Strona główna

Planowanie i projektowanie bazy danych: System informacyjny


Pobieranie 30.33 Kb.
Data20.06.2016
Rozmiar30.33 Kb.
Planowanie i projektowanie bazy danych:

System informacyjny – to zestaw środków i zasobów, które pozwalają na gromadzenie informacji, zarządzanie i sterowanie nimi oraz ich rozpowszechnianie w obrębie instytucji.
Baza danych jest podstawowym składnikiem systemu informacyjnego, dlatego jej powstawanie i późniejsze wykorzystanie powinny być widziane z perspektywy szerszych potrzeb danej instytucji.
Fazy cyklu życia (cyklu produkcyjnego) aplikacji baz danych wynikające z faz cyklu życia systemu informacyjnego:

Fazy życia programu użytkowego bazy danych nie następują całkowicie sekwencyjnie, ale mogą nawracać poprzez pętle sprzężeń zwrotnych (które występują pomiędzy prawie wszystkimi fazami), na rysunku pokazano tylko te najbardziej oczywiste.
Cykl życia niewielkich aplikacji baz danych z małą liczbą użytkowników nie musi być bardzo skomplikowany. Jednak w przypadku projektowania średnich i dużych aplikacji bazy danych (z dziesiątkami lub setkami użytkowników i z setkami zapytań i programów) ich cykl życia może stać się niezwykle złożony.
Główne czynności związane z każdą fazą:

Planowanie bazy danych

Planowanie najbardziej skutecznych i wydajnych metod realizacji faz cyklu życia;

Definicja systemu

Określenie zakresu i granic stosowania danej aplikacji bazy danych, wskazanie jej użytkowników oraz obszarów zastosowań;

Gromadzenie i analiza wymagań

Zbieranie i analiza wymagań pochodzących od użytkowników i wynikających z obszarów zastosowań;

Projektowanie bazy danych

Projektowanie konceptualne, logiczne i fizyczne bazy danych;

Selekcja SZBD (opcjonalnie)

Wybór SZBD odpowiedniego dla aplikacji bazy danych;

Projektowanie aplikacji

Projektowanie interfejsów użytkowników i programów użytkowych, które będą przetwarzać bazę danych;

Tworzenie prototypów (opcjonalnie)

Budowanie działającego modelu aplikacji bazy danych, który pozwala projektantom i użytkownikom zobrazować i ocenić sposób działania i wygląd końcowego systemu;

Implementacja

Tworzenie zewnętrznych, konceptualnych i wewnętrznych definicji bazy danych i programów użytkowych;

Konwersja i przenoszenie danych

Przenoszenie danych ze starego systemu do nowego;

Testowanie

Testowanie i usuwanie błędów z aplikacji bazy danych oraz sprawdzenie zgodności z wymaganiami użytkowników;

Bieżąca konserwacja

Aplikacja bazy danych jest w pełni zaimplementowana; System jest na bieżąco monitorowany i konserwowany; W razie potrzeby do aplikacji bazy danych są wprowadzane nowe wymagania poprzez ponowne przejście przez powyższe fazy.


Planowanie bazy danych

Planowanie bazy danych – to czynności związane z zarządzaniem, które pozwolą skutecznie i najefektywniej zrealizować wszystkie fazy cyklu życia aplikacji bazy danych.
Musi być zintegrowane z ogólną strategią instytucji dotyczącą systemów informacyjnych, z którą związane są trzy główne zagadnienia:

  • Identyfikacja celów i planów przedsiębiorstwa powiązana z późniejszym określeniem wymagań wobec systemu informacyjnego;

  • Ocena aktualnie używanego systemy informacyjnego służąca określeniu jego mocnych i słabych stron;

  • Oszacowanie możliwości technologii informacyjnych, które pomogą uzyskać przewagę nad konkurencją.

Pierwszą ważną czynnością przy planowaniu bazy danych jest jasne sformułowanie określenia misji danego projektu bazy danych, które definiuje główne cele powstającej aplikacji bazy danych. Pomaga ono wyjaśnić przeznaczenie projektu bazy danych i jaśniej przedstawić drogę prowadzącą do skutecznego i efektywnego powstania żądanej aplikacji.


Następną czynnością jest rozpoznanie celów misji, z których każdy powinien wskazywać konkretne zadanie, jakie baza danych ma realizować.
Planowanie bazy danych powinno także obejmować opracowanie standardów, które będą regulować:

  • w jaki sposób będą zbierane dane;

  • jak będzie określany ich format;

  • jaka dokumentacja będzie wymagana oraz

  • w jaki sposób powinny przebiegać projektowanie i implementacja.

Dobrze zaprojektowany zestaw standardów staje się podstawą szkolenia personelu i sterowania pomiarami jakości. Wszelkie ustawowe i korporacyjne wymagania odnośnie danych powinny zostać udokumentowane, np. klauzule stwierdzające, że pewne rodzaje danych są tajne.




Definicja systemu

Definicja systemu – określa zakres i granice stosowania danej aplikacji bazy danych oraz głównych perspektyw użytkowników.
Perspektywa użytkownika – definiuje, jakie są oczekiwania wobec aplikacji z punktu widzenia konkretnego stanowiska pracy lub pewnego obszaru zastosowań w przedsiębiorstwie.
Identyfikacja perspektyw jest ważnym elementem procesu tworzenia bazy danych gdyż zapewnia iż żaden użytkownik bazy danych nie został pominięty w czasie opracowywania nowej aplikacji, pozwalają na dzielenie tej pracy na mniejsze części, którymi można łatwiej zarządzać.


Gromadzenie i analiza wymagań

Jest to proces zbierania i analizy informacji o tej części instytucji, która będzie obsługiwana przez nową bazę danych oraz wykorzystania ich do zidentyfikowania wymagań użytkowników wobec tworzonego systemu.


Gromadzonymi informacjami są:

  • opisy wykorzystywanych lub tworzonych danych;

  • szczegóły sposobów wykorzystania lub tworzenia danych;

  • inne dodatkowe wymagania wobec nowej bazy danych.

Zgromadzone informacje są analizowane w celu ustalenia wymagań, które powinna spełniać nowa aplikacja bazy danych. Są one opisywane w dokumentach specyfikacji wymagań.


Ilość informacji zgromadzonych w tej fazie nie powinna prowadzić zarówno do paraliżu analitycznego jak też do zbyt pobieżnie sformułowanego problemu.
Podobnie zestaw funkcji realizowanych przez projektowaną bazę danych nie powinien być również niepełny jak i nadmiarowy, gdyż może prowadzić do słabego wykorzystania systemu lub trudności w jego implementacji i eksploatacji.
Scentralizowane zarządzanie perspektywami

Charakteryzuje się ono jednym zbiorem wymagań obejmującym poszczególne perspektywy użytkowników tworzonej bazy danych.


Podejście to jest stosowane wówczas gdy wymagania poszczególnych perspektyw użytkowników pokrywają się w znacznym stopniu, a aplikacja bazy danych nie jest skomplikowana.


Integrujące zarządzanie perspektywami

W podejściu tym każdej perspektywie użytkownika przyporządkowuje się niezależny model danych. Utworzone modele łączy się ze sobą w końcowej fazie projektowania bazy danych.




Projektowanie bazy danych
Metody projektowania bazy danych:

  • wstępująca – rozpoczyna się od podstawowego poziomu zawierającego atrybuty, a następnie poprzez analizę powiązań łączy się je w encje i związki między nimi; metodę tę stosuje się do projektowania prostych baz danych zawierających małą liczbę atrybutów;

  • zstępująca – rozpoczyna się od stworzenia modeli danych zawierających niewielką liczbę ogólnych encji, atrybutów i związków między nimi; stosując metodę kolejnych uściśleń wprowadza się encje, związki i atrybuty niższych poziomów; metoda ta jest właściwą strategią projektowania złożonych baz danych;

  • strategii mieszanej – łączy w sobie powyższe dwie metody.


Modelowanie danych

Celem tego etapu projektowania bazy danych jest ułatwienie zrozumienia znaczenia danych i pomoc w porozumiewaniu się w sprawie wymagań informacyjnych.

Zbudowanie modelu wymaga udzielenie odpowiedzi na pytania dotyczące encji ich związków i atrybutów.

Poprawnie opracowany model danych umożliwia zrozumienie:



  • sposobu widzenia (perspektywy) danych każdego użytkownika;

  • natury samych danych, niezależnie od ich fizycznej reprezentacji;

  • zastosowania danych w różnych perspektywach.

Pojęcia związane z bazą danych:



Encja – to wyróżniony obiekt (osoba, miejsce, rzecz, pojęcie czy zdarzenie) w strukturze instytucji, który powinien być odzwierciedlony w bazie danych;

Atrybut – to własność opisująca pewien aspekt obiektu, który zamierzamy opisać;

Związek – to powiązanie pomiędzy dwiema encjami.

Etapy projektowania bazy danych:

  • konceptualne projektowanie bazy danych – jest to proces konstrukcji modelu dla informacji używanej w przedsiębiorstwie, który jest całkowicie niezależny od takich szczegółów implementacji jak oprogramowanie docelowe, programy użytkowe, języki programowania czy platforma sprzętowa; w procesie testowania kontrolowana jest jego zgodność z wymaganiami użytkowników;

  • logiczne projektowanie bazy danych – jest doprecyzowaniem i przekształceniem modelu konceptualnego logiczny model danych oparty na docelowym (np. relacyjnym, sieciowym hierarchicznym lub obiektowym) modelu danych projektowanej bazy;

  • fizyczne projektowanie bazy danych – jest procesem opisu implementacji bazy danych w pamięci zewnętrznej, który zawiera bazowe relacje oraz organizacje plików i indeksów zapewniający efektywny dostęp do danych, realizację więzów integralności i środków bezpieczeństwa danych; w tym etapie projektant rozstrzyga w jaki sposób baza danych zostanie zaimplementowana


Selekcja SZBD (opcjonalnie)

Projektowanie aplikacji

Jest to faza projektowania interfejsu użytkownika oraz modułów stosujących i przetwarzających bazę danych.


Projektowanie transakcji

Transakcje – to jedna lub kilka spójnych operacji odwołujących się do zawartości bazy danych lub ją modyfikujących przeprowadzane przez pojedynczego użytkownika lub aplikacje.

Projekt transakcji powinien zawierać:

dane które są używane w transakcji;

opis czynności realizowanych przez transakcje;

wyniki transakcji;

znaczenie transakcji dla użytkowników;

oczekiwana częstość wykonywania transakcji.

Wyróżnia się transakcje wyszukujące, aktualizujące i meszane.


Zasady projektowania interfejsu użytkownika:

  • znaczący nagłówek;

  • zrozumiałe instrukcje;

  • logiczne grupowanie i ustawianie kolejności pól;

  • atrakcyjny wizualnie formularz;

  • znane użytkownikom opisy pół;

  • spójna terminologia i skróty;

  • spójne używanie kolorów;

  • widoczne przestrzeń i granice pól służących do wprowadzania danych;

  • wygodna obsługa ruchów kursora;

  • korekcja błędnie wprowadzanych znaków i pól;

  • wyraźne oznaczenia pół opcjonalnych;

  • komunikaty objaśniające oraz informujące o błędach;

  • sygnał zakończenia wprowadzania.

Tworzenie prototypów (opcjonalnie)

Implementacja

To fizyczna realizacja projektów bazy danych i aplikacji.

Wykonywana jest za pomocą języka definicji danych wybranego SZBD lub za pomocą graficznego interfejsu użytkownika w celu stworzenia struktury bazy danych i jej pustych plików.

Natomiast np. transakcje są realizowane za pomocą języka manipulowania danymi docelowego SZBD.

Implementujemy także plansze menu, formularze wprowadzania danych oraz raporty.

Konwersja i przenoszenie danych

Oznacza przenoszenie istniejących danych do nowego systemu i konwersje istniejących aplikacji tak, aby współdziałały z nową bazą.

Najczęściej SZBD dostarczają narzędzi do przenoszenia danych z istniejących plików do nowej bazy danych.

Testowanie

To proces uruchamiania aplikacji, którego celem jest wyszukiwanie błędów.

Przeprowadzany według zaplanowanej strategii i najlepiej przy użyciu realnych danych.

Bieżąca konserwacja

To następujący po instalacji proces monitorowania i konserwacji systemu, który wymaga wykonywania następujących czynności:



  • monitorowania wydajności systemu – gdy spadnie poniżej akceptowanego poziomu, konieczne mogą być operacje reorganizacji bazy danych;

  • konserwacji i aktualizacji aplikacji bazy danych (gdy jest to potrzebne) – nowe wymagania są wprowadzane do aplikacji bazy danych poprzez przejście przez wcześniejsze fazy cyklu życia aplikacji.



Administracja danymi

Oznacza zarządzanie zasobami danych, w tym planowanie bazy danych, tworzenie i utrzymywanie standardów, założeń i procedur oraz konceptualne i logiczne projektowanie bazy danych.


Administracja bazą danych

Oznacza zarządzanie fizyczną realizacją aplikacji, w tym fizyczne projektowanie i implementację bazy danych, definiowanie zasad bezpieczeństwa i więzów integralności, monitorowanie wydajności bazy danych przeprowadzanie jej reorganizacji w razie potrzeby.


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość