Strona główna

Piotr Łubiński Specyfika wojny morskiej


Pobieranie 18.23 Kb.
Data19.06.2016
Rozmiar18.23 Kb.

Piotr Łubiński

Specyfika wojny morskiej




Zakres zastosowania

Prawo morskich konfliktów zbrojnych ma zastosowanie na obszarach, gdzie strony przeciwne mogą realizować działania wrogie, a są to:



- wody wewnętrzne,

- morze terytorialne,

- obszary o ograniczonej suwerenności państwa nadbrzeżnego,

- morze otwarte oraz

- przestrzeń powietrzna nad tymi obszarami.



Podstawowe zasady

- konieczność rozróżnienia

- odpowiednie środki ostrożności przy podejmowaniu ataku

- zakazane są działania zbrojne przeciwko określonym obiektom:

- statki szpitalne,

- małe łodzie ratownictwa morskiego,

- łodzie kartelowe1,

- obiekty przewożące dobra kultury,

- statki pasażerskie służące do przewozu pasażerów cywilnych,

- statki spełniające misje religijne,

- małe jednostki i łodzie rybołówstwa przybrzeżnego, tratwy i łodzie ratunkowe,

- okręty które się poddały itp.
Środki i metody walki

- Miny

- Torpedy

- Rakiety

- Blokada-wymogi:

- efektywność - blokada która nie jest efektywną, a zwłaszcza tzw. blokada „papierowa” (tylko zadeklarowana a nie faktycznie sprawowana), nie może być uznana za legalną,

- notyfikowanie ustanowienia wszystkim państwom faktu wprowadzenia blokady,

- notyfikowanie wszelkich zmian odnośnie blokady,

- wymóg aby blokada dotyczyła jedynie wybrzeża należącego do wroga lub terytorium okupowanego,

- bezstronność - blokada powinna być stosowana się do statków wszystkich państw,

- zakaz ustanawiania blokady, jeżeli jej celem jest pozbawienie ludności cywilnej dóbr niezbędnych do przeżycia lub, jeżeli szkody poniesione przez ludność cywilną będą wyższe niż spodziewana korzyść wojskowa.
Kontrabanda wojenna:

Kontrabandę dzielimy na:

- kontrabandę całkowitą, bezwzględną (tj. dobra, które przez swą naturę mogą zostać użyte w czasie wojny, mogą być to dobra takie jak broń, amunicja itp.)

- kontrabandę częściową, warunkową (tj. dobra, które w specjalnych okolicznościach mogą być przydatne podczas działań wojennych, czyli przykładowo żywność, środki transportu).



Prawo wizyty i rewizji – Prawo to jest ściśle związane z prezentowanymi wcześniej zagadnieniami tj. kontrabandą i blokadą wojenną. Celem wizyty i rewizji jest sprawdzenie, czy statek nie przewozi ładunku, który może stanowić kontrabandę wojenną oraz czy deklarowana bandera pod którą płynie jest zgodna z rzeczywistością. Z prawa wizyty i rewizji mogą korzystać jedynie okręty wojenne państw wojujących. Działania takie mogą być podjęte w stosunku do statków handlowych neutralnych na morzu otwartym. W sytuacji, gdy statek handlowy:

- przewozi kontrabandę,

- działa pod kierownictwem strony przeciwnej,

- usiłuje przełamać blokadę,

- nie posiada odpowiednich dokumentów określających pochodzenie towarów lub okrętu itp.,

może być wykonane w stosunku do niego prawo łupu.


Prawo łupu – Pojęcie to jest przykładem istnienia pewnych instytucji w prawie wojny morskiej w oparciu o wielowiekowy zwyczaj. Prawo łupu ma zastosowanie w trakcie wojny na morzu i oznacza uprawnienie strony wojującej do dokonania zaboru dóbr należących do strony przeciwnej. Bezwarunkowemu zajęciu podlegają okręty i mienie służące bezpośrednio wysiłkowi wojennemu, oraz własność państwowa strony przeciwnej. W sytuacji, gdy dochodzi do zajęcia własności osób prywatnych pochodzących z kraju nieprzyjaciela, o losie tych dóbr decyduje trybunał kaperski.

Towary przewożone przez okręty neutralne również mogą podlegać prawu łupu, jeżeli zalicza się je do kontrabandy.


Wojna podmorska – Okręty podwodne po raz pierwszy na dużą skalę zostały zastosowane w trakcie I wojny światowej. Spowodowało to konieczność określenia ram prawnych dla działań wojny podmorskiej, zwłaszcza w kwestii możliwości atakowania statków handlowych. Pierwsze próby mające na celu uregulowania wojny podmorskiej podjęto w trakcie konferencji waszyngtońskiej, w latach 1921-1922. Wśród poruszonych tematów pojawiła się kwestia stosowania gazów duszących a także okrętów podwodnych. Traktat waszyngtoński będący owocem prac tej konferencji nie został jednak ratyfikowany. Dalsze prace na uregulowaniem wojny podmorskiej podjęto w trakcie konferencji panamerykańskiej w Hawanie w roku 1928. Prace okazały się bardziej owocne. Ustalono, że okręty podwodne podlegają tym samym zasadom, co okręty nawodne. W Londynie przyjęto w 1930 roku traktat o ograniczeniu i redukcji zbrojeń morskich, a w 1936 r. uzupełniający protokół, zwany londyńskim. Z prac tych wynikał zakaz zatapiania okrętów handlowych w sytuacji, gdy nie zabezpieczono losu załogi, pasażerów i dokumentów statku. Atak był dopuszczalny w sytuacji, gdy statek handlowy uporczywie odmawiał zatrzymania się lub rewizji. Pomimo tych ustaleń, w trakcie II wojny światowej wszystkie strony konfliktu toczyły nieograniczoną wojnę morską.
Statki szpitalne:

Statki te powinny przekraczać 2000 ton wyporności (chodzi o minimalny standard) co wynika z treści art. 26 KG II. Statki takie powinny podlegać określonym wymogom. Są to:

- konieczność pomalowanie na biało,

- oznaczenie znakiem rozpoznawczym Czerwonego Krzyża,

- posiadanie flagi kraju pochodzenia.
Zbieranie rannych – Dawniej w trakcie wojny morskiej rannych zbierały specjalne statki szpitalne. Obecnie w związku ze zmianą ich charakteru, służą jedynie do udzielania pomocy na pokładzie. Obowiązek poszukiwania rannych, chorych i rannych został nałożony na okręty bezpośrednio zaangażowane w walkę morską. Poszukiwania takie są o tyle niebezpieczne, że statkom takim nie przysługuje z tego tytułu żadna ochrona, z drugiej wszakże strony - atak na rozbitków stanowi zbrodnię wojenną.

Stosowna ochrona przysługuje również wszelkiego rodzaju okrętom pełniącym medyczne funkcje pomocnicze jak i szalupom ratunkowym.


Pogrzeb na morzu – art. 20 KG II – nakazuje stronom dokonywać pogrzebu w sposób indywidualny oraz poprzedzić go, jeżeli okoliczności na to pozwolą, dokładnymi badaniami lekarskimi, w celu stwierdzenia śmierci, ustalenia tożsamości zmarłego i umożliwienia zdania z tego sprawy. Jeśli zmarły posiadał podwójną tabliczkę tożsamości, połowa tej tabliczki pozostanie na zwłokach.

1 Łodzie kartelowe służą do przewozu jeńców.





©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość