Strona główna

Polska będzie wielkim zwycięzcą i znacznie rozszerzy zasięg swoje­go panowania, chociaż poniesie największe straty spośród wszystkich uczestników konfliktu

Pobieranie 1.11 Mb.
Rozmiar1.11 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13
Part II

Education and dangers in school of tomorrow
Małgorzata Cywińska

/dr hab.; Uniwersytet im. Adama Mickiewicza in Poznań/
Creative verbal activity of children

Twórcza aktywność werbalna dzieci

In his characterization of the notion of creativity M.I. Stein demonstrates that crea­tivity is a process that results in novelty which is accepted as tenable or useful by a group of others at some point in time. In the presentation of that notion W. Okoń also stresses that "creativity is the process of human activity that produces new and original output evaluated at a given point in time as socially valuable [...]."Such an understanding of creativity represents the objective (elitist) approach accentuating the social function of a creative product, the degree of its novelty and its significance for the entire society, or even humankind.

The creative activity of children fails to meet the above-listed criteria, and there­fore according to the elitist-objective approach mentioned above the phenomenon of creation is absent in children. With relation to children, the personal function of the creative process and its significance for the development of the creator's person­ality should be taken into consideration. In that context, there are two approaches which we may apply to the creative activity of children: the subjective-humanistic one and the realistic one.

According to the subjective-humanistic approach, children are certainly crea­tive. R. Gloton, C. Clero and M. Przetacznik-Gierowska assert that a child is a natural creator, and the essence of its creativity is not that the solutions he or she comes up with are better but the fact that they are "different," i.e. new and at the same time useful for the child itself. T.M. Amabile concludes that "everything that a child does or says may be considered creative if it meets two criteria. First­ly, it must really differ from everything that the child has done [...], seen or heard.
Keywords: creative nature of language, features of child's creative activity, child linguistic development, developing children's language skills, creative use of language by children

Abstract: Various approaches to creative activity can be found in theoretical reflection: the elitist-objective approach which assumes that children are not creative as they do not create anything new or valuable [for society or humankind]; the subjective-humanistic approach demonstrating that children are creative and their creative practices have all the features as­cribed to proper creative activity; and the realistic approach stressing that children are creative in certain spheres only, particularly in arts (visual art, music, drama). When analysing children's creativity one should take into consideration the personal function of the creative process and its importance for the development of the creator's personality. Therefore, the essence of the child's creativity is the novelty and usefulness of the created solutions for the child itself. Lan­guage activity of children is an important form of creative behavior. One of the basic features ascribed to language is its creative nature. Combinatorics, being a fundamental for creative activity, enables free combination of elements which may assume the form of transforming al­ready known structures or developing entirely new ones. The openness of the language system allows for countless combinations. The creative use of language is manifested in the ability to formulate new words, sentences or texts and in the ability to match the form of utterance to the context and speaker. Stimulating the verbal creativity of children through certain educational activities offered by teachers and educators is of vital importance. The basic forms of children's verbal creative output include questions, simple sayings, riddles, stories, rhymes, counting rhymes, poems and tales. Children have a ludic attitude to language connected with joy, satis­faction and pleasure and also with the need to express themselves and their existence.
Słowa kluczowe: twórczy charakter języka, cechy działalności twórczej dzieci, rozwój języko­wy dzieci, kształcenie sprawności językowych dzieci, twórcze użycie języka przez dziecko

Streszczenie: W refleksji teoretycznej spotykamy różne ujęcia twórczości: podejście elitarno--przedmiotowe przyjmujące, iż dzieci nie są twórcze, gdyż nie tworzą niczego cennego i nowe­go; podejście podmiotowo-humanistyczne wykazujące, iż dzieci są twórcze, a ich aktywność kreatywna ma wszelkie cechy przypisywane działaniom twórczym oraz podejście realisty­czne akcentujące, iż dzieci są twórcze w pewnych dziedzinach, szczególnie w sztuce (plastyka, muzyka, dramatyzacja). W odniesieniu do dzieci należy rozpatrywać funkcję osobistą proce­su tworzenia i jego znaczenie dla rozwoju osobowości twórcy. O istocie twórczości dziecka stanowią więc rozwiązania nowe i użyteczne dla samego dziecka. Istotną formą aktywności twórczej dzieci jest ich aktywność językowa. Jedną z podstawowych cech przypisywanych ję­zykowi jest jego twórczy charakter. Kombinatoryka, będąca podstawą działalności twórczej, umożliwia dowolne zestawianie elementów, które mogą przyjmować formę przetwarzania struktur znanych lub wytwarzania nowych. Na dokonywanie rozmaitych kombinacji zezwala otwartość systemu językowego. Twórcze używanie języka przejawia się zarówno w wytwa­rzaniu nowych wyrazów, zdań, tekstów, jak i w umiejętności dostosowywania wypowiedzi do sytuacji i właściwości słuchacza. Niezwykle istotne jest stymulowanie twórczej aktywności werbalnej dzieci poprzez określone oddziaływanie środowiska dydaktyczno-wychowawczego. Do podstawowych form dziecięcej twórczości werbalnej należą pytania, proste powiedzonka, zagadki, historyjki, opowiadania, rymowanki, wyliczanki, wierszyki, bajki. U dzieci występuje ludyczny stosunek do słowa łączący się z radością, satysfakcją, osobistą przyjemnością, a także potrzebą wyrażania siebie i swego istnienia.

Karolina Kaliszewska

/mgr; Uniwersytet Szczeciński./

Teresa Żółkowska

/dr hab.; Uniwersytet Szczeciński/
Education for diversity

Edukacja do różnorodności
Contemporary education, and that term includes the education of students here, is currently facing an enormous challenge, resulting from the challenges created for it by the reality of the contemporary world. The new culture and globaliza­tion are favorable for the adoption of new values and patterns of life, and, ipso facto, the perception of social phenomena, including disability, in different man­ners. The reality of the contemporary world creates conditions for noticing and accepting otherness and diversity, and also the possibilities of education against social stereotypes.

One of the first definitions of a stereotype was put forward by Walter Lipp-mann, arriving at the conclusion that this term denotes an inclination for the part of people to perceive individuals or artifacts as similar upon the basis of common qualities. In accordance with the opinion of Lippmann, the contents of stereotypes are pre-determined by culture, and this is culture that defines which part of the social information reaching us from the environment ought to be noticed, and which part ought of it to be ignored. Such an interpretation of this notion was developed within the frameworks of the research conducted since the 1970s in the social-cognitive perspective. One of the most popular definitions of this trend was put forward by Ashmore and Del Boca. These authors adopt the assumption that a stereotype is a collection of convictions concerning the at­tributes of a certain group of people. It is also these same authors that introduce a distinction between cultural and individual stereotypes. A cultural stereotype describes instances to be followed which are universal or disseminated in a given community, whereas an individual stereotype is relevant to the convictions of an individual concerning the properties of a given group. In accordance with the opinion of A. Kwiatkowska, social stereotypes are the cognitive schemes which consistof knowledge and convictions.
Keywords: stereotype, diversity, education

Abstract: In reference to researches outcomes it might be concluded that in the modem society one may observe the constantly rising approbation to each and every activity that promotes subjectivity, respect for individual dignity and giving the chances for equal oppor­tunity for disabled persons, yet from the other hand the low tendency for personal engage­ment in the support of disabled might also be observed. It is recommended to take up such educational activities that are aimed at changing the attitude toward disabled, especially the attitudes of those who in the near future will become tutors and educators. The ultimate aim of such activities should be a right education of a person who understands the modern world and is able to accept the diversity, is ready to accept the changeability, and to expe­rience the diversity. What is more, good education allows to respect other cultures, social group and other people in general.

Słowa kluczowe: stereotyp, różnorodność, edukacja

Streszczenie: Z badań i codziennych obserwacji wynika, że we współczesnym społeczeństwie możemy zaobserwować z jednej strony stale wzrastającą aprobatę dla wszelkich działań pro­mujących podmiotowość, poszanowanie godności i wyrównywanie szans osobom niepełno­sprawnym, a z drugiej - niską tendencję do osobistego zaangażowania się w pomoc niepełno­sprawnym. Wskazane jest więc podejmowanie działań edukacyjnych mających na celu zmianę postaw wobec osób niepełnosprawnych, a szczególnie postaw przyszłych nauczycieli i wycho­wawców. Celem tych działań powinno być wykształcenie człowieka rozumiejącego współcze­sny świat i zdolnego do zaakceptowania różnorodności, gotowego do akceptacji zmienności, doświadczania wielości, uznania inności odmiennych kultur, grup społecznych czy ludzi.
Zenon Jasiński

/prof. dr hab. Uniwersytet Opolski/
Teachers'attitudes towards the "Others" and intercultural education

Postawy nauczycieli wobec innych" i edukacji międzykulturowej
Realization of the idea of intercultural education requires forming positive at­titudes towards other people and nationals, and the task of shaping such attitudes ought to fall - in the first place - to teachers. Accordingly, the research conducted among teachers in Silesia allowed finding out about the conditionings behind their attitudes towards representatives of different (national, ethnic, cultural, religious, sexual) minorities, as well as their views on tasks set for school, which result from tercultural education.

The studies covered 350 teachers, including 303 females and 47 males, who work in 8 provinces of central and southern Poland. The selection of the sample was of the 'urposeful character, not a representative one. Teachers who were employed for at ast 5 years, held a degree of full higher education and agreed to participate in the re-arch were admitted. The analysis, consequently, included teachers from the follow-g provinces: Lower Silesia (26), Opole (240) and Silesia (84). The intention was to cure the chance of all the teachers working in similar conditions and the criterion as the existence, in these provinces, of relatively large groups of national minorities, nctioning organizations of national and ethnic minorities, and also their border-d location, which offers chances of contacts with "Others." The aim of the research as to obtain answers to several questions linked to the main problems: What is teachers' attitude towards school's tasks in the scope of intercultural education and what is their attitude towards the "Others?" The examined group included 130 teach­ers working in the country and 220 who are employed in cities. The studies make use of the survey technique, with the research tool being a survey questionnaire that concerned the conditions behind the teachers' work and also contained questions

Keywords: the category of the „Others"; teachers' attitudes; intercultural education; minori­ties'rights

Abstract: Realization of the idea of intercultural education requires forming positive at­titudes towards other people and nationals, and the task of shaping such attitudes ought to fall - in the first place - to teachers. The study carried out in a group of 350 teachers in Silesia allowed finding out about the conditionings behind their attitudes towards repre­sentatives of different (national, ethnic, cultural, religious, sexual) minorities, as well as their views on tasks set for school, which result from intercultural education. Teachers' modest opportunities of contacts with the ..Others" and their limited preparation in the scope of intercultural education result in that not all of the attitudes are appropriate to meet the assumptions of this educational concept.

Słowa kluczowe: kategoria „Innych", postawy nauczycieli, edukacja międzykulturowa, pra­wa mniejszości

Streszczenie: Realizacja idei edukacji międzykulturowej wymaga ukształtowania pozy­tywnych postaw wobec innych. Postawy takie powinny być udziałem w pierwszej kolejno­ści nauczycieli. Badania przeprowadzone na grupie 350 nauczycieli na Śląsku pozwoliły na poznanie uwarunkowań ich stosunku do przedstawicieli różnych mniejszości (narodowych, etnicznych, kulturowych, religijnych, seksualnych) i poglądów na temat zadań szkoły wyni­kających z edukacji międzykulturowej. Skromne możliwości kontaktów nauczycieli i przygo­towanie w zakresie edukacji międzykulturowej sprawiają, że nie wszystkie postawy są ade­kwatne do założeń tej koncepcji edukacji.
Barbara Grzyb

/dr; Kolegium Pedagogiczne Politechniki Śląskiej in Gliwice; Zespół Placówek Szkolno-Wychowawczo-Rewalidacyjnych in Wodzisław Śląski/
Common area of the integrative school as perceived by fully-abled and disabled students

Wspólna przestrzeń szkoły integracyjnej w interpretacji uczniów pełno- i niepełnosprawnych
Todays students of integrative schools in the era of civilization and cultural change are the paradigm of an open society in the reformed educational system. Looking on the overall educational opportunities of the disabled child from the years' perspec­tive, we notice that not only special-purpose facilities, but the integrative facilities are their dominant form.

Reflections on a common educational space of fully-abled and the disabled children in the process of integration push towards a continuous analysis of their environment, because as a community class they appear extremely special. Every day, their coexis­tence creates not only an attitude of tolerance, but also outlines the nature of the mutual interaction and social relations in the school. We could say that, just as in other forms of educational process, also in the integrative one the environment and atmosphere in the class team designate numerous interdependencies. Thus the important area becomes "the educational situation of a student with a disability [...] that in an integrative school is extremely complex in terms of training, education, and social relationships'^As noted by A. Twardowski inclusive teaching also benefits fully-abled children. "It was not found to have a negative impact on their development and school achievement levels. [...] It develops their empathy, prosocial attitudes, tolerance, moral sensitivity, caring, sense of responsibility, increases self-confidence and self-esteem. Contacts with the disabled develop the ability to decentrate, which contributes to a better understand­ing of social situations and the needs of other people".

Keywords: educational system, integration, disability

Abstract: The chapter presents the results of an empirical study carried out in schools of in­clusive education through the use of survey method. The respondents were students with and | without disabilities. The aim of this study was to gain knowledge about the functioning of the fc integration process in the eyes of the students. The test results were analyzed for statistical sig- I nificance by the p-value based analysis, and the analysis of internal dependence following the J-V-Cramer method. The results indicate the confirmation of the onesided research hypothesis, postulating that the coexistence of students with and without disabilities in the inclusive schod is diverse, although there are areas in which students have a mutual interest.

Słowa kluczowe: system edukacji, integracja, niepełnosprawność

Streszczenie: Rozdział prezentuje wyniki badania empirycznego przeprowadzonego w szko­łach edukacji zintegrowanej poprzez zastosowanie metody ankietowej. Respondentami byli uczniowie pełno- i niepełnosprawni. Celem badania było uzyskanie wiedzy na temat funkcjo­nowania procesu integracji w oczach uczniów. Wyniki badań zanalizowano pod względem istotności statystycznej za pomocą analizy z użyciem wartości krańcowej p-value oraz ana­lizy poziomu zależności według V-Cramera. Wyniki wskazują na potwierdzenie jednostronnej hipotezy badawczej, mówiącej, iż koegzystencja uczniów pełno-i niepełnosprawnych w prze­strzeni szkoły integracyjnej jest zróżnicowana, przy czym istnieją obszary, w których uczniowie wykazują wzajemne zainteresowanie.

Dorota Domińska-Werbel

/dr; Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Witelona in Legnica./
Temperament as a determinant for strategy of coping with difficulty conflict situation among junior high school students

Temperamentalne uwarunkowania strategii radzenia sobie młodzieży gimnazjalnej w sytuacji konfliktu społecznego
The researched junior high school youth daily experiences difficult social situ­ations because of the emergence of a new school situation, which is confirmed by many studies.Difficult situations of social interaction Maria Tyszkowa de­fined as those in which "the values and aspirations of the individual are subject to risk or stopped by other people." Among them there are social situations of exposure (assessment), conflict and social pressure. Many studies have shown that it is the type of school i.e. school for adolescents which is the major source of difficult situations

Many studies suggest a link between personality traits and a choice of strategies to cope with difficult social situations. Having individual level of responsiveness modifies the effect of environmental influences and determines strategies of coping with highlighted difficult situations. The result of this understanding of the deter­minants of the coping mechanisms used by junior high school students will be im­portant from the point of view of obtaining better knowledge of these mechanisms, which often remain present in the respondents to late adulthood.

In this chapter I will present defensive coping strategies used among school chil­dren in situations of social conflict and describe their temperamental conditions.
Keywords: temperament, defence strategy of coping, difficult social conflict situations, youth (young people)

Abstract: The aim of this chapter is to determine the relationship between the characteristics of temperament and choice of defensive strategies (aggression and evasion) used by young people in difficult social conflict situations. The researcher made use of their own copyright questionnaire to test how youngsters cope in difficult social situations (KNO) and Tempera­ment Questionnaire (FCZ - KT) created by Jan Strelau and Bogdan Zawadzki. Empirical studies were conducted in junior high schools (gimnazjum) in Lower Silesia province, it involved 300 students (150 boys, 150 girls) aged 13-15 years. In the light of the studies it was found that tem­perament determines the use of defensive (aggression, evasion) ways when reacting to socially difficult situations.

Słowa kluczowe: temperament, obronne strategie radzenia sobie, sytuacja konfliktu społecznego, młodzież

Streszczenie: Celem rozdziału jest określenie zależności pomiędzy cechami temperamental-nymi a wyborem strategii obronnych (agresji i uniku), stosowanych przez młodzież w trudnej sytuacji konfliktu społecznego. W badaniach posłużono się autorskim kwestionariuszem do badania zaradności młodzieży w trudnych sytuacjach społecznych (KNO) i Kwestionariuszem Temperamentu (FCZ - KT) Jana Strelaua i Bogana Zawadzkiego. Badania empiryczne prowa­dzone były w szkołach gimnazjalnych województwa dolnośląskiego. Objęły 300 gimnazjali­stów (150 chłopców, 150 dziewcząt) w wieku 13-15 lat. W świetle przeprowadzonych badań stwierdzono, że temperament determinuje stosowanie obronnych sposobów reagowania młodzieży(agresja, unik) w sytuacjach społecznie trudnych.
Izabela Plieth – Kalinowska

/dr; Uniwersytet Kazimierza Wielkiego in Bydgoszcz /

Aggression towards disabled children and youth in their peer environment

Agresja wobec dzieci i młodzieży niepełnosprawnej w środowisku rówieśniczym

"Everybody is a genius. But if you judge a fish by its ability to climb a tree, it will live its whole life believing that it is stupid".

Albert Einstein

The problem of aggression in school provokes social scientists to diagnose and to look for effective ways of counteracting all forms of violence. They take the effort of identifying its causes and looking for "the golden mean" to give direction to posi­tive changes. Conditions of generating brutality and its manifest forms are constantly evolving. Therefore there is a need for constant observation, assessment, qualification and modification of phenomenon of aggression.

The most important factors affecting the development and education of children indude:

  • students positions in their peer groups;

  • the course of their emotional experience;

  • individual differences among children.

In adolescence aggression is used for different purposes. According to M. Świderski the main and most important function of aggressive behavior of young people is "purification." It comes out when the use of violence allows dis­charge of unnecessary tension in the body. Through aggressive behavior children try to show others their greatness or protect their individuality. In the latter case it would perform the defensive function.

Keywords: aggression, disabled children, peer environment

Abstract: The problem of aggression in school provokes social scientists to diagnose and to look for effective ways of counteracting all forms of violence. Children with disabilities are more vulnerable to humiliation and pain than their enabled peers. The growth of aggressive behav­ior and the desire to explore the circumstances in which enabled students use violence against their disabled peers have become the basis for carrying out surveys in the School Complex No. 19 in Bydgoszcz. Their main objective was to diagnose the level of aggression of enabled students towards their disabled peers and internal and external conditions in which this phe­nomenon occurs. The obtained results indicate the need to rebuild the authority of the teacher. Not without significance is the organization of psycho-educational classes in range of integra­tion referred to implementation of common projects of the group and guide. An opportunity to create a normal healthy relationship of enabled pupils with their disabled peers is the coopera­tion of the school, which stimulates the expression and naming feelings, and the family home where there is not enough time to talk about the troubling issues. Joint action of these two en­vironments gives the child a sense of security, which promotes the formation of skills of proper expressing their own emotional states and ways of showing affection to their peers.
Słowa kluczowe: agresja, dziecko niepełnosprawne, środowisko rówieśnicze

Streszczenie: Problem agresji w szkole prowokuje przedstawicieli nauk społecznych do dia­gnozowania tego środowiska i poszukiwania skutecznych sposobów przeciwdziałania wszel­kim przejawom przemocy. Dziecko niepełnosprawne jest bardziej narażone na upokorzenia i ból niż jego zdrowi rówieśnicy. Wzrost natężenia zachowań agresywnych i chęć poznania okoliczności, w których zachodzi zjawisko przemocy zdrowych uczniów wobec ich niepełno­sprawnych rówieśników stały się podstawą do przeprowadzenia badań sondażowych w Ze­spole Szkół nr 19 w Bydgoszczy. Głównym ich celem było zdiagnozowanie poziomu agresji uczniów zdrowych wobec ich niepełnosprawnych rówieśników oraz warunków wewnętrznych i zewnętrznych, w jakich to zjawisko zachodzi. Otrzymane wyniki wskazują na potrzebę odbu­dowy autorytetu nauczyciela. Nie bez znaczenia pozostaje organizacja zajęć psychoedukacyjnych w zakresie integracji, polegających na realizacji wspólnych przedsięwzięć grupy i prze­wodnika. Szansą na stworzenie prawidłowych relacji uczniów zdrowych z ich niepełnospraw­nymi rówieśnikami jest współpraca szkoły, która stymuluje do wyrażania i nazywania uczuć, z domem rodzinnym, w którym nie brakuje czasu na rozmowy o nurtujących problemach. Wspólne działanie tych dwóch środowisk daje dziecku poczucie bezpieczeństwa, które sprzyja kształtowaniu się u niego umiejętności prawidłowego wyrażania własnych stanów emocjo­nalnych i sposobów okazywania uczuć wobec rówieśników.

1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13

© 2016
wyślij wiadomość