Strona główna

Plan realizacji materiału z języka polskiego w zakresie podstawowym wraz z wymaganiami edukacyjnymi dla klasy II lo im. I. Sendler w Skwierzynie w roku szkolnym 2014/2015


Pobieranie 182.36 Kb.
Strona1/2
Data19.06.2016
Rozmiar182.36 Kb.
  1   2
Plan realizacji materiału z języka polskiego w zakresie podstawowym

wraz z wymaganiami edukacyjnymi dla klasy II LO im. I. Sendler w Skwierzynie

w roku szkolnym 2014/2015
Poniższy plan realizacji materiału z języka polskiego w zakresie podstawowym został opracowany na podstawie programu nauczania języka polskiego „Przeszłość to dziś” autorstwa Zofii Starownik (wydawnictwo Stentor, Warszawa 2012 r.).


Tematyka i problematyka lekcji

Liczba godzin

Wymagania na poziom podstawowy

Uczeń:

Wymagania na poziom ponadpodstawowy

Uczeń:

1. Lekcja organizacyjna

1

- przedstawia program i cele nauczania, zasady organizacji zajęć i kryteria oceniania na lekcjach języka polskiego w zakresie podstawowym




2. Juliusz Słowacki jako liryk

3

– wyjaśnia, dlaczego polskie życie intelektualne

i kulturalne rozwijało się na emigracji

– wskazuje, w jaki sposób ten fakt odzwierciedlił się w literaturze (etos emigranta, pielgrzyma zmierzającego do duchowej ojczyzny)

– na konkretnych przykładach ukazuje, jak twórcy emigracyjni próbowali kształtować duchowe oblicze narodu

– analizując Grób Agamemnona, przedstawia ocenę narodu polskiego (a także przyczyny klęski powstania listopadowego)

– wskazuje postulatywną funkcję utworów romantycznych (apele o przebudowę społeczną

i moralne odrodzenie narodu)

– wyjaśnia, w jaki sposób literatura i sztuka przyczyniły się do przetrwania narodu bez państwa

– dokonuje analizy i interpretacji wierszy Słowackiego: wskazuje ich przesłanie, określa funkcje środków artystycznych

– czyta ze zrozumieniem fragment rozprawy naukowej nt. utworów romantycznych

– na konkretnych przykładach (np. słownictwa

z czytanych utworów) wskazuje zmiany znaczeniowe, jakie zaszły w wyrazach

– wykorzystuje słowniki dawnej polszczyzny (w tym dostępne w Internecie), omawiając zmiany znaczeniowe analizowanego słownictwa

– interpretuje wiersz „Testament mój” Słowackiego, wychodząc od tytułu i formy podawczej

– wskazuje obecne w nim toposy (łódź, sternik, symboliczny pogrzeb poety)

– określa funkcje apostrof obecnych w wierszu

– interpretuje przesłanie, jakie poeta zostawił narodowi


– wyjaśnia, co to znaczy, że literatura romantyczna tworzyła kulturową przestrzeń wolności

– wskazuje środki stylistyczne służące idealizacji obrazu wymarzonej ojczyzny

– interpretuje motywy symboliczne w Grobie Agamemnona

– interpretuje wiersz [Szli krzycząc...]

– wskazuje przykłady inwersji składniowej

i określa jej funkcję w wierszu romantycznym

– dokonuje samodzielnej analizy i interpretacji wybranych utworów romantycznych (kierując się wskazówką interpretacyjną)

– pisze wypracowanie (np. rozprawkę) na temat sposobów istnienia narodu bez państwa

– rozpoznaje rodzaje zmian znaczeniowych wyrazów (rozszerzenie, zawężenie i przesunięcie znaczenia); omawia je na przykładach

– wymienia najbardziej znane słowniki dawnej polszczyzny, wie, gdzie można je znaleźć w Intrenecie i jak z nich skorzystać

– dokonuje samodzielnej analizy i interpretacji wiersza, wykorzystując różne konteksty (biograficzny, kulturowy, tradycji literackiej itp.)

– rozpoznaje charakter wiersza (badając wersyfikację)

– określa funkcję melodyjności utworu


3. „Samotny jak nikt”- C. K. Norwid

2

– przy pomocy nauczyciela analizuje i interpretuje wiersz Fortepian Szopena

– charakteryzuje warstwę brzmieniową utworu

– wyjaśnia symbolikę motywów i postaci obecnych w utworze

– na podstawie wiersza charakteryzuje najważniejsze założenia Norwidowskiej koncepcji sztuki

– wyjaśnia, dlaczego Chopina nazywano „poetą fortepianu” i jakie znaczenia wiązały się z tym określeniem (romantyczna synteza sztuk)

– interpretuje sformułowanie: „ideał sięgnął bruku”, podkreślając obecną w nim grę słów (paradoks)

– pisze pracę (w formie eseju lub rozprawki) na temat uszlachetniającego wpływu muzyki na człowieka

– wyjaśnia, kim są postacie przywołane

w wierszu Norwida i co je łączy

– interpretuje funkcję Norwidowskiego przemilczenia (przypomina też o obecności tego środka artystycznego we wcześniej poznanych utworach)

– wygłasza komentarz na temat sensu, jaki dostrzegał Norwid w pośmiertnych losach wielkich ludzi

– czyta ze zrozumieniem wywiad z badaczką literatury romantycznej

– wyjaśnia, na czym polega romantyczna koncepcja poety-wieszcza

– objaśnia etymologię słowa „wieszcz” i jego przesunięcie znaczeniowe

– przedstawia patriotyczny wymiar poezji wieszczów i jej rolę w zachowaniu tożsamości narodu pozbawionego własnego państwa (trwającego w kulturze)

– wskazuje przykłady kultu wieszczów i ich utworów w XIX w. i później




– charakteryzuje Norwidowską koncepcję sztuki i artysty (opozycyjną do koncepcji wieszczów)

– wskazuje odrębność społecznej i artystycznej postawy Norwida

– analizuje melodykę wiersza, rozpoznając zróżnicowanie rytmiczne utworu

– zbiera wnioski z różnych utworów i formułuje tezę o Norwidowskiej koncepcji wybitnej jednostki i jej roli w postępie ludzkości

– wykorzystuje informacje znalezione w literaturze przedmiotu do interpretacji utworów i syntetyzowania wiedzy

– w koncepcji poety-wieszcza wskazuje elementy postaw romantycznych i filozofii epoki

– wyjaśnia, jakie były źródła i przyczyny romantycznego kultu wieszczów

– wskazuje wzory postaw podsuwane przez poezję wieszczów (rekapitulacja wiedzy)

– wyjaśnia, czym było „brązownictwo” i na czym polegała „antybrązownicza” działalność Żeleńskiego- Boya


4. W ogrodzie „Pana Tadeusza”

10

– streszcza akcję i fabułę utworu, uwzględniając kompozycję

– wymienia i charakteryzuje postacie

– charakteryzuje Pana Tadeusza jako epopeję, ale dostrzega też cechy innych gatunków literackich (np. sielanki, poematu opisowego, komedii, satyry, poematu heroikomicznego, baśni)

– w różnych obszarach dzieła wskazuje idealizację utraconej ojczyzny

– wyjaśnia kluczową rolę powtarzającego się przymiotnika „ostatni”

– odwołując się do konkretnych fragmentów, wyjaśnia, na czym polegają walory plastyczne dzieła

– wyjaśnia funkcje trzynastozgłoskowca i jego związek z antycznym heksametrem

– dostrzega opisowość utworu, wskazuje jej przykłady, odwołując się do konkretnych fragmentów (np. opis dworu i jego otoczenia, stroju, broni, serwisu)

– charakteryzuje obraz szlachty, jej mentalność, obyczaje, styl życia itd.

– wskazuje zróżnicowanie szlachty (magnat Horeszko, dwór szlachecki Sopliców, zaścianek Dobrzyńskich); formułuje własne opinie i oceny na temat tej warstwy społecznej

– wskazuje różne opisy przyrody, określając ich funkcję

– analizuje wybrany opis przyrody, wskazując funkcję środków stylistycznych

– wskazuje obecność onomatopei w języku potocznym i określa jej funkcję

– określa charakter narracji; charakteryzuje narratora, dostrzegając jego różne oblicza

– komentuje osobisty ton pojawiający się

w wypowiedziach narratora

– charakteryzuje Jacka Soplicę jako bohatera romantycznego – odmiennego od Konrada lub Kordiana

interpretuje Epilog, wyjaśniając funkcje zastosowanego w nim kontrastu; wskazuje środki stylistyczne służące idealizacji obrazu ojczyzny

– analizuje różne warstwy filmu, odnosząc je do właściwych elementów dzieła; wykorzystuje wiedzę o filmie i jego języku (obraz w ruchu, zdjęcia, muzyka, inne dźwięki, kostiumy, gra aktorów)

– pisze wypracowanie na temat wskazanego aspektu Pana Tadeusza (temat do wyboru lub analiza wybranego fragmentu ze wskazówką interpretacyjną)

– na konkretnych przykładach wskazuje relacje, jakie mogą zachodzić między znaczeniami wyrazów (np. synonimia, antonimia, polisemia, homonimia); rozpoznaje je

– podaje synonimy, antonimy itp. wskazanych wyrazów



– wyjaśnia, dlaczego Pan Tadeusz jest „świętą księgą” dla Polaków

– wskazuje w utworze elementy romantyczne i nieromantyczne

– wskazuje obecne w utworze elementy tradycji literackiej i kulturowej

-porównuje cechy gatunkowe Pana Tadeusza z tradycją eposu Homeryckiego

– wyjaśnia, jaki wpływ na charakter utworu ma kategoria „widzę i opisuję” oraz „przeniesienie utęsknionej duszy” do kraju lat dziecinnych

– wskazuje zróżnicowanie wiersza w zależności od sytuacji i bohatera

– wskazuje pozaliterackie źródła apoteozy szlacheckiego dworu – ostoi polskości

– przygotowuje samodzielnie prezentację na temat różnych elementów obyczajowości szlacheckiej ukazanej w utworze (tytuły, pieniactwo, potrawy, stroje, przywiązanie do polskiego obyczaju, koligacje rodzinne, uczty, polowania, tradycje rycerskie); wykorzystuje własne wiadomości z różnych źródeł oraz samodzielnie znalezione materiały i ilustracje

– wskazuje idealizację obrazu przyrody i odejście od wierności realiom na rzecz odtworzenia „wyższego ładu świata”

– wskazuje obecność nadrzędnego rytmu natury rządzącego czasem utworu i działaniami bohaterów

– wskazuje relację „dom i świat”, na której oparty jest świat przedstawiony utworu

– odnosi ją do czasu (rytm natury w „cichej wsi litewskiej” – czas burzliwej historii w Europie, skąd docierają jej odgłosy)

– interpretuje dzieło, wykorzystując fragmenty prac naukowych znanych badaczy Mickiewiczowskiego dzieła

– docieka, dlaczego tytułowym bohaterem Mickiewicz uczynił postać „pospolitego” młodzieńca, a nie wyjątkowego bohatera tragicznego

– na podstawie Epilogu rekonstruuje obraz polskiej emigracji

– porównuje go z mesjanistyczną koncepcją pielgrzymstwa polskiego

– pisze samodzielną dłuższą pracę (np. rozprawka, esej, recenzja) na temat wskazanego obszaru dzieła, wykorzystując różnorodne konteksty

– analizuje relacje semantyczne zachodzące między wskazanymi wyrazami

– dostrzega wartość stylistyczną wyrazów powiązanych różnymi relacjami (w omawianych utworach literackich)


5. Pozytywiści wobec przeszłości i teraźniejszości

4

– wyjaśnia termin pozytywizm, uwzględniając jej różne odniesienia

– wyjaśnia, jakie były historyczne i polityczne źródła polskiego pozytywizmu

– korzystając z różnych źródeł wiedzy, charakteryzuje epokę postyczniową

– czyta ze zrozumieniem fragment książki Jerzego W. Borejszy, wykorzystuje zawarte w nim wiadomości w wypowiedziach dotyczących pracy organicznej

– na podstawie fragmentu Nad Niemnem dokonuje analizy i interpretacji opisu mogiły powstańczej, zwracając uwagę na obecną w nim sakralizację

– streszcza tekst Jerzego W. Borejszy zgodnie ze wskazówkami z rozdziału „Do matury krok po kroku”

– na podstawie fragmentu Nad Niemnem analizuje literackie środki ukształtowania przestrzeni, w której rozgrywa się akcja

– interpretuje dzieło malarskie

– na przykładzie wybranej powieści historycznej Henryka Sienkiewicza wskazuje cechy gatunkowe

– charakteryzuje bohaterów wybranej powieści historycznej Henryka Sienkiewicza

– prezentuje sylwetkę ulubionego bohatera powieści historycznej Henryka Sienkiewicza

– opisuje wybraną scenę z powieści Henryka Sienkiewicza

– interpretuje wiersz Adama Asnyka, określa postawy, o których mówi osoba mówiąca w wierszu

– z pomocą nauczyciela interpretuje wiersz Anny Kamieńskiej Niemowa

– bierze udział w projekcie na temat „wieku pary i elektryczności”, zwraca szczególną uwagę na architekturę tego okresu

– wymienia cechy tekstów urzędowych

– omawia typy tekstów w stylu urzędowym (np. podanie, życiorys, CV, list motywacyjny, sprawozdanie, protokół)

– korzysta ze słowników języka polskiego, wyrazów obcych, skrótów i skrótowców

– pisze list motywacyjny, CV, pismo w stylu urzędowym


– omawia filozoficzne założenia epoki, podkreślając związki i zależności (Auguste Comte, John Stuart Mill, Herbert Spencer)

– wykorzystuje słowniki oraz inne źródła do pogłębienia wiedzy na temat założeń filozoficznych epoki pozytywizmu

– wyjaśnia, na czym polegał język ezopowy

– wyjaśnia, w jaki sposób zostały przełożone na polskie realia hasła ewolucjonizmu, organicyzmu, scjentyzmu, utylitaryzmu (uwzględnia kontekst historyczny i kulturowy)

– omawia środki stylistyczne należące do języka ezopowego

– wykorzystuje proponowane konteksty, porównując sposoby ukazania motywu powstania styczniowego w dziele literackim i plastycznym

– wyjaśnia, czym dla Henryka Sienkiewicza jest historia, wykorzystuje fragment tekstu O powieści historycznej

– wyjaśnia pojęcie kancelaryzmu

– przekształca wypowiedzi na tekst urzędowy

– rozróżnia odmiany stylu urzędowego



6. Polscy pozytywiści i palące tematy

4

– wymienia główne punkty programu polskich pozytywistów, zwracając uwagę na problematykę wsi, emancypację kobiet oraz asymilację Żydów (tzw. kwestia żydowska)

– wyjaśnia, czym były praca organiczna i praca u podstaw

– we fragmencie Nad Niemnem przedstawia wygląd wsi w porze żniw, zwracając uwagę na rytualny charakter pracy Bohatyrowiczów, wskazuje zabiegi podkreślające wartość pracy jako źródła nadającego sens życiu człowieka

– czyta ze zrozumieniem artykuł Elizy Orzeszkowej

– odnajduje w nim informacje o sytuacji kobiet w XIX w.

– wyjaśnia pojęcia: emancypantka, feministka (wskazuje różne zakresy użycia, różnice stylistyczne i chronologiczne)

– dyskutuje na temat ról społecznych kobiety, zawodów kobiecych itp. – dawniej i współcześnie, zwraca uwagę na znaczenie stereotypu

– wykazuje, że tekst Elizy Orzeszkowej

ma charakter tekstu publicystycznego

– pisze streszczenie Kamizelki zgodnie

z sugestiami z rozdziału „Do matury krok po kroku”

– na podstawie Kamizelki omawia cechy noweli jako jednego z głównych gatunków pozytywistycznych

– określa zasadę kompozycyjną i nastrój noweli

– charakteryzuje narratora oraz bohaterów noweli Bolesława Prusa

– wyjaśnia symboliczne znaczenia kamizelki

– określa przesłanie utworu

– omawia rolę prasy w pozytywizmie

– charakteryzuje styl dziennikarski i publicystyczny

– wskazuje różnice między stylem dziennikarskim i publicystycznym

– omawia cechy językowe tekstów informacyjnych

– charakteryzuje typowe gatunki publicystyczne (esej, reportaż, felieton)

– wskazuje cechy felietonu w tekście Bolesława Prusa Wieża paryska

– podaje przykłady szablonów językowych

– wyjaśnia pojęcie lidu



– pisze felieton na temat emancypacji kobiet oraz feminizmu

– we fragmencie Nad Niemnem wskazuje tekst kultury, do którego odwołuje się narrator opowiadający o żniwiarzach

– zabiera głos w dyskusji na temat miejsca kobiet we współczesnym życiu politycznym i społecznym, w kulturze i sztuce

– interpretuje Kamizelkę jako przykład noweli z sokołem

– omawia zjawisko potocyzacji języka mediów

– uczestniczy w dyskusji na temat różnic między językiem telewizji i językiem radia

– na konkretnych przykładach wskazuje różnice miedzy stylem dziennikarskim i publicystycznym


7. Poszukiwanie prawdy o rzeczywistości

3

- tworzy definicję realizmu

-wymienia cechy powieści realistycznej

- charakteryzuje jej styl

- omawia założenia realizmu

- określa problematykę „Nany” i „Pani Bovary”

- omawia technikę różnych punktów widzenia

- przedstawia własne odczucia na temat omawianych utworów

- tworzy portret psychologiczny Emmy Bovary

- rozumie pojęcie bowaryzmu

- przygotowuje prezentację na temat zapożyczeń w polszczyźnie

- prezentuje własne stanowisko w sprawie zapożyczeń


- podaje podstawowe informacje na temat powieści tendencyjnej

- porównuje realizm z naturalizmem

- przygotowuje samodzielna wypowiedź na temat wybranego twórcy prozy realistycznej, wykorzystując wiedzę z różnych źródeł

- interpretuje dzieła sztuki realistycznej, dostrzegając związek między malarstwem XIX w. a postulatami pozytywizmu



8. Labirynty realizmu

12

– wyjaśnia, dlaczego powieść (obok noweli i krótkich form prozatorskich) stała się głównym gatunkiem pozytywizmu

– na podstawie Lalki omawia cechy powieści dojrzałego realizmu

● charakteryzuje świat przedstawiony utworu

● omawia budowę akcji i fabuły

● przedstawia szeroki i bogaty obraz życia społecznego (panoramiczność)

● zwraca uwagę na bogactwo szczegółów

● wskazuje rolę każdego z narratorów

● charakteryzuje bohaterów, ich motywacje, osobowości, język itp.

– analizuje sposoby indywidualizacji postaci

– wskazuje cechy typowe w zindywidualizowanych postaciach

– przedstawia krytyczny i pesymistyczny obraz polskiego społeczeństwa zawarty w Lalce (wielkie rozczarowania epoki i kryzys programu pozytywistycznego)

– interpretuje Lalkę jako powieść o miłości, społeczeństwie, rodzącym się kapitalizmie, „rozkładzie” społecznym, mieście

– charakteryzuje Wokulskiego jako złożoną postać o cechach romantycznych i pozytywistycznych

– odczytuje informacje ukryte w języku ezopowym, jakim mówi się o powstaniu styczniowym i wcześniejszych zrywach narodowowyzwoleńczych

– przywołuje cytaty dotyczące sytuacji warszawskich Żydów, komentuje relacje Polaków z innymi nacjami

– czyta literaturę naukową i przetwarza zaczerpnięte z niej informacje

– pisze pracę (rozprawka, esej, opinia) na temat swojego odczytania Lalki Bolesława Prusa

– zgodnie ze wskazówkami z rozdziału „Do matury krok po kroku” pisze charakterystykę Stanisława Wokulskiego, prezentując złożoną sylwetkę psychiczną bohatera (dodatkowo tworzy konspekt własnej pracy)

– ćwiczy umiejętność pracy z fragmentem utworu literackiego – na podstawie zamieszczonego w podręczniku fragmentu Lalki pisze charakterystykę Szlangbauma

– wyjaśnia pojęcia: socjolekt, argotyzm, profesjolekt

– wskazuje różnice między socjolektem a profesjolektem

– podaje przykłady argotyzmów charakterystycznych dla gwary szkolnej, przygotowuje na ten temat dłuższą wypowiedź, wykorzystując wiedzę z różnych źródeł



– analizuje język i styl każdego z narratorów (np. wskazuje monolog wewnętrzny, mowę pozornie zależną; określa funkcje tych środków)

– określa artystyczną funkcję zastosowanych w powieści retrospekcji

– w pogłębiony sposób interpretuje tytuł powieści, odnosząc go m.in. do toposu człowieka-marionetki w rękach losu

– analizuje językowe sposoby indywidualizacji bohaterów

– wskazuje stylizację środowiskową (np. germanizmy w języku Mincla, język Żydów, elementy gwarowe

w mowie postaci pochodzących ze wsi)

– interpretuje Lalkę jako powieść o Warszawie drugiej połowy XIX w., przygotowuje na ten temat prezentację, w której ukaże różne realia społeczne i obyczajowe (ulice, wydarzenia, rozrywki, stroje, zajęcia ludzi itp.)

– w pogłębiony sposób analizuje psychologiczne portrety postaci ukazanych w Lalce

– w pogłębiony sposób

i z uwzględnieniem kontekstu kulturowego analizuje źródła tragizmu Wokulskiego

– wykorzystuje literaturę naukową do pogłębienia interpretacji utworu

– dokonuje syntezy zagadnień dotyczących powieści pozytywistycznej

– pisze pracę w dowolnej formie na temat roli prozy epickiej w okresie pozytywizmu

– pisze recenzję wybranej wersji filmowej Lalki

– interpretuje fragment powieści Stefana Chwina Esther


9. Pytania o wartości

8

– określa problematykę Zbrodni i kary

– wyraża własną opinię na temat dzieła Fiodora Dostojewskiego

– charakteryzuje miasto (Petersburg) przedstawione w powieści, wskazując zagrożenia, jakie niesie

– w obrazie Petersburga odnajduje topos wielkiej wszetecznicy, współczesnej Sodomy

– analizuje obraz inteligencji rosyjskiej

– tworzy portret psychologiczny Raskolnikowa, zwracając uwagę na motywy postępowania bohatera, jego stosunek do zbrodni

– przedstawia relację: Raskolnikow–sędzia Porfiry

– charakteryzuje Sonię, określa jej relacje z rodziną, stosunek do Raskolnikowa

– charakteryzuje wybraną postać, np. Razumichina, Dunię, Marmieładowa

– wypowiada własne opinie na temat wybranych bohaterów, np. Swidrygajłowa

– interpretuje Zbrodnię i karę jako powieść psychologiczną

– bierze udział w dyskusji na temat zagrożeń związanych ze zbytnim zaufaniem rozumowi

– czyta ze zrozumieniem tekst Lwa Szestowa

– charakteryzuje język polski w czasach pozytywizmu, zwracając uwagę na wpływ języka zaborców na polszczyznę XIX w.

– w noweli Z legend dawnego Egiptu odnajduje cechy typowe dla języka pozytywizmu oraz stylu Bolesława Prusa

– omawia zjawisko archaizacji w literaturze pozytywistycznej na przykładzie wybranej powieści Henryka Sienkiewicza



– dokonuje syntezy: obraz miasta w powieści XIX w.

– wykorzystuje topos labiryntu do opisania przestrzeni miasta, w której porusza się Raskolnikow

– zestawia teorię Raskolnikowa z filozofią Nietzschego, wyciąga wnioski

– rekonstruuje proces nawrócenia Raskolnikowa, podkreślając obecność pierwiastka mistycznego

– interpretuje wybrane sny Raskolnikowa

– interpretuje Zbrodnię i karę jako powieść o konflikcie rozumu i natury, wiary

– porównuje obraz Syberii w Zbrodni i karze z obrazem znanym z literatury romantycznej oraz obrazem Repina Nie oczekiwali

– wyjaśnia termin powieść polifoniczna i odnosi go do Zbrodni i kary

– wykorzystuje tekst Lwa Szestowa do interpretacji Zbrodni i kary

– analizuje język wybranych fragmentów Lalki oraz Zbrodni i kary (podręcznik), zwracając uwagę na słownictwo, składnię i sposób obrazowania

– przygotowuje prezentację na temat języka wybranych bohaterów powieści pozytywistycznej


10 Praca klasowa obejmująca poznane utwory pozytywistyczne

2+1

– wie, czym jest estetyka wypowiedzi

– dba o estetykę własnych wypowiedzi – pisemnych i ustnych

– dostrzega w wypowiedziach własnych i cudzych błędy językowe, poprawia je

– określa podstawowe typy błędów językowych

– wyjaśnia, jaka jest norma składniowa współczesnej polszczyzny i kiedy następuje jej naruszenie (na przykładzie konkretnych wypowiedzi)

– wyjaśnia, jaka jest norma fleksyjna współczesnej polszczyzny i kiedy następuje jej naruszenie (na przykładzie konkretnych wypowiedzi)



– analizuje przyczyny błędów językowych pojawiających się w pracach uczniowskich

– interpretuje błąd językowy jako naruszenie normy

– wyjaśnia, czym jest norma językowa, a czym uzus


11. Nastroje epoki, nowe pytania

4

– czyta wiersze młodopolskie z właściwą dykcją i intonacją

– określa nastrój i uczucia podmiotu lirycznego

– odnajduje w wierszach typowe dla schyłku wieku postawy dekadentyzmu, znużenia, przesytu

– wskazuje środki stylistyczne tworzące nastrój melancholii, smutku, przygnębienia, nieokreślonej tęsknoty

– na podstawie utworów wskazuje różne drogi ucieczki od „bólu istnienia”, takie jak nirwana, miłość zmysłowa, sztuka

– wyjaśnia, na czym polega psychizacja krajobrazu

– wskazuje charakterystyczne symbole i motywy młodopolskie (np. „osmętnica”, sen, droga, rzeka, dym), interpretuje je

– charakteryzuje warstwę brzmieniową czytanych utworów

– wyjaśnia przyczyny nagromadzenia motywów eschatologicznych i związanych z młodopolską duchowością

– wymienia i wyjaśnia nazwy epoki: Młoda Polska, modernizm, fin de siècle, neoromantyzm

– z pomocą nauczyciela analizuje poetykę wiersza

– na podstawie przykładowej interpretacji wiersza Kowal przygotowuje własną (pisemną lub ustną) interpretację tego utworu

– wskazuje reminiscencje młodopolskie w wierszach poetów współczesnych

– porównuje postawy schyłku wieków XIX i XX



– określa filozoficzne źródła postawy dekadenckiej (Arthur Schopenhauer)

– czyta ze zrozumieniem tekst Teresy Walas, twórczo wykorzystując go w dyskusji na temat dekadentyzmu

– określa charakter modernistycznej liryki miłosnej

– interpretuje Pocałunek Gustava Klimta w kontekście młodopolskich erotyków

– wyjaśnia, na czym polegał katastrofizm schyłku wieku; odnajduje jego przejawy w czytanych utworach

– charakteryzuje poetykę czytanych wierszy, wskazując typowe i specyficzne środki stylistyczne

– wskazuje filozoficzne konteksty „snów o potędze” (Friedrich Nietzsche)

– przygotowuje krótkie wystąpienie na temat filozoficznych podstaw epoki (Artur Schopenhauer i Friedrich Nietzsche)

– samodzielnie interpretuje czytane utwory, wykorzystując konteksty filozoficzne i biograficzne

– wskazuje przykłady stylizacji (np. modlitewnej) i określa ich funkcję

– określa sposoby wykorzystania przez literaturę i sztukę młodopolską inspiracji orientalnych

– wskazuje w dziełach różnych sztuk (plastyki i muzyki) przykłady motywów związanych z młodopolską duchowością

– komentuje różne nazwy epoki, wykorzystując różnorodne konteksty (np. sięgając do publicystyki epoki)

– samodzielnie interpretuje wiersze, charakteryzując ich poetykę i problematykę

– wyjaśnia, dlaczego Czesław Miłosz wskazuje modernizm jako początek sztuki współczesnej

– porównuje obraz kultury schyłku wieków XIX i XX

– komentuje zestawienie nazw: modernizm i postmodernizm


12. Być artystą

2

– na podstawie wiersza Kazimierza Przerwy-Tetmajera określa młodopolską koncepcję artysty i sztuki

– wyjaśnia, na czym polegał konflikt artysty z filistrem

– określa rolę, jaką przypisywano sztuce i wyjaśnia przyczyny młodopolskiego kultu sztuki i artysty

– wyjaśnia, dlaczego prawdziwa sztuka musiała być, zdaniem twórców młodopolskich, elitarna

– charakteryzuje styl życia cyganerii (bohemy) artystycznej, wymienia znanych twórców (np. związanych z Krakowem), kawiarnie, przytacza anegdoty itd.

– czyta ze zrozumieniem tekst Bożeny Sadkowskiej na temat dandyzmu, charakteryzuje postawę młodopolskiego dandyzmu

– porównuje młodopolską koncepcję artysty z wizją romantyczną (kreacja poety; jego powinności wobec narodu)

– interpretuje dzieła sztuki podejmujące temat artysty i jego dzieła

– na podstawie poznanych tekstów literackich i malarskich przedstawia własne refleksje na temat roli artysty i sztuki

– na podstawie poznanych tekstów literackich i malarskich pisze dłuższą pracę na temat artysty i jego dzieła, korzysta z różnych źródeł wiedzy

– na podstawie informacji z podręcznika oraz innych źródeł wiedzy przygotowuje dłuższą wypowiedź na temat zapożyczeń we współczesnym języku polskim

– podaje przykłady różnych typów zapożyczeń



– na podstawie fragmentu Confiteora wskazuje cechy sztuki młodopolskiej, wyjaśnia znaczenie hasła „sztuka dla sztuki”, określa rolę artysty

– w omawianych tekstach Stanisława Przybyszewskiego, Kazimierza Przerwy-Tetmajera, Charles’a Baudelaie’a wskazuje cechy manifestu poetyckiego

– dokonuje syntezy: porównuje koncepcje artysty i sztuki w różnych epokach, sytuując je w różnorodnych kontekstach i wskazując ich kulturowe źródła

– wskazuje niezbędność motywów skandalu, prowokacji, bulwersowania opinii publicznej, poszukiwania nowych doznań i podniet, uznawania sztuki jako wartości najwyższej

– wskazuje środki literackie charakterystyczne dla poetyki wierszy Baudelaire’a, określa ich funkcję, uwzględnia elementy prowokacji i naruszania dobrego smaku, formułuje sądy interpretacyjne

– wyjaśnia termin poeta przeklęty, odnosząc go do słynnych skandalistów epoki

– wygłasza referat na temat „poetów przeklętych” (Charles’a Baudelaire’a, Arthura Rimbauda, Paula Verlaine’a)

– na podstawie wiersza Andrzeja Bursy określa stosunek współczesnego poety do koncepcji bycia poetą modernistycznym

.– zestawia różne koncepcje artysty poznane w pierwszej i drugiej klasie (np. poeta doctus, poeta wieszcz, poeta cygan, poeta kapłan przed ołtarzem sztuki, poeta przeklęty) i odnosi je do konkretnych sylwetek twórców oraz kreacji literackich

– wypowiada się na temat stosunku purystów językowych do zapożyczeń

– bierze udział w dyskusji na temat potrzeby istnienia zapożyczeń w języku polskim, odwołuje się do wywiadu z profesorem Janem Miodkiem Jestem za ekstraodlotem


13. Poeci w poszukiwaniu istoty świata i nowego języka

4

– przedstawia własne wrażenia związane z omawianymi tekstami

– w czytanych wierszach rozpoznaje charakterystyczne dla Młodej Polski style i poetyki: impresjonizm, symbolizm, ekspresjonizm, klasycyzm

– na podstawie wybranych utworów określa charakterystyczne cechy stylu impresjonistycznego

– wyjaśnia terminy: synestezja, psychizacji pejzażu

– na podstawie konkretnych utworów określa charakterystyczne cechy stylu ekspresjonistycznego

– wyjaśnia młodopolską koncepcję symbolu (na konkretnych przykładach); dostrzega różnicę między symbolem a alegorią, wyjaśnia ją

– interpretuje symbole zawarte w czytanych utworach oraz w malarstwie

– korzystając z różnych źródeł, omawia przykłady stylów w malarstwie i muzyce; podaje nazwiska najsłynniejszych twórców

– charakteryzuje gatunki liryki młodopolskiej: sonet, liryk

– wyjaśnia, czym była młodopolska synteza sztuk

– interpretuje obrazy impresjonistyczne, symbolistyczne, ekspresjonistyczne

– charakteryzuje rolę konwencji hymnicznej w Dies irae

– pisze pracę na temat wybranego wiersza, kierując się wskazówką interpretacyjną podaną w temacie

– dostrzega przemiany postaw twórczych Jana Kasprowicza i Leopolda Staffa, w tym inspiracje franciszkanizmem w poezji Jana Kasprowicza

– czyta ze zrozumieniem tekst Marii Podrazy-Kwiatkowskiej

– wyjaśnia termin znak

– omawia typy znaków – podaje przykłady wybranych typów znaków


– wskazuje środki artystyczne charakterystyczne dla omawianych stylów; odnosi je do literatury i malarstwa

– wyjaśnia, czym były i jakie miejsce zajmowały w panoramie epoki: impresjonizm, symbolizm, secesja, ekspresjonizm

– interpretuje wiersz Arthura Rimbauda jako poetycki manifest wolności wyobraźni

– interpretuje wiersz Jonasza Kofty jako przykład dialogu z tradycją modernistyczną

– porównuje różne sposoby wykorzystania formy gatunkowej sonetu

– wskazuje filozoficzne źródła postaw odnalezionych w czytanych utworach (np. katastrofizmu i prometejskiego wadzenia się z Bogiem w Hymnach Jana Kasprowicza, stoickiego dystansu

i klasycyzmu, a także postawy franciszkańskiej w wierszach Leopolda Staffa)

– pisze analizę i interpretację wybranego utworu

– wskazuje środki artystyczne charakterystyczne dla omawianych stylów; odnosi je do literatury i malarstwa

– wyjaśnia, czym były i jakie miejsce zajmowały w panoramie epoki: impresjonizm, symbolizm, ekspresjonizm, klasycyzm, franciszkanizm

– *porównuje dzieła różnych sztuk będące przykładami tych samych kierunków artystycznych

– *wygłasza samodzielnie przygotowany referat, prezentując znalezione materiały (w albumach, internecie itp.) na temat kierunków sztuki młodopolskiej

– pisze interpretację porównawczą dwóch utworów (lub różnych dzieł sztuki)

– porównuje definicje znaku pochodzące z dwóch różnych źródeł



14. Nowa proza – „Ludzie bezdomni” Żeromskiego.

5

– streszcza, parafrazuje, opowiada różne wątki utworu Stefana Żeromskiego

– charakteryzuje bohatera „Ludzi bezdomnych”, uwzględniając jego punkt widzenia oraz punkt widzenia innych bohaterów

– bierze udział w dyskusji na temat stosunku Stefana Żeromskiego do kwestii społecznych; zwraca uwagę na ocenę polityczną oraz moralną; przedstawia różne postawy wobec zrywu narodowego, w tym stosunek chłopów

– interpretuje symbolikę scen i obrazów

– odnajduje w powieści odbicie problemów społecznych, narodowych i egzystencjalnych

– na podstawie czytanych utworów i ich fragmentów określa charakterystyczne cechy powieści młodopolskiej (deformacje kompozycyjne, współwystępowanie różnych poetyk, perspektywa narratora, liryzacja prozy itp.)

– określa perspektywę, z jakiej prowadzona jest narracja w czytanych utworach

– wskazuje charakterystyczne cechy stylu prozy Stefana Żeromskiego




– wyjaśnia, w jaki sposób sytuacja zewnętrzna (np. niewola narodowa, ograniczenia społeczne) determinuje stan ducha jednostki

  • – pisze pracę na temat idei i problemów obecnych w prozie Stefana Żeromskiego (w formie przemyślanej, funkcjonalnej wobec tematu)

  • – opisuje rozwój form powieściowych od XIX-wiecznego realizmu do prozy młodopolskiej

  • – we fragmentach utworów wskazuje stylistyczne wyznaczniki różnych poetyk i stylów obecnych w prozie

  • – nazywa stylistyczne sposoby oddawania stanów i przeżyć wewnętrznych bohaterów

  • – na podstawie czytanych utworów określa charakterystyczne cechy naturalizmu młodopolskiego

  • – analizuje budowę składniową prozy Stefana Żeromskiego oraz określa funkcję i efekt artystyczny zastosowanych środków



15. Młodopolskie poszukiwania pierwotności

(„Chłopi”t.1)



7

– charakteryzuje bohaterów indywidualnych i zbiorowych

– opisuje przestrzeń wsi jako zamkniętą enklawę i przestrzeń mityczną

– wskazuje w powieści różne porządki czasowe („rytmy i toki”)

– interpretuje fakt, iż życie w Lipcach toczy się poza konkretnym czasem

– wskazuje fundamenty ładu, na którym jest oparte życie wsi

– charakteryzuje moralność, wierzenia i obyczajowość mieszkańców Lipiec – wskazuje ich chrześcijańskie i pozachrześcijańskie korzenie

– charakteryzuje różnorodne związki człowieka z naturą ukazane w Chłopach

– wskazuje różne oblicza narratora i interpretuje ten fakt

– określa charakter i funkcję stylizacji gwarowej

– na przykładzie wybranych dzieł sztuki porównuje sposób ukazania tematów wiejskich w literaturze i malarstwie

– przygotowuje wypowiedź na temat: Praca w życiu bohaterów powieści Reymonta Chłopi

– omawia najważniejsze dialekty, wskazując najważniejsze cechy każdego

z nich

– wymienia typy regionalizmów



– bierze udział w dyskusji na temat przyczyn zaniku gwar i dialektów we współczesnej polszczyźnie

– wyjaśnia, dlaczego powieść Chłopi określa się mianem „chłopskiej epopei” – podaje argumenty, odwołując się do treści i budowy utworu

– charakteryzuje bohaterów, wskazując m.in. biologiczną (naturalistyczną) motywację ich postępowania

– dostrzega konflikty wewnętrzne bohaterów wynikające z działania sprzecznych sił i bodźców

– określa symbolikę postaci kobiecych (wyrzucenie ze wsi Jagny i wzrost pozycji Hanki)

– charakteryzuje gromadę chłopską jako bohatera zbiorowego powieści

– rekonstruuje powszechnie przyjęty system wartości i prawa, jakimi się rządzi zbiorowość

– analizuje język i styl każdego z narratorów, wskazując środki charakterystyczne dla różnych stylów: impresjonistycznego, realistycznego, naturalistycznego

– analizuje stylizację gwarową, wskazując różne rodzaje dialektyzmów

– wskazuje elementy heroizacji i symbolizmu (np. śmierć Boryny)

– w interesujący sposób prezentuje życie i twórczość Władysława Stanisława Reymonta

– przygotowuje prezentację na temat: Młoda Polska tatrzańska, korzysta z różnych źródeł wiedzy

– odczytuje symbole i obrazy we fragmencie prozy Tadeusza Nowaka

– odróżnia słownictwo wspólnoodmianowe od wyrazów nacechowanych stylistycznie

– rozpoznaje teksty pisane w określonym dialekcie, tłumaczy je na język ogólnopolski



16. Stanisław Wyspiański i teatr modernistyczny

10

– interpretuje Wesele wskazując jego dwupłaszczyznowość

– na podstawie Plotki... przedstawia historyczne realia Wesela, ukazane postacie, sytuacje, anegdoty itp.

– charakteryzuje postacie z Wesela, zwracając uwagę na ich portrety psychologiczne i indywidualizację języka

– wskazuje elementy symboliczne: osoby dramatu, przedmioty, sceny – interpretuje je, wykorzystując konteksty historyczne, literackie i artystyczne

– wyjaśnia, czym była młodopolska chłopomania i w jaki sposób odzwierciedliła się w dramacie

– na podstawie dramatu ukazuje złożone relacje między chłopami a inteligencją, demaskując mit solidaryzmu narodowego

– interpretuje chocholi taniec, wskazując różne możliwe odczytania tej sceny

– tworzy spójną interpretację Wesela jako dramatu o polskich sprawach, pisze pracę na ten temat

– sięga do albumów malarstwa, szukając analogii dla ukazanych w Weselu postaci

– zwraca uwagę na inspiracje malarstwem Matejki

– wyjaśnia, na czym polegała młodopolska synteza sztuk

– wypowiada się na temat twórczości dramatycznej Wyspiańskiego, odnosząc się do terminu neoromantyzm

– interpretuje autobiograficzny wiersz Wyspiańskiego, podkreślając symboliczny związek artysty z Krakowem i Wawelem – świętym miejscem polskości

– analizuje środki filmowe wykorzystane w Weselu Wajdy

– określa rolę warstwy dźwiękowej i wizualnej w filmie

– posługuje się terminami: metafora filmowa, symbol filmowy

– charakteryzuje język okresu Młodej Polski, podaje przykłady typowe dla języka poezji, prozy i dramatu

– porównuje język wybranych tekstów literackich okresu Młodej Polski, zwracając uwagę na dobór słownictwa, styl, składnię, obrazowanie




– wygłasza referat na temat przemian w teatrze końca XIX w., podkreślając wpływ Richarda Wagnera i dramaturgów skandynawskich

– na podstawie wywiadu z Grzegorzem Jarzyną i Krzysztofem Warlikowskim wyjaśnia, co łączy koncepcje współczesnych ludzi teatru z wizjami twórców Młodej Polski

– wskazuje w Weselu cechy dramatu realistycznego i symbolicznego (uwzględniając różne płaszczyzny dzieła)

– interpretuje Wesele jako rozrachunek z polskimi mitami chłopskimi, takimi jak: wieś „bajecznie kolorowa”, „racławicka kosa”, „chłop-król Piast”, „pawie pióra”, „krwawe zapusty” rabacji galicyjskiej itp.

– na podstawie Wesela tworzy zbiorowy portret chłopów i inteligencji

– analizuje sposób zastosowania dialektyzacji, zwraca uwagę na indywidualizację języka postaci

– określa mistrzostwo języka Wesela

– wskazuje aforyzmy i sformułowania, które się utrwaliły w języku potocznym

– zabiera głos w dyskusji na temat „problemów polskich”

– prezentuje w interesujący sposób postać Stanisława Wyspiańskiego jako „renesansową osobowość Młodej Polski”

– wykorzystuje materiały samodzielnie znalezione w internecie

– charakteryzuje koncepcję „teatru ogromnego”, wskazując jego związek z młodopolską syntezą sztuk

– omawia działalność Stanisława Wyspiańskiego jako człowieka teatru, malarza, artysty plastyka, twórcy polichromii i witraży oraz sztuki użytkowej

– zabiera głos w dyskusji na temat artystycznych i ideowych walorów filmu Andrzeja Wajdy

– pisze recenzję filmu Wesele w reżyserii Andrzeja Wajdy

– wyjaśnia, na czym polega i w czym się przejawia stylizacja językowa we fragmencie Na Skalnym Podhalu Bez co się święci dostali na kępę

– wyjaśnia, na czym polega autotematyzm w wierszu O sonecie Kazimierza Przerwy-Tetmajera


17. Praca klasowa

obejmująca utwory literackie

i sztukę młodo-polską


2+1

– wie, czym jest estetyka wypowiedzi

– dba o estetykę własnych wypowiedzi – pisemnych i ustnych

– dostrzega w wypowiedziach własnych i cudzych błędy językowe, poprawia je

– określa podstawowe typy błędów językowych



– analizuje przyczyny błędów językowych pojawiających się w pracach uczniowskich

  1   2


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość