3 i w związku z przyjęciem w traktacie akcesyjnym zasad prawa wspólnotowego, przepisy dotyczące podatku obrotowego, winny być z nią zgodne. Obecnie obowiązująca Dyrektywa Rady UE4 ujednoliciła panujący dotychczas rozgardiasz w przepisach unijnych w tym zakresie. W jednym akcie ujednolicono obowiązujące zasady starając się jednocześnie, aby przepisy sformułowane były w sposób bardziej przystępny dla przeciętnego obywatela Unii.

Podatek od towarów i usług, czyli miłościwie nam panujący Vat, wywołuje dreszcz niepokoju i negatywnych emocji u większości rodzimych przedsiębiorców. Zupełnie niepotrzebnie. Jedną z podstawowych cech tego podatku jest jego neutralność, czyli nieobciążanie podmiotów uczestniczących w procesie gospodarczym. Ciężar ponoszenia tego podatku ciąży zawsze na ostatnim podmiocie w handlowym czy usługowym „łańcuchu pokarmowym”, czyli konsumencie ostatecznym. System naliczania i jednoczesnego odliczania nałożonego podatku skonstruowany jest w sposób, który urzeczywistnia te zasady.

Na krajowym rynku zasadniczo wszystko jest jasne i poza sporadycznymi niuansami nie budzi większych kontrowersji. Różnicę pomiędzy Vat-em należnym a Vat-em naliczonym rozliczamy w deklaracjach podatkowych Vat (zróżnicowanych okresowo w zależności od preferencji: miesięcznie lub kwartalnie, lub rodzajowo w zależności od prowadzonej działalności).

Podatek Vat należny to ten, którym obciążony jest produkt lub usługa, którą w ramach prowadzonej przez nas działalności zakupiliśmy i widniej na otrzymanej przez nas fakturze, naliczony przez naszego kontrahenta. Jeśli jesteśmy kolejnym ogniwem w procesie gospodarczym, prawdopodobnie poprzednio taką sytuację zastał nasz wystawca faktury.


W związku z tym, że zakupiony towar posłuży nam w prowadzonej działalności i dla przykładu zostanie dalej odsprzedany, my również będziemy zobowiązani wystawić fakturę oraz opodatkować towar wedle właściwej mu stawki. Wówczas ten podatek, który teraz dodajemy to ten określany mianem należnego (dokładnie rzecz biorąc należnego Skarbowi Państwa). W tym momencie pozostajemy z dwoma podatkami: naliczonym (przez tego,
od którego kupiliśmy i otrzymaliśmy fakturę) oraz należnym (do odprowadzenia poprzez rachunek Urzędu Skarbowego). Dla zachowania zasady neutralności, musimy pomniejszyć podatek naliczony o należny. Jeśli różnica jest dodatnia, wskazuje kwotę do zapłaty przez nas, jeśli ujemna, mamy prawo do uzyskania zwrotu lub pozostawiamy kwotę do kolejnego okresu rozliczeniowego. Warto pamiętać, że deklaracja podatkowa, którą winniśmy składać
do Naczelnika właściwego Urzędu Skarbowego, jest jednocześnie tytułem egzekucyjnym, pozwalającym na wyegzekwowanie ciążącego na nas obowiązku.

Znając zasady panujące na rodzinnym gruncie, nie powinniśmy mieć problemów


z rozliczeniem transakcji wewnątrzunijnych. Zasady są generalnie takie same, ale sposób rozliczania a przede wszystkim dokumentowania przeprowadzonych transakcji nieco się różni. Nie byłoby nic prostszego niż zastosowanie zasady „wytnij” - „wklej”, ale co zrobić
ze stawkami podatku, który jest różny w całej Unii?

Każdy kraj członkowski ma prawo samodzielnego ustalania stawki podstawowej zachowując jedynie przewidziane unijnymi przepisami widełki. Stawki preferencyjne uzależnione są


od indywidualnych negocjacji kraju. Dla przykładu stawka podstawowa na Cyprze oraz
w Luksemburgu wynosi 15%, w Estonii i Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii
i Irlandii Północnej – 20%, Polsce – 23%, 25% zaś w Szwecji i na Węgrzech.

Jak wspomniano na wstępie niniejszego artykułu przez terytorium Unii Europejskiej rozumie się terytoria państw członkowskich Unii Europejskiej, z tym że na potrzeby stosowania ustawy o podatku od towarów i usług, w treści jej art. 25 dokonano pewnych wyłączeń terytorialnych.6 Warto pamiętać, że na tym obszarze zniesiono wszelkie, istniejące dotychczas pomiędzy państwami bariery celne.

Czym w związku z tym są tytułowe wewnątrzwspólnotowe transakcje i jak należy je rozliczyć?

Zgodnie z legalną definicją, zawartą w treści art.9 cytowanej ustawy o podatku od towarów


i usług, przez wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów rozumie się nabycie prawa do rozporządzania jak właściciel towarami, które w wyniku dokonanej dostawy są wysyłane lub transportowane na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę towarów lub na ich rzecz.

Czyli jeśli towar został wysłany z Niemiec a zakupiony przez polskiego przedsiębiorcę i tu dostarczony, zasadniczo spełniałby te warunki. Dodatkowo po finalizacji transakcji


i uiszczeniu zapłaty, zgodnie z przepisami prawa cywilnego polski przedsiębiorca nabywa prawo do dysponowania nim, (rozporządzania) jak właściciel. Niestety to dopiero częściowe spełnienie warunków, które pozwolą uznać transakcję na wewnątrzwspólnotowe nabycie
(po stronie polskiego przedsiębiorcy) i jednocześnie wewnątrzwspólnotową dostawę (po stronie jego niemieckiego kontrahenta).

Dodatkowym warunkiem jest, aby nabywcą towarów był podatnik, o którym mowa


w art. 15 ustawy, lub podatnik podatku od wartości dodanej, a nabywane towary mają służyć działalności gospodarczej podatnika. Nabywcą może być również osoba prawna niebędąca podatnikiem zgodnie ze wskazanym artykułem ustawy. Jednocześnie, w art.10, ustawodawca wskazuje przypadki, kiedy WNT nie występuje.

Treść art. 11 mówi o wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów za wynagrodzeniem, przez które rozumie się również przemieszczenie towarów przez podatnika podatku od wartości dodanej lub na jego rzecz, należących do tego podatnika, z terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju na terytorium kraju, jeżeli towary te zostały przez tego podatnika na terytorium tego innego państwa członkowskiego w ramach prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa wytworzone, wydobyte, nabyte, w tym również w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, albo zaimportowane, i towary te mają służyć działalności gospodarczej podatnika.

Nasza fikcyjna transakcja pomiędzy kontrahentem niemieckim a polskim spełnia powyższe wymagania nałożone przez ustawodawcę. Wciąż jednak mamy problem
z rozliczeniem. Jeśli niemiecki kontrahent nałoży stawkę 16% to generalnie zyskujemy. Gdyby na jego miejscu był przedsiębiorca fiński – naliczyłby 25% vat…

Rozwiązanie tkwi we wspólnym rozliczeniu. Niemiec podobnie jak Fin, zastosują 0% stawkę podatku na towar, Polak po dopełnieniu formalności wystawi fakturę wewnętrzną, w której naliczy podatek w wysokości przewidzianej dla danego towaru przez ustawodawcę krajowego, czyli generalnie podstawową stawkę w wysokości 23%. Takie rozwiązanie pozwala na uniknięcie dyskryminacji przedsiębiorców z uwagi na stawkę krajową podatku od wartości dodanej, przy jednoczesnym zachowaniu podstawowej dla vat-u zasady neutralności.

Dla takiego przebiegu transakcji niezbędne jest jeszcze dopełnienie szeregu warunków.

Jednym z niezbędnych warunków jest dokonanie rejestracji dla potrzeb dokonywania wewnątrzwspólnotowych transakcji. Rejestracja taka pozwala podatnikowi posługiwać się unijnym numerem identyfikacji podatkowej. Numer taki zbudowany jest z kodu cyfrowego poprzedzonego przedrostkiem z symbolem kraju, który go wydał.

W Polsce numer tożsamy jest z posiadanym dotychczas NIP-em krajowym i poprzedzony jest przedrostkiem „PL”. Nie znaczy to, iż taka zasada panuje we wszystkich krajach członkowskich. Dla przykładu w Niemczech wydawane są dwa rodzaje numerów identyfikacyjnych – odrębny dla transakcji krajowych oraz wewnątrzwspólnotowych (ten poprzedzony jest przedrostkiem „DE”).

Podatnik VAT zarejestrowany jako podatnik VAT czynny powinien zawiadomić Naczelnika Urzędu Skarbowego o chęci posiadania takiego numeru przed dokonaniem pierwszego wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Zamiar taki deklaruje się na formularzu (zgłoszeniu rejestracyjnym) VAT-R/UE. Uzyskanie takiego numeru nie obliguje jednocześnie do natychmiastowego podjęcia działań w tym kierunku.

Numer nadawany jest przez właściwego Naczelnika Urzędu Skarbowego na podstawie złożonego wniosku. Numerem tym należy posługiwać się każdorazowo przy dokonywaniu zarówno nabycia jak i dostaw wewnątrzwspólnotowych. Posiadanie takiego numeru oznacza prawo do dokonywania wewnątrzunijnych transakcji oraz rozliczania podatku od wartości dodanej unikając podwójnego opodatkowania.

Numer Vat UE pozostaje niezmienny, jak NIP krajowy. Nie oznacza to jednocześnie,


że jesteśmy ograniczeni terytorialnie do dokonywania transakcji na terenie Polski.
Zgodnie z przedstawioną powyżej definicją nabywca winien być zarejestrowany w innym kraju UE niż kraj wysyłki, konieczne jest również spełnienie czynnika transgranicznego – towar musi przekroczyć granice pomiędzy państwami kontrahentów. W związku
z powyższym warto zwrócić uwagę na możliwość posiadania przez jednego podatnika, kilku numerów identyfikacyjnych Vat-UE kilku krajów członkowskich, na podstawie dokonanych w tym kraju rejestracji.

Unijny prawodawca przewidział również sytuację, w której przeprowadzenie transakcji ma charakter jednorazowy i kontrahenci nie zakładają możliwości jej cykliczności. Wówczas nie ma konieczności, aby przedsiębiorca osobiście dokonywał rejestracji – ma możliwość działania za pośrednictwem przedstawiciela podatkowego. Polskie prawo również przewiduje istnienie takiej instytucji.

Co do zasady obowiązek podatkowy w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów powstaje 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towarów, czyli jeśli nasz polski przedsiębiorca otrzymał towar 10 stycznia, obowiązek podatkowy powstaje 15 lutego, czyli wykazujemy go w deklaracji podatkowej składanej za m-c luty, do 25 marca (w przypadku miesięcznej deklaracji VAT-7). Ta generalna zasada ulega zmianie
w przypadku wystawienia faktury. Jest to naturalna konsekwencja synchronizacji z zasadami prawa krajowego. W przypadku gdy przed upływem 15 dnia miesiąca, podatnik wystawił fakturę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury. Ma to zastosowanie również w przypadku faktur potwierdzających otrzymanie zaliczki. Czyli jeśli faktura została dostarczona razem z towarem już 10 stycznia – rozliczamy się z fiskusem miesiąc wcześniej, czyli w deklaracji za m-c styczeń, składanej do 25 lutego.

Analogiczne, te same zasady obowiązują w przypadku wewnątrzwspólnotowych nabyć. Powyżej wspomniano o obowiązku wystawienia faktury wewnętrznej, będącą podstawą dalszych rozliczeń. Posiadanie europejskiego numeru identyfikacji podatkowej – Vat UE, to niezbędny element zastosowania zerowej stawki Vat przez dostawcę. Oprócz tego, niezbędne jest posiadanie między innymi:



  • dokumentów przewozowych otrzymanych od przewoźnika (spedytora) odpowiedzialnego, które wskazują bezpośrednio na przekroczenie przez towar granicy i dostarczenia go do miejsca przeznaczenia

  • kopii faktury dostawy oraz

  • specyfikacji przewożonego ładunku.

Wszystko to ma na celu uwiarygodnienie dokonania transakcji oraz odtworzenie jej rzeczywistego przebiegu. Ustawa o podatku od towarów i usług zawiera szczegółowe wytyczne zarówno co do rygoru niezbędnych dokumentów, jak i podstawy opodatkowania wewnątrzwspólnotowego nabycia.

Na podatnikach dokonujących wewnatrzwspólnotowych dostaw oraz nabyć ciąży jeszcze jeden obowiązek, który można określić jako sprawozdawczy. Raz na kwartał są oni zobowiązani do składania informacji podsumowujących do Naczelnika właściwego Urzędu Skarbowego. Informacja ta zawiera szczegółowe dane dokonanych transakcji, takich jak numer Vat-UE kontrahenta wraz z sumą dokonanych z nim transakcji w danym okresie rozliczeniowym. Ważne, aby były one zgodne z danymi zawartymi w deklaracjach „vatowskich”.

Dane przekazane przez podatników poprzez informację podsumowującą są wprowadzane przez pracowników urzędu do systemu VIES7, za pomocą którego państwa członkowskie wymieniają się uzyskanymi informacjami. Oznacza to, że pozytywny wynik weryfikacji następuje w chwili, gdy nasze parametry jako przedsiębiorcy - nabywcy, zgadzają się
z danymi przekazanymi przez kontrahenta niemieckiego - dostawcę, w złożonej przez niego informacji podsumowującej.

W związku z koniecznością posiadania prawidłowego numeru Vat-UE kontrahenta, podatnik ma możliwość samodzielnego sprawdzenia w każdym momencie poprawności posiadanych danych8 na stronie Komisji Europejskiej. Po wpisaniu wymaganych danych, system potwierdza poprawność danych lub błąd. Samodzielnie można uzyskać tylko te dwa komunikaty. W celu uzyskania bardziej szczegółowych informacji co do błędu lub po prostu sprawdzenia otrzymanych przez partnera danych istnieje również możliwość zwrócenia się


z takim zapytaniem do organów podatkowych na specjalnie przygotowanym w tym celu formularzu VAT-ID9.

Reasumując, pojęcia eksportu i importu nadal funkcjonują w naszym obrocie gospodarczym, jednak dla celów podatkowych dotyczą transakcji z tzw. krajami trzecimi, natomiast wewnątrz Unii Europejskiej, transakcje dokonywane pomiędzy podmiotami


z krajów członkowskich, określane są jako wewnątrzwspólnotowa dostawa i nabycie towarów.

Pozostaje jedynie zachęcić polskich przedsiębiorców do dokonania rejestracji jako podatnicy Vat-UE i dokonywania śmiałej ekspansji na zachodnie rynki.




1 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.)

2 Value Added Tax (VAT) – podatek od wartości dodanej

3 W czasie powstawania ustawy oraz z momencie jej wejścia w życie, obowiązywała VI Dyrektywa Rady z
17 maja 1977 roku w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku

(77/388/EEC).

Od 1 stycznia 2007r. weszła w życie nowa dyrektywa w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Nowe regulacje prawne w zakresie podatku od towarów i usług VAT zawiera Dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L Nr 347/1).


4 Dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L Nr 347/1).



5 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.);

6 na potrzeby stosowania tej ustawy:

- Księstwo Monako traktuje się jako terytorium Republiki Francuskiej, wyspę Man traktuje się jako terytorium Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, suwerenne strefy Akrotiri i Dhekelia traktuje się jako terytorium Republiki Cypru,

- następujące terytoria poszczególnych państw członkowskich traktuje się jako wyłączone z terytorium Unii Europejskiej:

- wyspę Helgoland, terytorium Buesingen - z Republiki Federalnej Niemiec,

- Ceutę, Melillę, Wyspy Kanaryjskie - z Królestwa Hiszpanii,

- Livigno, Campione d’Italia, włoską część jeziora Lugano - z Republiki Włoskiej,

- departamenty zamorskie Republiki Francuskiej - z Republiki Francuskiej,

- Górę Athos - z Republiki Greckiej,

- Wyspy Alandzkie - z Republiki Finlandii,

- Wyspy Normandzkie - ze Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej,



- Gibraltar traktuje się jako wyłączony z terytorium Unii Europejskiej;


7 vat information exchange system;

8 http://ec.europa.eu/taxation_customs/vies/

9 Wniosek o potwierdzenie zidentyfikowania podmiotów z terytorium państw członkowskich Wspólnoty Europejskiej na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych;







©snauka.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna
Komunikat prasowy
przedmiotu zamówienia
najkorzystniejszej oferty
Informacja prasowa
wyborze najkorzystniejszej
warunków zamówienia
istotnych warunków
sprawie powołania
Regulamin konkursu
udzielenie zamówienia
przetargu nieograniczonego
zamówienia publicznego
Nazwa przedmiotu
Specyfikacja istotnych
modułu kształcenia
Rozporządzenie komisji
studia stacjonarne
wyborze oferty
Zapytanie ofertowe
Szkolny zestaw
Ochrony rodowiska
ramach projektu
prasowy posiedzenie
trybie przetargu
obwodowych komisji
zagospodarowania przestrzennego
komisji wyborczych
komisji wyborczej
Program konferencji
Wymagania edukacyjne
Lista kandydatów
szkoły podstawowej
która odbyła
Województwa ląskiego
Decyzja komisji
przedmiotu modułu
poszczególne oceny
Sylabus przedmiotu
szkół podstawowych
semestr letni
Postanowienia ogólne
przedsi biorców
produktu leczniczego
Karta przedmiotu
Scenariusz lekcji
Lista uczestników
Program nauczania
Projekt współfinansowany
Informacje ogólne
biblioteka wojewódzka
semestr zimowy