Strona główna

{peti}Komisja Petycji {28/06/2013}28 2013


Pobieranie 35.82 Kb.
Data18.06.2016
Rozmiar35.82 Kb.










PARLAMENT EUROPEJSKI

2009 - 2014


<Commission>{PETI}Komisja Petycji


{28/06/2013}28.6.2013

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW

Przedmiot: Petycja 0277/2010, którą złożył A.K. (Polska) w sprawie braku możliwości doręczania w Polsce dokumentów sądowych i pozasądowych drogą pocztową lub elektroniczną



Petycja 1399/2010, którą złożyła Henryka Glenc (Polska), w sprawie ograniczeń na terenie Polski w doręczaniu dokumentów sądowych i pozasądowych

1. Streszczenie petycji 0277/2010

Odwołując się do polskiego kodeksu postępowania cywilnego, składający petycję nawiązuje do przepisów dotyczących urzędowego dostarczania dokumentów, w tym nakazów stawiennictwa, opinii ekspertów i kopii wyroków lub nakazów. Składający petycję zauważa, że jeśli jedna ze stron postępowania mieszka poza granicami Polski, polskie sądy wymagają wskazania pełnomocnika do doręczeń w Polsce. W przeciwnym razie dokumenty właściwej sprawy uznawane są za doręczone. Składający petycję podkreśla, że oznacza to dyskryminację osób mieszkających poza granicami Polski, gdyż brakuje przepisów umożliwiających dostarczanie dokumentów drogą pocztową lub elektroniczną, jak w innych państwach członkowskich. Dlatego sugeruje on zmianę rozporządzenia (WE) nr 1393/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącego doręczania w państwach członkowskich dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych i handlowych (doręczanie dokumentów) oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1348/2000, tak aby umożliwić dostarczanie dokumentów drogą pocztową lub elektroniczną w całej UE.

Streszczenie petycji 1399/2010

Składająca petycję, zamieszkała w Niemczech, utrzymuje, że polskie władze lekceważą przepisy rozporządzenia (WE) nr 1393/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącego doręczania w państwach członkowskich dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych i handlowych (doręczanie dokumentów) oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1348/2000. Zgodnie z treścią art. 14 rozporządzenia nr 1393/2007: „Każde państwo członkowskie może doręczać dokumenty sądowe osobom zamieszkałym w innym państwie członkowskim bezpośrednio drogą pocztową – listem poleconym za potwierdzeniem odbioru lub równoważną przesyłką”. Składająca petycję twierdzi, że jeśli jedna ze stron w postępowaniu sądowym mieszka poza granicami kraju, polskie sądy zgodnie z art. 1135 kodeksu postępowania cywilnego żądają wskazania pełnomocnika do doręczania dokumentów na terenie Polski. Dlatego składająca petycję wzywa Parlament Europejski do zapewnienia egzekwowania przepisów prawa UE w tej dziedzinie. Wnioskuje ona również o udzielenie informacji w sprawie ograniczeń czasowych w korespondencji z polskimi władzami.



2. Dopuszczalność

Petycja 0277/2010: Petycja uznana została za dopuszczalną w dniu 28 czerwca 2010 r.

Petycja 1399/2010: Petycja uznana została za dopuszczalną w dniu 14 lutego 2011 r.

Zwrócono się do Komisji o przekazanie informacji (art. 202 ust. 6 Regulaminu).



3. Odpowiedź Komisji, otrzymana dnia 3 marca 2011 r.

Petycja 0277/2010

a) Komisja przywiązuje wielką wagę do usprawnienia przekazywania dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych i handlowych w ramach współpracy pomiędzy państwami członkowskimi. Doręczanie dokumentów w Unii Europejskiej znacznie poprawiło się w ciągu ostatnich dziesięciu lat. W 2000 r. Unia Europejska przyjęła rozporządzenie (nr 1348/2000 z dnia 29 maja 2000 r.) ustanawiające zasady proceduralne służące ułatwianiu przesyłania dokumentów z jednego państwa członkowskiego do innego. Następnie rozporządzenie to zostało zastąpione rozporządzeniem (WE) nr 1393/2007 przyjętym dnia 13 listopada 2007 r.

Przyjęcie nowego rozporządzenia nastąpiło po przyjęciu sprawozdania na temat stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1348/2000 w sprawie doręczania w państwach członkowskich sądowych i pozasądowych dokumentów w sprawach cywilnych i handlowych.

b) W rozporządzeniu przewidziano różne sposoby przesyłania i doręczania dokumentów: przesyłanie przez agencje przekazujące i przyjmujące, przekazanie drogą konsularną lub dyplomatyczną, doręczanie pocztą i doręczanie bezpośrednie.

Każdy z tych sposobów jest prawnie wiążącym sposobem doręczania dokumentów w państwach członkowskich UE. W rozporządzeniu nie przewidziano jednak przesyłania dokumentów drogą elektroniczną.

c) Artykuł 1135 polskiego kodeksu postępowania cywilnego nakłada na strony postępowania sądowego w sprawach cywilnych i handlowych, które zamieszkują w innym państwie członkowskim (lub w innym kraju) obowiązek wskazania w Polsce przedstawiciela prawnego lub pełnomocnika do doręczeń. W razie niewskazania pełnomocnika do doręczeń, przeznaczone dla tej strony pisma sądowe pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.

Ten obowiązek może być niezgodny z art. 18 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, ponieważ może być przejawem pośredniej dyskryminacji ze względu na przynależność państwową.

W zakresie zastosowania Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej na mocy art. 18 Traktatu zakazuje się wszelkiej dyskryminacji ze względu na przynależność państwową. Obejmuje to nie tylko otwartą dyskryminację ze względu na przynależność państwową, ale także dyskryminację na podstawie kryteriów, których zastosowanie spowoduje taki stan1. Z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej jasno wynika, że przepisy krajowe, które wprowadzają rozróżnienie na podstawie miejsca zamieszkania, zapewniając osobom mieszkającym na terenie kraju pewne prawa nieprzysługujące osobom zamieszkałym za granicą, działają głównie na niekorzyść obywateli innych państw członkowskich i dlatego stanowią pośrednią dyskryminację ze względu na przynależność państwową2.

Przedmiotowy przepis dotyczy przede wszystkim obywateli innych państw członkowskich, którzy, w wielu przypadkach, nie będą mieć statusu rezydenta ani miejsca zamieszkania w Polsce (i dlatego będą musieli wskazać przedstawiciela prawnego lub pełnomocnika do doręczeń dokumentów), natomiast rzadko ma zastosowanie do obywateli polskich (tych, którzy nie posiadają oficjalnego albo zwykłego miejsca pobytu w Polsce). Przedmiotowe zasady przynoszą więc takie same skutki praktyczne jak bezpośrednia dyskryminacja ze względu na przynależność państwową i zatem mogą stanowić pośrednią dyskryminację ze względu na przynależność państwową.


Należy mieć jednak na uwadze to, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, nie wystarczy wykazać, że dany wymóg stanowi pośrednią dyskryminację ze względu na przynależność państwową, żeby stwierdzić, że przedmiotowy przepis jest niezgodny z art. 18 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Należy również zbadać, czy przedmiotowy przepis jest uzasadniony i proporcjonalny3.
Ponadto, wyżej wymienione rozporządzenie (WE) nr 1393/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 r. dotyczące doręczania w państwach członkowskich dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych i handlowych („doręczanie dokumentów”) oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1348/2000, ma na celu zapewnienie szybkiego i skutecznego doręczania dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych lub handlowych pomiędzy stronami znajdującymi się w różnych państwach członkowskich. Na mocy przepisów tego rozporządzenia potwierdzono możliwość doręczania dokumentów pocztą w innych państwach członkowskich. Choć na mocy art. 14 tego rozporządzenia państwa członkowskie mogą doręczać dokumenty sądowe osobom zamieszkałym w innym państwie członkowskim bezpośrednio drogą pocztową – listem poleconym za potwierdzeniem odbioru lub równoważną przesyłką; mogą również wybrać zastosowanie innej procedury przewidzianej w tym rozporządzeniu, aby mieć pewność, że wysłane dokumenty zostaną prawidłowo przekazane.

Ponadto w ocenie wspomnianego powyżej obowiązku należy również uwzględnić przepisy art. 165 ust. 2 polskiego kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którymi, za datę doręczenia dokumentu uznaje się datę jego dostarczenia do sądu lub do polskiego publicznego operatora pocztowego.



Wnioski

Biorąc pod uwagę powyższe, Komisja zamierza poruszyć kwestie przytoczone w podpunkcie c) z władzami polskimi.

Jednocześnie Komisja bardzo uważnie kontroluje skuteczność istniejących europejskich instrumentów prawnych. Jak określono w art. 24 rozporządzenia (WE) nr 1393/2007, Komisja przedstawi sprawozdanie na temat stosowania rozporządzenia nie później niż dnia 1 czerwca 2011 r. W sprawozdaniu Komisja zamierza rozważyć możliwość stosowania nowoczesnych środków komunikacji elektronicznej, tak aby umożliwić bezpieczną wymianę korespondencji. W sprawozdaniu a także, być może, w przeglądzie rozporządzenia należy również ocenić potrzebę ustanowienia wspólnych minimalnych norm lub zasad postępowania cywilnego w odniesieniu do doręczania dokumentów.

4. Dodatkowa odpowiedź Komisji otrzymana dnia 6 września 2011 r.

Petycja 0277/2010


Polskie władze odpowiedziały na zapytanie Komisji w dniu 7 czerwca 2011 r. W odpowiedzi polskiego Ministerstwa Sprawiedliwości podkreślono gotowość do rozpoczęcia prac przygotowawczych w celu zbadania kwestii poruszonych przez Komisję. Odpowiedź ta nie zawierała jednak żadnego zobowiązania dotyczącego terminu i wyniku prac prowadzących do niezbędnej zmiany polskiego kodeksu postępowania cywilnego. Dlatego Komisja, jako „strażniczka traktatu”, kontroluje skuteczność istniejących europejskich instrumentów prawnych i podejmie odpowiednie działania. Komisja przedstawi sprawozdanie ze stosowania rozporządzenia 1393/2007 przed końcem pierwszego kwartału 2012 r. W sprawozdaniu Komisja zamierza rozważyć możliwość stosowania nowoczesnych środków komunikacji elektronicznej, tak aby umożliwić bezpieczną wymianę korespondencji. W sprawozdaniu tym – i ewentualnie w przeglądzie – należy również ocenić potrzebę ustanowienia wspólnych minimalnych norm lub zasad postępowania cywilnego w odniesieniu do doręczania dokumentów.

5. Dodatkowa odpowiedź Komisji otrzymana dnia 28 czerwca 2013 r.

Petycje 0277/2010 i 1399/2010


Petycje dotyczą zwiększenia integracji europejskiej w zakresie urzędowego dostarczania dokumentów, a ich autorzy w szczególności zwracają się o możliwość otrzymania dokumentów bezpośrednio pocztą lub na adres elektroniczny.

Komisja przywiązuje wielką wagę do usprawnienia przekazywania dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych i handlowych w ramach współpracy pomiędzy państwami członkowskimi. Doręczanie dokumentów w Unii Europejskiej znacznie poprawiło się w ciągu ostatnich dziesięciu lat. W 2000 r. Unia Europejska przyjęła rozporządzenie ((WE) nr 1348/2000) ustanawiające zasady proceduralne służące ułatwianiu przesyłania dokumentów z jednego państwa członkowskiego do innego. Rozporządzenie to zostało następnie zastąpione rozporządzeniem (WE) nr 1393/2007, które obowiązuje od dnia 13 listopada 2008 r.

Przyjęcie rozporządzenia z 2007 r. nastąpiło po przyjęciu w 2004 r. sprawozdania na temat stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1348/2000 w sprawie doręczania w państwach członkowskich sądowych i pozasądowych dokumentów w sprawach cywilnych i handlowych.

W rozporządzeniu przewidziano różne sposoby przesyłania i doręczania dokumentów sądowych i pozasądowych: przesyłanie przez agencje przekazujące i przyjmujące, przekazanie drogą konsularną lub dyplomatyczną, doręczanie pocztą i doręczanie bezpośrednie.

Każdy z tych sposobów jest prawnie wiążącym sposobem doręczania dokumentów w państwach członkowskich UE. W rozporządzeniu nie przewidziano jednak przesyłania dokumentów drogą elektroniczną.

Artykuł 1135 polskiego kodeksu postępowania cywilnego nakłada na strony postępowania sądowego w sprawach cywilnych i handlowych, które zamieszkują w innym państwie członkowskim (lub w innym kraju) obowiązek wskazania w Polsce przedstawiciela prawnego lub pełnomocnika do doręczeń. W razie niewskazania pełnomocnika do doręczeń, przeznaczone dla tej strony pisma sądowe pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.

Kwestii zgodności takiego obowiązku z prawem Unii dotyczy niedawna sprawa C-325/11 (Alder) 1 wniesiona do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przez polski sąd. Prawne rozważania dotyczą tego, czy to prawo krajowe określa sytuacje, w których dokument musi być przekazany, zgodnie z rozporządzeniem, między państwami członkowskimi w celu doręczenia. We wspomnianej sprawie dwóch obywateli mieszkających w Niemczech wystąpiło z powództwem do polskiego sądu przeciwko dwóm obywatelom zamieszkałym w Polsce. Polskie prawo procesowe zobowiązuje powodów z zagranicy do wskazania pełnomocnika w Polsce uprawnionego do przyjęcia doręczenia dokumentów. W przeciwnym razie dokumenty są dołączane do akt sprawy, co jest równoznaczne z ich doręczeniem. Powodowie nie wskazali pełnomocnika, a ich powództwo zostało odrzucone po rozprawie, na którą się nie stawili.

Europejski Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, że w przypadku gdy adresat dokumentu zamieszkuje w innym państwie członkowskim, doręczenie dokumentu sądowego musi odbywać się zgodnie z wymogami rozporządzenia. W związku z tym system, który wymaga pełnomocnika na terytorium państwa członkowskiego do celów doręczenia dokumentów sądowych stronom zamieszkałym w innych państwach członkowskich nie spełnia wymogów rozporządzenia.

W art. 165 ust. 2 polskiego kodeksu postępowania cywilnego przewidziano, że datę doręczenia dokumentu stanowi data oddania pisma w sądzie lub w polskiej placówce pocztowej.

Podobnie jak w przypadku postanowienia, o którym mowa w pkt 3, także ten przepis można uznać za niezgodny z prawem Unii, w szczególności z art. 18 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, ponieważ faworyzuje on (poprzez zrównanie skutku oddania pisma polskiemu operatorowi publicznemu ze złożeniem dokumentu w sądzie) strony, które korzystają z usług polskiego operatora usług pocztowych, i jako taki może być przejawem pośredniej dyskryminacji ze względu na przynależność państwową. Skutek takiej ewentualnej pośredniej dyskryminacji sam w sobie nie pozbawia stron możliwości udziału w postępowaniu sądowym. A zatem, aby ocenić ewentualną niezgodność tego środka z art. 18 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, konieczna byłaby ocena uzasadnienia podanego przez polski rząd, tj. że wysłanie dokumentów u innych operatorów niż polski operator publiczny nie gwarantuje takiego samego poziomu pewności dotrzymania określonych terminów, i tylko na tej podstawie dokonać oceny proporcjonalności środka.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, Komisja poruszyła te kwestie w piśmie skierowanym do polskich władz w dniu 17 marca 2011 r. Polskie władze odpowiedziały w 2011 r., a w 2012 r. udzieliły dalszych informacji. W odpowiedzi polskiego Ministerstwa Sprawiedliwości podkreślono gotowość do rozpoczęcia prac przygotowawczych w celu zbadania kwestii poruszonych przez Komisję. Odpowiedź ta nie zawierała jednak żadnego zobowiązania dotyczącego terminu i wyniku prac prowadzących do niezbędnej zmiany polskiego kodeksu postępowania cywilnego. Dlatego Komisja, jako „strażniczka traktatu”, skontroluje skuteczność istniejących instrumentów prawnych UE i podejmie odpowiednie działania.

Komisja przedstawi sprawozdanie ze stosowania rozporządzenia (WE) nr 1393/2007 w 2013 r. W sprawozdaniu tym Komisja zamierza rozważyć możliwość wsparcia nowoczesnych środków komunikacji elektronicznej, aby umożliwić bezpieczną korespondencję.


W sprawozdaniu, i ewentualnie w późniejszym przeglądzie, należy również ocenić potrzebę ustanowienia wspólnych minimalnych norm lub zasad postępowania cywilnego w odniesieniu do doręczania dokumentów.


1 Między innymi, sprawa 152/73, Sotgiu/Deutsche Bundespost, [1974] Zb.Orz. 153 pkt 11.

2 Między innymi: sprawa C-221/89, Factortame [1991] Zb.Orz. I-3905 pkt 32; sprawa C-114/97, Komisja przeciwko Hiszpanii [1998] Zb.Orz. I-6717, pkt 44; sprawa C-279/93 Finanzamt Köln przeciwko Schumacker [1995] Zb.Orz. I-225, pkt 28 i 29.

3 Między innymi: sprawa C-398/92 Mund & Fester przeciwko Hatrex Internationaal Transport [1994] Zb.Orz. I-467, pkt 16 i 17; sprawa C-29/95 Pastoors [1997] Zb.Orz. I-285, pkt 24; sprawa 323/95 Hayes przeciwko Kronenberger [1997] Zb.Orz. I-1711, pkt 24.

1 Orzeczenie w sprawie C- 325/11 (Alder) z dnia 19 grudnia 2012 r.

CM\943019PL.doc


PE460.704v03-00

PL Zjednoczona w różnorodności PL


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość